Sposoby prezentowania materiału dialektalnego w polskich regionalnych słownikach gwarowych
Abstract
W tekście omówiono polskie regionalne słowniki gwarowe, które ukazały się w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat. Słowniki te, których autorami są profesjonaliści lub amatorzy rejestrują zbiory leksyki z różnych regionów Polski. Na podstawie wybranych pozycji (szczególnie z Polski centralnej i wschodniej) ukazano różne sposoby prezentowania materiału gwarowego z uwzględnieniem warstwy ikonograficznej i kontekstów lokalnych.
Full text
DOROTA KRYSTYNA
REMBISHEWSKA.
ma e iału dialek alnego w polskich egionalnych słownikach gwa owych
Modos de ap esen ação 71
DOROTA KRYSTYNA REMBISZEWSKA
ins u slawis yki Polskiej akademii nauk
oRciD id: o cid.o g/0000-0003-0339-0879 obszaRy baDań: dialec ologia słowiańska, leksykog a ia
gwa owa, leksyka pog anicza polskowschodniosłowiańskiego.
Doi: doi.o g/10.35321/bkalba.2023.96.04
sPosoby PRezen oWania ma eRiału
DiaLek aLnego
W PoLskicH RegionaLnycH
słoWnikacH gWaRoWycH
SÓLOVA KLUCZOWE: lexicog a ia polska,
dicioná ios poloneses gwa owe, me odologia
leksykog a iczna, dicioná ios amado skie.
aAnno ação
No ex o discu iu poloneses egionais dicioná ios gwa owe, que apa ece am-se no
deco e dos úl imos kilkudziesięciu anos. dicioná ios aqueles, cujos au o es são
p o esionaisści ou amado es egis am caixas de léxica de di e en es egiões da
Polska. com base selecionadas posições (szczególnie z Polski cen alnej i
wschodniej) mos ado di e en es manei as de ap esen ação ma e ial gwa owego
com conside ação da camada iconog a iczna e con ex os locais.
abs Rac he ex discusses Polish egional dialec dic iona ies published in he las
ew decades. hese dic iona ies, w i en by p o essionals o ama eu s, eco d se s
o lexis om a ious egions o Poland. selec ed en ies (especially om cen al and
eas e n Poland) show di e en ways o p esen ing he dialec ma e ial, aking in o
accoun he iconog aphic laye and local con ex s. Os dicioná ios poloneses gwa owe,
dos quais o iginou bas an e mui o em decenas de anos, são uma espécie de a iância de
op acowań leksykog a icznych. guiam-se às suas leis, an o em e mos de seleção de
ma e ial, como e layou de con eúdo. Mui os deles é de um lado e ei o abalho de
equipes de p o issionais, e de ou o esul ado mul ianual acúmulo de ma e ial
gwa ológico po ze manei a de edagamen o desse dicioná io ap o ei ado p p incipios
elabo ando dois sucessi os dicioná ios, endo po base ma e ial a ka o eká sgP. são
72 benDRinė kaLba | 96 miłośników małych ojczyzn, pessoas nãop zygo owanych
wa sz a owo pa a elabo ação słowników. No ex o ponde ei a enção a
di e en es manei as de elabo ação de egionais de dicioná ios gwa owych,
publicados no deco e dos úl imos kilkudziesięciu anos. não in oduzo layou
geog a icamen e impo an es são pois di e en es manei as de exposição
con eúdo gwa owych, e não di isão em egiões. limi ei-me a zap ezen amen o de
poloneses dicioná ios gwa owego de ou os países é ma e ial pa a ou o a igo.
P zegląd do obku polonesa leksykog a ii gwa owej a é o inal XX século
wych bez p zeds awiania sze szego kon eks u w pos aci do obku słowniko-
ap esen ou kazimie z Woźniak no abalho Es ado da leksykog a ii gwa owej
polonesa ao inal XX século (Woźniak 2000). Desen ol imen o pos e io de Halina
ka aś de ano 2011 mos a es ado da léxicog a ia no início XXi século (ka aś 2011).
