scieee Science in your language
[pl] (orig) [lt] [de] [fr] [it] [es] [pt]

Sposoby prezentowania materiału dialektalnego w polskich regionalnych słownikach gwarowych

Abstract

W tekście omówiono polskie regionalne słowniki gwarowe, które ukazały się w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat. Słowniki te, których autorami są profesjonaliści lub amatorzy rejestrują zbiory leksyki z różnych regionów Polski. Na podstawie wybranych pozycji (szczególnie z Polski centralnej i wschodniej) ukazano różne sposoby prezentowania materiału gwarowego z uwzględnieniem warstwy ikonograficznej i kontekstów lokalnych.

Read accessible full text
Machine-translated document

This is a machine-generated translation of the original document and may contain errors, omissions, or changes in meaning. Do not rely on this translation for quotations, citations, or authoritative references. Please consult and cite the original document.

Sposoby prezentowania materiału dialektalnego w polskich regionalnych słownikach gwarowych

Author: Dorota Krystyna Rembiszewska
Year: 2023
DOI: 10.35321/bkalba.2023.96.04
Source: https://journals.lki.lt/bendrinekalba/article/download/2302/2380
DOROTA KRYSTYNA
REMBISHEWSKA.
ma e iału dialek alnego w polskich egionalnych słownikach gwa owych
Modos de ap esen ação 71
DOROTA KRYSTYNA REMBISZEWSKA
ins u slawis yki Polskiej akademii nauk
oRciD id: o cid.o g/0000-0003-0339-0879 obszaRy baDań: dialec ologia słowiańska, leksykog a ia
gwa owa, leksyka pog anicza polskowschodniosłowiańskiego.
Doi: doi.o g/10.35321/bkalba.2023.96.04
sPosoby PRezen oWania ma eRiału
DiaLek aLnego
W PoLskicH RegionaLnycH
słoWnikacH gWaRoWycH
SÓLOVA KLUCZOWE: lexicog a ia polska,
dicioná ios poloneses gwa owe, me odologia
leksykog a iczna, dicioná ios amado skie.
aAnno ação
No ex o discu iu poloneses egionais dicioná ios gwa owe, que apa ece am-se no
deco e dos úl imos kilkudziesięciu anos. dicioná ios aqueles, cujos au o es são
p o esionaisści ou amado es egis am caixas de léxica de di e en es egiões da
Polska. com base selecionadas posições (szczególnie z Polski cen alnej i
wschodniej) mos ado di e en es manei as de ap esen ação ma e ial gwa owego
com conside ação da camada iconog a iczna e con ex os locais.
abs Rac he ex discusses Polish egional dialec dic iona ies published in he las
ew decades. hese dic iona ies, w i en by p o essionals o ama eu s, eco d se s
o lexis om a ious egions o Poland. selec ed en ies (especially om cen al and
eas e n Poland) show di e en ways o p esen ing he dialec ma e ial, aking in o
accoun he iconog aphic laye and local con ex s. Os dicioná ios poloneses gwa owe,
dos quais o iginou bas an e mui o em decenas de anos, são uma espécie de a iância de
op acowań leksykog a icznych. guiam-se às suas leis, an o em e mos de seleção de
ma e ial, como e layou de con eúdo. Mui os deles é de um lado e ei o abalho de
equipes de p o issionais, e de ou o esul ado mul ianual acúmulo de ma e ial
gwa ológico po ze manei a de edagamen o desse dicioná io ap o ei ado p p incipios
elabo ando dois sucessi os dicioná ios, endo po base ma e ial a ka o eká sgP. são
72 benDRinė kaLba | 96 miłośników małych ojczyzn, pessoas nãop zygo owanych
wa sz a owo pa a elabo ação słowników. No ex o ponde ei a enção a
di e en es manei as de elabo ação de egionais de dicioná ios gwa owych,
publicados no deco e dos úl imos kilkudziesięciu anos. não in oduzo layou
geog a icamen e impo an es são pois di e en es manei as de exposição
con eúdo gwa owych, e não di isão em egiões. limi ei-me a zap ezen amen o de
poloneses dicioná ios gwa owego de ou os países é ma e ial pa a ou o a igo.
