Palmi a Zemle ičiū ė140 XIX a. pab. XX p . d ižodžiai sudė iniai pa adinimai su
pag indiniu dėmeniu liga i daik a a džio kilmininku eiškiamais
p iklausomaisiais dėmenimis
doi.o g/10.35321/ e m29-08
XIX. pab. XX p . d ižodžiai sudė iniai
pa adinimai con el p incipal dėmeniu liga y
daik a a džio kilmininku eiškiamais
p iklausomaisiais dėmenimis
PALMIRA ZEMLEVIČIŪT
Ins i u o de lenguas Lie u ių
ORCID id: h ps://o cid.o g/0000-0002-8679-3253
ANOTACIÓN el
El a ículo examinan XIX a. pab. XX a. p . popula a inamuosios en medicina y salud
ex os (en los lib os, lib ogelėse, pe iód aščių y calenda ios a ículosos) consumi
d ižodžiai sudė iniai pa adinimai su p incipal dėmeniu liga y daik a a džio kilmininku
eiški p iklausomais dėmenimis. Aiškinamasi, según sucija con qué obje o
pe enomaisiais dėmenimis ing esámbianse signos de concep os clínicos,
dis inguímanse aquellos nomb es modelos es uc u ales y sus aiškos ipos,
de e minámonos denominaciones con dis in as con dis in as del p incipal dėmen liga
aiškos o mumas signi icamnias di e umai, plan eámonos el p oblema del p incipal
dėmen liga (ne) necessinumo. P iklausomaisiais dėmenimis į a dijami clinicos
concep os signos de la mayo ía de acue do con suciają con o ganu, en e medad y
en e medad señalum. Viunaujan e denominaciones es uc u alis modelis NGen ← N,
sus aiškos ipos DKilm ← DLiga, DKilm ← DLigos. Los nomb amien os con la
singula isca o ma dėmeniu liga ing esiadas uni a ias clínikinės concep os, ambién
esos nomb amien os se u ilizan, cuando: ne u ima omenyje konk e i liga, se
p e ende llama i a ención del lec o , se quie e e i a el mismo nomb e de
epe ición, con ex o pe mi e cambia el nomb e ien isiní po compues o o k .
Nominales con la o ma plu al dėmeniu en e medad in a íanse kuopines concep os
(usualmen e in a íanse g upos de en e medades). Muchos en e medades de las
pe sonas anuome no enían nomb es exac os, po lo que au o es de ex os a
menudo e sda osi compues os nomb es de ca ác e especí ico con dėmeniu liga.
Tales nomb amien os p opalis i in luencia pudo ene i oji lengua. Ne e ai
nomb inamien os con unaaskai os kilmininku eiškiamu p incipal dėmeniu liga
p asminis k ū is enka pe eneomajam dėmeniu, que uno mismo p ecisamen e
į a dija klinikinę są oką y u ilizado en ex os como ien isinis e mas, y el p incipal
dėmuo liga es pe eklinis. Tales la misma concepción á nomb ijancias pa de
nomb amien os compues o y uni isinio se pueden a a como mez iuosius, bend ašaknius, sinónimos con ex uales o umpuosius y ilguosius a ian es de nomb amien os.
141Te minologija | 2022 | 29
ESMINIAI ŽODŽIAI: medicina, d ižodis sudė inis pa adinimas, e minas, pag indinis
dėmuo, dependomasis dėmuo, daik a a džio kilmininkas, sinónimo.
ABSTRACT Los Es ados miemb os debe án:
The a icle deals wi h wo-wo d compound names consis ing o liga (‘disease, illness,
malady) as he main componen and subo dina e componen s exp essed by nouns in
he geni i e om ex s on p omo ing medicine and heal h (books, bookle s,
newspape and calenda a icles) o he la e nine een h and he ea ly wen ie h
cen u y. E o s a e made o de e mine he unde lying subjec wi h de e mine he
which subo dina e componen s naming he quali ies o clinical concep s a e as-
socia ed, iden i y he s uc u al models and ypes o exp ession o hose names,
seman ic di e ences o names con aining he di e en o ms o exp ession o
names wi h liga as he main componen , and aise he issue o he (i ) ele ance o liga
as he main componen . The subo dina e componen s, which designa e he a ibu es
o clinical concep s, a e usually based on an associa ion wi h an o gan, a disease, and
an a ibu e o a disease. The mos common s uc u al model o names is NGen ← N,
and he mos p e alen ypes o i s exp ession a e DKilm ← DLiga, DKilm ← DLigos. The
names ha ha e he wo d liga in i s singula o m as a componen also designa e
indi idual clinical concep s; además, he names a e used in e e ence o non-speci ic
diseases, in a bid o d aw he eade s a en ion, o a oid epe i ions o one and he
same name whe e he con ex allows using simple and compound names
in e changeably, and so on. The names ha con ain he wo d liga in i s plu al o m
designa e collec i e concep s (as a ule, g oups o diseases). Muchas en e medades
humanas no enían names speci ic a he ime, and ha is why he au ho s o he
ex s o en made do wi h compound desc ip i e names con aining he componen liga.
The sp ead o such names could ha e been acili a ed by he li ing language. Qui e a
menudo, he seman ic cha ge o he names con aining liga in i s singula geni i e o m
as he main componen is bo ne by he subo dina e componen , which qui e
accu a ely desc ibes he clinical concep in i s own igh and is used in ex s as a
simple e m, making he main componen liga supe luo. Such pai s o a compounds
and simple names designa ing he same concep can be cons ued as mixed,
same- oo , con ex ual synonyms, o as sho and long e sions o he same name.
KEYWORDS: medicine, wo-wo d composi e name, e m, head elemen , dependen
elemen , a noun in he geni i e case, synonym.
INTADINS NOTABAS
A ículos examinados d ižodžiai1 compues iniai nomb es con el p incipal dėmeniu liga y
daik a a džio kilmininku eiškiamais p iklausomaisiais 1 Da adin i d ikomponenčiais (Gai enis
2014 [1975]: 65; Прохорова 1996: 58), d ina iais (D uk einis
2011: 239).
Palmi a Zemle ičiū ė142 XIX a. pab. XX p . d ižodžiai sudė iniai pa adinimai su
pag indiniu dėmeniu liga i daik a a džio kilmininku eiškiamais
p iklausomaisiais dėmenimis
dėmenimis2. Nominimas ecopilados de XIX a. pab. XX a. p . popula a inan es
s ambesnės (knygų, knygelių) y smulkesnės (laik aščių y calenda ios sus señas
s aipsnių) apim ies spaudinių, ku iuose ašy a į ai iais medicinos i s ei-
ka os klausimais. Bene pag indinė ų publikacijų ema bu o žmonių ligos,
y a amien o, po lo en endida, que jose gausu de di e sas en e medades
denominainimų. Sin emba go anuome bas an e las en e medades aún no
enían nomb es exac os, ad habla i os p ensa au o es (mayo ía médicos,
aunque menė as cues iones esc ibé y o os p o esiones ep esen an es)
gausiai us ojo palab as de compuños, cuyo p incipal dėmen o e a ien isinis
e mis liga, así igual y o o gando ales denominaciones s a us de e minos. Sin
emba go, obse ado que ecuen e ales casos odo el p incipal signi icminis
ca is coincide no al básico, y p ecisamen e pe eneomaj dėmeniu, que y ma ca
concep o, ej.: hys e ia liga, aupų liga, ska la inos liga, plg. ac uales e minus
is e ija (lo . hys e ia ME I 366), aupai (lo . a iola e a), ME II 21 ska la ina (lo .
sca la ina ME II 271), aigi, como e emos en el siguien e sky elle, y él mismo
puede i al é mino en e medades.
El ma e ial de in es igación cons i uye 206 denominaciones, excep o a ian es3, po ejemplo: smagenos liga4
ce eb os liga, k u ines liga K u ines Ligos k u inies liga K u inês Ligas, chole os liga cole os liga, mo ės liga
mo ēs liga, piel liga uodos liga, sausgilos liga ska gėlos liga, sausla inos liga ška la inos liga, liga ca dia liga,
ca dia liga, ne os liga y ne ios liga. A ipsnyje p e ende semán icamen e y es uc u almen e desc ibi
d ižodžius nomb es compues os con el p incipal dėmeniu goingančiu é mino liga y daik a a džio kilmininku
eiškiamais p iklausomaisiais dėmenimis. A in de es e obje i o se plan ean ales a eas: 1) acla a , según su
in e elación con qué obje o pe eneomaisiais dėmenimi ing esan los signos de concep os clínicos, 2)
dis ingui esos nomb es modelos es uc u ales y sus ipos aiškos, 3) es ablece denominaciones con
ski ing o mas de aiškos liga p incipal, 4) pasiaiškin dėmens liga (ne) undamen al bū inum. P incipalmen e
se aplica analí ico desc ipomasis, ambién seman inas, es uc u ū ines analizes, in e p e amien o y cálculo
mé odos. 2 Sob e XIX a. pab. XX a. p . d ižodžius compues inos nomb es con p incipal dėmeniu liga y
būd a džiu así daly iu eiškiamais p iklausomaisiais dėmenimis z . : Zemle ičiū ė 2020: 233257; 2021: 239255. 3
Jais se conside an del mismo nomb amien o di e encias de esc i u a, así como in e siniai nomb inimai, . y.
nomb inimai con a i kš ine dėmenų a ka.
4 Pas i uoju b ūkšniu a ículo asignados a ian es.
143Te minología | 2022 | 29
DVIŽODŽIŲ SUDĖTINIŲ PAVADINIMŲ SU
PAGRINDINIU DĖMENIU LIGA, KURIŲ PRIKLAUSOMIEJI
DĖMENYS REIŠKIAMI DAIKTAVARDŽIO KILMININKU,
SEMANTINĖS GRUPĖS
Respec o de la semán ica sin ác ica en d ižodį compues o nomb e se juega
como en a ibi i o compues o. Cuando de al conjunción p iklausomasis
dėmuo es daik a a dis, apa ecęs en e conjunción dėmenos seman ís
elacionis cambičia daik a a džio (p iklausomojo dėmens) na u aleza. En al
caso la e dade a signi icación de la cosa desemplaza a ibu inė
signi icación. Tokios compuños p incipal démeno se desc ibe, pasiliéndose al
ajalinísima cosa, sus p opiedades, en o as palab as, las cosas se desc ibe
indi ec amen e (Bune ičiū ė 1998: 33). Ti iamuosius nomb es se pueden
a ibui a uno de a ibu ines jungines5 po ipios nusakomiesiems
(apibūdinamiesiems) junginiams. Tų denominaciones p incipal dėmeniu p esc i o obje o se desc ibe p i-
klausomuoju dėmeniu (juo ypač dažnai eina daik a a džių kilmininkas)
ne iesiogiai pagal į ai ius san ykius (ž .: Bune ičiū ė 1998: 34; Labu is
2002: 90–91).
Los nomb es de las lenguas p incipal dėmeniu a abs ac usis daik a a dis
liga, y pe enomieji dėmenys eiškiami daik a a džių ienaskai os o
mul iskai os kilmininku. Es e p incipal es imen lo desc ibe en a ios
aspec os6. Teniendo en cuen a es o, según la in e elación con qué obje o
pe enece a los es imenim se in ie an los a ibu os de los concep os
clínicos, se asignan es os g upos semán icos de denominaciones7:
denominaciones según la pe enencia del ejón con in e elación con o ganu8: sis ema de ó ganos
diges i os: DMKNY, NG, Šl , U bu nôs bu nôs LK, K, dan ų liga LK, NG, Šl , VŽ, gomu io liga S k, ŽL, jaknų liga
VL jaknų liga, U jaknų liga V, kepenų liga S k, ŽL, kepenų liga SK: SK IM kepenen Liga, LKT, SK, KU, 70k, SKK,
lieu, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK,
SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK,
SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK,
SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK,
SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK,
p edika as (Teko ienė 1982: 137–138).
6 Pasak Kazimie o Gai enio, ne i ą pa į pag indinį dėmenį u in ys sudė iniai e minai gali suda y i kelias
SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK, SK,
7 Es as se p esen an po abundancia.
8 Daik a a džio kilmininku se indica, qué ó gano es pajeis o en e medad (ž . Gai enis 2014 [1964]: 26).
9 Vėde ėlis sk andis.
Li a Gle ičiū ė144 XIX a. pab. Vl p . d ižodžiai sudė iniai pa adinimai su ligós
pag indiniu dėmeniu liga i daik a a džio kilmininku eiškiamais
p iklausomaisiais dėmenimis
s emplês LKAT, łupu XXKKW lupų liga TSp, pel elio10 liga UK, S k, VK, VK, yklės
pil o liga SK, S k / pil o ligos A, NG, U / pil o ligas A, DMKNY, SK, S k,
TS, Vad / ligos piłwa ZGL / pil os ligos Vad, pil uko ligos GRM, yklės ligos
liga Ly L, LL, VŽ, Gl , UK, S k, Skilwjo Liga No Gyd io liga Gl , UA, SŽ AT, U, U, SK,
SK, VŽ, VG, LŽ, LŽ, NG NG NG NG NG, NG NG NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG,
NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG,
NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG,
NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG,
NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG,
NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG,
NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG,
NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG,
NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG, NG,
NG, liga S k de en e medades de los oídos Dž, NKKKW, Ly L, LKV, NG, S k, SŽK,
VŽNG, VŽ, nosies liga S k de en e medades de los oídos Gd , KUkKKW, LKV, NG,
NG, NG, NG, NG, NG, NG, SK, DMK, Šl , TS, S , S , VŽ, V, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ,
VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ,
VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ,
VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ,
VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ,
VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ,
VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, VZ, V
10 Pel elis sk andis.
11 Gim inė gimda.
12 Gumbas gimda.
13 El ó gano geni al masculino (lo . sc o um).
14 Ma ė 6. ana . gimda LKŽe.
15 Lėlikė 2. ana . akies yzdys (pupilla) LKŽe. 16 Cailis oda, s .: [Plikumas] pueden es a de la nacida, pe o
en onces es i solo de dallies, o eipgi kįla de alguna en e medad del pela SK 1905 42.
17 Di ksnis ne os.

145Te minología | 2022 | 29
S k / smagenų ligos A , ATL, Gd , Ly L, LT, S k, TSp, VŽ, ŽL / ligos
smagenų TS / smegenų ligos SŽK,
sis ema de ó ganos espi a o ios: ligas de ga gan a S k la klés Dž, LKV,
en e medades, NGŽK, Šl , Vad, VŽŽŽ, VŽŽ Že kles Ligas ZGL LGL de
en e medades de ga gan a Ly L, LLKK, VŽ, en e medad de pulmones,
DMKNY, S, S, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J,
DžPK, Gd , KU, NG, SK, S k, SŽK, Šl , VŽ, ŽL / ligôs plauciû LKAT /
J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J,
J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J,
J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J,
J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J,
J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J,
J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J, J
• nomb es según de pe enecemen o dėmen con su asociación con la en e medad: di e i o liga
ULL, U, džio os liga DžLA, LUK, S k, ŠLL, U, Vl , ŽD, ekzemos liga S k, gi klys ės liga ŽLA,
in luencos liga, ipokond ijos liga S k, is e ijas liga S k, jad os liga SŽL, kał una liga ZGL
liga kał una ZGL, en e medades liga ZGL kał unu ZGL, ka bunkos liga KKL, k upio liga
KKL, S k, S p ZGL, Šku u liga KKL, ZHL, ma oš, ma oš, S k, neu as en, S k, S es en, S k,
S k, niež, liga Ga iaus, S k, liga S k, liga S k, liga Vl, liga Vl, liga Vl, liga Vl, liga Vl, liga Vl, liga
Vl, liga Vl, liga B, liga B, liga B, liga B, liga B, e c. B w. gomu io almdolas LKŽe. 19 Pažandė 4.
ana . po apa iniu jandikauliu esan i liauka (glandula submaxila is) LKŽe.
20 K opės auplės.
21 Sausgila kaulų, sąna ių gėlimas, euma as.
Palmi a Zemle ičiū ė146 XIX a. pab. XX p . d ižodžiai sudė iniai pa adinimai su
pag indiniu dėmeniu liga i daik a a džio kilmininku eiškiamais
p iklausomaisiais dėmenimis
inos liga S k, sk upulų liga ŽD, ška la inos liga TS, sko bu o liga Šl , šil inės liga
AVKV, achomas liga S k, ėžio liga PM, S k, Vl , ŽL;
• denominaciones según el ínculo de pe enencia con el signo de la en e medad:
apmens liga TS liga apmens IM, apmens liga TKK, apsigě imo liga TSp, blykšimo liga
LP , blykšmės liga22 LP , azúca liga S k, d apanų liga2324 ŽmK, g omul liga Vl ,
en e medades delbė imo liga, Ißblyßkimo liga LKAT, ka scija liga IM, eb šija liga
SKK, kosko ska liga, kluda25 ZGL, NKKT, Wande ing disease, Balukimo, Ly l,
ligos kosulu ZGL, ligos pu menu26 ZGL, ligos skaudulu ZGL, ligos szaszu ZGL,
ligos użdegima ZGL, ligos iwa awimu27 ZGL, miego liga S k, nesz umo ligos U,
Ku imo, S k, S k, U, pas y k, B k, B k, liga de pue , S k, liga de pue , S k, S k,
S k, S k, liga de pue , S k;
• denominaciones según la conexión del pe enecedo de cadamen con i a) es y bees): Band=Ki mino Liga
LP , d ugio liga S k, d ugio liga SK, jó enes liga S k, ki mėlių liga U ki mėlių liga MTV, Ki mēliû LKAT, kūdikių liga
A , kūdikių liga LKAT, kūdikių liga LKAT, TS30PK, liga SK p abočių liga Vk, liga U, liga de es udian es S k, liga de
muje es LKV, MG, PM, PM, Z, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK,
VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK,
VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK,
VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK,
VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, VK, V 23 Su muje is e muy ce ca išasi mens ualidad
(mens uacia) ŽmK 1918 45. 24 D apanų en e medad más ecuen e se p oduce a a és de cons icciones
abdominales; go se us, y po pe maža mo imien o en g yname ai e ŽmK 1918 45.
25 ×blūdas (b us. блyд) 2. kliedėjimas, klajojimas LKŽe. 26 Pu menys pab icamien o subodonios en en e mos
ca díacos, enales y o as en e medades; cómo sin qué su imien o, supu imas LKŽe.
27 Ži a a imas idu iación.
28 snų uždegimų da es i y a o as en e medades, como a con inuación: […]...>, a la en e medad pu pu os
(Pu pu a haemo hagica), […] S k 3 1; el ac ual é mino la ino pu pu a haemo hagica equi alen e es hemo aginė pu pu a 1921
MedŽ 1980 466.
Kada un homb e is en e ma o auplēmis, o d ugiu, o ka sz ine, a pakilęs, bien nesugijęs isz os en e medades,
débilnes budamas, puola ápidamen e al du o abajo, en onces lo a apa la en e medad de la pob eza: użpuola
glindos en paausį y u ēlēs kąs i y no įs ma szkinius mainys, is nieko ne gelbēs, pakol neiszsigydis isz. MTV disease
25, c . 1898 suga da nes e, sunykimas, sulies LKZeika a. 30 Ši aip okiečiai llamaba djio ą DžPK 1909 34.
31 xp abočiai p o ė iai LKŽe.
32 Reikia ienok noje ol idš i, que g an del pelo es pé dida es i, pe leidos esbė imo y o a iešas
en e medades, como a: ška la inu, jed us, di e i ą, šil ines, sí ilį, pa aikio en e medad y . . VŽ 1908 8 4.
147Te minologija | 2022 | 29
aikų SK, U, aikų ligos Dž, Gd , KU, LKV, MG, SK, UK, V, Žmd / ligos
SK, V, en e medades humanas Sz , TSp, Ž K niños zmogaus en e medades IM en e medades de pe sonas /
LK, S k, SŽL, VŽ;
• pa adinimai pagal p iklausomojo dėmens sąsają su kūno dalimi, ku i
y a apim a ligos: gal os ligos NG, U, Ž / ligos galwos KUkKW, kaklo Liga
No Gyd, en e medades del cuello, LKT Kaklo Ligos LP les en e medades del
cuello No Gyd, K u inês Liga LP liga k u inēs U, k u inės ligos DMKNY, Dž, NG
K u ines Ligos LP k u inies L en e medad P P K u inês Ligas LP
k u inês Ligos No Gyd en e medad k u ines ZGL en e medad, en e medad
del cue po liga S k kuno liga S k, kuno S k disease kuno VL, N sp uga Liga
No Gyd, Pi ß û LigaGyd, S ando liga S k 33k p ando No k liga S k, S k liga S k liga S k, S k liga S k / / / y K
• nomb es según la unión del pe enecido dėmen con el luga en el que se
denuncia la en e medad: espi i ues liga VL, espasios en e medad V, ŽK
spi i ues en e medad VL, spi i ues en e medad VL, Ju iû=Liga LP
Ju û=Liga LP , liga de casa DžA, p o o liga A , TUK, p o o en e medad
A , AVKV, S k, SŽK, TS, U, Ū, VK, Vad, VNY, sielos en e medad, Umo 35 Ligos, TSGyd, LKV, S k, local en e medad Liaud / No ;
• apellidos según la unión del pe enecemen o con la pe sona que p ime o
desc ibió la en e medad, nomb e: Ba lo o36 liga37 KU, VŽ, B igh o38 liga SK
liga B igh o SK, Po o3940 VL liga liga Po o VL, ene os liga42 ŽLL, ene os
liga41 S 43k, ŽLL;
33 Kazio G iniaus kabu ėse esc i o é mino.
34 Así llamaba djio a.
35 ×ūmas (b us. ym, l. um) 1. p o as LKŽe. 36 Se as Thomasas Ba lowas (18451945) ue b i ų ailiškasis médico,
conocido po kūdikių sko bu o in es igaciones
(h ps://en.wikipedia.o gwiki/Si _Thomas_Ba low,_1s _Ba one ). Él demos ó que kúdikių esco bu as es la
misma en e medad, como y esco bu as adul os. La liga ue nomb ada en su nomb e (h ps://en.wikipedia.o g/wiki/
Ba low%27s_disease).
37 También se llama é mino niños ška bu as KU 1906 2223. 38 Richa das B igh as (17891858), b i ų médico, p ime o
desc ibie on clínicos as o no enal, conocido como B ai o liga, o ne i as, ap aiškas
(h ps://www.b i annica.com/biog aphy/Richa d-B igh ). 39 La en e medad lle a el nomb e del ci ujano b i ánico
Pe ci allio Po o (17141788), que p ime a ez la desc ibió XVIII a. pab., (h ps://en.wikipedia.o g/wiki/Po _disease).
Es a en e medad localización spubu o slanks eliai. Aho a se llama espubu o ube culosis. Since os g acias doc.
d . Eglei Ma ijai Jakima ičienei, consul a usiai Po o en cues ión de en e medad. 40 O isz ligu, cuya ki a isz
biednys os, ecuen ai pa eina y isokie kaulu użdegimai, k. a. Po o liga, bal iejie yniai e c. VL 1890 27 4.
41 Según omėnų de amo y belleza dei esa Vene a nomb e. 42 Jos puede padece en e medad enos sin
odo lo sabe , sin da se cuen a de ningún sín omas de en e medad ŽLL 1921 4. 43 G anísimo uen e de
en e medades enos es o ad. p os i u esas, i. i. chicas, las cuales pa siduoda a homb es po
pinigus i okiu būdu e čiasi“ ŽLL 1921 4.
Palmi a Zemle ičiū ė148 XIX a. pab. – XX p . d ižodžiai sudė iniai pa adinimai su
pag indiniu dėmeniu liga i daik a a džio kilmininku eiškiamais
p iklausomaisiais dėmenimis
• nomb es según de la unión de lamén de pe enencia con la nación en la que
p incipalmen e apa eció o papli o liga, ep esen an esis: ingles liga44 KU,
S k, VŽ, ŽL, ispanų liga45 S k, lenkų liga46 MG, ancuzų liga47 Ly L;
• nomb es según del pe enecemen o dėmen suyo y con el iempo en el
que apa ece, unka liga: k onikos48 liga Vl 1913 62 2, en e medades
kudikys es VL, asa os liga49 KU, VŽ;
• nomb es según de pe enecemen o dėmen sucesión con la causa de
apa ición de la en e medad: liga a iełkas ZGL, skalsag udžių50 liga S k;
• nomb amien os según pe enomio de dėmens sąsają con
ci cuns ancias en las que apa ece en e medad: gue a en e medades S k.
DVIŽODŽIŲ SUDĖTINIŲ PAVADINIMŲ SU
PAGRINDINIU DĖMENIU LIGA, KURIŲ PRIKLAUSOMIEJI
DĖMENYS REIŠKIAMI DAIKTAVARDŽIO KILMININKU,
STRŪTŪRINIAI MODELIAI Y J RAIŠKOS TIPADEUI Muchos de los nomb es de
es udio es ca ac e ís ico en la e minología ac ual habi ual del o den del
p incipal ad e bio (de la palab a iden i icado ) y del dependiomen e ad e bio
(de la palab a iden i icado ), en o as palab as, p edominan los nomb es
cuyo p incipal ad e bio es pos icpozino; es uc ū ialmen e los se pod ía
pin abeja chicaí: NGen ← N (ž . 1 len elę), ej.: c onikos liga ŠLL, kuno en e medades
S k.
Más de es eces menos de denominaciones cuyo p incipal demanio es
p epozicínico; es uc u alis modelis N → NGen (ž . 1 len elę), ej.: liga
szko bu a SK en e medades, sus kał unu SK.
44 Ti aip los médicos K. G inius y An anas Vileišis llama on achi ą. Desa o unadamen e, de su con ex o de
a ículos no es á cla o, po qué esa en e medad sus así llamada.