Na úl ima década não apa eceu-se publicação sin e izando o es ado
con empo âneo da polonesa lexicog a ia gwa owej. Em algum sen ido essa
lacuna p eenche ex o iliji sakalauskienė, zo ii sawaniewskiej-mochowej,
Li uwska leksykog a ia gwa owa de i ol do XX e XXI século (no undo
selecionados poloneses słowników egionalnych) (sakalauskienė,
sawaniewska-mochowa 2022).
Na Polônia odo empo du am os abalhos sob e Słownik gwa polskich,
ab angendo odo o e i ó io do país e gwa y além de suas on ei as. es e
longole amen e in enção é abalho pa a á ias p óximas ge ações, pois
desde apa ece se o p imei o zeshei o em 1979 . a é en ão publica am apenas
35 zeshei os à le a j (hasła ja łykjedyk) (sgP 19792023). słownik esse em um
layou al abé ico, com nume osos e e ílacz, au o es p epa am passas
segundo adicionais mé odos lexicog á icos. ele oi elabo ado po
dialec ologos, c ia-se no ins i u o da língua Polês Polska akademii nauków em
c acó ia, dispoja ica ka o eką, em pouca ex ensão uzupełnianą.
Mały słownik gwa polskich (msgP) e Słownik gwa małopolskich (sgm). No msgP
o am in oduzidos ce os simpli icamen os, pa a acili a o uso ao lei o
não-íngüiznawcy. po es e mo i o enunciou-se a depa amen o o m, e
documen ação haseł deu-se essencialmen e na o og a ia ogólnopolska. é aqui
bas an e peculia selo haseł. Po que índice ka o eki sgP con a ce ca de 240 000
haseł, oi incluído um passlo em 24 nele oco en es. Causa isso ce a alea o iedade
escolhidos haseł.
DOROTA KRYSTYNA REMBISHEWSKA. Modos de ap esen ação 73 sgm ab ange
oda á ea pequenopolski, simul aneamen e mos a ligações com ou as
ma e iału dialek alnego w polskich egionalnych słownikach gwa owych
egiões, u ilizando o modo deno ando localização como em dicioná ios acima
mencionados. Nume osas pala as-cha e são ilus adas po decla ações dos
habi an es da egião.
dicioná io desen ol ido segundo os adicionais mé odos lexicog á icos é Słownik
gwa śląskich (sgŚ). Regis a ele ecu so ossicó ico gwa śląskich no século XX, de
odo a Śląsk, łącznie com zaolziem. Na in enção é ob a mul idomo e, des inadas a
ab ange o maio núme o de ocabulá io ípico pa a gua á eslesca. A é ago a
apa eceu-se 17 olumes (Lałzyczka), após e isões é olume 18. como dado em
in o mações sob e dicioná io: zamieszczone w Słowniku leksemy óżnią się od
wy azów ogólnopolskich o lei o encon a á nele exp essões gwa owe, sendo na
a i a e passi a s e ia leksyka: exp essões ceducien es a e ei o de mudanças
ci ilizacionais, exp essões ecém ado adas jun amen e com o p og esso
ci ilizacional, exp essões wymzya łe e emp es amen o (ge manizmy e bohemizmy)
(ins y u Śląski). dicioná io, que egis a leksykę de uma egião é Słownik gwa y i
kul u y Kujaw. ele oi p epa ado po uma equipe lingukoznawczyń e linguoznawców
de bydgoszczy sob a edacção zo ia sawaniewskiej-mochowej (sgkk 2017). es e
di e encjal dicioná io dá além de de inições de e mos, ci a ós gwa owych, alcance
de oco ência dados leksemów. espo adicamen e apa ecem-se explicações
e imológicas, po exemplo. haslo baciaRz, z węg. be yá ‘włóczęga, homem o a da
lei (sgkk 2017: 54), haslo FeLoR, z niem. m ‘błąd, us e ka (sgkk 2017: 221). Vale a
no ância é Słownik dialek u knyszyńskiego (Rembiszewska 2007) desen ol ido po
niepolonis ę, mas lingukoznawcę czesława kudzinowskiego, au o de dicioná io
polsko- inlandês e manual de g ama ica inlandesa, de ido à oco ência de
elemen os de di e en es línguas e iqueza de in e essan e léxica (c .