P zegląd do obku polonesa leksykog a ii gwa owej a é o inal XX século
wych bez p zeds awiania sze szego kon eks u w pos aci do obku słowniko-
ap esen ou kazimie z Woźniak no abalho Es ado da leksykog a ii gwa owej
polonesa ao inal XX século (Woźniak 2000). Desen ol imen o pos e io de Halina
ka aś de ano 2011 mos a es ado da léxicog a ia no início XXi século (ka aś 2011).
Na úl ima década não apa eceu-se publicação sin e izando o es ado
con empo âneo da polonesa lexicog a ia gwa owej. Em algum sen ido essa
lacuna p eenche ex o iliji sakalauskienė, zo ii sawaniewskiej-mochowej,
Li uwska leksykog a ia gwa owa de i ol do XX e XXI século (no undo
selecionados poloneses słowników egionalnych) (sakalauskienė,
sawaniewska-mochowa 2022).
Na Polônia odo empo du am os abalhos sob e Słownik gwa polskich,
ab angendo odo o e i ó io do país e gwa y além de suas on ei as. es e
longole amen e in enção é abalho pa a á ias p óximas ge ações, pois
desde apa ece se o p imei o zeshei o em 1979 . a é en ão publica am apenas
35 zeshei os à le a j (hasła ja łykjedyk) (sgP 19792023). słownik esse em um
layou al abé ico, com nume osos e e ílacz, au o es p epa am passas
segundo adicionais mé odos lexicog á icos. ele oi elabo ado po
dialec ologos, c ia-se no ins i u o da língua Polês Polska akademii nauków em
c acó ia, dispoja ica ka o eką, em pouca ex ensão uzupełnianą.
Mały słownik gwa polskich (msgP) e Słownik gwa małopolskich (sgm). No msgP
o am in oduzidos ce os simpli icamen os, pa a acili a o uso ao lei o
não-íngüiznawcy. po es e mo i o enunciou-se a depa amen o o m, e
documen ação haseł deu-se essencialmen e na o og a ia ogólnopolska. é aqui
bas an e peculia selo haseł. Po que índice ka o eki sgP con a ce ca de 240 000
haseł, oi incluído um passlo em 24 nele oco en es. Causa isso ce a alea o iedade
escolhidos haseł.
DOROTA KRYSTYNA REMBISHEWSKA. Modos de ap esen ação 73 sgm ab ange
oda á ea pequenopolski, simul aneamen e mos a ligações com ou as
ma e iału dialek alnego w polskich egionalnych słownikach gwa owych
egiões, u ilizando o modo deno ando localização como em dicioná ios acima
mencionados. Nume osas pala as-cha e são ilus adas po decla ações dos
habi an es da egião.
dicioná io desen ol ido segundo os adicionais mé odos lexicog á icos é Słownik
gwa śląskich (sgŚ). Regis a ele ecu so ossicó ico gwa śląskich no século XX, de
odo a Śląsk, łącznie com zaolziem. Na in enção é ob a mul idomo e, des inadas a
ab ange o maio núme o de ocabulá io ípico pa a gua á eslesca. A é ago a
apa eceu-se 17 olumes (Lałzyczka), após e isões é olume 18. como dado em
in o mações sob e dicioná io: zamieszczone w Słowniku leksemy óżnią się od
wy azów ogólnopolskich o lei o encon a á nele exp essões gwa owe, sendo na
a i a e passi a s e ia leksyka: exp essões ceducien es a e ei o de mudanças
ci ilizacionais, exp essões ecém ado adas jun amen e com o p og esso
ci ilizacional, exp essões wymzya łe e emp es amen o (ge manizmy e bohemizmy)
(ins y u Śląski). dicioná io, que egis a leksykę de uma egião é Słownik gwa y i
kul u y Kujaw. ele oi p epa ado po uma equipe lingukoznawczyń e linguoznawców
de bydgoszczy sob a edacção zo ia sawaniewskiej-mochowej (sgkk 2017). es e
di e encjal dicioná io dá além de de inições de e mos, ci a ós gwa owych, alcance
de oco ência dados leksemów. espo adicamen e apa ecem-se explicações
e imológicas, po exemplo. haslo baciaRz, z węg. be yá ‘włóczęga, homem o a da
lei (sgkk 2017: 54), haslo FeLoR, z niem. m ‘błąd, us e ka (sgkk 2017: 221). Vale a
no ância é Słownik dialek u knyszyńskiego (Rembiszewska 2007) desen ol ido po
niepolonis ę, mas lingukoznawcę czesława kudzinowskiego, au o de dicioná io
polsko- inlandês e manual de g ama ica inlandesa, de ido à oco ência de
elemen os de di e en es línguas e iqueza de in e essan e léxica (c .
