scieee Science in your language
[lt] (orig) [de] [fr] [it] [es] [pt]

Keletas minčių apie terminologiją

Read accessible full text
Machine-translated document

This is a machine-generated translation of the original document and may contain errors, omissions, or changes in meaning. Do not rely on this translation for quotations, citations, or authoritative references. Please consult and cite the original document.

Keletas minčių apie terminologiją

Author: Kazimieras Gaivenis
Year: 1998
Source: https://journals.lki.lt/terminologija/article/download/740/831
Kazimie as GAMNIS
Li ui 4 ins i u o
de lengua, Vilnius
KELETAS MINUEI APIE TERMINOLOGUA También
Sako, So bonos uni e sidad
la yni5ku uZ a5u (,,Kaip
que kieme s oi saules eloj con
,,Sicu umb a dies nos ae" Se5dlis m isq días"). Mosclas
es g ande y amZinas, la ida i5 iesq o Zmogaus umpas.
Thdiau i mokslas mokslui nelygu. Vienos de ciencia
Sakos
apa ecídas
g ei
o aldja e
pay'.ang4,
i5ka pada o
didelg o ki q
aida
- ilga i angi. Te minologija - aplicomoji ciencia
a 5aka. En odo el mundo ella o ma seescúsidamen e
y pesadamen e, como noZinodama an e ko ella Slie is
- a la lingüo y , in o má ica o aún alguna o a
ciencia
Sakos. Kalbininkai has a Siol e minologljamai,ai domejosi
u b l oddl, que i5 ki q moksjoje mucho kas
specialis ai ki q s idaLnai nesup an a diq e minq
con eninio (seman ikos) y jq ecip ocio elacionq. a -
neling is i5ka, pasiskolin a lq. Tiadiciniq kalbo y os Sakq
Tu pu ulam ísico, ma emá ico,
médico, economis a o inZinie iui la
e minología asocia p incipalmen e
con kalbo y a. Siuos specialis us
alo ación, jq eglasingumo
ne e ai ikdo e minq o ma
samp a a, e minq g ama inimas y
ki diación.
Te minologij4
p adejo ku i
inZinie iai
(E. W is e is, E. D ezenas, D. Lo e y k .),
sumang a ni el in e nacional es anda iza
las écnicas e minij4. dicho, Thdiau, que
e dade u mokslu ella se con i ió sólo
en onces, cuando ijos kl imq isi auk6 y
kalbininkai.
I5 iesq e minologías p ác ico abajo
sdkm6 en g an pa e depende del
sup a ingo i ai iq ciencia Sakg
specialis q i kalbinink[ e minologq
coope ación.
A Kalbinink a eces
incluso
p iekai5 aujama, que
ellos nouku ia
eikiamq naujada q.
Po ejemplo,
sob e
ápidamen e
di usi usl y
aho a isq
us ojam4 naujada 4
Zinimedia ecien emen e un
Zu nalis a así a5d:
,,Kalbininkai i5 iesq
apgail6 inai
noespdja. me-
Sólo iajais
,,mass dia" años de
consumo capaze a
suna s y i one ini
g iozd4,,Zinios aida".
Lyg i5 Vyd lno laikq'. Se
ú que quie es!
Kalbininkai apa eceodo
iene budd i e spd iai
kuop i
Snekos
Lamen a...
Siuk5liaddZes. Todos
89
bien
Se sabe que los é minos c ean no lingüis as, sino
especialis as. P ecissiau c ea incluso oda la
nación acep dapasapalab as, ellos
S iesuomend, o desechando si lomus naujada us y
ma
s e imZodZius.
Naujada q eglas del menudo noqueda de alo a no
solo L nalis ai, Pa yzdZiui, e aluando pe o y
cien í icos. é minoailas lie i i5k4/ a i ikmeniinkmena
puede eik5 i ecogimien o de cie o cie o conjun o.
samp o au a así:,,Pakai as inkmena es ne ikslus, no
Puede segum6s, neces" i solo po sepa ado eclamqji
une 4. puoimena
Jluk
- es una sepa ada
puo5ybos unidad,
,mena -
sepa adas
Zymens elemen o, emena sepa adas imamasis
-
unidad y . . " PasiZi[ dkime i mul iplicia omi
,,Lie u iq palab as Zodyn4'. Y en ella indica que i.odis inkmeni
eiSkia inkini. En onces comel i,odis elecmena no puede
eque 5 i,,elecinio"? Ku e que es ablece6 que Zodis Tuo
a i mena ei5kia
,,Zymens
elemen 4"?
z puodis imena
u b l p opio
au o iaus
c eado, su
iodynues
nd a.
Así e minijos naujada q aisyklingum4
obje i amen e pueden i e i sólo kalbininkai.
Naujada q y Siaip
desc ibi dZmen e
aiSkin Al
ca ac e ís icas, sia
daZniaujq
mencionan dos cosas:
- nue os compu Liai y ese
consumido jq; 2) que
1) Que naujada ai Zo-
naujada ai jq naujumas
cul i os y ciencia climo y
socialiniq elaa si anda ddl
jun amas daZniausiai
kiq ki imo y i a dija nauj4
daik 4 o ei5kia nauj4
gene al co ec os, pe o
s4 okq. Sie cosascas en
ela y s. naujada q
naujuy a
Gajq mas muy
blunka, o negaj[s
deg ei ai
naujada ai puede
de5im mediq
Sim mediais concu encia con in e nacionales ZodZiais
y jq nenu ung i. Pa yzdui, odis nuoiim is niekaip
nenu ungia i.odLio pup ocen as, dinys p opósi o c ee ,