45 Así la g ipe es apodado K. G inius, ma , como él mismo explicó, es a en e medad en 1919 de España habiendo llegado (G inius
1920: 3).
46 Ši aip achomą y a adinę okiečiai ( ok. die Polenk ankhei ). P o eso iaus J. Hoppe’ės pas ebėjimu, „ a p
mozū ų del o esą aip daug achomos, kad jie bėdiniau i pu iniau gy eną, negu lie u iai i okiečiai,
<...> (A ižonis 1913: 78).
47 Según el médico P ano Ma ulaicius, así si ilí llamaban los habi an es de Nápoles. P ancūzai su u j u
aquella en e medad p iskai ē <...> i alų palaidumui y llamaba ella Neapoli anus. Espanai dicenē, que
Columbus pa ežē esa en e medad de Amé ica. Ki i ēl acusino judíos, buk inquiziciones iz y i de España la p apla ina ligą Eu opoj (Ma ulai is
1915: 11).
48 „Džio os liga dažniausiai ęsiasi ilgai (k onikos liga)“ Vl 1913 62 2, plg. ch oniškas, -a 1. „ unkan is
ilgesnį laiką, lė inis (apie ligą)“: Ch oniška liga š LKŽe.
49 <...> eip se llama cole ina (chole a in an um) KU 1906 20.
50 Skalsag ūdis bo . „ a pinių augalų pa azi inių g ybelių gen is (Cla iceps)“ LKŽe.
155Te minologija | 2022 | 29
suelen dememeniu que ienen un mon ío de palab as en la conjunción de
palab as. Toks nesu apima especialmen e yškus en aquellos casos, cuando
compues os e minos dependiomaisiais dėmenimis a daik a a džių
kilmininkai. Tokios é minos el p ime (pazymin ysis) demeño semán icamen e
es s a esnis, u iningés que el segundo (pazymimasis) demeño, llamado
p incipal (Gai enis 2014 [1975]: 6465). Al lee se las uen es in es iga i as
ambién se e que a menudo p incipal ca gado semán ico ecae
pažyminčiajam dėmeniu, que solo él mismo p ecisamen e nomb a la
en e medad, aigi en ales casos d ižodžių nomb amien os dėmen o liga
pa ece imp escindibles, como y odo el nomb e, además, a menudo en ame
mismo ex o se u ilizan y ien isinis, y un sinónimo compues o, que ienen esa misma clínica concepción (ž . 2 len elę).
Tabla 2. Vien isinías y compues os nomb es que a Dezijamos las mismas clinikines concep os SUDJUNTINIAI
PADINMAI VIJENTIS J JULLINIAI PADINMAI DIFTERITO KLL, U di e i as A , UL, G, JPK, Gd , K, S, L , L , S, UK, PNA,
S k, Š, TS, U, U, Ū, V, V, V, V, V, V, V, V, TS, TS, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z,
Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z,
Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z,
Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Gd , KD, NG, S k, Sz , Šl , TS, V, Ž, ŽL 60 Kadangi ella acudió de España, es o
Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z, Z,
la llama ambién ispaniška, o poniška (ma , unos neiš a ia, y los b omis as a i man, seak es a liga p ime o
apsi gęs 1918 ey de España) TS 36 14. 61 Da usa ales a ian es: hypokand ija VŽ 192 4 1905 hipochond ija VŽ
1906 143 4, 1906 KU 64 hipohond ija A 1910 33 126. Como se e, incluso es é minos se esc iben kabu ėse,
p obablemen e dubejo a po el de es e é mino de o igen es animas.

Como, XIX, ATL, Dez, JPK, Gd , Kd, UL, UK, V, Vad, Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl ,
pag indiniu dėmeniu liga i daik a a džio kilmininku eiškiamais
p iklausomaisiais dėmenimis
Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl ,
Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl ,
Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl ,
Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl ,
KLL, KMŠK, Ly L, LT, NG, RČ, ŠLL, Šl , TS, U,
Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl ,
Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl , Vl Sin emba go in es iga i o pe íodo de medicina y salud ex os
au o es no a ichino ien isinías denominaciones, pe o pasi elkda o y ilgesnius sus a ian es, que, como
is o de acumulada ma e ial, e an bas an e gajús. ¿Cómo debe ía a a se ales pa ejas de i ulaciones?
De odos los p ime os aquí pe inen e plan ea la sinonimías63 cues ión. JÚN lo le an e pe mi e
subs i ucija muy impo an e c i e io de de e minación de sinónimos (Valiuly ė 1998: 14). Como ejemplo
omémos uno de los nomb es pa á alqua as alqua o liga. Y nuoma as, y nuoma o liga nomb a la misma
en e medad epilepsía lė in[ę] lig[ą], a la cual ca ac e í a ii ūs 62 Maksas Fasme is la palab a sí ilis
elaciona con O idijaus Me amo ozių eikėjo, que si go es a liga, a du. comenzó a usa Dži olamas
F akas o as de Ve onos (1530 m.) (h ps://www.slo o od. u/e ym- asme _pd /
asme -e ymologic-dic 3.pd ).
63 Sinonimías de é minos ( ambién y a ian izmo) p iežas imi Angelė Kaulakienė iempo concep os
į ai a imą. Šis eiškinys būdingas ne ik XIX a. pab. – XX a. p . lie u ių medicinos, be i ki ų s ičių,
pa yzdžiui, izikos, e minijai. Ne e ai šio laiko a pio populia inamuosiuose izikos eks uose (s aipsniuose,
nominacijos ado ėliose) el concep o į a dijama d ejopai no sólo en di e en es, sino y en el mismo mismo
ex o (plačiau e Kaulakienė: 2009 2326, 4042, 8285).
157Te minologia | 2022 | 29 accesplos, a cie os cambios de pe sonalidad, algunas
eces p og esosan es has a silpnap o ys ės (ME I 235). Tales nomb es de pa es
como alqua o y alqua o liga miemb os en ex o pueden se cambiados unos o os,
po que an o ien isinis, como compues o nomb e iene comple amen e idénodą
signi icado. Según e minologés As os Taigi, según el ni el lingüís ico habluciosos
Mi ke ičienės, sinonimus galima klasi ikuo i į kelis ipus pagal am ik us
k i e ijus (kalbos lygmenį, šaknį, s uk ū ą) (Mi ke ičienė 2015: 48–49).
nomb es pueden llama se mez iaisiais sinonimais, según šaknį bend ašakniais
sinonimais (plg. -ma -), y según es uc u a umpaisiais y ilgaisiais a ian ais64
(plačiąja sen ido) (plg. Keinys 1980: 101). El úl imo caso apa ece cuan o keblesnis,
ma se ía di ícil deci , si el nomb e compues o najma o liga es ab e iado, o a la
in e sa ien isinis nomb e najma as es pa'lengado. K. Gai enis es esc ibió que la
longi ud de un é mino es in e so p opo cional a la ecuencia de su a osena:
cuan o más a menudo se u iliza un é mino, an o él más co o <...>. En el lenguaje
de la ciencia usando é minos, a eces se puede omi i sus acul a i os iuosius
dėmenis, sa o iškai pe a ky i la gos nomb es compues os (Gai enis 2014 [1982]:
121). Sin emba go el é mino puede se y pai aña se, añadiendo explica amnio el
palab a ó ans o mándose y p apaciando el é mino, cuandoe él queda á
insu icien emen e cla o. Y es o sucede en onces, cuando el é mino cae en o o
es ilaus ex o.
En onces los é minos pueden se u ilizados con cie as explicaciones palab as (ž . Gai enis 2014 [1982]: 122).
Debido al dėmen p incipal liga el é mino alqua o liga en elación con la o ma pa ece más cla o, pe o ese dėmeno al
mismo iempo es y excesclino (plg. Mi ke ičienė 2015: 50). Es di ícil no es a de acue do con A. Mi ke ičiene,
a i mančia, que [V]is emba go no hay c i e ios, según los cuales ue a posible de e mina , cuándo cie o
conjun o de palab as es é mino, y cuándo algúnkoks é mino y conjun o de palab a explíci o (Mi ke ičienė 2015:
50). Vol amos a la mencionada de la pa eja alqua as y alqua o liga. Más p obable es que el nomb e uni isinis sea el
nomb e p ima io, y es ala gado, pe o segu amen e no po lo que le haga an al a de cla idad o p ecisión.
B eičiausiai la a ian e de nomb e la go se u iliza pu amen e de sume i as subje i as, buscando incluyencia 64
Bo isas Golo inas y Ra ailas Kob inas ales sinónimos é minos llama on la ga o ma de é mino y co a o ma
de é mino (Golo in, Kob in 1987: 5456). T umpinama de dos mane as pasando po el compues o palab a ó compues o
cambiando palab a (Golo ín, Kob in 1987: 57, plg. Danilénko 1977: 76, 183187). Vale ijas Danilenko opina, el é mino
umpoji o ma é mino no es á ykęs, y p opone consumi e miną umpasis a ian e é mino ( us. краткий
вариант термина), lo de iniéždándose como signi ica i amen e iguala e ę, pe o con cie os modos ab umada esa
pačia noción a la misma cons uccion kalbin (Даниленко 1977: 181182).
A k eip inas dėmesys į ai, kad daba inėje lie u ių e minologijoje e minais ilgasis ( umpasis) e mino a-
ian as i ilgoji ( umpoji) e mino o ma adinami ski ingų ipų sinonimai (plačiau ž . Mi ke ičienė 2015:
47–51, 55–57).
Palmi a Zemle ičiū ė158 XIX a. pab. XX p . d ižodžiai sudė iniai pa adinimai su
pag indiniu dėmeniu liga i daik a a džio kilmininku eiškiamais
p iklausomaisiais dėmenimis
(plg. Vaskelai ė 2021: 218), y es e es muy impo an e en ex os de medicina y salud
emá ica. Minė én es a a i mación con i ma ían y es o, que, si e i ié amos 2
mues as de abla, no a íamos que ecuen e caso en la misma uen e, es deci ,
y del mismo au o , se u iliza y ien isinis, y nomb e compues o. ¿Qué es o
mues a? Ogi que ambos nomb imíos ijsuo i en m mismo con ex o. Así, ales
casos como en aa as ( ienažodis e minas) y en aa o liga (a ibu inis na do
kilmininko junginys (sudė inis e minas)) se pueden conside a y con ex i os
sinonimais, i. e. e minis, que son sinónimas sólo con ex o (ž . Mi ke ičienė 2015:
50). Tales casos con eks ine a osena elaciona y Ramunė Vaskelai ė (ž .
Vaskelai ė 2021: 218). Ap ųjų compues inos nomb es, compa ando ellos con
unicisinías sinóniminas sus co espondimenimis, el p incipal dėmuo liga,
o malmen e mi ando, apa ece excesklino. Sin emba go en algunos casos ales
nomb amien os con dėmeniu liga (no s esama y ien isinių sus co espondimenos)
pa ece pama o i, ma así se elimina ne iena eikšmiškumas (plg. Vaskelai ė 2021:
208, 218). Examinemos algunos de esos nomb amien os. Po ejemplo, obesidad
liga65 S k y obesidad66 S k, TS. Vien isinis nomb e obesidad no es exac o, cla o,
po ello puede se ing esijada y no en e medad, y simplemen e yksma (obesimas
← obuk i pasida y i iebiam); ambién puede es a lo in i ado y de alguna o a
en e medad señal; en es e caso el nomb e compues o en e medad de obesidad
es más p eciso. Lo mismo digaciña y sob e ales pa ejas de nomb amien os como
pasiu imo liga Ly L, S k, Šl , U y pasiu imas A , Ly L, S k, Šl , U, ŽL, ampymo liga
S k, TS y ampymas NG, PNA, S k, VŽ, ŽL. En es os casos ien isinías
denominaciones pasiu imas y ampymas (pasius i, ampy i iene no uno
signi icado) es seman i icamen e más amplios que compues as denominaciones
pasiu imo liga, ampymo liga. En gene al hablando, sin con ex o no se ía cla o,
que singula isinías denominaciones obesukima, pasiu imo, ampymas es
į a dijama en e medad. Como se e de ejemplos, es o ca ac e ís ico sólo a
abs ac os. A ski ai menė ini ales compues os nomb es, cuyo p incipal dėmeniu
a y unasaskai os, y múl iplesiskai os o mas eiškiamas la palab a liga, ej.:
d ugio liga S k, Šl y d ugio en e medades SK, neu as enijos liga S k y
neu as enijos en e medades S k. Po ejemplo, el nomb e d ugio liga pa a o o
K. G iniaus y A. Vileišio en el í ulo de a ículos Apie d ugio ligą, sin emba go, en el
mismo ex o médicos usaba un único é mino e minis d ugys. El calenda io de
65 „Iš o i nu ukimo liga“ S k 1914 6 22.
66 „Tokiu būdu iena iš p iežasčių nu ukimo, ai apsilpny as mais o su a ojimas, ilgesnis mais o pasilaiky-
mas kūne“ S k 1914 5 21.
159Te minologija | 2022 | 29
Se e os encuen a el nomb e de en e medad d ugio: Abelnais api eiškimais ųjų
d ugio en e medades son: silpnumas, žio a imas, dolo de cabeza,
desp endimien o de skil io, <...> SK 1901 34. Como se e de con ex o, palab as
compuinio con la o ma plu alis a p incipal dėmeniu en e medad ing esada no
unainė, pe o kuopinė concep o, aún plg. D ugys es isokio sky iaus, <...>. D ugys,
de cual depa amen o él no uese, a isica <...> SK 1901 34. O o ejemplo analógico
se ían nomb imías neu as enía liga S k y neu as enía en e medad S k 1911 2 7:
<...> ales iajes en desiguas adquija a idin pasidą neu as enía en e medad o
ne ų pe ilsimą. En es e caso po nomb e neu as enijos
liga į a dijama iene inė klinikinė są oka i jis eks e keičiamas ien isiniu
e minu neu as enija. O neu as enijos ligos pa adina ligų, ku ių pag indinis
požymis neu as enija, g upę.
XIX a. pab. XX a. p . popula a inamuosiciosos ex os de medicina y salud
pasan casos, cuando clínikinés concep os į a dijadas nomb es compues os
y singula isinías denominaciones dū inías con ca o inio sandu liga. K.
Gai enis uno de a ibu inos conjun os eiškiamų lie u iškų sudė inių
e minų ki imo k yp ų es indicęs sus e imą sudu iniais žodžiais67 (plg.
Gai enis 2014 [1966]: 506; Головин, Кобрин 1987: 57). Tokį ien isinių e minos de
la o ma Se gejus G inio llamó mo ologiniu-sin axiiniu e minos kū imu
(Гринев 1993: 153). Kyla p egun a, ¿puede deci se que a algunos de los
nomb es compues os de la sus ancia de in es igación le ca ac e iza es a
o a di ección, en o as palab as, i imas dū iniais? Va gu bau, po que
ecuen es casos, cuando dū inys c onologicamen e espec o es an e io
que compues o nomb e. Po ejemplo, sp andoligē ijada en 1898 m. ex o, y
sp ando liga pa a o a S eika oje, que comenzada pe mi i sólo m.
Akmenligē u ilizada mencionė ame 1898 m. ex o, y pied a liga 1918 m. 1890
Tė ynės sa go s aipsnyje. I da kele as pa yzdžių: k upligė NG 1908 i
k upio liga ŪKNY 1911, niežligė SŽL 1906 i niežų liga S k 1920, siu aligė V
pasiu ligė ŠLL A 1910 y pasiu imo liga S k 1909, P o ligė U 1897, SŽl 1901,
1904, 1908, VŽl 1901, VŽl 1910 y p o o liga TUK 1879 Weligė P úsKal y cánce V
liga 1914, 1913, VŽl 1913, VŽl 1913. Cie o, ha ocu ido caso de que en el mismo
ex o se u ilice y dū inus, y nomb e compues o, ej., ki melligē MTV 1898 y
ki mėlių liga
67 B. Golo inas, R. Kob inas dū ybą laiko labiausiai papli usiu umpųjų e mino a ian ų kū imo būdu
(Головин, Кобрин 1987: 57).
Palmi a Zemle ičiū ė160 XIX a. pab. XX p . d ižodžiai sudė iniai pa adinimai su
pag indiniu dėmeniu liga i daik a a džio kilmininku eiškiamais
p iklausomaisiais dėmenimis
MTV 1898. Asimismo, se han de ec ado casos en los que dū inus
c onológicamen e pos e io al nomb e compues o, po ejemplo: aupų
liga Tsp 1898, 1915. KLL 1920, NG y aupleligė S k 1913, liga de agua KKT L 1898,
1912 y andenligė S k 1909, DMKNY 1912, Gd 1915, Ly L Sin emba go es os
paski i casos no dan undamen o deci , que compues os nomb inimas
con dėmeniu liga kin a mencionada k yp imi, . y. i s a sudu iniais nomb inimais.
IŠVADOS
XIX a. pab. XX a. p . popula a inamuosiciosos ex os de medicina y salud (en
los lib os, knygelėse, laik aščių y calenda ios a ículosos) encon a 206
d ižodžiai sudė iniai pa adinimai con p incipal dėmeniu liga y daik a a džio
kilmininku eiškiamais p iklausomaisiais dėmenimis. Realizado el es udio se
de e minó, que dependiomaisiais es imenimis į a dijami clinicos concep os
señamías según once emas. Vy auja nomb inimas según pe eneomojo
dėmens suza con o ganu. Nemažai nomb inamien os según pe eneomojo
dėmens súsają con liga y nomb inimien os según pe eneomojo dėmens
súsają con en e medad señymiu. Ra a o sólo paula inamen e nomb imíos,
cuyos pe enomieji dėmenys p incipal dėmení liga desc ibe con di e sos
o os aspec os seman ís icos.
D ižodji a los nomb amien os compues os con el p incipal dėmeniu liga y
daik a a džio kilmininku eiškiamais p iklausomaisiais dėmenimis
ca ac e ís icos dos es uc u almen e modeliais NGen ← N, NGen → N. Sob e
oma nomb es con pos pozicinio p incipal dėmeniu (yas aiškos ipos DKilm ←
DLiga, DKilm ← DLigos). Nomb es con p epozicinio p incipal dėmeniu iska
menos (yas aiškos ipos DLiga → DKilm, DLigos → DKilm). Basándose en el
ma e ial in es igable, escla ecido que nomb imimas con ka o inio dėmeniu
liga, que eiškiamas o mas singula iskai os y plu iskai os, iene
signi icminių ski umų. Los nomb es con el p incipal dėmeniu liga se u ilizan,
cuando: no ima ing esa una idea única, ne u ima omenyje conc e i liga, se
p e ende llama i la a ención del lei o , no ima e i a el mismo nomb e
ep ojimo, con ex o pe mi e cambia el nomb e ien isinį compues o o k .
Nominales con la o ma plu al dėmeniu en e medad in a íanse kuopines
concep os (usualmen e in a íanse g upos de en e medades). En el pe íodo
in es igado muchos de las en e medades humanas aún no habían sido
iden i icadas y no enían nomb es exac os, po lo que au o es de ex os
popula inizados (mayo men e médicos), no sabiendo cómo exac amen e y,
más impo an e, al lec o comp ensible a isa la en e medad, sob e la que esc iben, enían compues os

161Te minología | 2022 | 29 Išnag inėjus nomb ilismos con unenascas kilmininku
ikslinamojo pobūdžio pa adinimais su dėmeniu liga. Gali bū i, kad o-
kiems pa adinimams paplis i u ėjo į akos i gy oji kalba.
eiškiamu p incipal dėmeniu liga, se ha de e minado que con ecuencia la
ca ga semán ici ocada pe eneomajam dėmeniui, que uno mismo
p ecisamen e į a dija klinikinę concep ą y se u iliza en ex os como ien is
e minos, oisin p incipal dėmuo es liga adin pa as puede a a se mixi ía
pe eklinis. Tokias ą pačią są oką į a dijančias sudė inio i ien isinio pa-
como con ex iu, bendaknius, di e sos sinónimos o umpuosius y ilguosius
nomb es a ius.
ŠALTINIAI
KNYGOS IR KNYGELĖS
Ach – Apie chole ą i kaip nuo jos apsisaugo i, a spaus a iš „V. Ž.“, No 77, Vilnius, 1905.
AKol – [Vais ininkas (Dak a as)]. Apie kole ą. – Kaip a sigin i nů Kole os i ki i Naudingi skai ymai, Tilžė,
1893, 14–27.
ATL – [D- o P. A ižonies]. Aklumas i achoma Lie u oje, e e a as skai y as 1912 m. Lie u ių mokslo d -jos
isuo in. susi inkime, a spauzdin a iš „Lie u ių au os“, Vilnius, 1913.
B angw – B angwyn‘s ik à namû slogà, a bà A gé y à, b angwyno gé i, a nè? : umpas i g aźús
susikalbẽjimas, neku iàm kiemè laiky as / ku i an pamókslo i pag audénimo jauniems i seniems,
bagó iems i wa gdieniáms, koźnám an naudôs wókiszkay su ásze kùnigas Bö che ; o į lie ùwiszką
kàlbą iszwe e F id ikis Ku szá is, lie ùwininkû kùnig‘s Ka aliáucziuje, Ka aliáucziuje: [Susilaikymo
nuo gė imo d augija], 1844 ([Ka aliaučius]: [D.G.H. Degeno spaus u ė]).
Ch – Chole a i ko a su ja, e ė D- as A. V., Vilnius, 1907.
Dez – Dezin ekcija, pa ašė ka o gydy ojas E. D augelis, Vilnius, 1914.
Di – Di e i as, D- as A. V., Vilnius, 1907.
Dž – D . S. A. Knop . Džio a i ko a su ja: populia iškas konku sinis da bas, apdo ano as an kong eso Be lyne
(24–27 geg. 1899 m.), susi inkusio aps a s y i ko os į ankius su džio a, su aisė D- as A. V., Tilžėje, 1903.
DžA – Džio a; Alkoholis: e e a ai, su eng i „Auš os“ d augijai / d . F. Ma ulai is, [JAV: s.n.] (Chicago, Ill.:
spauda „Lie u os“), 1911.
DžLA – Džio a i Kaip os ligos apsisaugo i, pagal S. S e lingą, su aisy a L., Tilžėje, 1899.
DžPK – D . K. Jokan o. Džio a, jos p iežas įs i ko a su ja, Vilnius, 1909.
G – Gi uoklybė – mųsų ykš ė68, Vilnius, 1907.
GRM – Negi dē as daik as, i Ge os odos musų mo e elems, Tilžēje, 1893.
Hyg – Hygiena a ba Mokslas apie użlaikyma sweika os, pagal Be ne s’ą, d- ą Noll i ki us su aise Sze nas,
Chicago, Ill.: kasz u i spaus uwe „Lie u os“, 1897.
KD – Ką da y i, kad s eiki bu ume i ilgai gy en ume, e ė iš lenk. kalbos D- as F. An aniukas69, Tilžėje, 1895.
KD – Kas da y i, kad s eiki bu ume i ilgai gy en ume, e ė iš lenkų kalbos D- as A. Vileišis, Vilnius, 1905.
KLL – [D- as med. P. A ižonis]. Ko a su limpamomis ligomis, Raseiniai, 1920.
KMŠK – Kole a, ma as, šil inės i k u inoji, pa ašė ka o gydy ojas E. D augelis, Vilnius, 1915.
KT – [D- as med. P. A ižonis]. Ko a su achoma, Raseiniai, 1920.
KU – Kaip užsilaiky i pa asa į, asa ą, udenį i žiemą, pagal D- ą Med. L. Volbe gą su aisė d- as A. Vileišis,
Vilnius, 1906.
KŽP – Kūdikių žindymas i penėjimas, e ė A galainis70, Tilžėje, 1904.
68 Knygelės au o ius Pe as A ižonis.
69 A. Vileišio slapy a dis.
70 P. A ižonio slapy a dis.
Palmi a Zemle ičiū ė162 XIX a. pab. – XX p . d ižodžiai sudė iniai pa adinimai su
pag indiniu dėmeniu liga i daik a a džio kilmininku eiškiamais
p iklausomaisiais dėmenimis
LL – Limpamosios Ligos i Kaip nuo jų išsisaugo i?, pa ašė d- as A. Vileišis, Kaunas, 1915.
Ly L – Ly iškos Ligos i Kaip nuo jų apsisaugo i, pa ašē D- as F. Ma ulai is, an a, pe žiu ē a i page in a
laida, So Bos ona, Mass, 1915.
LP – Ligoniû P ie elius71. Kel odys wisiems iems, ku ie p ie a si andancziû Ligû pa ys saw pi maję Pagalbą
p isi eik i no i ai P ogai ge as Namû P yp owas įsi iek i wélyjas / F ied ich Adoph Rich e . Leipcikej‘
Rik e io Iszleidimo I aisymas. (D ukawo os p ie F. Ad. Rich e & D augai, Rudols ad ), 1883.
LP – Ligoniû p ie elius: kel odys wisiems iems, ku ie p ie a si andancziû ligû pa ys saw pi maję pagalbą p isi eik i
no i an o ge as namû p yp owas įsi iek i wélyjas, suda ė F ied ich Adolph Rich e , Leipcikej’: Rich e io
knyginyczia ([Rudols ad : Rich e o d uko ija]), 1891.
MTV – Medega musu au iszkai ais inykys ai, pa upino D . J. Basana iczius, a spauda isz „Di os“,
Shenandoah, Pa, 1898.
NG – Naminis gydy ojas: T umpas ap ašymas p asčiausių ligų i p asčiausių ais ų ko oje su jomis: D. 1. Apie
žmonių ligas i jų gydymą, su aisė D- s A. Vileišis, Seinai, 1908.
NG – Naminis gydy ojas. T umpas p asčiausių ligų ap ašymas i jų gydymas, an asis pa aisy as leidimas,
Kaunas, 1924.
No Gyd – Isz dyka suglaudimas isz D . Ai y‘o „No u ôs-gydymo-mokinimo“, a ba Isz ikimas p iwedimas, pagal
ku į ankiausey p ie źmoniû a si an anczias ligas pe p as as bey pe megin as p ip owas wi ay bey g ei ay
pa s gali gydy i: su dauge opais į asz o zodzius įd ukawo ais źmogaus, sena û dalykeliu ab ozais / pe di b as
D . Adolpo Rich e io, ku iai y a Rice ys po ogyzisko K is aus=ga bês=zenklo bey uneziseziszko
niszan is ika zenklo ap u e ojis ice iû=k yziaus bey auksinês we ybês=medalijôs nu gan ma yno
d augsana is auksz aymoki û d augyscziû Pa yzuse bey Neapolyje i oliaus, Leipzig: [s.n.], 1879
([Rudols ad : d ukawo as pas F. Ad. Rich e & D augai, Rudols ad ]), 1879.
OK – O as i klima as i jų s a bumas žmogaus s eika ai, pagal Zolo a iną, D as A. Vileišis, Seinai, 1913.
PM – Pa a mės mo e ims, ku ios no i bu i s eikos, pagal Zielčaka pa ašė D . A. V., Tilžėje, 1899.
PNA – D . F . Esma ch. Pi moji pagelba nelaiminguose a si ikimuose, iš e ė dak a as A. V., Tilžėje, 1903.
RAK – Rodos mo inoms apie auginimą žindomų kudikių, su aisy a72 pagal Michailo ą, Tilžėje, 1895.
RČ – D- as Bo . Oks. Raupų čiepyjimas. (Šneka su jauna mo ina), Vilnius, 1908.
RP – I. Ta chano . Rūgš asai pienas p o . Mečniko ’o. Į ankis liaudies s eika os užlaikymui, Vilnius, 1907.
SŽK – Kaip su aisy as żmogaus kunas, pa ašé S. M., Plymou h, Pa, 1902.
SŽL – S a biausios żmoniu ligos, Pe o Nē io73, Tilžeje, 1886.
SŽL – S a biausios żmoniu ligos, d . Mikols74, Tilżeje, 1906.
ŠLL – T umpi šneka apie limpančias ligas i kaip nuo jų apsigin i, pa aše D- as V. A., Tilžėje, 1901.
UA – [D . A. V.]. Kaip eikia užlaiky i s eikos i se gančios akįs, Seinai, 1910.
UL – Užk ečiamosios ligos, pa ašė gydy ojas E. D., Vilnius, 1914.
ZGL – Zinia apie gidima ligu kuno i duszes, Wilniuje: kasz u i spaus uwieje Juozapa Zawadzkia, 185775.
ŽD – Kas eikia žino i apie džio ą, iš okiečių kalbos e ė D- as Bagdona ičius, Vilnius, 1913.
ŽL – Žmonių ligos, D- as K. G inius, Kaunas: „Va po“ bend o ės leidinys, 1921.
ŽLL – Kas eikia žino i apie ly ies ligas, e ė iš okiečių kalbos D- as J. Bagdonas, Kaunas: Vidaus eikalų
minis e ijos S eika os depa amen o leidinys, 1920.
LAIKRAŠČIAI
A1 – Ausz a 1883 5 141; 1885 10/11 324.
A2 – Auš a76 1915 32 418–419.
71 Medicinos me aš is, ėjęs 1878–1897 m. Ka aliaučiuje i Tilžėje. Leido d . Adol o Rich e io i ma (MLE II 642).
72 Ve ė Jonas And ius Račiūnas (1869–1906).
73 P. Vileišio slapy a dis.
74 P. Vileišio slapy a dis.
75 Kon a akcinis leidinys. Tik ieji knygos išleidimo duomenys: K oku a–Tilžė, 1885–1886.
76 Laik aš is, ėjęs 1911–1915 i 1919 m. Vilniuje. Lenkų okupacinės aldžios užda y as (h ps://www. le.l /
s aipsnis/aus a-8/).
163Te minologija | 2022 | 29
A – A ojas77 1910 12 42; 1910 13 47; 1910 15 54; 1910 16 58–59; 1910 18 65; 1910 19 69; 1910 22 81;
1910 25 93; 1910 26 97; 1910 27 103; 1910 28 105; 1910 29 109; 1910 30 113; 1910 33 126; 1910 38 145–
146; 1910 39 149–150; 1910 40 153; 1910 41 157; 1910 44 169; 1910 45 171; 1910 46 727.
Gd – Gydy ojas78 1914 1 1, 3–4; 1914 2 5, 7–8; 1914 3 10, 11–12; 1914 4 14, 16; 1914 5 20; 1914 6 22; 1914
7 25; 1914 8 29; 1914 9 30; 1914 10 37–38; 1914 11 61–63; 1915 1 1, 3–4; 1915 2 5, 8; 1915 3 9–11; 1915
4 13, 15; 1915 5 17, 18, 20; 1915 6 22–24; 1915 7 25, 27–28.
K – Kaimynas79 1897 35 264; 1897 XXV 182; 1898 49 392; 1899 VII 55; 1899 XVI 128.
KK – Keleiwis isz Ka aliaučiaus b oliams lie u ininkams zines pa nesząs 1866 34 146; 1872 18 69.
LB – Lie uwiszkasis Bałsas80 1885 1 3.
LT – Lie u ių au a81 1913 II 2 181, 185–186, 190.
MG – Medicina i gam a82 1913 1 3, 8, 12, 19, 22; 1913 2 2, 7, 20.
NLC – Nauja lie uwiszka cei unga83 1910 9 33; 1910 40 157; 1910 41 161–162.
Ps – Pasiun inys84 1912 5 150; 1912 6 184.
S k – S eika a85 1909 1 2, 7–8; 1909 4 1, 7; 1909 5 5, 7; 1909 6 4; 1910 1 5, 8; 1910 4 8; 1910 5 3, 6; 1910
6 5; 1910 7 4; 1910 9 1–2; 1910 10 2, 7; 1910 11 1, 4; 1910 12 3–4; 1911 1 1; 1911 2 1, 6–7; 1911 3 5,
8; 1911 5 1; 1911 6 8; 1911 8 5, 7; 1911 12 6; 1912 3 11–12; 1912 4 13, 15; 1912 5 17, 19; 1912 6 22;
1912 7 25; 1912 8 29, 31; 1912 10 37; 1912 11–12 42; 1913 1 1–4; 1913 2 5, 7, 8; 1913 3 9; 1913 4 13,
16; 1913 5 20; 1913 7 28; 1913 8 32; 1913 10 37–38, 40; 1913 11 43; 1913 12 46–47; 1914 1 3–4; 1914 2
6–8; 1914 3 10–11; 1914 4 13; 1914 5 2, 17, 19–21; 1914 6 21–24; 1915 1 1–3; 1920 1 1, 3; 1920 2 1–4;
1920 3 2, 4; 1920 4 1–2; 1920 5–6 1–4; 1921 1 1–2, 4; 1921 2 1–4; 1921 3 1–4; 1921 4 1, 3–4; 1921 5
1–4; 1921 6 1.
Sz – Sz iesa86 1888 3 78, 82.
Šl – Šal inis87 1909 1 4–5; 1909 10 148; 1909 14 212, 215; 1909 20 308; 1909 21 324; 1909 25 388–390;
1909 39 612; 1909 41 644–645; 1909 44 691; 1909 46 723–724; 1909 49 772; 1909 51 809; 1910
18 280–282; 1910 43 683; 1910 44 694, 699; 1910 48 756; 1911 23 267; 1911 30 351–352; 1911 31 364–
365; 1911 32 377; 1911 5 51–52; 1911 6 63; 1911 51 605; 1912 1 11; 1912 3 36; 1912 38 600; 1912.
77 Laik aščio Šal inis p iedas, ėjęs 1909–1914 m. (h ps://www. le.l /s aipsnis/sal inis-1/). Daugiausia
s aipsnių paskelbė gydy ojas A. Vileišis.
78 Ka alikiškos pak aipos sa ai aščio Auš a, ėjusio 1911–1915 i 1919 m. Vilniuje, d isa ai inis p o ilak inio,
š iečiamojo pobūdžio p iedas. Jame daugiausia s aipsnių paskelbė A. Vileišis.
79 Mažosios Lie u os laik aščio Nauja lie u iška cei unga p iedas, leis as Tilžėje go iškais ašmenimis nuo
1896 m. (h ps://www. le.l /s aipsnis/nauja-lie u iska-cei unga/).
80 Jung inių Ame ikos Vals ijų lie u ių laik aš is, ėjęs 1885–1888 m. Niujo ke, 1888–1889 m. – Šenandoa.
Redaga o Jonas Šliūpas (h ps://www. le.l /s aipsnis/lie u iskasis-balsas/).
81 Lie u ių Mokslo D augijos Vilniuje žu nalas, leis as 1907–1936 m. (LE 1958: 81).
82 Lie u iškas medicinos, e e ina ijos, a macijos i gam os d imėnesinis žu nalas, p adė as leis i 1913 m.
Pasi odė ik du nume iai.
83 Mažosios Lie u os laik aš is, ėjęs 1890–1923 m. Tilžėje, spausdin as go iškais ašmenimis O o’o on
Maude ode’ės spaus u ėje. Iki 1907 m. laik aš is bu o gana lie u iškas (h ps://www. le.l /s aipsnis/nau-
ja-lie u iska-cei unga/).
84 Vilniuje nuo 1911 m. p adžios spausdin as mėnesinis laik aš is, ski iamas d asiniams lie u ių kal inų ei-
kalams (LE 1960: 97).
85 Pi masis lie u iškas pe iodinis medicinos populia inimo leidinys. Laik aščio Lie u os ūkininkas p iedas, ėjęs
1909–1915, 1920–1928 m. Inicijuo as i edaguo as dak a o K. G iniaus. Jis laik aš į ne ik edaga o, be i
p i ašyda o (Te cijonas 1927: 16, 17).
86 Mėnesinis lie u ių laik aš is, 1887–1880 i 1890 m. ėjęs Tilžėje (LE 1964: 241).
87 Ka alikų ilius uo as sa ai aš is, 1906–1915 m. ėjęs Seinuose, 1915 m. – Vilniuje. Vienas populia iausių
laiko a pio lie u iškų sa ai aščių (h ps://www. le.l /s aipsnis/sal inis-1/). Daugiausia s aipsnių medici-
nos i s eika os klausimais paskelbė A. Vileišis.
Palmi a Zemle ičiū ė164 XIX a. pab. – XX p . d ižodžiai sudė iniai pa adinimai su
pag indiniu dėmeniu liga i daik a a džio kilmininku eiškiamais
p iklausomaisiais dėmenimis
40 631; 1912 46 727; 1912 49 776; 1913 28 439; 1913 32 504; 1913 43 681; 1913 44 695; 1914 15 229;
1914 29 435; 1914 3 39–40; 1914 7 102; 1914 15 229.
TS – Tė ynės sa gas88 1896 4 35; 1896 5 38; 1897 8 2; 1898 2 3; 1898 4 7; 1900 9 10, 13, 14; 1901 4 i 5B
71; 1902 1B 25–26; 1917 1 14; 1918 10 14; 1918 11 11; 1918 14 13; 1918 2 15–16; 1918 26 11–12; 1918
30 12–13; 1918 34 4–7; 1918 36 14; 1918 4 14–15; 1918 5 15; 1918 7 14–15.
TSp – Tė ynės sa go P iedas89 1898 2 5; 1898 4 7; 1898 8 11.
U – Ukininkas 1890 5 75; 1890 8 121; 1891 2 77, 79; 1892 1 18–19; 1892 4/5 133, 136, 140; 1892 6/7 233;
1892 8 293; 1895 13 98–99; 1895 20 157–158; 1895 21 165–166; 1896 3 17; 1896 4 28; 1896 13 99; 1896
20 153–154, 156; 1896 24 188; 1897 12 182, 184–185; 1897 3 41; 1897 8 121; 1897 9 131; 1897 9 131;
1897 9 131; 1898 11 167–168; 1898 3 40; 1899 1 4.
Ū – Ūkininkas 1897 12 189.
V – Va pas 1889 3 41; 1889 9 139; 1889 12 184; 1890 10 153–154; 1890 2 21; 1890 5 68; 1890 7 105–106;
1890 8 123; 1890 9 137–138; 1891 1 9; 1891 3 40; 1891 4 54–55, 57; 1895 9/10 155–157; 1895 11 174;
1896 2 24–25; 1897 1 9; 1897 3 41–42.
Vad – Vado as90 1913 16 62 169–170, 172; 1913 16 63 274–275, 278; 1913 16 64 400.
VL – Vienybė lie u ninkų91 1890 24 5; 1890 27 4; 1890 28 6; 1890 30 4; 1890 36 7–8; 1890 37 8–9; 1890 38
8–9; 1890 38 9.
Vl – Vil is92 1907 4 1; 1913 62 2–3; 1913 70 3; 1913 130 1; 1914 40 2; 1914 77 1; 1914 83 1; 1914 90 1; 1914
101 2; 1914 123 1; 1914 144 1; 1914 159 2; 1915 70 2–3; 1915 85 2–3; 1915 88 2.
VŽ – Vilniaus žinios93 1905 5 2–3; 1905 19 2; 1905 29 3; 1905 53 3; 1905 56 2; 1905 77 2; 1905 104 3; 1905
118 4; 1905 122 4; 1905 163 3–4; 1905 173 4; 1905 192 4; 1905 220 1; 1905 225 4; 1906 100 4; 1906
143 4; 1906 146 4; 1906 163 4; 1906 167 4; 1906 219 3; 1906 240 3; 1906 281 1; 1907 93 2; 1907 94 2;
1907 104 2; 1907 108 2; 1907 125 2–3; 1907 126 2; 1907 127 2; 1907 133 2; 1907 134 2; 1907 135 2;
1907 136 2; 1907 186 2; 1907 187 3; 1907 189 2; 1907 190 2; 1907 218 3; 1908 2 1–2; 1908 6 4; 1908 8
4; 1908 9 4; 1909 16 3; 1909 28 2–3; 1909 38 2; 1909 40 2; 1909 41 3; 1908 96 4; 1908 97 3; 1908 136
2; 1908 154 2–3; 1908 155 2; 1908 159 2; 1908 160 2; 1908 176 3; 1908 284 3.
Ž – Žemė94 1909 2 15; 1909 4 30; 1909 12 92; 1907 94 2.
ŽLA – Žemaičių i Lie u os apž alga95 1891 8 61; 1894 11 82.
Žmd – Žemdi bys96 1909 2 12; 1909 3 12; 1909 12 10; 1909 18 9.
88 Mėnesinis lie u ių žu nalas, 1896–1904 m. ėjęs Tilžėje (h ps://www. le.l /s aipsnis/ e ynes-sa gas/).
89 1896–1904 m. Tilžėje ėjęs mėnesinis lie u ių žu nalas, u ėjęs nepe iodinių p iedų (nuo 1898 m. p ie
kiek ieno nume io) – g ožinės li e a ū os kū inių, ūkinių pa a imų, mokslo populia inimo knygelių
(h ps://www. le.l /s aipsnis/ e ynes-sa gas/).
90 Ka alikų kunigų leis as mėnesinis žu nalas, 1908–1914 m. ėjęs Seinuose (h ps://www. le.l /s aipsnis/
ado as-1/).
91 Jung inių Ame ikos Vals ijų lie u ių sa ai aš is, 1886–1907 m. ėjęs Plimu e, 1907–1920 m. – Niujo ke
(h ps://www. le.l /s aipsnis/ ienybe-lie u ninku/).
92 Poli ikos, isuomenės i li e a ū os laik aš is, 1907–1915 m. ėjęs Vilniuje. Įs eigė An anas Sme ona i Juo-
zas Tumas-Vaižgan as (h ps://www. le.l /s aipsnis/ il is-3/). Vil yje daugiausia skelbė gydy ojai Eliziejus
D augelis i Juozas Bagdonas.
93 Poli ikos, isuomenės i li e a ū os laik aš is, 1904–1909 m. ėjęs Vilniuje. Pi masis dien aš is lie u ių
kalba. Įs eigė P. Vileišis (h ps://www. le.l /s aipsnis/ ilniaus-zinios/).
94 Sa ai aščio Lie u os ūkininkas, ėjusio 1905–1915 m. Vilniuje, 1919–1940 m. Kaune, p iedas, leis as
1907–1915, 1918–1928 m. (h ps://www. le.l /s aipsnis/lie u os-ukininkas/).
95 Lie u ių au inio judėjimo apž algininkų g upės k ikščionių k yp ies žu nalas, ėjęs 1889–1896 m. Tilžėje.
Lie u oje (daugiausia Žemai ijoje) pla in as knygnešių (h ps://www. le.l /s aipsnis/zemaiciu-i -lie u-
os-apz alga/).
96 En Vilnius desde 1909 m. comienzos liga de la P ime a Gue a Mundial dos eces po mes ėjęs dedicado a
asun os económico, come cio y indus ia un pe iódico (LE 1966: 220).