Rembiszewska 2010). é di ícil es abelece o empo exa o de nascimen o Shlownika
diale o knyszyńskiego. kudzinowski o c ia a po á ias dezenas de anos,
p o a elmen e a pa i do inal dos anos 40 a 70. século XX. dicioná io con a mais de
5500 haseł. ele em pouco alcance e i o ial, pois inclui á ea de aldeia si uado ao
edo knyszyna em poi é monieckim em oje oz e podlaski. Słownik c.
kudzinowskiego dá an o nomes gwa owe, como e gwa owe o mas oné icas de
nomes ogólnopolskich bem como nomes ogólnopolskie, ex. ọ y o ać ‘kie ować,
łaχẹ a ‘obda us, ba sc sa y ‘zupa z juchy, kawał, łapanka e ligações
azeologiczne, ex iść.
74 benDRinė kaLba | 96 bady ‘mocoa se, dali nogi ‘uciekli. kudzinowski aplicou no
Shlownik designação de inicje: ipo sinonimís ico, e ambém ipo de inicijno-
-opisó io e ap oximadas a encyklopedycznych, espo adiamen e aplica de inicje
esc esowe. De inições a asmen e são plennozdaniosas, emp ecendo pala a em
seu con ex o na u al. às ezes eles êm ca á e hipe onimu, ex. kosibaba g oχ
‘pewien insad. pa e dicionicowa oi p ecedida po in o mações sob e in luências
eas e nniosłowiańskich, alemães, léxica
ema ycznej.
Pos ulado umissão de odas as a ian es linguís icas na á ea wielojęzycznym
cump e a publicação publicada no ins i u o sla ís ica Pan Różnojęzyczne
słownic wo gwa owe Podlasia, Suwalszczyzny e no e-es ão-o ien al Mazowsza
(RsPs 2014). compõe-se ela de duas essenciais pa es. A p imei a discu e a his ó ia
da egião, com conside ação de a os a queológicos, his ó icos, e nog á icos e
ca ac e ís ica das con a os linguís icos na á ea da Polska no e-o ien al.
Segunda pa e cons i ui słownik no a anjo al abé ico segundo a de inição e
ge alnopolskis equi alen es de exp essões gwa owych sendo wielojęzycznym
zes awieniem ocabulá io gwa owego de mencionado á ea. Pon o de pa ida é
hasło (niekiedy plu owy azowe) na língua polski, em a ian e li e á ia, a qual oi
dado equi alen es em gwa ach (oznaczone cy ami zymskimi): i. polskich, ii.
wschodniosłowiańskich (biało uskich, uk aińskich i p zejściowych
biało usko-uk aińskich), iii. wschodniosłowiańskich ( osyjskich
s a oob zędowców), i . li ewskich. equi alen es gwa owe no a am-se em e são
compa í el com a on e po an o apa ecem-se egis as oné icas, o og á icas
e semio og á icas. No dicioná io u ilizou pois não só on es p o issionais, mas
ambém ama o as. se em á ios ma e iais de on e oco eu a mesma o ma de
exp essão, as on es são egis adas segundo a o dem es abelecida segundo o
c i é io geog á ico, e no âmbi o de mic o egiões segundo o c i é io c onológico
(de ma e iais mais an igos a mais ecen es). Depois da pala a-cha e ou de inição
em na ios quad ados colocadas são in o mações sob e ilus o ão do dado
designa . ligei amen e ou a mé odo de elabo ação de ossá ios gwa owych,
wzbogaconą a obse iny ma e ial ilus a i o, zapoczą kował w polskaj
leksykog a ii gwa owej józe kąś Słownikiem gwa y o awskiej (kąś 2003, 2011).
