30 Lingu
Cul u a | 83
GIEDR ČEPAITIEN
Uni e si à di Šiaulių
JoNas JabloNsKIs Va PININKas
(Min auja, cesso in Va pą)
Jono Jablonski a i i à discussa a noldo Pi očkino monog a ie (1977, 1978),
pe ò su alcuni ques ioni i i si pa la solo p abėgmi. In ques o a icolo iene
mos a o J. Jablonskio apsma a pininku, discussa con Va pu ela i a
a i i à suo pe iodo Min aujos, i elando ema ikà delle pubblicazioni e
alcune J. Jablonskio giiekusio li omano, scienzia o e, pa la o e disposizioni.
1. JIMas in Va pą
Pa lando di Jono Jablonskio collabo azione a Va pe con iene ico da e il suo pe co so di
o mazione della sa imonè nazionale. Quando ha s udia o Ma ijampolės gimnazijoje (18721881),
gio aneomenė iden i à nazionale ques ione nes a s è e la g an pa e dei gimnazis i sel
conside a eė polkų kul ū os spleidėjais. aigi e J. Jablonskis, anda o a s udia e in Moscow
uni e si à, ebebu o neap escindés gio ane. azionale b andimen o indicano il suo s esso
ico diimai1: a p s uden i dell'uni e si à adau nemaža conosci i Li uanei. senza g andello
no o (ki aip non po e o a e) inse ii in Li uanii bu elio. Uno mio amico-lie u is lo non a oè, suo
io nonpeikio, solo lui s esso a lui eisinaus, lui manęs nepeikė e lui eisinosi nons ojés. Paleng a
nuo iiejie d augai, li omanų kuopelė, ėmė piace e, sebbene in mol ielio is šnai oms
ebežiū ėjau. a quei amici e a e Jonas Šliupas, ku s mi es obè di u i k uopščiausias, di
u i da bščiausias. Non acconsen i e con lo o nelle comuni ques ioni, quali e ano a a i del
popolo Li uani, e a di icile, ienok oji lie u ys ė dopo u o non una logica in en imen o:
mol o s ė ė, almeno uoka , e al i mo i i ai, ecchi ideali e lenko imp essioni. Kad bu ų kas
galėjęs изродить, che e m'insis essimo da e o subus i, come uno uomo, e po emo i e e la
i a di una nazione, abejojimų, sebbene pa la e di lo o ned įsda au, u bu non sa ebbe o
bu ue. a amici 1 Ci a eggia a da J. balčikonio p epa e Jablonskio aš i, pe ché da lo o
aiški a icoli au o ys ė.
G. ČePaI IeN. Jonas Jablonskis a pinis a (Min auja, ėjimas į Va pą) 31 e a,
na u almen e, e mol iiaus ali-pa a šalėlių, ma quelle manęs non aukė. P asidėjus
kokai pa bai, lupes dei Li uani ekda o spesso udė i e usų kalba. asi ques o è s a o
uoka ís eisinama, ienok su manęs, a gįjančio da sonno li eu io, semp e doyda a
mol o di icili imp essudì. empo bègo, e manėp, o šeip o eip, no oms-neno oms
b endo e augo li omanas. Esbu u o qualche la me à anno bučiau po ėjęs già
ape amen ei, do oppo uno, gius i ica e e di ende e la buona pa e dei li uani
pasiu imo: ogi me à anni mol o ha a o, mol o sug io ė, mol o spiega o. (J I: 71)
Ques o lungoka es a o i ela almeno due cose: 1) a i a o a s udia e in Mos aa
qualche delle più chia e aspi azioni nazionali Jonas Jablonskis non a e a; 2) nelle
a i i à dei s uden i li uani di bu elio egli in ingiesesino non consape olmen e, ma
acciden almen e; 3) di u i i pa ecipan i al bu elio la più in luenza a lui a en e
Jonas Šliūpas; 4) pe semme ì J. Jablonskio au inė sa imonė ma endusi. Anche se
ci a a indica che la sua nazionale app escindimen o egli p incipalmen e legò con
cosidde i li omanų2 eik la, u a ia, senza dubbio, a e a signi icazioni e s esse
s udi di ilologia, ispe us p o esso i Fiodo o Ko šo e Filipo Fo una o o app occio
a nazionali mino anze e specialmen e le lo o a enz alla lingua Li uania, la sua alo i
scien i ica solle imi. J. Jablonskio au inės sa imonės madą mos ano e i suoi la o i:
anco a s udiando all'Uni e si à di Mosca egli p asi plunksnos ašo lie u ių spaudos
d audimo ques ionom į usų spaudą, a cominciėjus pe me auš ą joje pubblica sei
pubblicazioni. appendicinio si può i ene e esp essione e la le e a sc i a