Rembiszewska 2010). é di ícil es abelece o empo exa o de nascimen o Shlownika
diale o knyszyńskiego. kudzinowski o c ia a po á ias dezenas de anos,
p o a elmen e a pa i do inal dos anos 40 a 70. século XX. dicioná io con a mais de
5500 haseł. ele em pouco alcance e i o ial, pois inclui á ea de aldeia si uado ao
edo knyszyna em poi é monieckim em oje oz e podlaski. Słownik c.
kudzinowskiego dá an o nomes gwa owe, como e gwa owe o mas oné icas de
nomes ogólnopolskich bem como nomes ogólnopolskie, ex. ọ y o ać ‘kie ować,
łaχẹ a ‘obda us, ba sc sa y ‘zupa z juchy, kawał, łapanka e ligações
azeologiczne, ex iść.
74 benDRinė kaLba | 96 bady ‘mocoa se, dali nogi ‘uciekli. kudzinowski aplicou no
Shlownik designação de inicje: ipo sinonimís ico, e ambém ipo de inicijno-
-opisó io e ap oximadas a encyklopedycznych, espo adiamen e aplica de inicje
esc esowe. De inições a asmen e são plennozdaniosas, emp ecendo pala a em
seu con ex o na u al. às ezes eles êm ca á e hipe onimu, ex. kosibaba g oχ
‘pewien insad. pa e dicionicowa oi p ecedida po in o mações sob e in luências
eas e nniosłowiańskich, alemães, léxica
ema ycznej.
Pos ulado umissão de odas as a ian es linguís icas na á ea wielojęzycznym
cump e a publicação publicada no ins i u o sla ís ica Pan Różnojęzyczne
słownic wo gwa owe Podlasia, Suwalszczyzny e no e-es ão-o ien al Mazowsza
(RsPs 2014). compõe-se ela de duas essenciais pa es. A p imei a discu e a his ó ia
da egião, com conside ação de a os a queológicos, his ó icos, e nog á icos e
ca ac e ís ica das con a os linguís icos na á ea da Polska no e-o ien al.
Segunda pa e cons i ui słownik no a anjo al abé ico segundo a de inição e
ge alnopolskis equi alen es de exp essões gwa owych sendo wielojęzycznym
zes awieniem ocabulá io gwa owego de mencionado á ea. Pon o de pa ida é
hasło (niekiedy plu owy azowe) na língua polski, em a ian e li e á ia, a qual oi
dado equi alen es em gwa ach (oznaczone cy ami zymskimi): i. polskich, ii.
wschodniosłowiańskich (biało uskich, uk aińskich i p zejściowych
biało usko-uk aińskich), iii. wschodniosłowiańskich ( osyjskich
s a oob zędowców), i . li ewskich. equi alen es gwa owe no a am-se em e são
compa í el com a on e po an o apa ecem-se egis as oné icas, o og á icas
e semio og á icas. No dicioná io u ilizou pois não só on es p o issionais, mas
ambém ama o as. se em á ios ma e iais de on e oco eu a mesma o ma de
exp essão, as on es são egis adas segundo a o dem es abelecida segundo o
c i é io geog á ico, e no âmbi o de mic o egiões segundo o c i é io c onológico
(de ma e iais mais an igos a mais ecen es). Depois da pala a-cha e ou de inição
em na ios quad ados colocadas são in o mações sob e ilus o ão do dado
designa . ligei amen e ou a mé odo de elabo ação de ossá ios gwa owych,
wzbogaconą a obse iny ma e ial ilus a i o, zapoczą kował w polskaj
leksykog a ii gwa owej józe kąś Słownikiem gwa y o awskiej (kąś 2003, 2011).