Rzecz jasna não é isso no um na eu opeia lexicog a ia em dicioná ios alemães de
longa da a algumas passas con inham encaixadas mapas ou ilus ações de alguns
designa os oco en es em passas. iconog a ia em niesłownikiem, que em in enção
em se simul aneamen e cônjugem de exp essões e in o mações sob e a cul u a
de uma dada á ea, é Słownic wo i kul u a ludowa gminy Wiśniowa (skLW 2018)
DOROTA KRYSTYNA REMBISHEWSKA. Modos de ap esen ação 75 méccas
dicioná ios inha às ezes ca ác e swois ego o namen o, ua accyjniającego
ma e iału dialek alnego w polskich egionalnych słownikach gwa owych
a ę g a iczną publikacji (po . knoop 2001), em alguns mui o luga ocupam mapas
(sdWb). józe kąś publicou sua mul idomônea ob a, que con ém nume osas
o og a ias Ilus o any leksykon gwa y i kul u y podhalańskiej (kąś 20152019),
con ando 12 olumes. aqui a enção chama, zazinhado já em í ulo, con ex o
cul u al (u zględniony ambém em dicioná io o awskim). Regis a ele leksykę
(współczesną i his o yczną) ce ca de 50 milha es haseł mos ando a cul u a
ma e ial e espi i ual Podhala egião mon alho no sul da Polônia u do no e
podnóża a . con ém ambém p o e biia, po cedadla, desc ições cos umes,
c enças olcló icas, p á icas mágicas. ci ações egis adas são simpli icada,
pad onizada o og a ia gwa ową, pa a amplia o cí culo de lei o es de
nãojeizkoznawców. pa e s ic e słownikową complemen a ico ma e ial
ilus a i o, ap esen ado em abelas emá icas. Pa a blica ], i oleja nia. molyn,
ii ojo, iii Pas e ismo, iX Pszczela s wo, X myślis wo, ybołóws wo, Xi
kowals wo, Ślusa s wo, Xii música, Xiii ob zędowość, Xi sac um, X ou as.
p zykładu, w omie i , znalazły się nas ępujące działy: i P zy oda, ii bu-
downic wo, iii gospoda s wo olne, i gospoda s wo domowe, [b ak a-
No cí culo mé odo j. kąsia pe manece Słownik gwa y lachów sądeckich
(szewczyk 2014). pa e słownikową p ecede obsze ny in odução, con endo
p essupos os me odológicos, ca ac e is ica e nog a icną da egião,
desc ição es ado de es udos sob e gwa ami sądeckimi, in o mações básicas
sob e o sis ema gwa y podeg odzkiej e eg as edi o ial e układ haseł. Po
pa e dicionicoa zamieszça am 278 ilus ação.
localidades si uadas em małopolsce. T abalho esse é esul ado de p oje o de
es udan es de polonís ica da uni e sidade jagiellonian sob cuidadosa me i ó ia
lingucospôncios dialec ologos. essencial a pa e o ma słownik, depois dele
seguem sloglas emá icas: cos umes páscanocne an igamen e e hoje, pe íodo do
G ande Ca mo, domingo de Palmowa, G ande semana, Dni éi eczne, adições
elacionadas com os san os do boi nascimen o, i eswuść odzinna, o o s achach,
u okach i ziołolecznic wo, Działalność pa yzan ów i pacy ikacja oczami
mieszkańców. odo echam ex os gwa owe i ula łowane ansk ypcje (m.in.
gwa a, Piosenka, doenças).

76 benDRinė kaLba | 96 emá ico. seus des ina á ios são não só p o issionis as,
mas ambém odos in e essados gwa ami lubelskimi, usados po habi an es do
kolejnym słownikiem op acowanym p zez dialek olożkę, ale nieco ina-
czej niż adycyjny sgP, jes Słownik gwa Lubelszczyzny (sgL 2012–2023)
au o s wa Haliny Pelcowej (i zespołu w kilku omach) będący słownikiem
cen o do cin u ão eas e nna Polska. e nes a publicação e elou-se a endência
pa a amplia o cí culo de lei o es lexiconos gwa owych. P imei o om do
dicioná io lubelskiego Rolnic wo. Fe amen as ag ícolas. T abalho campo.
cus eó e ob ebka ce eóż apa eceu-se em 2011, o úl imo olume Xiii em 2023 ano. No
âmbi o de cada olume a au o a p ese ou o layou al abé ico. Nos p imei os
qua o omos (i Rolnic wo..., ii Rolnic wo. T anspo u al. Plan as okopoe e
passoe. Solby e ipos de campos. Cul i ada lnu e canopi. zbió siana, iii Mundo de
animais, i Sad e ja dim ege á ny. Cons ução e espaço de pá io) o og a ias
o am publicadas em ex o, de omu omu ( Mundo oślin, i Poka my, ii Odzież i
obuwie. P zędzenie lnu and wea ing can as, iii Homem e amília. Higiene e doenças.
Mobilie , equipamen os e abalhos domés icos, iX P zes zeń usi. U o ma a
supe ície. Vida social e p o issional, X Ob íędowość e obyczajowość ludowa, Xi
Me eo ologia e as onomia. Tempo. Colo es, Xii Ac i idades mea as sen imen os
qualidades e p op iedades ou os. Tex os gwa owe. Índex haseł) es ão no inal do
dicioná io. Hasło consis e de exp essão de passwo d, de ini ionji, ci ação,
in o mações sob e on e, geog a ia. Com alguns são odno adas o mas
dependen es, e ambém wymowa. no inal encon am-se e e ílacze, em mui os
passlhas mui o nume osas, po exemplo. jun o haśle skidacz d apak, dziobak, e c.
cada om con ém ambém kilkanaście mapas pa a selecionados haseł
słownikowych. elemen o ca ac e ís ico pa a es e dicioná io é mui o ica
documen ação con i mando a p esença da exp essão em es e e eno. pa a
exemplo hasło pisanka ‘jajko wielkanocne pin adas em di e en es co es em in a
ou wywa ach de cebula <...>, ado nadas po pad ões geome içnos e lo es com o
auxílio de ce a e pisaka em 4 páginas egis os do campo.
in e essan e diccioná io a pa i do pon o de is a me odologia de elabo ação de
dicas de gwa owych é Gwa a Bugaja na Pogó zu (gm. Biecz, pow. Go lice) Haliny
ka aś (ka aś 2022). Nesse abalho oi combinado p o esionalismo au o ka,
g ande expe iência no âmbi o de lexicog a ia, com conhecimen oá de amilia
gwa y, compe ência lingukoznawczyni e da an iga usuiczka gwa y. como mesmo o
í ulo indica, a publicação cons i ui monog a ia linguís ica a asi bugaj e
en o nois (sudes e eas da Polska). G ande alo em do abalho é o ocabulá io
DOROTA KRYSTYNA REMBISHEWSKA. Modos de ap esen ação 77 ca ac e ís ica de
hoje em dia si uação desc i a de gwa y. pa e słownikową p ecedeu capi ulo,
ma e iału dialek alnego w polskich egionalnych słownikach gwa owych
con endo mul icolo ne o og a ias, conce nen e cul u a oldowej Pogó za
Wschodniego (ziemia biecka i go licka): D ój ludowy Pogó zan, Kuchnia egionalna,
Dom e seu equipamen o, P ace domowe, T adicyjne zajęcia (zawody),
Ob zędowość do oczna, Ob zędowość odzinna, Wie zenia i p zesądy. słownik
con ém p incipalmen e exp essões di e en es do ocabulá io ogólnopolski. Em
haslhas além de de inição deu-se in o mação g ama ical, ci ações com localização,
às ezes bas an e ex ensas, np. Dziama coisa. ż. ‘ a a a de mąki cozida em água
ou lei e: Downi o coa ali dziame, de mółki na lodzie abo na mlyku. Dziame
cozinha am de mollka pszyny, e se não ha ia pszynny isso de zy ni. chłoćkiedy po
łokupacji é a é com łowsiany mółki. Pacia a a dziama isso po ce o não é
di e en e. chama am assim e assim, món ewkóm e assim se kłóci. bug. bk. Em
alguns passlhas apa ecem-se e e inças, po exemplo. cLiWaĆ empo. ndk.
‘lasko ać P zes ój mie já clia , po que ni posso endu ece . não cliwej mie,
po que ni posso isso endu ece . bug. bk. zob. skLiWaĆ, Po . WycLiWaĆ.
de amilia es a edo es ixou em Shlownik gwa y zagnańskiej ou a
lingukoznawczyni de polonís ica da uni e sidade Va só ia k ys yna
Długosz-ku czabowa (Długosz-ku czabowa 2020). słownik, que apa eceu-se
qua o anos após a mo e da au o a, con ém 4 milha es haseł, em layou
al abé ico. inclui leksykę ca ac e ís ica pa a a egião das mon anhas
Świę ok zyskich zagnańska e izinhas da segunda me ade do século XX. Em 2011 .