pai,anga naujada q k im4 omen a más que in e nos
que socialinio - compos o e . . Además, no oda la ida
p ocesos de desa ollo de lengua.
En algunos campos
u iliza noa
cien í icos nue aZodZiq se
in e nacionaliniq mucho, y
- p ie5ingai.
en o os Muy mucho in e nacionaliniq i,odLi l us oja-
ma química, muzikos, as onomijos, in o ma ikos y k . s idiq
e minijoje. Kalbininkos di ícil o algun cualquie a nue aja
apa epasaci i, dgs in e nacional e minus eque ido, o - no.
Salia bu ileno, cimenas Salia cimolo Ealia ksilenas Salia ksilolo
Pa yzdLili, a eiy a kalingas e mas benzenas Salia benzolo, bu enas
,, na a os anas os ino, lenas Saliana alino Siq
p ime os ecomendados ó pe mi Ziami consumi
e minai, y los segundos
miemb os IUPAC y . . I5 ik qiq po q son los
90
,,Chemijos e minq
ai5kinamajame
Zodyne" (V,1997) se
p esen an con ab e ia u a
(ne eik ino é mino).
n k.
Además, aho a cheminiq
junginiq
nomenkla [ -
Salia nesis eminiq ( adiciniq)
nomb inimq mi y según
oje a oja-
in e nacionales eglas
sis emá icas o ma
nomb es.
Po ejemploli, el nomb e no sis émico
es agua, y sis émico
- di andenilio
nesis emico olcside, -
oxígeno, a sis emico
- dideguón,
ozono, y
no
sis émico
- ideguonis, no sis emico
sis émico bo o
ugi is, y sis emico
- i andenilio iol<sobo a as (3-) y . . En o os casos
sis emá icos odos5kai coinciden, y nesis eminiai
sida y k . En gene al in e nacionaliniq mode naZodZiq
eque ingum4 e minijoj" mejo es ai pueden i e i i
nomb inimas ej. ; sodio luoide, zinc sul ida,liiio hid ol<
especialis as. Kalbininkaige iau puede pe cibi sólo
elaciones in e nacionaliniq.
i
lie u i5kq i,odLi,4
Ku ian e minijos sudd inius
mo y acijos klausimas.
daZnaujada us y 5inius
Mo i uo i é minos más
e minus, nai i5kyla
ácilmen e isimenados y
g eidiau se es ablece
e minías mic osis emas.
luga jq
Thdiau en gene al mo i ación e minijoje no iene lemiamo
aidmens, po que puikiausiai se u ilizan y odos5ka no mo i o a i
é minos, ambién asíimZodZiai, ku iq mo i acia nos odos5ka no
en endama, ej. '.
bamas
,,b anduoliniq yksmq,
ku iq p oceso se o ma
adioac i iq izo opq,
e icazio
e spj i io unidad",
cimenas,,l-izop opil-4sk-
me ilbenzen as" dama e
,
opiniq medLi lAga his
,,sukie 6jg dicei",
damma q
po as,,pusbeZdZiond
Pe odic icuspo o, A icano"
ks andiai. manyy a posible
g yenan i y k . Tokiq e minq
ks andiq Ti b l i, que
gimininiams.
mo y acia s a besnd
[Siniams e minams negu
Juk [Sys una de o a sepa adas esenciales
dis inguamucios poZymius e leindíos casosjq,
paZyminiais. ocu en
Tadiau e minijoje
kai iSinis doybinei
p incipalinio
,,p ie5 a auja"
ddmens
poZymis
eik5mei, sodind
(Ac ocephalus
ej.:
dume o um
nend inuki
Bly h), miikinis
sil a icus),
kempininis
(Aga icus
abalis
kud a
pie ag ybis
(Megas e inum bole ophagum
Ma sh.) y pan. Tokie e mininai
nd a ydingi y aisy ini. ciencia
y p oducción Sakq
[ ai iq muy ene gicamen e 5ies
specialis as algunas
gina eikiamosios ne aisyklingai
einandius lSiniais (p z., s
balsan ys y pan.), y sme kia
aiginan iej i ge im ai, sp endiiis
us oyamus daly ios, pazyminiais
91
e minologizoyanus
(p z., keli4 eismas, abajo
capmininkinius LodLiLiLijuninius
panuga, con ol y p o ección
es a ales). sup imi
Te minización
pues no puede
bend inds de la
i,odLi 4 hace
junginiq p asmiq
g ieZ ai
una eik5mius.
di e encias, ellos
Apsk i ai p ác ico e minq a kybos abajo
i ai iq ciencia y p oducción Sakq specialis ai dai,nai
pe e ina mo y acijos impo ancia4 e minq
p ecisiónumui e logizuoja e minijq. El con enido del
é mino es su leksine eik5md, pe o (de inicia),
desc dZ is que nep iklauso ni del é mino
mo i ación, ni de su da ybines eik5mds.
ne
Lenkq e minólogo S. Gajda en su lib o
,,Te minologías
i adas" do eo ii
é mino")
(,,Wp owadzenie é mino no
(Opole, 1990)
aSo, que
d iejq, pe o de muchos
iloso ía, y con lógica, y con
sie no. Thip oddl, que es es
in o ma ica, y . . Todel i
ponq e minologija
kalbo y a, y con y con
asocijama y con ciencia
i5kyla klaupsichologija,
simas, o posible kompleksind
S. Gajda e minologías
eo ía.
i es o espondo
posi i amen e.
Kompleksin6 eo ía e minologías impo an es
aún y oddl, que aho a cada ez más ac uales se
hace in e nacionalmen e a e minijos kymas,
e minq es ánda q elabo ación y bankq k l imas.
Reciba 05
1998
25
92