Rzecz jasna não é isso no um na eu opeia lexicog a ia em dicioná ios alemães de
longa da a algumas passas con inham encaixadas mapas ou ilus ações de alguns
designa os oco en es em passas. iconog a ia em niesłownikiem, que em in enção
em se simul aneamen e cônjugem de exp essões e in o mações sob e a cul u a
de uma dada á ea, é Słownic wo i kul u a ludowa gminy Wiśniowa (skLW 2018)
DOROTA KRYSTYNA REMBISHEWSKA. Modos de ap esen ação 75 méccas
dicioná ios inha às ezes ca ác e swois ego o namen o, ua accyjniającego
ma e iału dialek alnego w polskich egionalnych słownikach gwa owych
a ę g a iczną publikacji (po . knoop 2001), em alguns mui o luga ocupam mapas
(sdWb). józe kąś publicou sua mul idomônea ob a, que con ém nume osas
o og a ias Ilus o any leksykon gwa y i kul u y podhalańskiej (kąś 20152019),
con ando 12 olumes. aqui a enção chama, zazinhado já em í ulo, con ex o
cul u al (u zględniony ambém em dicioná io o awskim). Regis a ele leksykę
(współczesną i his o yczną) ce ca de 50 milha es haseł mos ando a cul u a
ma e ial e espi i ual Podhala egião mon alho no sul da Polônia u do no e
podnóża a . con ém ambém p o e biia, po cedadla, desc ições cos umes,
c enças olcló icas, p á icas mágicas. ci ações egis adas são simpli icada,
pad onizada o og a ia gwa ową, pa a amplia o cí culo de lei o es de
nãojeizkoznawców. pa e s ic e słownikową complemen a ico ma e ial
ilus a i o, ap esen ado em abelas emá icas. Pa a blica ], i oleja nia. molyn,
ii ojo, iii Pas e ismo, iX Pszczela s wo, X myślis wo, ybołóws wo, Xi
kowals wo, Ślusa s wo, Xii música, Xiii ob zędowość, Xi sac um, X ou as.
p zykładu, w omie i , znalazły się nas ępujące działy: i P zy oda, ii bu-
downic wo, iii gospoda s wo olne, i gospoda s wo domowe, [b ak a-
No cí culo mé odo j. kąsia pe manece Słownik gwa y lachów sądeckich
(szewczyk 2014). pa e słownikową p ecede obsze ny in odução, con endo
p essupos os me odológicos, ca ac e is ica e nog a icną da egião,
desc ição es ado de es udos sob e gwa ami sądeckimi, in o mações básicas
sob e o sis ema gwa y podeg odzkiej e eg as edi o ial e układ haseł. Po
pa e dicionicoa zamieszça am 278 ilus ação.
localidades si uadas em małopolsce. T abalho esse é esul ado de p oje o de
es udan es de polonís ica da uni e sidade jagiellonian sob cuidadosa me i ó ia
lingucospôncios dialec ologos. essencial a pa e o ma słownik, depois dele
seguem sloglas emá icas: cos umes páscanocne an igamen e e hoje, pe íodo do
G ande Ca mo, domingo de Palmowa, G ande semana, Dni éi eczne, adições
elacionadas com os san os do boi nascimen o, i eswuść odzinna, o o s achach,
u okach i ziołolecznic wo, Działalność pa yzan ów i pacy ikacja oczami
mieszkańców. odo echam ex os gwa owe i ula łowane ansk ypcje (m.in.
gwa a, Piosenka, doenças).
76 benDRinė kaLba | 96 emá ico. seus des ina á ios são não só p o issionis as,
mas ambém odos in e essados gwa ami lubelskimi, usados po habi an es do
kolejnym słownikiem op acowanym p zez dialek olożkę, ale nieco ina-
czej niż adycyjny sgP, jes Słownik gwa Lubelszczyzny (sgL 2012–2023)
au o s wa Haliny Pelcowej (i zespołu w kilku omach) będący słownikiem
cen o do cin u ão eas e nna Polska. e nes a publicação e elou-se a endência
pa a amplia o cí culo de lei o es lexiconos gwa owych. P imei o om do
dicioná io lubelskiego Rolnic wo. Fe amen as ag ícolas. T abalho campo.
cus eó e ob ebka ce eóż apa eceu-se em 2011, o úl imo olume Xiii em 2023 ano. No
âmbi o de cada olume a au o a p ese ou o layou al abé ico. Nos p imei os
qua o omos (i Rolnic wo..., ii Rolnic wo. T anspo u al. Plan as okopoe e
passoe. Solby e ipos de campos. Cul i ada lnu e canopi. zbió siana, iii Mundo de
animais, i Sad e ja dim ege á ny. Cons ução e espaço de pá io) o og a ias
o am publicadas em ex o, de omu omu ( Mundo oślin, i Poka my, ii Odzież i
obuwie. P zędzenie lnu and wea ing can as, iii Homem e amília. Higiene e doenças.