i ena ma yniako a, p o esso no ins i u o de esla ís ica Pan em Va só ia,
publicou Słownik dawnej mowy mieszkańców Ciechanowca i okolicznych wsi na
Podlasiu (ma yniako a 2011). słownik es e é zapisem do es ado gwa y (da á ea
pog anicza mazowsza e Podlasia) de úl imo in ees oleio do século XX e início do
XXi século elabo ado po au och onka, de ma e ial acumadzado po mui os anos.
cade no es e em adicional layou de exp essões hasłowych. zano ado m.in.
exp essões limi adas a uma pequena á ea, como po exemplo chabo ‘łapówka
(em cechanowcu assedle de casascas jedno odzinnych cons uídas no pe íodo
do socialismo złośliwie oi chamado chaboNos úl imos anos uncioná ios T abalho
owo), chabo nik, lm. chabo niki ‘łapówka z’, k yjan ‘chłopiec la 10–12’.
de Dialek ologii uni e si e u im. adama mickiewicza em Poznaniu inicia am a
ealização de longo ano p oje o consis indo em coope ação de ambien es locais
com lingukoznawcy p zy g omadzeniu słownic wa gwa owego. O esul ado
des a coope ação são dicioná ios de indi iduais aldeias, powia publicados na
sé ie Wielkopolskie
78 benDRinė kaLba | 96 dicioná ios gwa owe. elas êm ge almen e layou emá ico.
Publicado a é ago a: Słownik língua habi an es das p oximidades Cze niejewo.
T abalho na olha e em economia (sjmcz 2018), Słownik língua dos habi an es dos
a edo es Pobiedzisk. T abalho na olha e em economia (sjmPoR 2021), Słownik
língua dos habi an es das p oximidades Pobiedzisk. Na u eza (sjmPoP 2023),
Słownik língua dos habi an es dos a edo es Gniezna. San a, c enças e supe sády
(sjmg 2018), Gospodyni. Słownik języka mieszkańców powia u kolskiego (sjmgosi
2018), Gospoda z. Słownik języka mieszkańców powia u kolskiego (sjmgosii 2019), Em
kuchni u pleszewian. Glossá io de língua e cul u a dos habi an es powia u
pleszewski (sjmPlesz 2019). Nessa sé ie saiu ambém słownik ela i o a ou a á ea
(de o les e Polska) Słownik habi an es da e a łukowskiej. T abalho na
ag icul u a e na azenda (smłuk 2019).
Ce a ku iozum cons i ui oss diccioná io Co wieś, o inna pieśń. Słownik gwa y
Bukówca Gó nego em Wielkopolska e egião Spisza em Małopolska (sgbs 2014). os
au o es não ap esen a am azões pa a os quais zes a am jus amen e essas
á eas. po émże alo des a publicação é cu ioso ma e ial gwa y com nume osas
ilus ações e g a ações em pílula cD ex os bukówca e spisza. ca ác e popula
em os dicioná ios publicados pela Es adoie Wydawnic wo naukowe Gó alsko
godacka (kucha zyk 2011) e Ślónsko godka (Fu galińska 2011). Leksykę ułożono em
seções emá icas, que con êm desenhos ilus ando ma e ial leksykalny de
pa icula es seções.
De inições são sinônimas.