nell'es a e del 1883 a Vincui Kudi ka, do e ques a ajam obie aujama pe il suo
apa inimosi con polkų au a: u e budą bei pap o į u a lo o seki, già pasisa inai
ques o es imoniije uo aš as lo o lingžu į, ku ium lais ai an papie os p op io
capos do aną, lyg jau ne ekai sa o p igim inės kalbos, ulia e kalbos ė o i mo inos,
ka ůdu a ę be baimė lie u iškai li o i auklia o. Se io da l'anno sco so sc i e o pas
ię non li e iškai, e polkiškai, è solo secondo l'an ica usanza, no cui di icile
a sepa a e umai, cosa šendie i ancamen ei posso di e. (Pi očkinas 1985: 196).
2.beNd ada bIaVIMo Va pe būdaI
Jonas Jablonskis Va pą passì incon o non solo essendo au iamen e apposiziona o, ma e
comincia o il la o o cul u ale. a i iausiai Va pe coope u a i endo e la o ando Min aujoje
(18891895). quella collabo azione u ele iopa: da 2 apposi iusųjų lie u ių g upė chiamasse
Mask os lie u ių s uden ų d augija (ž . Pi očkinas 1977: 35).
32 Lingu
Cul u a | 83
1890 anni guida a li e a iškajai komisijai, che inco aggia a alla collabo azione
Va pe include e quan o gausesnį lie u ių in eligen ų bū į; pubblica e 24 a icoli
di suo s esso sc i o di a i gene i; 3) Va pa sos enu o con dena o. Non u o il
pe iodo Min aujas u uni o memen e in ensi o: negli anni 1890 pubblica i 2
a icoli, 1891 m. i suoi plunksnai p iski inų pubblicazioni non, 1892 m. 2 a icoli,
1893 m. 13, e 1894 m. 8 a icoli. aigi p incipalmen e pubblicazioni pubblica a 1893
anni, kone ogni mese sc i a po a icolo.
3. Va po PublIKaCIJų eMa IKa
Va pe pubblicb ąją publicis iką secondo i emi si possono suddi ide e in 4
g uppi: 1) Min au ja e in essa i en i li aui; 2) s o ia della Li uania; 3) s o ia delle
sc i e li uana; 4) ques ioni linguis iche.
3.1. Min auja e i li uani che i i ono
Min aujai dedica o a icolo pubblica o nel 1890 m. 5° nume o. La sua s u u a,
il ono del accon o, lo s esso nome (Iš Min aujos) ico da in o macinio gene e
di sc i o. All'inizio ico da, con cosa Min auja aukė lie u ius an e io men e
(kol non exis a della e o ia, li eu ie in Min aują ežda ę g ūdus); ko in
Min aują i iene s ol o o a (a yks ą als iečiai ende e ja ų, sėmenų, linų) e
come lo o qui si sen ono (lie u is siekiąs solo ci à pak aščius, qui andąs
isc izioni ku ge ai gali jisige a i pasilinksmį (Je I: 10), deplo a che quelle
isc izioni neišpasaky ai suklaipy i, ma neužminena, che pacea nemmeno e ali
isc izioni a causa degli sc i i la ini in Li uania non c'e a. Nemaža pa e
dell'a icolo desc i e e è des ina a a quei li uani, che sono apsigy enę
Min aujoje. P ima di u o si pa la di Li u išką ka alikų pa apiją (ją suda o
10001200 žmonių), si no a che e angelikų (lie u os kal inis ų) Min aujoje
a a o non esis e. discussiamo, con che e ciasi qui s abili i li au i: gli uomini
spesso sono se ni, ežliai, dienininkai, a un più al o s a o sociale la o ba
k omues, comeo pagelbinįkai pa dei endi o i, o aš inyči, in cui in asig iebè,
mokėdami gudišką kalbą (J I: 12), le agazzinas a na lenkų, čių, la okie ių
namuose. l'au o e depleles auja, che Ku še ( . y. e Min aujoje) le u ie
occupimą menką socialinę padė į, e le ie, a ikėlę į lie u ą, occupimą
aukš esnes luoghi. Da ques o si a ques a conclusione: okiu budu
G. ČePaI IeN. Jonas Jablonskis a pinis a (Min auja, ėjimas į Va pą) 33 si può
di e che a sik au imas dei li uani in Ku šą e anco a la ių į lie u ą indica
ik ai mol o g audulingą musų, lie u ių, padėjimą: noi juo olyn, juo menkyn
e silpnyn einame, u o, che è più ca ino e ca imissima, p op ia e a
lasciamo a ėjunams la ians, che pe a duokie Ku še se ge i, azio i
odačius e lo o se eu i (J I: 12). semb a che dopo un secoloci s e a J.
Jablonskio men is e o na di en a a uale. Nell'ul ima pa e dell'a icolo i
li uani sono in i a i a aspo a e i bambini in Min aujos gimnazija. si
chia isce che le classi del gimnasio anco a ci sono pos i libe i, che engono
acce a i e più anziani allie i, e la di ezione del gimnasio giu i p ima nella
es a del bambino, e non in la p op ie à dei suoi geni o i (J I: 13). alla ine
dell'a icolo p ome endo ques a ema con inuazione: apie quei musų
mokį inius e mokį ines, comeo e su u a musų jaunimą, ku s jieško š iesos
Ku še (Ku žemėje) e Vidžemėje, spe o sc i e e al oam laiške. deja,
ques e emi Va pe J. Jablonskis non ha ul e io men e s iluppa o.
3.2. S o ia della Li uania
Publicazioni, sie inas con Li uu os is o ija, p incipalmen e cos i uisce a i
lib i, s udi ecenzioni. J. Jablonskis Va pe ecensiona non solo la o i p epa a i
dei li aui, ma e usų, polkų, okiečių scien i ici o almeno in ali p e enduojančius
pubblicini. I p incipi dell'analisi scien i ica J. Jablonskis mol o app ezza a. Già
disco dando IX cong esso degli a cheologi ussi (1893, No. 9) e in i ando a
pa ecipa e X cong esso, sc isse che pe cong esso può esse e con a i isoki
ano ėsche inėjimai, se sa à pa em i su scien iliško pama o. o moksliško
pama o si ce ca e in discussione menziona o cong esso appo i. Mokslo
his o ikam p a a čios J. Jablonskio le no e sul p op io cong esso a Vilniuje
o ganiza imen o. Si i ela che lo p epa ò e ma e iale la inko ne pe
conosco us dalyko e e i k aš o pi muolius, ma pe app endin oju (jie
gang ei u i assun i usi ika o iai), pe alsčių aš ininkus ( usus) e pe
usų kunigus e an galo... pe policiju (J I: 16). impo an i osse azioni su
cong esse a o o linguas sebbene le lingue del cong esso osse o s a e e
( usų, okiečių, p ancūzų), pe ò da allo a ussa e i o io kilę люди конгресе
обязались говорить только usiškai: okiečių или французских сообщения
можно читать только людям науки из зарубежных. J. Jablonskis ichiama
a enzione, che del cong esso sumany ojų disposizioni pa e a inacce abili a
mol i li e o e polkijos a cheologų, ad ques i cong esse in gene ale non
pa ecipa ebbe o. 80 T a le elazioni le e al cong esso ne discu e e, concen andosi su a. bezzenbe ge io
34 Kalbos Kul ū a | 83 appo o apie senų seno ę y inių P ūsų žemės. Ques o
scienzia o e, accon a J. Jablonskio, negigò di mol i usų i e i o i inge o idea,
che s esse usų nau as iniziazioni eikią ce ca e P ūsų pajū yje, a a e si
dimos è, juog Li uu os gube nijose e mol i luoghi, do e i e o a bal a usiai,
u ėję p op io s a i nos i nau ici almeno p imi kokių 7000 anni. Secondo quella
opinione, isu o a acce a, il nos o k aš , in ques o modo non po e a esse
chiama o iскони русскiй край (nuo amžių usiška страна), come o ebbe o i
nos i ap usin a o i. Ques o e e a o isp odo, juog u o il nos o k aš da
in emenabile anali à sono pu nai lie u iškas. (J I: 22). sepa a e ecensioni
dedica e Pa elo b iance o lib i Oche къ древней Литвы и западной Россiи (Вильна,
1891) e eobaldo la o oi Литовскоязыческiе очерки (Вильна, 1890). en ambi ques i
la o i a a i nel 1893 anno Va po 10° nume o. negli ecensiona i la o i J.
Jablonskis sgua da c i ico sgua do. L'au o e del p imo s udio, dice J. Jablonskio,
come e o ap usin oj, uole che u i li eu ininkai sme esse o di esse e s a i
quello che ogliono esse e, e comple amen e ansi o ebbe o in ussi; sc i endo il
suo manualeio jisai inculca ai suoi le o i che le nos e p ede a e ano s a e già
gang ei p o osla ai, semp e e sa e e a ėja e pa e s i in usus (J I: 23). in
mol i luoghi di ecensione si a i a l'a enzione al s udio au o eus endencingumą:
dis o zione di a i della s o ia o mu ilamen o, pa lamen o di ciò, che a o anku in
an icipoina usin ojo disposizioni.
Néip alu a o e eobaldo la o o. Qui, applicando moksliškumo c i e i, si o a
degli e o i, sie inų con pa ecchie agioni: 1) eobaldas nemokėjęs lie u iškai,
quindi non in un unico pos o o nisce e udi i in e p e azioni (p.g., Veliuonos
lie u ius pa adinęs ilniečiais); 2) l'au o e pa la di pubblicazioni, con le quali non
amilia izza o (p.g., sos iene, che F. Fo una o o e V. Mile io collezione di
canzoni esąs e s as da okiečių kalbos, men e in eal à le canzoni sono
s a e asc i e da li a ians pa eikėjų); 3) l'au o e non sa c i icamen e
alu a e p eceden emen e appa si la o i di, pe ciò con inua di onde aiškius
ap i ikimi e e o i. eziumuandosi J. Jablonskis sc isse: Jei lie u ių ka as
olesse o da ques o lib o usa e, do ebbe nonžmi š i, juog su medega, che
en a o in ques o accol o, bisogna apsiei i con g anello sauguliu: in lei
suiauk osene u ioki an io a en i es i e ne isu possibile jom ikė i. (J I:
27). In sos anza posi i amen e J. Jablonskis alu ò Volyniako knygą Bazylianie
na žmudzi (1894, No. 4), nella quale si spiegama basilijonų, uni ų ienuolių,
s abilimen o a Padubysie s o ia e agioni nunykimo dello monas e olyno,
lega e con il 1831 anno ibellione, sop annomina o k mečiuakos. C'è, u a ia,
un g ande incon enien e: lib igu è è assegna a a u i gli Zemaiciens, che anco a si sen ono

G. ČePaI IeN. Jonas Jablonski iolinis a (Min auja, ėjimas į Va pą) 35 polkais esą
(J I: 58). J. Jablonskis sos iene non cap an ąs, come in lie u ius si può
gua da e come in lenkijos p o incijos pa e, quando la s essa lie u ių nau a
già benokai cambiusa, u ini ci ca 10 gio n aščių, aigi esan i au iškai
susip a usi. Pa icola men e buona J. Jablonskio ilie o sul Heidelbe ge
isc i a la accol a Mi eilungen de Li auischen li e a ischen Gesellscha
(18. He ). Gli ecenzia s ampdi a dedica a 1893 anno Va po 12ame nume o. il
ecenso e in oduce i le o i con il con enu o della pubblicazione, acendo
a enzione a edua do Vol e io pa eng ą sky ių, da cui si può o a e apie i
nos i lib i e gio nali; lì è menziona a e mol issima isoki di b ošu ėlių e lib i,
nelle quali s aniimšali sc i ono su noi, la nos a s o ia, le e a u a, lingua
e c. (J I: 41). J. Jablonskis indica, che in igūs u i i capiia, s esso
a enzamen e dà un'occhia a in a. Ku šaičio sc i oy ą sky ių P ie s o ie
P ūsų lie u ių. Va po ipe e ai le o i a. Ku šaičio ipo a a s a is ica sul
diminuimen o dei li uani Mažojoje lie u oje, paci uja ques 'au o eus pensie i
su agione, lemiančias nume o dei li uani diminuimen o, e pone domanda ai
le o i: Més o emmo sape e, se dalla pa e dei li uani si a kas-no s p ima
ge manizazione, quan o accia a e quali innnagiais si a (J I: 43).
3.3. S o ia degli sc i i li uani
Vi endo Min aujoje J. Jablonskis Va pui sc i a due pubblicazioni Li uaniche
ecensioni: I lib i di Jono Šliūpo Lie u iszkiejie asz ai i asz ininkai
(Lie u iškieji aš ai i aš ininkai; 1894, No. 1) e Jono basana ičiaus e nologos
smulkmenos (1894, No. 2).
Come no o, J. Šliūpo lib o la p ima s o ia della le e a u a li aui. J. Jablonskio
ecenzione ques o la o o in sos anza è alu a o a o e olmen e. Iskelia i solo pochi
di e i del lib o: 1) la s o ia della sc i u a iene esamina a dissie amen e dalla s o ia
del popolo; 2) apigendandosi c i iche dei discussi sc i i, pe ché ugualmen e engono
discussi e impo an i, e pochi nos i sc i i a nusse enu o au o i; 3) l'au o e
non enu o sogge i i à pa lando di an aną ba anauską e i suoi sc i i e Li uanian
pe iodiką. J. Jablonskiui ale sogge i i à, semb a, s a o mol o schudus. ecenzione
egli sc isse: apie Va pą e Ukininką a icolo non esis e nemmeno lingua, a y um
sc i endo su lie u os aš us e sc i o i di quei gio nalis i assolu amen e nemmeno
esis e a. Vede e, che l. M-jaus[3] akise buodu s à zemius pe isokius laiškus, Kelei ius
e Cei ungas. (J I: 46). Knyga ecenzen s esso e a bene amilia izza o con di quel
empo Li uanii aš ija. [3] l. M-jas li eu os Mylė ojas ( acki a džiu è s a a pubblica a
ques a Jono Šliūpo lib o).
36 Kalbos Kul ū a | 83 nel Jono basana ičiaus lib o J. Jablonskis sgua da
a a e so occhi del linguis ico. Le sue obiezioni all'au o e igua dano
p incipalmen e con p a e e imologie delle pa ole, poiché solo la somiglianza
suambesio delle pa ole non è su icien e base al lo o s o ico comunum a
dimos a e. a i a l'a enzione e nel lib o linguà. J. Jablonskio opinione, senza
bisogno u ilizza e neiš e s os į lie u ių kalbą ci a os: okiu būdu p. b.aus
knygu ę gali skai y i e as žmogus, ie ik ai, ku ie p ie lie u iškos kalbos da
moka la yniškai, lenkiškai, okiška[i] e usiškai (J I: 55). Un al o p igioniš o
igua da con la sc i ba dei loco a di. J. basana ičius be ichialo in ecej
Be ezina, Daugu a, Ga dinas, Minskas e k . ašąs Be žinė, Duna, Ga ynas,
Miniškis, su s aniimi popoli dei nomi do emmo eip agi eis, come o emmo, che
esse, i. e. s aniimas nau os agg ųsi con i nos i pachi nomi (J I: 56). il
ecensen e imp o e a e pe una al a inapp op ia a pa ola o la sua o ma
pe mu azione, sebbene in sos anza su J. basana ičiaus kalbinę aišką a ale
conclusione: Se si do ebbe semplicemen e a siucu i su p. b-aus kalbą, allo a
di emmo, juog p. b-us li e iamen e ašo abbas anza g azi, ku -kas ge iaus,
nekaip mol i al i nos i sc i o i. (J I: 56). li eu os sc i i s o ia emi si
possono a ibui e anco a due Min aujoje sc i y us J. Jablonskio a icoli: s.
daukan o i a e sc i i (1893, No. 11) e du Nezabi auskiu (1893, No. 12). Nel p imo
a icolo egli o nisce simono daukan o biog aphiją basandosi a e on i: e.
Vol e io e d. sil es aicio a icolii e sconosciu o au o eus da i o ni i. J.
Jablonskis b e emen e nsegue il mo i o dell'a icolo. depleles audendo che
an o poco pos o s. daukan ui dedica a J. Šliūpo lib oje Lie u iškieji aš ai i
aš ininkai, egli ce ąs di iempi e o ma iusią sp agą. è non solo s. nell'a icolo
daukan o biog a ia, ma e ci a o in lingue Li uanee ado o suo es amen as,
p esen a o in ema iche g uppi scissis y ų la o i lis a. su s. daukan o pa là J.
Jablonskio solo accenna a: ašė žemai iškai su nemaža p iemaiša la iškų
žodžių i ka ais kons ukcijų. [...] Se d- o nel linguaggio a ol e si ede ne ail i e
noneg i eškinia, piu os o pesan io e scel e cos uzioni, allo a bisogna o na
a iconosce e, che dal suo sc i i ede e e g ande, s ao dine conoscen e dei
p op i p imi ine lingu, non solo i iose, ma e seno iškos. (J I: 38). nel secondo
a icolo sop annomina o con un unico manosc i o as lenkišku es o, nel
quale elenca i Kaje ono e Kip ijono Nezabi auskių la o i. J. Jablonskis sos iene
esąs s esso amilia izza o con Kip ijono Nezabi auskio da polkų lingua
ado a lib ogle su bi es e 1824 m. edleis u Kaje ono Nezabi auskio
elemen o iumi Naujas moksłas skay ima diel maźū waykū emaycziu y Li uania,
ma sen ichiasi pe menkai spinainas sui la o i di Nezabi auskių, quindi
G. ČePaI IeN. Jonas Jablonskis o ganis a (Min auja, ėjimas į Va pą) 37 ašo:
eip-pa plaonu sa ebbe spe imen a e mol iiaus e su Nezabi auskių (uno o
l'al o) i a, se quel i a può almeno poco- an o spiega e su Li uu 'a di quel
empo nacijonališką mo imen o e le e a u a. (J I: 40). Ques a ci a a
pe me e a e ma e, che J. Jablonskiu e ano impo an i XIX a. iniziali
Li uaniano nazionale mo imen o zauomazgos e il suo aiškos peculia umai.
3.4. Le ma e ie linguis iche g ande pluoš as J. Jablonskio a icoli dedica i alle
ma e ie linguis iche. Uno nei analizzano si spellings, e imologie e seman ica,
sin assessa ma e ie, in al e ecensa e g amma icie e ocabola i, anco a in
al e iene p esen a a kalbinė ki ų leidinių analizė.
Va pe pe la p ima ol a nella s o ia della nos a sc i u a a iene una
discussione sulla sc i u a della lingua li uana4. nell'a icolo al o qualche
pa ola sul nos o sc i o (1893, No. 1) J. Jablonsky discu e cinque ques ioni di
sc i a: la dis inzione dei lunghi e dei co i osi in aš e (i-y, u-ū), i d ibalsi ie, uo
co ispondmenis a mėse e le lo o peculia i à di sc i a, in ece a ika os č
p opone di usa e d i aidį š: a šeip a eip, and emo di e amen e con o la
logica g amma ica, se nei p op i sc i i a iumpiamen e a lissimesi alle le e
msi di calci msi (J kak III: 6), nossi e au osilabsi con nyb, la combinazione di un
segno di mens ino ibalsi i msi di mens an i. d auge sugge ì alla edazione Va po
usa e la sua compila a abėcėlę.
J. Jablonskio sugge imen i non u i e ano acce abili. anno 1893 Nel nume o 8o del Va po egli
o na anco a una ol a alla le e a dell'esis enza des ina si ilguosius e umpuosius balsius (
a necessa i de e mina i segni ilgomjom i e u p onunciš i?). J. Jablonskis sc i e: p. sk-d a[5]
didei klys a, se non sapodamas, do e sc i e e y, jisai ichied, idan oji balsė sa ebbe
comple amen e espulsa da mųsų sc i ybos. Che sa ebbe, se ciascuno, olendo ischia i ica e la
scienza, olesse i iu a e u o, ko- ik nonoka, come be eikalingą kokį niekniekį? ! (J III: 11).
aigi kalbininkas e a con in o, che lie u ių abėcėlėje bū ini specialius sc i enys lungaesiems e
umpiesiems balsiam žymė i. Già menziona i e al i a gomen i sc i o i sono anco a una ol a
discussi nell'a icolo d- o J. basana yčiaus ašyba (1894, N . 5). Qui di nuo o si pa la di a ika ų
ašy4 1884 m. usų dien aš yje Современные известия бута статей (semb a che pa di lo o
sc i è s esso J. Jablonskis) su Li u ians abėcėlę, pe ò in esse pa la o di la yniškos abėcėlės
g ąžinimą, e non di aidyno s uk ū u (ž . Pi očkinas 1977: 42). [5] sk-d a M. skied a (ghe o del
ga o e della socie à a i ò Mikalojaus Kup e ičiaus pseudonimo).
38 Kul u | 83 b (J. Jablonskis c i ica J. basana ičius pe sugge omì di
in odu e u a nuo e sc i e a ica i [č] e la sua po ininku ska džiajam
p iebalsiui žymė i: o apsunkin ų abėcėlę), obie aujama pe i suoni [·] e [e·]
nesky imo (basana ičius ienodai o mąs musė i kaž muse), e e ia con ini (sp sp
sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp
sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp
sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp
sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp
sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp
sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp
sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp sp
1892 anno Va po nell'8esimo nume o di J. Jablonskio annunzi i Kalbos dalykuissa
p incipalmen e a enzione iene assegna a ai nong įs om e imologijom da
chia škin i. ispos a a pe qualche a icolo Va po nume ių p ubblica o P uso6
commen o su lie u ių leksiką. P ima analizzando singole pa ole, J. Jab lonskis
insinua che nel linguaggio c'è nonza con ini sogge i, e inco aggia gli al i a
discu e e, insieme deside ando che polemica, qualunque possa so ge e da quei
a icolielli, si basasse semp e su pu a scienza (J IV: 9). nell'a icolo si mos a,
pe ché non onda i sono en a i i le pa ole penigas, kunigas, g ašis sie i con le
pa ole pynė, kūnas, g ęž i, sulla base di gausiai esempi e minos paneigiama opinė,
che la pa ola ne u i ūkįs signi icazioni s ig i, spiega a, cosa signi ica la pa ola
a dymas, i suoi a ai dimos a i iene o ni o l'esempio K. da donelaičio, e il
iosen del la o o spiega o con al e pa ole; sulla base dei oci co ispondenza
iene mos a o che il nome kunigaikščio li uana non possa esse e olke as e che
esso non possa esse e sie ina con il combinino uolą ke u (pa s kalbininkas algi dą
chiama algi džiu). Nel ęsinio di ques o a icolo (1892, No. 12; 1893, No. 5) J. Jablonskis
spiega, con quali pa ole keis ini anuo empo osse o populia ūs skoliniai ( ėdas,
pa ėdas... u ėdas), nonché di alcune pa ole la connessione seman ica con le lo o
pa icola i à di da ybos. basandosi sulla s u u a delle pa ole ondamen ali
sca a come inapp op ia e do igie le pa ole sc i o e, comme cian e, e in lo o
pos o p opone sc i o ioja e p ekininkę o pi klį, o nisce usa e le pa ole pi kinys
( ie oj a o as), p ekyme is ( ie oj secondo l'esempio del linguaggio okiečių
suda y o me u gis), au ie is ( ie oj iengen is, ien au is essi es būd a džiai),
elionis (ne sla išniju nabainkas). Qui si spiega che secondo i li uani lingua dėsnius
impossibile o ma e a ibu e i dei d augijinis, ikėjimiškas, ė yniškas e
sugge i a in ece di lo o usa e composizioni con nede inamuoju pažyminiu:
d augijos eikalai, ikėjimo dalykas, ė ynės a pai (J IV: 1420). Pa lando di
eiksmažodžius kalbininkas indica, che eng ina sla iška p eesaga -a o i. 6 P usas
medico, sc i o e Vinco Pie a io sop annome.