Mobilie , equipamen os e abalhos domés icos, iX P zes zeń usi. U o ma a
supe ície. Vida social e p o issional, X Ob íędowość e obyczajowość ludowa, Xi
Me eo ologia e as onomia. Tempo. Colo es, Xii Ac i idades mea as sen imen os
qualidades e p op iedades ou os. Tex os gwa owe. Índex haseł) es ão no inal do
dicioná io. Hasło consis e de exp essão de passwo d, de ini ionji, ci ação,
in o mações sob e on e, geog a ia. Com alguns são odno adas o mas
dependen es, e ambém wymowa. no inal encon am-se e e ílacze, em mui os
passlhas mui o nume osas, po exemplo. jun o haśle skidacz d apak, dziobak, e c.
cada om con ém ambém kilkanaście mapas pa a selecionados haseł
słownikowych. elemen o ca ac e ís ico pa a es e dicioná io é mui o ica
documen ação con i mando a p esença da exp essão em es e e eno. pa a
exemplo hasło pisanka ‘jajko wielkanocne pin adas em di e en es co es em in a
ou wywa ach de cebula <...>, ado nadas po pad ões geome içnos e lo es com o
auxílio de ce a e pisaka em 4 páginas egis os do campo.
in e essan e diccioná io a pa i do pon o de is a me odologia de elabo ação de
dicas de gwa owych é Gwa a Bugaja na Pogó zu (gm. Biecz, pow. Go lice) Haliny
ka aś (ka aś 2022). Nesse abalho oi combinado p o esionalismo au o ka,
g ande expe iência no âmbi o de lexicog a ia, com conhecimen oá de amilia
gwa y, compe ência lingukoznawczyni e da an iga usuiczka gwa y. como mesmo o
í ulo indica, a publicação cons i ui monog a ia linguís ica a asi bugaj e
en o nois (sudes e eas da Polska). G ande alo em do abalho é o ocabulá io
DOROTA KRYSTYNA REMBISHEWSKA. Modos de ap esen ação 77 ca ac e ís ica de
hoje em dia si uação desc i a de gwa y. pa e słownikową p ecedeu capi ulo,
ma e iału dialek alnego w polskich egionalnych słownikach gwa owych
con endo mul icolo ne o og a ias, conce nen e cul u a oldowej Pogó za
Wschodniego (ziemia biecka i go licka): D ój ludowy Pogó zan, Kuchnia egionalna,
Dom e seu equipamen o, P ace domowe, T adicyjne zajęcia (zawody),
Ob zędowość do oczna, Ob zędowość odzinna, Wie zenia i p zesądy. słownik
con ém p incipalmen e exp essões di e en es do ocabulá io ogólnopolski. Em
haslhas além de de inição deu-se in o mação g ama ical, ci ações com localização,
às ezes bas an e ex ensas, np. Dziama coisa. ż. ‘ a a a de mąki cozida em água
ou lei e: Downi o coa ali dziame, de mółki na lodzie abo na mlyku. Dziame
cozinha am de mollka pszyny, e se não ha ia pszynny isso de zy ni. chłoćkiedy po
łokupacji é a é com łowsiany mółki. Pacia a a dziama isso po ce o não é
di e en e. chama am assim e assim, món ewkóm e assim se kłóci. bug. bk. Em
alguns passlhas apa ecem-se e e inças, po exemplo. cLiWaĆ empo. ndk.
‘lasko ać P zes ój mie já clia , po que ni posso endu ece . não cliwej mie,
po que ni posso isso endu ece . bug. bk. zob. skLiWaĆ, Po . WycLiWaĆ.
de amilia es a edo es ixou em Shlownik gwa y zagnańskiej ou a
lingukoznawczyni de polonís ica da uni e sidade Va só ia k ys yna
Długosz-ku czabowa (Długosz-ku czabowa 2020). słownik, que apa eceu-se
qua o anos após a mo e da au o a, con ém 4 milha es haseł, em layou
al abé ico. inclui leksykę ca ac e ís ica pa a a egião das mon anhas
Świę ok zyskich zagnańska e izinhas da segunda me ade do século XX. Em 2011 .
i ena ma yniako a, p o esso no ins i u o de esla ís ica Pan em Va só ia,
publicou Słownik dawnej mowy mieszkańców Ciechanowca i okolicznych wsi na
Podlasiu (ma yniako a 2011). słownik es e é zapisem do es ado gwa y (da á ea
pog anicza mazowsza e Podlasia) de úl imo in ees oleio do século XX e início do
XXi século elabo ado po au och onka, de ma e ial acumadzado po mui os anos.
cade no es e em adicional layou de exp essões hasłowych. zano ado m.in.
exp essões limi adas a uma pequena á ea, como po exemplo chabo ‘łapówka
(em cechanowcu assedle de casascas jedno odzinnych cons uídas no pe íodo
do socialismo złośliwie oi chamado chaboNos úl imos anos uncioná ios T abalho
owo), chabo nik, lm. chabo niki ‘łapówka z’, k yjan ‘chłopiec la 10–12’.
de Dialek ologii uni e si e u im. adama mickiewicza em Poznaniu inicia am a
ealização de longo ano p oje o consis indo em coope ação de ambien es locais
com lingukoznawcy p zy g omadzeniu słownic wa gwa owego. O esul ado
des a coope ação são dicioná ios de indi iduais aldeias, powia publicados na
sé ie Wielkopolskie
78 benDRinė kaLba | 96 dicioná ios gwa owe. elas êm ge almen e layou emá ico.
Publicado a é ago a: Słownik língua habi an es das p oximidades Cze niejewo.
T abalho na olha e em economia (sjmcz 2018), Słownik língua dos habi an es dos
a edo es Pobiedzisk. T abalho na olha e em economia (sjmPoR 2021), Słownik
língua dos habi an es das p oximidades Pobiedzisk. Na u eza (sjmPoP 2023),
Słownik língua dos habi an es dos a edo es Gniezna. San a, c enças e supe sády
(sjmg 2018), Gospodyni. Słownik języka mieszkańców powia u kolskiego (sjmgosi
2018), Gospoda z. Słownik języka mieszkańców powia u kolskiego (sjmgosii 2019), Em
kuchni u pleszewian. Glossá io de língua e cul u a dos habi an es powia u
pleszewski (sjmPlesz 2019). Nessa sé ie saiu ambém słownik ela i o a ou a á ea
(de o les e Polska) Słownik habi an es da e a łukowskiej. T abalho na
ag icul u a e na azenda (smłuk 2019).
Ce a ku iozum cons i ui oss diccioná io Co wieś, o inna pieśń. Słownik gwa y
Bukówca Gó nego em Wielkopolska e egião Spisza em Małopolska (sgbs 2014). os
au o es não ap esen a am azões pa a os quais zes a am jus amen e essas
á eas. po émże alo des a publicação é cu ioso ma e ial gwa y com nume osas
ilus ações e g a ações em pílula cD ex os bukówca e spisza. ca ác e popula
em os dicioná ios publicados pela Es adoie Wydawnic wo naukowe Gó alsko
godacka (kucha zyk 2011) e Ślónsko godka (Fu galińska 2011). Leksykę ułożono em
seções emá icas, que con êm desenhos ilus ando ma e ial leksykalny de
pa icula es seções.
De inições são sinônimas.
um g upo sepa ado o mam dicioná ios elacionados com g upo e nog a icna,
de o e idên ica, pa a a qual a língua local cons i ui um impo an e a o
dis ingui . a a-se nomeadamen e de ku pios i endo no no e do mazowszu
(Polska cen alna). união ku pios desde mui os anos azia es o ço na di eção
us anda izando gwa y ku piowska e spopula yzowania no o modo de
pojmowania ala habi an es da an iga Puszczy zielonej e Puszczy białej. isso
êm se i m. in. dicioná ios. apa ece am-se ês Słownik wyb anych wy ażeń i
nazw ku piowskich (sku 2013), que con ém pa e polsko-ku piowską e
ku piowsko-polska e duas edições Ilus ado dicioná io ku piowskiego (g zyb
2021). No ano 2018 oi publicado Słownik polszczyzny ku piowskiej Władysława
niksy (niksa 2018), que zes a eu ma e ial cole ado desde 1968 ano es e bidomoio
słownik em adicional layou al abé ico. No ano 2023 oi publicado Słownik
dialek u ku piowskiego, au o ia Hen yka gadomskiego (gadomski 2023)
ku piowskiego egionalis ę, e nomuzykologa, niejęzykoznawcę. dicioná io
con a ce ca de 15
DOROTA KRYSTYNA REMBISHEWSKA. Modos de ap esen amen o 79 milha es
haseł e é esul ado da coope ação kilkudziesięcioosobowej g upo de usuá ios
ma e iału dialek alnego w polskich egionalnych słownikach gwa owych
gwa y ku piowskiej. ele con ém além de de inições de hasłowych,
in o mações g ama icas, con ex os de uso de pa icula es pala as. layou
dudzielny em ambém niewielki Słownik gwa y wa mińskiej. Mini e são pa a
odos (sgW 2021). Em uma pa e a esque da cons i uem pala as-cha e em
polszczyźnie ogólnej, em pa e da segunda em a ian e wa mińskiej. o
desen ol e am usuá ios gwa y wa mińskiej (na no e da Polska), nienham de
p o issional p epa ação pa a c iação de dicioná ios. p o a elmen e em
conexão com isso os au o es limi a am-se a da somen e uni é sia, às ezes
á ios e zia) equi alen es de leksemos gwa owych, po exemplo. na pa e
Słowa po naszamu einladunek ‘zap oszenie (sgW 2021: 20), jochkołla ‘zbio nik
na gnojówkę (sgW 2021: 25). algumas passas não são na o ma básica, ex. b oku
buło ‘ zeba było (sgW 2021: 14), szu olkoziu ‘chłopczykowi (sgW 2021: 47). Na
endência nu u de amado es egionais de dicioná ios gwa owych,
es ei amen e elacionados com a iden idade local são, insc e em se duas
dicioniczki da á ea mazu ( an igas P us O ien al): Słownik mowy
mazu skiejMasu ische Sp ache Wö e buch (SmW 2019) (c . Rembiszewska
2020) e Mazu ská gádká. Slo nik masu ski com con e sações Masu isches
Wö e buch mi Sp ach üh e (mg 2020).
Vale ambém menciona sob e á ios ou os diccioná ios amado es de
gwa owych, dos quais ecen emen e oco eu wysyp. elas são publicadas na
in e ne , e ambém em o ma de papel. como exemplos deixem se i em dois
dicioná ios de Polska południowo-wschodniej: Muzeum Słowa. Słownik gwa y
lubeńskiej da izinhança Rzeszowa (bielenda 2013) e Słownik gwa y Niebo owa e
izinhança (ba an 2015) e um de Polska północno-wschodniej de sup askiego na
nasze (załęski 2005). O p imei o deles é uma coleção ce ca de milha de
exp essões g a adas pelo au o p o esso de his ó ia na localidade Lubenia no
ojewódz e Podka packim. Nes e dicioná io são p incipalmen e de inições
sinônimas. Pala as-cha e esc i as segundo o og a ia ge alnopolska, com
one ycznych cech gwa owych, jak np. ścieśnienia samogłosek: kogucio z,
conside ação chodoki, si .
Glossá io gwa y Niebo owa e al ede s em semelhan e uma mik os uk u ę
como glossá io gwa y Lubenia. Na maio ia as de inições são sinônimas, ex. o a
‘duze po as, w zosz ‘b udas. chama a enção po o zidade e al a de p ecisão
semân ica na pa e de ini i a de alguns haseł, ex. em zapa e ‘na ce aniaka
[em ez de: ‘com upo em], w ulić alguém ‘zała wić posadę, duby smalone ‘ a ma-
86
benDRinė kaLba | 96
Pas a aisiais me ais pasikei ė a minių žodynų suda ymo me odika. šiuo me u
links ama suda y i plačiajai audi o ijai ski us leksikonus, mažiau dėmesio ski ian
išim inai o malioms aisyklėms i leksikog a ijos me odui. papel impo an eų aidina
i neling is inė in o macija, например, kul ū os i au osakos con ex o pa eikimas.
ESMINIAI ŽODŽIAI: lenkų kalbos leksikog a ija,
lenkų kalbos a mių žodynai, leksikog a ijos
me odologija, mėgėjiški žodynai. ul.
DoRo a kRys yna RembiszeWska
ins u slawis yki Polskiej akademii nauk
ba oszewicza 1b, m. 17, 00-337 Va só ia
[email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed]