S aipsniai / A icles 93
RITA MILIŪNAITĖ
Lie u ių kalbos ins i u as
ORCID id: o cid.o g/0000-0002-2292-1818 Le linee di
ice ca scien i iche: neologia, no minamoji
kalbo y a, socioling is ica, ecnologie della lingua.
DOI: doi.o g/10.35321/all89-05
VOODŽI DARYMAS SU
ATSKALOMIS LIETUVI
TALBOGE
Wo d Fo ma ion wi h Splin e s
in he Li huanian Language
ANOTATIA
A isnyje iene esamina o nel linguaggio li uanio besi o mandosi non adicinis modo di a e
pa ole con nemo eminiais elemen en ais a skalomi. Jį p omuo e in lingue Li uanee negli ul imi
empi gausėjan ys kon aminaciniai skoliniai (usualmen e da inglese lingua) e ques o ipo
e s iniai e sa akilmiai kon aminaciniai da iniai. Sia la con aminazione, sia i nuo i pa ole da a e
con sepa a i di onde in mol e lingue eu opee e ice e a ie iapiusche ice che. L'a icolo
me e in isal o le cause dell'ins au azione degli a skal, mos a come pa e degli a skal
gene alizzajamo seman i icamen e o specializzojamo e en a in un p ocesso mo emizazioni,
inché in ine può di en a e daybos mo emmi o anche sa a ankiškomi leksemmi. La base dello
s udio cos i uisce nuo a lingua Lie u ių duomodžių duomenyne dal XXI a. inizio accumulia i da i,
comp enden i sia p es in us kon aminacinius da inius, sia quelli, che sono ikė ini e iniai
oppu e pasida y i la s essa lie u ių kalboje. ESMINIAI VODŽIAI: pa ole di da yba, kon aminacija,
kon aminacinis da inys, a skala, neologija.
ANNOTATION
The a icle add esses a budding and uncon en ional me hod o wo d o ma ion in he
Li huanian language, one ha in ol es non-mo phemic elemen s: splin e s. I is d i en by
he ecen su ge o bo owed blends ( ha usually come om he English language) in he
Li huanian language, as well as ansla ion and indigenous blends. Bo h blending and
RITA MILIŪNAITĖ
94 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIX wo d o ma ion wi h splin e s is becoming an
inc easingly widesp ead in many Eu opean languages and he subjec o all kinds o esea ch.
L'a icolo highligh a he easons behind he occu ence o splin e s, showcases how some o
he splin e s a e seman ically gene alised o specialised and en e he p ocess o
mo phemisa ion o possibly e en ually become o ma ional mo phemes o e en s and-
alone lexemes.
The s udy is g ounded on he da a om he Da abase o Li huanian Neologisms going back o
he ea ly 21s cen u y and co e ing bo h bo owed blends and hose ha a e likely o be
ansla ions o indigenous blends.
KEYWORDS: wo d o ma ion, blend, blending, splin e , neology.
ĮVADAS
Negli ul imi decennimeciu suin ensi ėjus alle ice che neologije delle lingue Li uanee,
no a o che a osenoje mol iėja naujada ų, che sono appa se in modo di
con aminazione. In al e pa ole, non secondo le adizionali egole di e bigi daibi si
suliejano in uno qualche seman ichamen e e onologicamen e mo y uo i
sa a ankiški pa ole: almeno uno quale di lo o pa umpinamas, spesso imi ando
p imoio inizio, secondoio inale, ge ando una di quelle pa ole sandū oje su apusių
delle pa i e pan. Ad esempio: kačiulis, -ė [< ka ė + bičiulis] ‘chi con al i bičiuliaujasi si
collega o kačių e lo o a a i; deg uke ė [< deg ukas + e ikė] ‘deg ukų dėžu ės
e ike ė; knygionas [< lib o + aucionas] ‘knygų aukcionas1 e e c.
Nella lingua Li uania con aminacini da ini anche chiama i kon aminaciniais pa ole
(U bu is 2009: 327), kon aminan ais (plg.mulai y ė 2018: 6168; 2021: 95) o maišiniais (ž .
U bu is 2009: 355; Miliūnai ė 2014: 249; Mu mulai y ė 2021: 77, 100 e k ). In ques o
a icolo iene usa o il e mine kon aminacinis da inys, sis emicamen e de an is
al s esso pa ole di da ymo2 būdo denominazione kon aminacija.
Sulla base dell'a uale lingua li uana a osena da i, cui base cos i uisce ND bazė, già è s a a
e e ua a ž algomųjų s udi: chia in asi con aminazione appo o con adizine c eyba di pa ole, di
ali c eibi di appa izione 1 Qui e ul e io men e naujažodžiai nonché al a con lo o co ela a
in o mazione ocyninė (kilmė, eikšmė) engono p esi dal Lie u ių kalbos naujažodžių duomenyno (
ND), se non denody a al imen i. Taupumo sume imais nell'a icolo qualche do e nuo a e odžių
o igine e signi ica i non nu odono, le si può o a e menziona a ame duomenyne.
2 A icolo iene usa o il conce o di pa ole dayba (non pa ole di dayba) quando c'è bisogno di
so olinea e che delle pa ole eme ge e di al i modi, né comp ende adizionale li e ian lingua pa ole
dayba (plg. ingles k. wo d- o ma ion ‘žodžių da yba e wo d c ea ion ‘žodžių kū imas (Ma iello 2018: 4)).
A icoli 95 mo i i e me odi, sanda os peculia i à, nonché p ospe i e di ice ca di
Žodžių da ymas su a skalomis lie u ių kalboje
ques a ema ici à (ž . Miliūnai ė 2014: 246264; 2022: 306310; Mu mulai y ė 2018: 6070;
indica e le e a u e), a endo da an i agli occhi un as o con es o di ice che di
2020: 41–45; 2021: 74–81; Aleksai ė 2021: 17–34 i daugiau šiose publikacijose
a ie lingue s anie e (ž . G ies Leh e 2004: 6667; 2007: 115133; Bombi 2017: 280281;
Renne 2018: 212; Hamans 2018: 659691 e k .). Con aminazione pa icola men e
ca a e is ica alla lingua inglese e la sua in luenza (dažnai pe e imus) subi an i ad
al e lingue eu opee3 (ž . 1987 Pha ies: 271289; Renne 2015: 121122; Cacchiani 2016:
me odo ino XX a. pab. XXI a. p . non e a ca a e is ico, a lo o bulga ų, la ių,
305–313; Renne 2018: 2, 5–6), ne oms, ku ioms oks naujų žodžių da ymo
ispanų e se bų lingue (plg. Lalić-K s in 2008: 237; Ločmele, Veisbe gs 2011: Quan o più
da i con aminacinių da inių a osenos cumula a, an o più eme ge l'in es igazione
312; S ameno 2015: 175; Bal ei o 2017: 1–14; Tomić 2019: 248–249).
aspe ių, e ques o bene is o cos an emen e gausėjanci sia s anie e, sia li e ians
au o ių pubblicazioni. Po ei di e che con aminacinie da iniai, specialmen e in ali
campi di consumo della lingua come e slas ( eklama, p ekyženkliai), media, poli ica,
g ožinė li e a u a (plg. Tomić 2019: 248249; 2022: 1922) a ol e cominciano o ma e più
g andi o più piccoli da inių, che hanno comunų dėmenų, g uppi. In al e pa ole, sebbene
spesso si a e mi che con aminacinie da iniai sono unikus isul a i di pa ole a eimo
(a e ybos), la lo o gausgenza e is i ų modelli pli imen o pe me e in ques o
p ocesso a gua da si quan o di e samen e. La klausima come a a e le pa ole con
nuo e in e nazionali di pa ole sandais (p z., -nomika, -gei as, -holikas, -holizmas,
-mobilis, -ma as, -exi i i is.?) già kel as Dai os Mu i y ė (2016,8: 66) e quan o plė mula
Ri os Miliūnas monog a ijoje (2022: 322326). D. Mu mulai y ė sos iene: yskėja polinkis
nuo i pa ole si acciano ad al e pa ole di e amen e segandoni ques i baigmen, e non
mescolandoli con lo o già con eni i i p imo diali pa ole, insieme iconosce che
necessi a sepa a amen e s udia e la s o ia di nasci a della pa ola, seman ica, di
ciascun a , alcuni di lo o appa i anno skoliniai, al i e iniai o analoginiai da ūs,
e i indigenosen con aminan i, l'appa izione dei linguaggi così e ino a ine non è
s a a, pe ché essi po e ano esse e cos ui i in au onomi qua ie i
(ibid, 66).
3Anglakalbii sono an o p o a i a kon aminacinį pa ole di a e modo, che pe sino a ol e chiama i
ques a specie da iniu blendaholics [< blend ‘kon aminacinis da inys + (alco)holic ‘ u in is
dipendomezza da qualcosa] (Co eia Saa ed a 2016: 55). In alcune più ecen i on i inglesi dei
naujada ų (neologizmų) si o a ci ca 43 p oc. kon aminacinių de inių; a. nella seconda pa e del
XX di lo o eni a con a a ci ca 510 pe c. ( enu o lo s esso). ND 2023 m ine maggio da i, (236 di 4758)
lie u ių kalbos kon aminaciniai da iniai suda o apie 5 p oc. isų naujada ų (įskai an e inius)
o ci ca 2,7 pe c. di u i ND naujažodžių (8860).
RITA MILIŪNAITĖ
96 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIX
Quindi ci imba iamo con la lingua Li uania anco a poco s udia a, ma e iden emen e
plin an iu e di a ie eo iche domande solle an iu modo di e bigi daimo, u ilizzando
kon aminacinių da inių dėmenis. In p imo luogo, gli s essi con aminaciniai da iniai,
a si andan jų s au ui, bu o laikomi kalbos pak aščiais (ž . Kabašinskai ė 1998;
p ima U bu is 2009: 354355) e non ice e ano di maggio e a enzione degli
in es iga o i. In secondo luogo, i ice ca o i sen ono mancanza dei da i della lingua
li uania, che sa ebbe possibile a e s a esnes conclusioni (Mu mulai y ė 2021: 102),
e, come sa à is o, la equenza di consumo dei kon aminacinių da inių è decisiamo
a nce di en a e nuo i pa ole da a e analogiai. Kon aminacinių da inių dėmenims
kalboje pa adin i galė ų bū i pe spek y us e minas a skalà (plg. angl. splin e 4
(pama inių žodžių agmen ams) lie u ių ‘a skala, ske eld a, s . Miliūnai ė 2022:
322326). S aipsnyje a skalų ema g ildenama più de aglia o, a endo da an i agli
occhi la le e a u a s anie a con es o. Anche ogni anno accumula semp e più da i
a osenen della lingua Li uania, pe ché p incipale lo o on e ND cos an emen e
pildoma, e kon aminacinių skolinių bei da inių jame anche consis en emen e
mol iėja. S aipsnyje solle a o scopo panag ina e in lingua li uania appa enen i
kon aminacinių skolinių bei sa akilmių o e s inių da inių sanda os peculia i à e
s abili e a skalų naudojimo nuo iem pa ole pe a e paccia dei lie u ių kalboje
polinkius. A ale scopo si p e edono i seguen i obie i i:
1) o ni e l'ogge o di ice ca a skalų concepzione e ques a ema ica di
ice che s anie e abž algą;
2) isnaglina e ND issuo i kon aminacinių skolinių bei da inių (ne)mo eminę sanda ą
e s abili e pasika ejančias a skalas come po enzią nuo i pa ole pe le lingue
Li uanee a e;
3) desc i e e apicchian i sepa ali seman iche e le lo o mo emizazioni ( i imo daybos mezzi)
polinkius. sc i omasis e anali ico me odi. S aipsnį cos i uisce Į adas, due pa i, sca a e in
Da iniams su a skalomis nag inė i aikoma sinch oninė žodžių da ybos bei
mo eminės i nemo eminės sanda os analizė, seman inė a skalų analizė, ap-
smulkesnius capi oli, e Iš ados bei dažniausių mo emizuo ų a skalų lie u ių kalbos naujažodžiuose
P iedas. Nella p ima pa e ediamo d'occhio la p oblema ica a skalų nei la o i di ice ca o i
s anie i: en a i i de ini i a skal, s abili e le lo o cos ighi causa e appo o con adizionali
pa ole modi di a iby. Nella seconda pa e desc i ono delle lingue li uanee a osenoje negli ul imi
decenni ixsuo i kon aminacinių skolinių e e s inių bei sa akilmių da inių pag indu o ma iusios
a skalos, le quali u ilizza e nuo e pa oleim lie u ių kalboje da y i. 4 Sulla nasci a di ques o e mine
nel 1961 in inglese speci inės na u a delle uni à linguis iche chiama e p ocesso di kon aminazione e
olesnę la sua aidà c . Baue 2005: 104105; Ju ado 2019: 89.
A icoli A icles / 97
Žodžių da ymas su a skalomis lie u ių kalboje
1. ATSKAL PROBLEMATICA
Nag inėjando a skalų p oblema iką, se e b e emen e e ma si ad alcune
pa icola i à p op ie dei con aminaciniams da iniams. Ques e aiu ano a
spiega e, come e pe quali agioni alcune sepa a ali, come elemen i della lingua
con s a us nemo eminio, possono ol eggiui mo emizuo is.
1.1. Con aminan i composi i, la lo o unici à
i nuspėjamumas
Kon aminacinie da iniai gene almen e desc i i come si uacinie (okaziniai)
da iniai, es imoniijan i au en iškus, unikalius a i di c eazione della lingua.
išnaudojama i kaip s ilis inė aiškos p iemonė, siekian p i auk i dėmesį, sukel-
ques a lo o ca a e is ica i gioco pa ole e e o, ad esempio, o žiniuose ope e,
pubblici à, c eando p odo i o nomi di aziende, mezzi di in aš es, ecc. (Leh e
2007: 115116; 128131; Renne 2015: 119133; G lj 2022: 102). Agli indi izza i engono
p opos e egole del gioco, e essi spe imen ano gioia e piace e della cognizione,
po endo a spe a e il codice del con aminacinio da ino, ns e bendo pe non
edu e iunskambi o associazioni, che causano di e se pa ole one inė o
signi ica i i sandu a, e e c. (apie giochi con con aminacionali da iniais i aliano calboje c . Cacchiani 318 2016:324).
Ad esempio: begemo ina [< begemo as + mad e] ‘begemo o mad e; miaujiena
[< miau + no izia] ‘su ga i e la lo o so eglianza ela i a no izia;
Til anikas [< pon e + Ti anikas] ‘2023 m. nu e ès, pas i ès e semiau in a ą
esclisès pon e di Al onso Meškinio (Kleboniškių), ico dan e skęs an į Ti aniką.
Analogamen e con aminacinių da inių eme ge a causa di ogge i o eal à
dic uojamo bisogno di chiama e qualį qualunque spesso unico hyb idino ogge o
(miš ūną), plg.: coliūgas [< cukinija + moliūgas] ‘cukinijas e moliūgo hib idas;
zeb asilas [< zeb as + asilas] ‘zeb ės i asilo miš ūnas. Nell'a e delle pa ole
inglesi si segue un'a eggiamen o he e ogeneo a con aminacini ammen i
(Renne 2015: 121122). Ad alcuni è dū inių po ipis (o abb e ia o dū inių a ian e,
c . Leh e 2007: 117), agli al i umpinių (angl. clippings) ipas, e i li conside a
in e medinio p imi dei due isul a o. Ad esempio, la pa ola inglese modem
‘modemas, cos i ui o da due pa ole inizi [< modula o + demodula o ], non di
u o conside a o kon aminacinio de i ino: esso può esse e a a o come
ac onimų ( aidinių san umpų) po ipis compos o

RITA MILIŪNAITĖ
98 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIX
umpinys i pan. (plg. G lj 2022: 88). Lyginan kon aminacinius da inius su
dū inie, si indica che in en ambi i casi pe una pa ola a e engono u ilizza i due o
più sa a ankiški pa ole, e la di e enza è che kon aminacinie de iniai sono
e egula ius e solo in pa e p ededėja i, pe ché la lo o o ma ogni ol a dipende
dalle pas icce di pezmenì scel i (Beliae a 2019: 23). Pe an o non si inse iscono in
adizionali egole di e ba u a e non possono analizza e mo emì a li ello (plg.
Ma iello 2018: 5). O più spesso iconosciu a, che kon aminacinie da iniai piu os o
unde ini a ca ego ia da inių, uscinan i ol e adizionali g amma icos bo di e
a ibui a nong ama icale mo ologia (angl. ex a-g amma ical mo phology, c .
Ma iello 2013: 127139; Beliae a 2019: 3), alla quale appa engono e ali modi di
a imen o delle pa ole come a i ipi di pa ole e i lo o g uppi di abb e iazione,
san umpų (incluendo ac onimus) da e panymas (ž bu U is 2009: 347357). Tokią
abbas anza libe amen e con aminacinių da inių samp a ą lemia non solo
spon aniškas lo o adimasis. Nonicė umo e e o spesso p o oca un casuale
simili udine di o ma di due pa ole o pa ziale sonico (g a inis) coincidenza (plg.
ka ui uo ė < ka ė + a ui uo ė ‘ka ės įd ėskimas žmogui). Kyla e keblumų,
ce cando di ascol a e le essenziali di e enze di ques i da ini dal adizionali pa ole
di abb icazione, in pa icola e a causa slankios dei dėmen che li compongono (Mu mulai y ė 2018: 61; G lj 2022: 102; Tomić 2022:
15–17).
S udi dei da ini kon aminacini delle lingue eu opee ( ap lo o e pa agonamiei, ad
esempio, ingles e p anzūz dei linguaggi, c . G lj 2022: 85106), mol iėjando da i,
espandiasi e i elisce semp e nuo i pa icola i di pa ole di ques o ipo. Applicando
a i me odi quan i a i i e quali a i i di s udio, si spiega la lo o sussis enza
one iniai, g ama iniai e seman iniai dėsningumai bei polinkiai, dėmenų sąseika (ž .
Leh e 2007: 117121; A nd -Lappe, Plag 2013: 357563; Ma iello 2018: 910; Ju ado 2019: 68;
G lj 2022: 8889; Tomić 2022: 412 e en ci a a le e a u a), engono p esen a e a ie
classi icazioni (ž Leh e 1996: 364366; Renne 2015: 122123; Cacchiani 2016: 313318). Ad
esempio, la base di classi icazione dei kon aminacinii da inii può esse e i lo o o mali o
seman inii segni, assegna i secondo secondo kon aminacinii da inii mo oseman inio
dėmenų san ykius. Tiek anglų, iek kai ku iose ki ose ( okiečių, se bų) kalbose
skaid umò dis inguono qua o lo o modi di a e: u o comp enden e, con u inico,
pa ziale e agmen iškas (angl. comple e, con ou , semi-comple e, agmen
blending; c . Tomić 2022: 1437 e en indica a le e a u a). Anche engono condo e
espe imen i con i consuma o i della lingua, spiegando ciò che l'ha l'iden i icazione dei
kon aminacini da ini e in e p e azioni di o igine (Leh e boje didėja, plg.: is ik ukas +
2007: 126–128).
Kon aminacinius da inius suda ančių pi minių žodžių į ai o ė lie u ių kal-
daik a a dis (miaujiena < miau + naujiena), san umpa + daik a a dis ( ide anas, -ė <
FIDI ‘Fizikų diena kasme ė Vilniaus
S aipsniai A icles 99 uni e si à isikų š en ė + e e an), daik a a dis +
Žodžių da ymas su a skalomis lie u ių kalboje
eiksmažodis ( ada om < ada as + da om5) e k /.
Spa ų e app esen a i ų ques i enomeni sono impedi i da cause obie i e, di
cui la più impo an e la s essa più ecen e a oseną i le en i essynà e
s umen i di ice ca compu e ini. Inol e, al linguaggio Li uani con ibuisce degli
al i linguaggi a o i (in ensi us p es inimasis i e imas), agg a an e
s abili e le cause, modius dell'appa izione dei kon aminacinių da inių e secondo
ques o li ca ego izza e. Nag inėjan con aminazione enomini in lingue li uanee,
sop a u o non si può espelle e dal occhi di ali p es i a i naujažodžių, che di
o igine nelle lingue (ypač gausiai į lie u ių kalbą pa enkan ys iš anglų kalbos) sono appa si pe mezzo della kon aminazione.
Ad esempio: gi alele (angl. gui alele [< gui a ‘gi a a+ ukulele ‘ukulelė]) ‘s yginis
s umen o di musica che ha le ca a e is iche di chi a a e ukulelele;
mogilizzazione ( us. mogiilizazione [< mogila ‘kapas + mobilizzazione
‘mobilizzazione]) ‘mobilizzazione (a a gos dei compulso i di gue a con ocazione
al se izio mili a e) come iesus s ada in mo į (kapą); mok eilis (angl. mock ail
[< mock ‘ne ik as + cock ail ‘kok eilis]) ‘nealkoholinis kok eilis (no malmen e da
aisių sulčių) e pan. Tan i, che sanno lingue s anie e, ali kon aminacini debili
sanda a e signi ica o anche senza più ampio con es o di soli o è non
pesan emen e numanoma. Anch'io kon aminacinių da inių a nella s essa lingua
li uana da sa akilmių pa ole o no malių skolinių, esempio: a škepas [< a škė +
apkepas] ‘ a škės apkepas; a os ogenes [< a os ogos + genas] ‘genesime
incoda o a os ogų deside io e k .
Kon aminacinių da inių lie u ių kalboje a si anda i anslando da ki ų kalbų6 a ka ojan
kon aminacinę e bo o mą7, ad esempio: ‘biu ok a ų a poli ikų ku iamas e sus, ski as jų
biu slas (plg. angl. bu ness [< bu eauc acy ‘biu ok a ija’ + business ‘ e slas’])
in e esams pa enkin i; lab aliū as (plg. angl. lab alion [< lab ado ‘lab ado as + lion ‘liū as]) ‘lab5 in
Li uania ben conosciu a kasme ė azione di scha nimen o ambien ale Da om. 6 Se con aminacinis
ado ų eislės šuo, apki p as, kad bū ų panašus į liū ą’ i k .
da inys è e ini, si può de e mina e, solo conoscendo la o iginale on e (o iginalo es o) o almeno
nelie u iškas ealijas i lin į kon eks ą, quindi ques a specie di con aminacinių de inių assegnazione è
piu os o condizionale.
7 A e mazione, che aducendo in lingue Li uanee al e lingue con aminacinius da inii,
masi e imo padėmeniui: gali bū i aikomos i ki os e imo s a egijos. Taigi i a skalos ne isa-
necessa iamen e laikoda man enu ome. Alcune di ques e in aduzione di en ano sa a ankiškais
pa ole o dū inių dėmenimi, aigi a iene an iniai p ocessi di acol à di pa ole (ž . Miliūnai ė 2014: 258).
RITA MILIŪNAITĖ
100 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIX
Da omenų mol iėjando, eme ge sogge o pa la e e sulla egola i à dei
kon aminacinių da inių nonché p oduk i ius da ybos modelli (plg. Beliae a 2019: 17;
Tomić 2022a: 412). Ad esempio, in lingua inglese da pa ole wo k ‘da bas e aca ion
‘a os ogos a o kon aminacinis da inys wo kca ion (i a ian as wo ka ion)8
‘ imo, quando il la o o iene combina o con a os oghi, es ykomis za da bo ie ės
ibų. Pa e del nuo o donio -ca ion ilgainiui desc i i a come mezzo di a is ica pe
a i ipi di a os ogų nomi a e, aigi di en a sa o išku a iksu (plg. spaca ion
‘a os ogos, pe messe spa se izi o ni ici nei cen i, spa os ogos; s ayca ion
‘a os ogos, pe messe namie o ne oliese, nel p op io paese, MD). Plin an i e semp e
più spesso u ilizza i con aminacinii da inii di en ano ne dėjami: i ice ca o i no ano
di e si dėsningum one inių e seman inių, come sono sulipdomi di e si ammen i di
pa ole (A nd -Lappe, Plag 2013: 540 119543; Ma iello 2013: 135137; Renne 2015:132). La
g an pa e di lo o non solo nell'inglese pa lano cos i uiscono da due pa ole, spesso
p imojo iman inizią, secondo o inale. Esis a e al i a iazioni, inclusa sanklo os
(angl. o e lap) cosida imen o, un agmen o di una pa ola į e pimą in un al o is igà
pa ola, di e (plg. angl. japo nima ion < Japan + po n + anima ion, esempio da
Ma iello 2013: 307) o più pa ole suliejimen o, o agmen i di di e se pa ole maišomi
al i modi non adiciniais (plg.
Leh e 1996: 364; Beliae a 2019: 2, 17). Nell'inglese no a a dėsningi à, che
con aminacinis da inys secondo il nume o di skiemenų gene almen e coincide con
il più lunghe o adice del e bo skiemenų nume o o è skiemeniu ilgesnis, anche
iene spesso man enu o il pos o di chicio del dėmen più lungo (A nd -Lappe, Plag
2013: 558559; Beliae a 2019: 78). Si i iene che ques o sia p incipalmen e lega o al
p oblema della iconoscibili à dei nuo i da inii (G ies 2012: 159160).
1.2. A skalų samp a a i jų ypa ybės
Uno dei più impo an i o mali dei con aminaciniams da ingum ca a e is iche posuda anci mo emų
žymių y a as, kad keli žodžiai sudu iami į ieną nepaisan pama inius žodžius
limi i (Beliae a 2019: 89). È e o, nella lingua li uana qualunque dememo può coincide e con il p ima io
pa ola kamienu9. Quelli nuo uppi di pa ole, usa i pe nuo e pa ole, quindi e kon aminacinei de i ini, a e,
e chiama i a skal (plg. Š ekaue 2000: 108; Ma iello 2018: 5). Le sue 8 Si a a di ques o con aminacinio
debinio alu a o da bos ogos. nella seconda pa e dell'a icolo. 9 Uno dei linguaggi li uani anco a poco
pačios ne a ojamos kaip sa a ankiški žodžiai (Leh e 2007: 116).
s udia i kon aminacinių da inių aspe ių (ž . Mu mulai y ė 2018: 67; 2021: 98102) p op io è la lo o dėmenų
s u u a e di e enza da dū inių o su auk inių pa ole (plg. senesnius e inius p o sąjunga,
san echnikas e e c.).
A icoli A icles 101 A skalų o ma è s e amen e lega a alla seman ica:
Žodžių da ymas su a skalomis lie u ių kalboje
no malmen e gli a skalos sono di ale lunghezza che possa esse e iconoscibile
la lo o o igine (p ima pa ola, da cui ques o elemen o è sepa a o), ad esempio:
s eikoninė [< salu [as] + [lig]oninė] ‘al ine denominazione dell'ospedale quando
è più impo an e so olinea e salu e e salu e;
Vilnecija [< Viln[ius] + [Ve]necija] ‘Vilnius, che a causa dell'es a e liū ii
pa inus s ėms, è di en a o panašus in Venezione e k .
Quindi i consuma o i della lingua a skalų signi ica o pe cepiscono solo
siedendoli con le pa ole p ima ie.
Con aminacionali da inii ice ca o i a i a l'a enzione una ca a e is ica dei
dėmen li cos i uen i, pa icola men e eme sciu a negli ul imi decenni: alcuni dėmen
possono esse e in iseggiabili con la pa ola iniziale e iu ilizza i pe nuo e pa ole a e
(Beliae a 2019: 9)10. A skalos possono esse e aggiun i a inizi delle pa ole da a e (angl.
cybe -) oppu e a ine (angl. - ainmen ) (ž . Co eia Saa ed a 57; Tomić 2019: 251252),
pe qualche empo, p obabilmen e mancando da i, si è i enu o che, acendo nuo e
pa ole con ein e p e a e sepa a asui ( aidei), plg. e- (angl. email ‘elec oninis pają,
lomis, joms būdinga a sidu i ik žodžio gale. Anglų kalboje (o iš jos i ki ose
kalbose) esama polinkio mo emizuo omis a skalomis i s i ne ienam ga -
espo s ‘elek oninis spo as, espo as), che mos a l'in e accia 2016: k- (kpop
‘populia ioji ko ea južnja kul u a, kd ama ‘d aminis ko ea južnja ele izija
se ija), che mos a l'in e azione con la cul u a co eana; s- (sma ke ing [< sales
‘pa da imai + ma ke ing ‘ inkoda a], lie . skolinys sma ke ingas), che mos a
in e azione con endi e, e k . Così in a ie lingue spesso us ojamų kon aminacinius
de inių dėmenys può esse e desc i end ina i ( ein e p e a i) come nemo eminės
pa i di pa ole, che possono s olge e da ybos s umen i unzione e c eu ia analogų
bazę nuo i de iniams (ž . Ju ado 2019: 1; Tomić 2019: 249250; Rio-To o, Sand ini 2022:
115). Tali a skal sono al ol a anco a chiama e eslib in aisiais a iksais (angl. lib ix <
libe a ed + a ix, c . Hamans 2021: 663665), menamosiime mo emmi (ž .
Miliūnai ė 2022: 322–326).
Teo icamen e de inendo le nuo e pa ole a e usa e appa al, si en a di a ibui le da simili
elemen i di e bis ica adizionali: a iksų (p iešdėlių i p iesagų), ampiamen e in endu i
a iksoidi (p e iksoidi e su iksoidi, c . 1999: 74, 111, 114; pe il conce o di a ikso a ii o , c .
Ru kienė 2019: 141146) e šakninių mo emų (Leh e 1996: 3612; Ma i Keello 2018: 5368). A skalos,
come pa i di pa ole nemo emine, sono conside a i elemen i in e media i a 10 Tal ol a
appa alami chiama i solo in ques o modo già a segy ę kon aminacinių da inių dėmenys
a iksų i šaknų (Callies 2016: 11). A iksai u i apibend in ą (g ama ikalizuo ą)
(ž . Baue e k . 2013: 19).
RITA MILIŪNAITĖ
108 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIX come nuo e pa ole da mezzo. Poiché
ques o è un p ocesso cos an emen e in co so, possiamo ede e e a skalų
mo emizacijos užuomazgų, e išsiplė ojusių pa ole dei lizdų con la s essa
a skala. Ad esempio, con alcune con aminacini debili isolalini ND issa a pe uno
di iso io nella s essa lingua Li uanea: -ganas, -ė [< eganas, -ė ‘chi es inge
igo osamen e l'alimen azione solo a cibo ege ale]: iganas, -ė; lie . e yganas,
-ė ‘blai ininkas, a i amen e sos eni o e della poli ica di con ollo dell'alcol del
Minis o della salu e Au elijaus Ve ygos; -kinis [< bikinis]: bu kinis, eiskini,
mankinis, monokini, ankini; lie . ikinis (‘ ijų pezzi cos ume da bagno, incluso
pandemica accia maukę); -nezas [< majonezas]: eganezas; lie . ba onezas
‘ba ono iekė, za ep a majonezu (in ques o caso a skalos signi ica o non del
u o man enu o: nel linguaggio li uano con lei a o naujažodis signi ica non
majonezo specie, e snakandį con majonezu); -zo as [< izo as, i alų k. iso o]:
o zo as; lie . g izo as ‘g ikių izo as (g ikiai ie oj yžių).
Iša džius con aminacini debi i, le lo o a skalų seman inė gene alizzazione si
as e isce e in lingua li uanee, ad esempio: dyzelgei as (angl. dieselga e [<
diesel ‘dyzelis + -ga e ‘-gei as < Wa e ga e]) Volkswagen dyzelinių a šos
au omobilių da i di alsi icazione scandalo; O lengei as (angl. O lenga e [< lenkų
k. O len (Lenkijos ene ge ikos kompanija konce nas na ospe di bimo,
ope ando degalinių inklą Eu opoje) + angl. -ga e ‘-gei as] ‘20022004 du ęsusios
maggio i compagnie pe oli e e polacche PKN O len scandalo pe possibili
legami con Russia; picagei as (angl. pizzaga e [< i al. pizza ‘pica + -ga e
‘-gei as] ‘scandalo, so o m. 2016 du an e le elezioni p esidenziali JAV pe la
pizze ia, indi e amen e lega i a una delle candida e Hila y Clin on capo della
campagna ele o ale.
Pe p a us, che dėmuo -gei as signi ica di g ande scala spesso poli inį scandalą, nel
linguaggio li uani con esso comincia e a e nuo e pa ole a a i scandalici
a enimen i li uani chiama e: G igeogei as ‘scandalo pe l'azienda G igeo Klaipėda,
di g ande scala e šusios Ku šių ma ias; kala io gei as ‘scandalo che in Li uania la
gen e ha p o oca o a causa es emamen e inallusci i p ezzi; koldūngei as
‘scandalo, che in Li uania è so o pe i ba e i con ag ès ų koldūnų e ques o a o
galėjusios nuscėpi delle S a ubbine cibo e e e ina ia se izi, anche pe il con ciò
connesso uno Seimo ma io e k . equniausios (mažėjimo a ka) da kon aminacinių
skolinių išski os a skalas, con enen i non meno di po due da inius (o e inius) in
lingue Li uanee, sono ques e: -(m)obilis, -nomika, -gei as, -ma as, -(a)holikas, -ė,
-demija, -busas (ž . P iedą).

S aipsniai / A icles 109
Žodžių da ymas su a skalomis lie u ių kalboje
S aipsnyje iki šiol pa eik i a skalų pa yzdžiai – žodžio galo a skalos. Jų unk-
cijos simili a su ixsoidi. La pa ola iniziali a skalų ND issa a ne amen e meno,
esse u e sono enu e con colliniais e sono simili a p e ixsoidus, plg.: e- [<
ele onico, -ė]: emeilas, espo as17. obo- [< obo as]: obo ilia, obo aksi,
obo ankas; lie . obobi ė, obošuo. šoko- [< šokoladas]: šokočino, šokoholikas, -ė.
Nella le e a u a scien i ica s anie a p incipalmen e engono esamina i quasi
nesiskolinanziali da al i linguaggi inglesi con aminacini da iniai, ad aspe o dei
hib idinių da inių lì neak ualus. Al e lingue ice che in ques o aspe o non si
hanno anco a mol o, u a ia i da i s essi aumen ano, e la più impo an e lo o
peculia i à è che il p es i asi dėmo spesso iene dal inglese (plg. lenkų Konieczna
2012: 5156; ispanų Bal ei o 2017: 114; se bų Tomić 2022a: 409428). Dal discussi casi si
ede che kon aminacinių skolinių, sebbene oli g ažu non di u i, con pasika ojan
sepa alimi lizda sono po enziūs a skalų iekėjai in li e ians lingua e cos i uisce
base a sepa alom o mo is li e ians kalboje. Ques e di en ano mo emizui e,
seman icamen e desc end in e e p omuo ono egola i nuo i modelli di a o delle
pa ole. Essenze condizione di ques o p ocesso de e esse e pe cepi a
con aminacine con ani dei debi i, pe po e li ischa da e ino a skal e ques e
nuo e pa ole u ilizza e pe a e.
2.3. A skalų mo emizzazione ondindu pa ole
delle lingue li uanee
Non sa ebbe possibile a e ma e, che nelle lingue Li uanee ino XXI a. a skalų
mo emizazioni dal u o non esis e. Tu a ia ques o sono solo singoli casi, dei
quali sa ebbe possibile sco a e esaminando, digiamo, XX a. g ožinės lie u ių
li e a ū os o publicis ikos eks ynų naujažodžius. Uno degli esempi si può i ene e
lessiqalizuo o a skalą niolika, a skel ą dal nume i a džių 1719 e desc end in a
apy ik io nume ous, usci enkančio in ques o in e alle, signi ica o. Jiama e come
da inių dėmuo consum (plg. niolikme is, -ė, niolikinis, -ė ‘paauglys, gio aneolis ino a
en šimmi anni), e come sa a ankiška leksema18.
17 Bend inėje lie u ių kalboje okie da iniai laikomi neno miniais i (a ba) keičiami keliažodžiais
co ispondmenimis (ele onico pos ), o in o minami secondo egole di o og a ia: e. spo as, el.
spo as e pan.
18 Plg. : Cu alsu, quale sensazione s a e accan o a uomo non niol a anni, ma, pe esempio, mezza e à.
(ins ag am.com, 2029-10-07); Baikinų pasaulis è un luogo do e niole mečiai e en i mečiai uomini non hanno più
nulla da a ci se non solo ub iaca si e accon a e quan o an o hanno be ė ė la no e passa a [...].
2008-10-11).
RITA MILIŪNAITĖ
110 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIX
Anche se le pa ole della lingua li uania di base pada y ų kon aminacinių da inių nuosaikiai
mol iėja, la maggio pa e di lo o sono singoli casi, ne u in ys pasika ojančių geldija [<
a skalų, pa yzdžiui:
gelda + eldija] ‘šmaikš us nusis ekenusio usų lai o nome; kiau adia o ius [< kiau as +
adia o ius] ‘p akiu ęs adia o ius; picelinas [< pica + cepelinas] ‘pica, o ni a con
asciu a o cepelino sop a. Pa agona i con discussi con aminacini dei debi i
ondamen almen e si o ma i con gli appa al, pa s essa dei li a ians pa ole da
sa akilmių pa ole o acquis alėjusių debi i a skel ų dėmenų kol kas sono uno al o.
Besi o muojan i e p ospe i e sepa al lie u iškomi possono esse e conside a i
a skalas -s ogos [< a os ogos] e -(l)ėdos [< Kalėdos]. A skala -s ogos nacque aducendo
da inglese le de i azioni kon aminacini, e ino a con lei issi qua o nauja odžiai:
da bos ogos, o ni os ogos, spa os ogos, spo os ogos (inclu a icle ko ek ū ą, e
asa os ogos). Su a skala -(l)ėdos issio i due naujada ai: Klaikėdos e Ok alėdos, aigi lei
non si può anco a i ene e mo emizua a, ma lei, sebbene e nulem a a osenes
sezoniškumo, è bene iconoscibile, ad u u o può di en a e nuo i da inių ondamen o.
ND nello s esso es o issa e qua o kon aminacinie da iniai hib idiniai menamų mesi
denomininime asgužė, aslandis, aso as, asželis con inizio a skala as- [< asa is] e
signi ica mesi, con enen i asa i, denomininimi ca a e is ici. Essi si uacinie, unka inii e
nuo i pa ole non do ebbe gene a e, ad ques a a skala non do ebbe ul e io men e
mo emizuo is. P oblemiška è mode nažodžių dėmenų -saka e -ėd a19 in e p e azione.
Su dėmeniu -saka, che comp ende mo emą -saksu galūne -a e cos i ui o dū iniuose da
daik a a džio e eiksmažodžio sek i (plg. au osaka), ND issuo i e da iniai: eu osaka,
okupan saka e a osaka. Essi seman icamen e non esis ono a i ūkę dal p ima io pa ola
au osaka e a e secondo la sua analogia, u a ia, se di ali da ini mol iès, -saka può
eseman izuo is di en a e bend esnę signi ica o con i onišku a spal iu u inčia a skala
‘nebū ų dalykų accon a amasis žan a, co ela o con quello che dėi a il p imo
acconmenį co isponden e pa ola. Tu a ia ques o es menì conside a e eale
a skala keb lu a causa della sua mo eminea o igine.
Su dėmeniu -ėd a ND iksuo i sep yni da iniai: ba onėd a, čiulpėd a, knygė-
(15min.l , d a, ledėd a, musėd a, usėd a, ešnėd a. Fin quando u issa o solo un da inys ešnėd a, D.
Mu mulai y ė (Mu mulai y ė 2021: 9192) lo in e p e a a come
analoginį (ne kon aminacinį) da inį:
G ei secondo la žmogėd o analogia si è cos i ui o au o eis da inys ešnėd a ‘ ešnių ėd ūnas (:
ešnės + ės i (ėda, ėdė) + - a), kon aminacija ( ešnės + žmogėd a) in ques o caso 19 Ques o
elemen o non è incluso in P iedą, pe ché ND lo hanno a ualmen e classi ica o a i possibili
con aminacinių da .
Gli a icoli A icles 111 o se meno p obabile. Daik a a džio e būd a džio dū ybos (:
Žodžių da ymas su a skalomis lie u ių kalboje
ešnės + ėd us, -i) possibili à espin a a causa della a i à di ques o ipo di sandū os
[...]. nis seman ico legame con il p ima io pa ola uomoėd a nu ūks a e a causa
Da inių su -ėd a gausėjimas odo ipišką a skalos o ma imąsi, kai iesiogi-
seman ica gene alizazione ques o dėmeno en ano in bend esnę signi ica o ‘cas ėd us
di ciò, che acconi o p imo dėmenį co isponden e pa ola.
Ap a us dei linguaggi li uanici usa o mo emizui o p es in o e besi o muojančias
sa akilmes a skalas, ede e, che la lo o assegnazione dipende mol o dal
dispo imen i da i quan i à. Negaūs a skalą u in ys kon aminacinie de iniai
spesso indicano quella a skala mo emizazione p ocessą solo cominciėjus, quando
anco a si man iene la connessione seman ica con il p imo pa ola, a da inių
mol i icazione lemia a skalų seman inio e da ybinį au onomiškumą.
IŠVADOS
1. La equenza dei consumi di debi o i e con aminacini con aminacini può
inco aggia e la lo o dėmenų a skalų ein e p e azione e cos i uisce p esuppos i
con i quali c ea e nuo i de i ini. Mo emizia i appa alosse anza p ocesso, i cui
isul a i esc yškėja diach oniškai. Pe an o s udiando ques i non
pa icola men e equen i, non age ai i o a i e non semp e uni o memen e
de ini i enomeni linguis ici, che ichiedono cos an emen e osse a e a oseną e
cumpi nuo us da i, eme ge nemažai unde inėž umu nonché possibili a ie
in e p e azioni. Poiché con le nuo e e odzie ela i e in o mazioni (kilmės,
in e p e azione signi ica i i) può cangia e dipenden emen e da eme gen i nuo i
da i, conclusione a idabilmen e si può a e solo da un conc e o quan i a i o di
da i a un ce o pe iodo. 2. A skalos, come nemo emine con aminacini da ini pa i,
sono conside a e elemen ali in e medi a a iksų e šaknų. La sua o igine
di e isce e dagli a ixsoidi (plg. bio-, eko-, neu o-; -g a ija, -logija e e c.), che sono
cons an ūs dei inizi o inali di una pa ola abb e ia, u ilizza i egola men e nuo e
pa ole pe a e e man enen i seman inio collegamen o con šaknimis.
p e acija iš esmės lemia i požiū į į a skalų susida ymą: ienais a ejais galima
Kon aminacinių da inių kilmės in e kalbė i su alo i, al i su o iginalią naujada ų da ybą con p es i i o
sa akilmėmis a skalomis pačioje lie u ių kalboje.
3. I più impo an i segni a skalų sono:
3.1. A skalos empo cangian i ca ego ia, po en i pe ei i mo emizazioni e
seman iche ein e p e a azioni p ocesso di en a e daybos mo ema
(no malmen e a iksoidu), e qualche quando e sa a ankiška leksema (plg. angl. hambu ge → bu ge ).
RITA MILIŪNAITĖ
112 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIX Sį polinkį decide le equenze di
consumo, p odu i i à e pe ques o susiklos an e seman ico
sa a ankiškumas.
3.2. Nella mo emizzazione p opensa isolali possono esse e simili ad a icsoidus:
3.2.1. ečiau in p e ixsoidus, quando aggiun i alla seconda pa ola base
( obošuo < obo- + šuo) a ba ki os a skalos (šokoholikas, -ė < šoko- + -holikas);
3.2.2. più spesso in su ixsoidus, quando aggiun i al p imo e mine ondamen ale
(g iponomika < g ipas + -nomika) o al oõs a skalõs (šokoholikas, -ė < šoko- +
-holico).
4. Iš y us Li u ians kalbos naujažodžių duomenyne (ND) ino al 2023 m. ine maggio
ixsuo us 440 con kon aminacija ela i i (skolin ų e lie u ių kalboje pada y ų a
iš e s ų) nuo i pa ole, spiegò che p incipalmen e a skalų į lie u ių kalbą iene con
kon aminaciniais skoliniais iš anglų kalbos. Spesso u ilizza i ques i skoliniai
p omuo a kon aminacinių da inių con le lo o appa alimi da ybą in lingue li uanee
(plg. skolinius in luence is,-ė, in luence is, -ė, g an luence is, -ė, un luence is, -ė e
con appa ala -( lu)ence is, -ė pada y us naujada us bu bulence is, -ė,
изsigimence is, -ė). Dažniausios su skoliniais a ėjusios a skalos (mažėjimo
a ka) sono -(m)obilis, -nomika, -gei as, -ma as, -(a)holikas, -ė, -demija, -busas,
-(k)alipsė, -( lu)ence is, obo-. Quindi in spesso dei Li uani pa lando us oimus
kon aminacinius debilini si può gua da e come in po enzialius mo emizuo i
a skalų on i a nuo e pa ole pe a e dei Li uani pa lando. Besi o muojančiomis
lie u iškomis a skalomis si può conside a e a skalas -s ogos [< našiai come e in
a os ogos] i -(l)ėdos [< Kalėdos].
5. Lie u ių kalboje a skalų mo emizacijos p ocesas yks a dėsningai, pa-
al e lingue eu opee. Vis a i sinch oniamen e, pa e esaminė ų pasika ojančių
a skalų sono nonp odu i i, ca a e is iche solo kon aminaciniams skoliniams,
pa e mo emizuojasi (linkusios i s i a iksoidais), in a i casi leksikalizuojasi
(plg. holikas ‘cas ha appa enomybių).
6. A skalom ca a e is ico seman ica ein e p e a azione, allon anandole dal
p ima io pa ola signi ica o: a iene sepa alo signi ica o gene alizzazione o
( ečiau) specializzazione.
7. Naglinėjando con aminamicini de i i, eme seggio p oblema analogini de i i ( iene
solle a a anche au o i s anie i). Analogia spesso iene p imo passo, cos i uen e
p elaidą o mo is mo emizuo om appa alom, u a ia non semp e possibile
s abili e, se nuo o pa ola è secondo già esimo pa ola analogiją suku - (dū inys),
as kon aminacinis da inys, kai pe im as p adinio da inio modelis, a edinys
a o con nuo amen e si o musa mo emizuo a appa ala. 8. S udi nuo i e odžius
con mo emizuo e scalchi, acquisen i la s a us di egola e mís ica s umen o,
do ebbe o adizionale (mo ologine) abb i delle pa ole, pe ò s esse le o igini di
ques o enomeno e do ebbe o con inua e es a e come ogge o di ice che di
con aminazione.
A icoli A icles 113
Žodžių da ymas su a skalomis lie u ių kalboje
ŠALTINIAI /
MD Macmillan Dic iona y. Accedo in e ne : h ps://www.macmillandic iona y.com. online
ND – Miliūnai ė R., Aleksai ė A. Lie u ių kalbos naujažodžių duomenynas [Tęs inis
conoscynas dal 2011 m.], sud. R. Miliūnai ė, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as. P iega
in e ne : h ps://ekalba.l /naujazodziai [ edu a 2023 m. ma zogegužės mėn.].
TŽ In e nazionali pa ole di diziona io, ed. D. S e ikienė, Vilnius: Alma li e a, 2013.
LITERATŪRA
Aleksai ė Agnė 2021: Lexical Blends in he Li huanian Language: The Case o
The Da abase o Li huanian Neologisms. – Bule in Ș iinți ic, se ia A, Fascicula Filologie /
Scien i ic Bulle in, A Se ies, Philology Fascicle 30, 17–34. P ieiga in e ne e: h ps://jou -
nals.indexcope nicus.com/sea ch/a icle?a icleId=3278576.
Aleksai ė Agnė 2022: Lie u ių kalbos naujažodžių da yba (2011–2019 m. Naujažodžių
duomenyno pag indu): dak a o dise acija, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as.
A nd -Lappe Sabine, Plag Ingo 2013: The Role o P osodic S uc u e in he
Fo ma ion o English Blends. – English Language and Linguis ics 17(3), 357–563. DOI:
doi.o g/10.1017/S1360674313000154.
Bal ei o Isabel 2017: Eme ging Hyb id Spanish-English Blend S uc u es:
‘Summe ge e con socke ines’. – Lingua 205, 1–14. DOI: doi.o g/10.1016/j.
lingua.2017.12.010.
Baue Lau ie 2005: The Bo de line Be ween De i a ion and Compounding. –
Mo phology and I s Dema ca ions, eds. W. U. D essle , D. Kas o sky, O. E. P ei e ,
F. Raine , Ams e dam, Philadelphia: John Benjamins Publishing Company, 97–108.
Baue i k . 2013: Baue Lau ie, Liebe Rochelle, Plag Ingo. The Ox o d Re e ence
Guide o English Mo phology, Ox o d: Ox o d Uni e si y P ess. DOI: doi.o g/10.1093/
acp o :oso/9780198747062.001.0001.
Beliae a Na alia 2019: Blending C ea i i y and P oduc i i y: On he Issue o
Delimi ing he Bounda ies o Blends as a Type o Wo d Fo ma ion. – Lexis [Online] 14,
1–22. DOI: doi.o g/10.4000/lexis.4004.
Bombi Ra aella 2017: Anglicisms in I alian: Typologies o Language Con ac
Phenomena wi h Pa icula Re e ence o Wo d-Fo ma ion P ocesses. – Towa ds a
New S anda d: Theo e ical and Empi ical S udies on he Res anda diza ion o I alian,
eds. M. Ce u i, C. C occo, S. Ma zo, Be lin: De G uy e Mou on, 269–292. DOI:
doi.o g/10.1515/9781614518839-010.

RITA MILIŪNAITĖ
114 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIX
Cacchiani Sil ia 2016: On I alian Lexical Blends: Bo owings, Hyb idi y,
Adap a ions, and Na i e Wo d Fo ma ions. – C ossing Languages o Play wi h Wo ds:
Mul idisciplina y Pe spec i es, eds. S. Knospe, A. Onysko, M. Go h, Be lin, Bos on:
De G uy e , 305–336. DOI: doi.o g/10.1515/9783110465600-015.
Callies Ma cus 2016: O Soundscapes, Talka hons and Shopaholics: On he S a us
o a New Type o Fo ma i e in English (and Beyond). – STUF – Language Typology and
Uni e sals 69(4), 1–22. DOI: doi.o g/10.1515/s u -2016-0021.
Co eia Saa ed a Da id 2016: Au oma ically Iden i ying Blend Splin e s ha
A e Mo pheme Candida e. – Digi al Schola ship in he Humani ies 31(1), 55–71. DOI:
doi.o g/10.1093/llc/ qu059.
G ies S e an Th. 2004: Shouldn’ I Be b eak unch? A Quan i a i e Analysis o
Blend S uc u e in English. – Linguis ics 42(3), 639–667.
G ies S e an Th. 2012: Quan i a i e Co pus Da a on Blend Fo ma ion: Psycho- and
Cogni i e-Linguis ic Pe spec i es. – C ossdisciplina y Pe spec i es on Lexical Blending,
eds. V. Renne , F. Maniez, P. J. L. A naud, Be lin: De G uy e Mou on, 145–167.
G lj Tanja 2022: Blending as a Wo d-Fo ma ion P ocess: A Compa a i e Analysis o
Blends in English and F ench. – Ves nik za uje jezike / Jou nal o Fo eign Languages 4(1),
85–106. DOI: doi.o g/10.4312/ es nik.14.85-106.
Hamans Camiel 2021: A Lesson o Co idio s Abou Some Con ac Induced
Bo owing o Ame ican English Mo phological P ocesses in o Du ch. – S udia Anglica
Posnaniensia 56(s1), 659–691. DOI: doi.o g/10.2478/s ap-2021-0009.
Inčiu ai ė-No eikienė Lina 2015: Lie u ių kalbos dū iniai su neoklasikiniais dė-
menimis. – Bal is ica 50(2), 245–259. P ieiga in e ne e: h p://www.bal is ica.l /index.
php/bal is ica/a icle/ iew/2238.
Ju ado Alejand o B. 2019: A S udy on he ‘wo dgasm’: The Na u e o Blends’
Splin e s. – Lexis: Jou nal o English Lexicology [Online] 14, 1–51. P ieiga in e ne e:
h p://jou nals.openedi ion.o g/lexis/3916. DOI: doi.o g/10.4000/lexis.3916.
Kabašinskai ė Bi u ė 1998: Lie u ių kalbos liaudies e imologija i a imi eiškiniai,
Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidybos ins i u as.
Keinys S asys 1999: Bend inės lie u ių kalbos žodžių da yba, Šiauliai: Šiaulių uni e -
si e o leidykla.
Konieczna Ewa 2012: Lexical Blending in Polish: A Resul o he In e na ionalisa ion o
Sla ic Languages”. – C oss-Disciplina y Pe spec i es on Lexical Blending, eds. V. Renne ,
F. Maniez, P. J. L. A naud, Be lin, New Yo k: Mou on de G uy e , 51–74. DOI: doi.
o g/10.1515/9783110289572.51.
S aipsniai / A icles 115
Žodžių da ymas su a skalomis lie u ių kalboje
Lalić-K s in Go dana 2008: Po man eau Animals and Thei Po man eau Names
in English and Se bian. – English Language and Li e a u e S udies: S uc u es Ac oss
Cul u e, in e na ional con e ence p oceedings 1, eds. K. Rasulić, I. T boje ić Miloše ić,
Belg ade: Facul y o Philology o he Uni e si y o Belg ade, 231–239.
Leh e Ad ienne 1996: Iden i ying and In e p e ing Blends: An Expe imen al
App oach. – Cogni i e Linguis ics 7(4), 359–390. DOI: doi.o g/10.1515/
cogl.1996.7.4.359.
Leh e Ad ienne 2007: Blendalicious. – Lexical C ea i i y, Tex s and Con ex s. S udies
in Func ional and S uc u al Linguis ics 58, ed. J. Muna , Ams e dam, Philadelphia: John
Benjamins, 115–133.
Ločmele Gun a, Veisbe gs And ejs 2011: The O he Polysys em: The Impac
o T ansla ion on Language No ms and Con en ions in La ia. – Con ex s, Sub ex s and
P e ex s: Li e a y T ansla ions in Eas e n Eu ope and Russia, ed. B. J. Bae , Ams e dam:
John Benjamins, 295–316. DOI: doi.o g/10.1075/b l.89.23lo269.
Ma iello Elisa 2013: Ex a-G amma ical Mo phology in English. Abb e ia ions,
Blends, Reduplica i es, and Rela ed Phenomena, Be lin, Bos on: Mou on de G uy e .
Ma iello Elisa 2018: Pa adigma ic Mo phology Splin e s, Combining Fo ms, and
Sec e ed A ixes. – SKASE Jou nal o Theo e ical Linguis ics 15(1), 2–22. P ieiga in e -
ne e: h p://www.skase.sk/Volumes/JTL36/pd _doc/01.pd .
Miliūnai ė Ri a 2014: Naujieji kon aminaciniai da iniai lie u ių kalboje. –
Ac a Linguis ica Li huanica 71, 246–264. P ieiga in e ne e: h p://jou nals.lki.l /
ac alinguis icali huanica/a icle/ iew/930/1020.
Miliūnai ė Ri a 2022: Į ai uojan ys i nauji lie u ių kalbos eiškiniai XXI a. p a-
džioje: sis ema ika i pokyčių k yp ys, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as. DOI:
doi.o g/10.35321/e-pub.42.lie u iu-kalbos-pokyciai.
Mu mulai y ė Dai a 2018: Kon aminacija i lie u ių kalbos naujada a. – Kalba i
kon eks ai 8(1), 60–70. P ieiga in e ne e: h p:// alpykla.elaba.l /elaba- edo a/objec s/
elaba:31651794/da as eams/MAIN/con en .
Mu mulai y ė Dai a 2020: Naujųjų dū inių analizės i klasi ikacijos gal osūkiai. –
Ac a Linguis ica Li huanica 82, 34–51. P ieiga in e ne e: h p://jou nals.lki.l /ac alin-
guis icali huanica/a icle/ iew/1023/1398. DOI: doi.o g/10.35321/all82-02.
Mu mulai y ė Dai a 2021: Naujažodžių da ybos i mo emikos y imų pe spek y os
(Lie u ių kalbos naujažodžių duomenyno a ejis), Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as.
DOI: doi.o g/10.35321/e-pub.16.naujada os- y imu-pe spek y os.
RITA MILIŪNAITĖ
116 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIX
Pha ies Da id A. 1987: Blending in Spanish Wo d-Fo ma ion. Romanis isches Jah buch 38(1), 271289.
DOI: doi.o g/10.1515/9783110244946.271. Ralli Angela 2020: A ixoids: An In iguing In e media e
Mo phological Ca ego y. Complex Wo ds. Fes sch i o Lau ie Baue , ed. by L. Kö élyessi, P.
Š ekaue , Renne Vincen 2015: Lexical Blendings as Wo dplay. Wo dplay and Me alinguis ic
Camb idge: Camb idge Uni e si y P ess, 217–240.
Me adiscu si e Re lec ion, ed. by A. Zi ke , E. Win e -F oemel, Be lin, Munich, Bos on: Renne
Vincen 2018: S uc u al Bo owing in Wo d-Fo ma ion: An Explo a o y O e iew. / SKASE
Wal e de G uy e , 119–133. DOI: doi.o g/10.1515/9783110406719-006.
Jou nal o Theo e ical Linguis ics 15(2), 212. Rio-To o G aça, Sand ini Ra ael 2022: ‘Splin e na
língua po uguesa: concepções e pad ões de o mação. Língua po uguesa: emas em ilologia e
linguís ica his ó ica, na i al A. S. Ne o, A. V. dos San os, H. I. de Oli ei a Nascimen o
[O ganizado es], Fei a de San ana, UEFS Edi o a, 108116.
Ru kienė Lina 2019: Hib idiniai s a ybos e minijos dū inie con classicanie
p epoziciniais sie iniais kamienai. Te minologia 26, 140161. Accedo online:
h psjou nals.lki.l e minologija/a icle:// iew/4381/60. DOI:
doi.o g/10.35321/ e m26-07. S ameno Ch is o 2015: Bo owing Wo d-Fo ma ion: -ing
Su ixa ion and Blending in Bulga ian. Съпоставительное языкознание
[Sǎpos a i elno ezikoznanie] Con as i e Linguis ics 40(3), 163197. /
Š ekaue Pa ol 2000: English Wo d-Fo ma ion: A His o y o Resea ch, 19601995,
Tübingen: Na .
Tomić Go ica R. 2019: On a New Type o Wo d-Fo ming Elemen in Se bian. Filolog
[Filolog] 20, 248266. DOI: doi.o g/10.21618/ il1920248 . Tomić Go ica R. 2022: Lexical Blends in
Se bian: An Analysis o Mo phoseman ic T anspa ency. Zbo nik ado a Filozo skog
akul e a u P iš ini [Zbo nik ado a Filozo skog akul e a u P iš ini] 52(3), 1337. DOI:
doi.o g/10.5937/z p52-32090. Tomić Go ica R. 2022a: Hyb id English-Se bian and
Se bian-English Lexical Blends in Se bian. Philologia Mediana 14, 409428. DOI:
doi.o g/10.46630/ phm.14.2022.29.
U bu is Vincas 2009: Ve odžių da ybos eo ija, 2a edizione, Vilnius: Mokslo i
enciklopedijų leidybos ins i u as.
S aipsniai A icles 117 Wo d
Žodžių da ymas su a skalomis lie u ių kalboje
Fo ma ion wi h Splin e s in he /
Li huanian Language
SUMARY
The sp ead o blend loanwo ds and o ma ions in he con empo a y Li huanian language jus
like in any o he Eu opean language has c ea ed a e ile soil o new models o wo d
o ma ion o h i e. One such model is wo d o ma ion wi h elemen s o blend o ma ions
mo phemised splin e s.
L'obie i o o he a icle è di ake a deep di e in o he s uc u e o blend loanwo ds and
indigenous o ansla ion blends making hei way in o he Li huanian language, and o iden i y
he ends conce ning he usage o splin e s o make new wo ds in he Li huanian language as
such. The da a we e ga he ed om he online Da abase o Li huanian Neologisms, which
con ained 440 wo ds connec ed o blending as o la e May 2023. Nea ly hal o hese blend
wo ds a e blends c ea ed in o ansla ed in o he Li huanian language, while he es a e
loanwo ds.
The a icle consis s o a o ewo d, wo chap e s, conclusions, and an appendix: a lis o he mos
common mo phemised splin e s in ol ed in he o ma ion o new wo ds in he Li huanian
language. Chap e one ea u es an o e iew o he opic o splin e s in s udies by o eign
esea che s. Chap e wo desc i e he mo phemised and seman ically ein e p e ed splin e s in
he usage o he Li huanian language ha a e used o o m new wo ds. The mos common (in
descending o de ) splin e s dis illed om blend loanwo ds ha ha e a leas wo o ma ions (o
ansla ions) in he Li huanian language a e as ollows: -(m)obilis, -nomika, -gei as, -ma as,
-(a)holikas, -ė, -demija, -busas, -(k)alipsė, -( lu)ence is, obo-. Thus, blend loanwo ds used equen ly
in he Li huanian language a e po en ial sou ces o mo phemised splin e s o he o ma ion o
new wo ds. Ano he end ollows he o ma ion o Li huanian splin e s: -s ogos [< a os ogos,
c . da bos ogos (Eng. wo ka ion), o ni os ogos (Eng. o niholidays), spo os ogos (Eng.
spo ca ion)] and -(l)ėdos [< Kalėdos ‘Ch is mas], c . Klaikėdos (Ho is mas, ‘a ho ible
Ch is mas), Ok alėdos (Ok a is mas, ‘a Ch is mas by he band Ok a a)).
Į eik a 2023 m. giugno 15 d.
RITA MILIŪNAITĖ
Lie u ių kalbos ins i u as
Pe o Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius, Li uania
i a.miliunai [email protected]