um g upo sepa ado o mam dicioná ios elacionados com g upo e nog a icna,
de o e idên ica, pa a a qual a língua local cons i ui um impo an e a o
dis ingui . a a-se nomeadamen e de ku pios i endo no no e do mazowszu
(Polska cen alna). união ku pios desde mui os anos azia es o ço na di eção
us anda izando gwa y ku piowska e spopula yzowania no o modo de
pojmowania ala habi an es da an iga Puszczy zielonej e Puszczy białej. isso
êm se i m. in. dicioná ios. apa ece am-se ês Słownik wyb anych wy ażeń i
nazw ku piowskich (sku 2013), que con ém pa e polsko-ku piowską e
ku piowsko-polska e duas edições Ilus ado dicioná io ku piowskiego (g zyb
2021). No ano 2018 oi publicado Słownik polszczyzny ku piowskiej Władysława
niksy (niksa 2018), que zes a eu ma e ial cole ado desde 1968 ano es e bidomoio
słownik em adicional layou al abé ico. No ano 2023 oi publicado Słownik
dialek u ku piowskiego, au o ia Hen yka gadomskiego (gadomski 2023)
ku piowskiego egionalis ę, e nomuzykologa, niejęzykoznawcę. dicioná io
con a ce ca de 15
DOROTA KRYSTYNA REMBISHEWSKA. Modos de ap esen amen o 79 milha es
haseł e é esul ado da coope ação kilkudziesięcioosobowej g upo de usuá ios
ma e iału dialek alnego w polskich egionalnych słownikach gwa owych
gwa y ku piowskiej. ele con ém além de de inições de hasłowych,
in o mações g ama icas, con ex os de uso de pa icula es pala as. layou
dudzielny em ambém niewielki Słownik gwa y wa mińskiej. Mini e são pa a
odos (sgW 2021). Em uma pa e a esque da cons i uem pala as-cha e em
polszczyźnie ogólnej, em pa e da segunda em a ian e wa mińskiej. o
desen ol e am usuá ios gwa y wa mińskiej (na no e da Polska), nienham de
p o issional p epa ação pa a c iação de dicioná ios. p o a elmen e em
conexão com isso os au o es limi a am-se a da somen e uni é sia, às ezes
á ios e zia) equi alen es de leksemos gwa owych, po exemplo. na pa e
Słowa po naszamu einladunek ‘zap oszenie (sgW 2021: 20), jochkołla ‘zbio nik
na gnojówkę (sgW 2021: 25). algumas passas não são na o ma básica, ex. b oku
buło ‘ zeba było (sgW 2021: 14), szu olkoziu ‘chłopczykowi (sgW 2021: 47). Na
endência nu u de amado es egionais de dicioná ios gwa owych,
es ei amen e elacionados com a iden idade local são, insc e em se duas
dicioniczki da á ea mazu ( an igas P us O ien al): Słownik mowy
mazu skiejMasu ische Sp ache Wö e buch (SmW 2019) (c . Rembiszewska
2020) e Mazu ská gádká. Slo nik masu ski com con e sações Masu isches
Wö e buch mi Sp ach üh e (mg 2020).
Vale ambém menciona sob e á ios ou os diccioná ios amado es de
gwa owych, dos quais ecen emen e oco eu wysyp. elas são publicadas na
in e ne , e ambém em o ma de papel. como exemplos deixem se i em dois
dicioná ios de Polska południowo-wschodniej: Muzeum Słowa. Słownik gwa y
lubeńskiej da izinhança Rzeszowa (bielenda 2013) e Słownik gwa y Niebo owa e
izinhança (ba an 2015) e um de Polska północno-wschodniej de sup askiego na
nasze (załęski 2005). O p imei o deles é uma coleção ce ca de milha de
exp essões g a adas pelo au o p o esso de his ó ia na localidade Lubenia no
ojewódz e Podka packim. Nes e dicioná io são p incipalmen e de inições
sinônimas. Pala as-cha e esc i as segundo o og a ia ge alnopolska, com
one ycznych cech gwa owych, jak np. ścieśnienia samogłosek: kogucio z,
conside ação chodoki, si .
Glossá io gwa y Niebo owa e al ede s em semelhan e uma mik os uk u ę
como glossá io gwa y Lubenia. Na maio ia as de inições são sinônimas, ex. o a
‘duze po as, w zosz ‘b udas. chama a enção po o zidade e al a de p ecisão
semân ica na pa e de ini i a de alguns haseł, ex. em zapa e ‘na ce aniaka
[em ez de: ‘com upo em], w ulić alguém ‘zała wić posadę, duby smalone ‘ a ma-
86
benDRinė kaLba | 96
Pas a aisiais me ais pasikei ė a minių žodynų suda ymo me odika. šiuo me u
links ama suda y i plačiajai audi o ijai ski us leksikonus, mažiau dėmesio ski ian
išim inai o malioms aisyklėms i leksikog a ijos me odui. papel impo an eų aidina
i neling is inė in o macija, например, kul ū os i au osakos con ex o pa eikimas.
ESMINIAI ŽODŽIAI: lenkų kalbos leksikog a ija,
lenkų kalbos a mių žodynai, leksikog a ijos
me odologija, mėgėjiški žodynai. ul.
DoRo a kRys yna RembiszeWska
ins u slawis yki Polskiej akademii nauk
ba oszewicza 1b, m. 17, 00-337 Va só ia
[email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed]