Ar terminų sinonimija yra trūkumas?
Abstract
Straipsnyje terminų tvarkybos kontekste nagrinėjama sisteminė terminų sinonimija. Remiantis svarbiausiais lietuvių terminologijos darbais ir terminografijos duomenimis, aptariamas terminų sinonimijos vertinimas, jos santykis su terminų tvarkyba ir permąstoma pagrįstosios terminų sinonimijos sąvoka. Daroma išvada, kad nors dėl pragmatinių priežasčių terminų sinonimija vengtina ir ją reguliuoti tikslinga, tačiau terminų sinonimiją vertinti tik kaip trūkumą nėra tikslu: terminų sinonimiją ir terminų tvarkybą sieja abikryptis ryšys, o sinonimijoje susipina kalbinis, kognityvinis bei komunikacinis terminų lygmenys.
Full text
BENDRINĖ KALBA 93 (2020) http://journals.lki.lt/bendrinekalba ISSN 2351-7204 ASTA MITKEVIČIENĖ Lietuvių kalbos institutas AR TERMIN SINONIMIJA YRA TRŪKUMAS? El eruditario siempre debe tener términos de elección y nuevadaras creación libertad. Sin esta libertad imposible el progreso científico. Kazimieras Gaivenis 1 ESMINIAI VOODŽIAI: terminos sinonimija, terminos ordenkyba, basadaji sinonimija, motyvaciniai sinonimai. ANOTACIÓN el Artigosnyje en el contexto del manejo de términos se examina sistemática sinonimía de términos. Basándose en los más importantes trabajos de terminología lituanas y datos de terminografía, se discute la valoración de terminos sinonimía, su relación con terminos ordenkyba y permąstoma basadaos terminos sinonimía concepto. Daremos conclusión de que aunque por razones pragmaticas terminos sinonimija vengtina y ella regularizar objetiva, sin embargo terminos sinonimiją valorar sólo como deficiá no es objetivo: terminos sinonimiją y terminos ordenkybam uneja abikryptis conexión, a sinonimijoje suspinina kalbinis, kognityvinis y comunicacinis terminos niveles. ĮVADAS terminos sinonimía en terminología lituanas escrita bastante bastante (apžvalgą ir literatūrą About see Mitkevičienė 2015), sin embargo este diversosalipis reiškinys aún toli gražu neištirtas, merece no una monografía. Este artículo tėra pasižvalgimiento po terminos sinonimía campo. Estatubines de la lengua lituanas comisiones (VLKK) protocolinum nturim confirmado en el programa de la especialidad lengua cuestión de terminos sinonimía, como y supuestoji sinonimija, atsiduria greta terminijos errores, tales como netaisyklingi dariniai, neteiktini vertiniai y kt. (VLKK 2014). Tai reikšmingas dalykas, nes užkoduojamas bendras neigiamas terminų 1 Gaivenis Kazimieras. Rinktiniai raštai, Vilnius: Lietuvių kalbos instituto, 2014, p. 253.
ASTAKEVIČIEN. ¿La sinonimía de términos es un defecto?| 2 doi.org/10.35321.9bkalba.20203.01 BENDRINĖ KALBA 93 (2020) http://journals.lki.lt/bendrinekalba ISSN 2351-7204 sinonimías interpretado. Sin embargo atsivertos VLKK administrado por el nacional terminų banko (TB) patikslintąją paiešką, visible, que uno de paieškos kriterijų término sinónimo. El objetivo del artículo discutir valoración de la sinonimía de términos de la lengua lituanas, establecer su relación con terminos ordenkyba y permąstyti razonstosios terminų sinonimijos 2 sąvoką. Tam režiūrimi principales trabajos de terminologías lietuvians, examinan datos terminografías. Dado que sinonimía se analiza en el contexto del ordenamiento de términos, baséase no sinónimos vartosena, y fraseyba, se examina sólo sistémica sinonimía. Aplicomas descritomasis analitis metodas. VIENAI SĄVOKAI TIK VIENAS TERMINAS: REIKALAVIMAS, PRINCIPAS AR AKSIOMA? Tradición tapés terminos sinonimía evitación es pragmaticas naturaleza sinónimai dificulta la comunicación, sin necesalo apredina memoria, puede confundiri los terminos sisteminius relaciones. Evitación de sinonimía directamente relacionada y con ciencia y más ampli caracteres de estilo temático: precisión y claridad. Como sabe, términos se levantan tamcerri r e i k a la v i m ai. A los requisitos sinónimos no tener (kitaip una noción a un término un termas, mononimija) fundamentales en 3 trabajos de terminología lituanas (Keinys 1980; Gaivenis 2002; más vé. Gaivenis 2014: 204 213) no se atribuye. Angelė Kaulakienė (1994, 2009) relaciona directamente la cuestión de sinonimía de términos con un requerimiento de unareikšmiškumo: a un término un concepto, a un concepto un término. Stasys Keinys 1980 m. vienareikšmiškumą consideraba uno de los más importantes 4 requisitos planteados a términos, pero lo interpretó sólo como terminos monosemiją (unije en el campo), separó de mononimía (Keinys 1980). 2013 m. en un artículo dedicado problemia de terminos unareikšmiškumo el autor afirmó que esto es más deseavamiento (Keinys 2013: 50). 2 Terminų tvarkyba, según K. Gaiveniu (2002), entendida como terminų sisteminimas y norminimas. 3 Stasys Keinys es pavartojęs terminą vienaraiškiškumas (Keinys 2013: 47), plg. en TB incluidoą intertautinį LST ISO 1087-1:2005 terminą mononymija santykis entre marciklų y conceptos en un mismo lenguaje, cuando un concepto tiene un único marciklį (TB 2019). 4 Plg. to meto verstinio internacional estándar de terminología (1990 m.), en el que uneneješmis término y la conformidad del concepto se explica así: Sudar una terminía estandarizada, es deseable que un término signifique sólo un concepto, y el concepto fuera expresado sólo un término (LRST 1115-90: 19). K. Gaivenis es escrito, que parte de dichos de este estándar no concuerda contemporáneos lingüotyros sampratá (Gaivenis 2014: 215).
ASTAKEVIČIEN. ¿La sinonimía de términos es un defecto?| 3 doi.org/10.35321.9bkalba.20203.01 BENDRINĖ KALBA 93 (2020) http://journals.lki.lt/bendrinekalba ISSN 2351-7204 Praeitą amžių terminología de los lituanos debido históricas y politicas situacion tenían la mayor influencia rusų (sovietinė) terminología. A. Kaulakienės de ruso idioma trstoje libro El trabajo Terminológico (Pagrídai y métodos), cuya original compuesto según Dmitrijaus Lotės y TSRS Mokslų akademijos Mokslinės-techninės terminologijos komiteto darbus, sinonimía se interpretan como gran falta de terminía (TD 1973). 1979 m. K. Gaivenis como uno de las terminologías lituanas p r in c ip ų distinguió el término de concepción a un término (Gaivenis 2014: 114). Sin embargo él enfatizó que esos principios, es decir, incluyendo y sinonimía vengimiento, no indican, cuál debería ser la terminología lituanas, y refleja ano meto poros décadas términos basastas práctico de terminologijos darbo praktiką (ten pat: 113). Vadinasi, principas įvardyti sąvoką vienu ordenamiento de términos laborales necesidades y polinkías. K. Gaivenis monografía (2002) a principios sobre uno termá una concepto a no habla. Por otro lado, si volvemos a la XX c. primera mitad, será visto que Kazys Grinius ya en 1913 en un informe leído en Lituvian mokslo draugijoje Apie botanikos organografijos lietuviškąją terminologiją (išpublikdinta Grinius 1914) como primer tema, del cual se puede exigir de la terminología científica, señaló: 1. Que a cada entendimiento hubiera un nombre, una palabra, porque término de ciencia eso es verdadero nomen proprium y deben ser sólo uno (Grinius 1914: 4). Ante ojos K. Grinius, sin duda, tenía botanikos terminiją. Jonas Jablonskis exigía uniformos términos, sobre todo escuelas (žr. Jablonskis 1935: 280), también y ciencia en el habla, prensa (plačiau žr. Keinys 2012: 45). Kazimieras Būga, anot St. Keinio, terminos sinonimía evasión exigencia, pareis, estrictamente noėlė (Keinys 2012: 43). Escribiendo sobre el en 1920 Jurgio Elisón zoología sistemática terminos diccionario, en el cual incluída sinónimos, K. Būga afirmó que [i]š varios diccionèlio dadas terminos galvojąs leitytojas optará la cuya fuente le aparecerá esąs tikresnis (Būga 1961: 784). El primer teórico de la terminología lituana Stasys Šalkauskis sobre sinónimos nerašė, pero importante su idea, que patekę a la terminía científica, las palabras noustingsta semantínuamente (Šalkauskis 1991: 43). Teniendo en cuenta, se puede levantar presunidą, que, su opinión, terminía característicos los mismos semantiniai reiškiniai como y nespecialiajai leksikai. Lituvias terminologijoje ya no uno decenio escribe, que terminos evitación sinonimía es relativus. Según St. Keinio, sinonimías prohibidas terminologías en realidad tėra gana formalios declaraciones (Keinys 1980: 102), practique e incluso diccionarios sinonimija muy difundusi (Keinys 2005: 254). K. Gaivenis afirmó que [t]ūlos srities terminijoje siempre esti sinónimos y dubletų (Gaivenis 2002: 34). A. Kaulakienė opina, [k]ategoriškas sinónimos prohibición, cuyo praktiškai terminijoje nesilaikoma, tiene la lado negativaę, porque, primero, la teoría suprišinama
ASTAKEVIČIEN. ¿La sinonimía de términos es un defecto?| 4 doi.org/10.35321.9bkalba.20203.01 BENDRINĖ KALBA 93 (2020) http://journals.lki.lt/bendrinekalba ISSN 2351-7204 con la práctica, segundo, completamente renunciar sinónimos fracasksta (Kaulakienė 1994: 51; 2009: 5 167168). Por lo tanto, basándose en la física y técnica terminija (y esto significativo), sinonimía valitar ella propone mucho lanksčiau, distinge razonstąją y nepagrįstąją terminų sinonimiją, la últimaąją tiempo falta de terminijos. A. Kaulakienė distingue claramente sólo dos tipos de sinonimía basada: Lituvichas y internacionales terminos sinonimía, compuestas y elipsinas terminos sinonimía. Enciklopediniuose sąvokos „terminas“ straipsniuose nurodoma siekiamybė, kad términos no deben sinónimos (LKE 2008; VLEe 2019). En la lexicología Lituania sinónimos carecimiento mencionado como uno de los términos signos, que separan ellos de comrataucias unidades lexicicas, verdad, con limitaciones, plg.: Nusėjistovę términos de cierta rama son (o al menos deberían ser) las únicas denominaciones de conceptos (Jakaitienė 2010: 185). Aunque en la terminología se afirma que tiene que pasar varios décadas 2015 para que los términos nos estableciesen y el requisito un concepto un término se convirtiese en realybe (Kaulakienė 2014: 16), sin embargo, de investigaciones empíricas de terminología (žr.: Gaivenytė 2000; Zemlevičiūtė 2001; Stankevičienė 2012; Vladarskienė 2018; Auksoriūtė 2015 y etc.), así como de datos terminográficos, es posible que esto aplique a terminografías individuales o a grupos de ellos, y no solo a la esfera. TERMIN SINONIMIJA IR TERMIN TVARKYBA Entrep terminos sinonimías y terminos tvarkybos se puede inseguir abikryptį ryšį (žr. 1 figura.) sinonimía es y terminos tvarbosky causa, y terminos tvarkybos pasekmė. Tai fundía A. Kaulakienės idea, que la aparición de terminías sinónimios y variantizidad es nenutrūkstamas proceso (Kaulakienė 1994: 53). 5 Terminu dupliceta K. Gaivenis efectivamente įvardijo absoliučiuosius sinónimos. Dubleto concepto a Lituvias terminologiją será entradousi de rusas terminologías trabajos, pero amplamente neįsitvirtino.
ASTAKEVIČIEN. ¿La sinonimía de términos es un defecto?| 5 doi.org/10.35321.9bkalba.20203.01 BENDRINĖ KALBA 93 (2020) http://journals.lki.lt/bendrinekalba ISSN 2351-7204 1 PAV. Terminos sinonimías y terminos ordenkybos conexión Sinonimija como terminos ordenkybos razón. Tanto de Lituania, como extranjera literatura, la sinonimía tradicionalmente se considera primario cualquiera terminías sistema o posistemio formavimosi etapo bruožu. A menudo en ese momento los conceptos y sus amplitudes, mutuos 6 relaciones, clasificacionas relaciones no están del todo claros. Se alega, que algún tiempo utilizados unos pocos sinónimiški termininos es pačiai conceptos įvardyti. Así mismo y con nuevos, nonusistovėjusių conceptos denominaciones. Trazando una cual área terminiją, normalmente se escoge de sinonimín terminos (o se crea nuevo término), y si se dejan varios 7 términos esto mismo a conceptos ingresar a uno de ellos se da prioridad (plg. Sager 1990: 59). En los diccionarios de terminos Lituáneos suelen el término principal tiene su propio artículo diccionario, al que se redirige desde Umbrasas 2008). Debido a cualesquiera razones no adecuados (netaisyklingi, nesistemiški, malidingai motyvuoti y kt.) sinónimai señalimi como nuorodinio sinonimo straipsnio (apie lietuviškų terminų žodynų rengimo reikalavimus žr. neteiktini. 8 Sinonimų excedlius Lituvians terminografijā se valora negativamente (žr. Gaivenis 2014: 200; Umbrasas 2008: 221). Por otro lado, se puede preguntar, cuántos sinónimos ya sería demasiado y, más importante, qué tipo de sinónimos. 6 En terminología extranjera existe y opuestos afirmaciones terminos sinonimía se considera no del inicial temakinesa esferas de desarrollo etapo, y su desvelojomisi tarpsnio bruožu (p.ej., Tatarinov 2006: 175). Pero en tal caso tenida en cuenta el inscribimiento del concepto no de un motivo, que es más conocimiento, y no de términos de ordenamiento. 7 Como una de los problemas terminológicos que surgen a los traductores de las instituciones de la Unión Europea se distingue el exceso de términos sinónimos términos (Zaikauskas 2015: 130). 8 Ritos Miliūnaitė opina, en tal caso sobre sinonimía hablar netikslu (Miliūnaitė 2009: 186). termos ordenkytermos ba sinonimía
ASTA MITKEVIČIENĖ. Ar terminų sinonimija yra trūkumas?| 6 doi.org/10.35321/bkalba.2020.93.01 BENDRINĖ KALBA 93 (2020) http://journals.lki.lt/bendrinekalba ISSN 2351-7204 Sinonimía como término de ordenkybos consecuencia. Klasikiniu teiginiu, a menudo citojamu terminologų, y no solo, es tapęs dicho que termininai normintini per sinónimos y varius. Trarkant de una u otra srites terminiją, ofrecida de diversos terminos una concepto a invocar. Por ejemplo, guiándose al principio de pureza terminía, préstamos o más estrechamente internacionales 9 términos se busca lituiškų atitikmenų, y buscando economía del lenguaje, largos términos más cortos sustituitų. No siempre logra de inmediato hallar la más precisa, sistémica, más corta o por 10 otras razones más apto término. Y todo esto lembra terminos sinonimía, que reikiasi al menos cierta tarpsnia de tiempo. Sin duda, en un solo correctamente suredaguado texto suelen atiduria solo uno o dos de aquella área usto sinónimos (nescuantando leistinos contextines sinonimos, más amplamente vé Mitkevičienė 2015), y terminografijoje egiamasi variiría sinónimos presentada 11 limitotai (t. y. terminija norminama) o por informatividad dedama mucho. Tramo contexto sinonimía como resultado de terminos manejo resultan particularmente actuali, porque buscando más aptancio correspondiente al original del idioma término halla varios sinónimos. Cuando el término del idioma originalolo tiene sinónimos, la traducción en lengua también puede aparecer sinónimos. Por ejemplo, en la base de términos de la Unión Europea, IATE los sinónimos avance innovación, radikali innovación (ambos valorados tres asteriteces como términos de confianza media) y atotrūkio innovación (notado dos asteriteces, lo que significa que es nelabai confiable) corresponde tres angliškus sinónimos: breakthrough innovation, radical innovation y discontinuous innovation (IATE 2019). De lo que dicho se explica, que sinónimas terminijoje está y objeto de norminimo, y medio. Si los sinónimos son medio de norminamiento, lógicamente samprotaujando, ellos no pueden ser considerados falta de terminía. 9 Jau pirmoji lietuvių terminologijos komisija, kaip matyti iš jos posėdžių protokolų, normindama terminus nevengė sinónimos (žr. Mitkevičienė 2013). 10 Se alega que hay que actualizar ya existentes lietuviškus internacionales terminos correspondimenis, también crear más lietuviškų naujadarų (Gaivenis 2014: 239; plg. Klimavičius 1975: 117). 11 Absoliutivas sinonimías habla vengia y kratosi (Klimavičius 1975: 92). Las internacionales y Lituvichas sinónimos semántica separación no es frecuente (ten mismo: 122), más frecuente uno de ellos larguiniamente expulso de terminos sistema.
ASTA MITKEVIČIENĖ. Ar terminų sinonimija yra trūkumas?| 7 doi.org/10.35321/bkalba.2020.93.01 BENDRINĖ KALBA 93 (2020) http://journals.lki.lt/bendrinekalba ISSN 2351-7204 SINONIMIJA Y TERMINOLOGÍAS TERMINIA Terminología es una de esas áreas, para las que se preparan estándares internacionales. Se puede hacer presunción, que en estándares terminija debería ser muy bien suturkyta. Panagrinemos uno de los términos estándar de sinónimos. Standarte LST ISO 1087-1:2005 Terminologías trabajo. Exškinamasis diccionario. Parte 1. Teoría y aplicación (tapatus ISO 1087-1:2000) son 92 términos de artículos, y 11 proc. terminos tienen sinónimos (los sinónimos 12 separados artículosis no esškeliamos). Polé de ellos Lituviški y internacionales sinónimos términos: muchosareikšmiškumas (sin. polisemija), unoareikšmiškumas (sin. monosemija); santrumpa (sin. abreviatura). Keli lietuviški sinonimai artimi perifrazēm y minimali defintim, ej.: ekstensija (sin. conceptoos volumen), intensija (sin. conceptoos contenido); macrostruktura (sin. conjunto sandara), mikrostruktura (sin. artículo sandara). Estos ejemplos reflejan la típica Lituvichas y internacionales terminos sinonimía. ¿Pueden tales parejas de sinónimos considerarse medio ó consecuencia del manejo de términos? Debido a perifrases y mínimos definitims próximos de ejemplos en este estándar contexto surpren puede contestar afirmativamente. Sin embargo, aquí también hay que tener en cuenta el hecho de que tal cierto alcance terminija existia de dos atmainom nacionaline y internacionaline (Klimavičius 1975: 92). Kelių sinoniminių terminos motyvaciin signis diferencia: ekvoniminė sąvoka y sin. koordinacinė sąvoka; hiperoniminé sąvoka y sin. superordinacinė sąvoka; hiponiminé sąvoka ir sin. subordinaciné sąvoka. Los primeros miembros de estos pares sinónimos ingresados según la clasificación lingüística (plg. ekvonimai, hiperonimai, hiponimai), y los segundos según logina (plg. koordinacija, superordinacija, subordinacija). Cuestionó que tales sinónimos fuera directa consecuencia o medio de normminado, porque su elección deduce situación y objetivo. Kiti habamojo estándarto sinónimas tėra pavienamente. Terminą razón relacionis y como sinónimą indicada razón y consecuencia relación se puede considerar trampuoju y larguoju variantu, aunque esto y no es itin tipiškas tal sinonimías rūšies ejemplo. Termininai especieína concepvoka y rūšies concepvoka ya es tipiški sudėtiniai gramatiniai sinonimai (priesagos -inis būdvardis y daiktavardžio kilmininkas), y tales bendrašaknių sinonimų tvarkant terminiją habitual evti. 13 12 Šio žodyno terminai aprobuoti VLKK, juos galima rasti ir TB. Pats standartas nuo 2019 m. lapkričio no válido al final, porque en septiembre de ese año se publicó una nueva edición original (ISO 1087:2019 Terminology work and terminology science Vocabulary); este último al idioma lituanos neišvertido y probablemente no será traducido debido a poca demanda. 13 Bendrašakniai sinónimos en trabajos de terminología extranjera a menudo se consideran no sinónimos, y variantes. Esto determina respectivamente y la naturaleza y los resultados de las investigaciones.
ASTAKEVIČIEN. ¿La sinonimía de términos es un defecto?| 8 doi.org/10.35321.9bkalba.20203.01 BENDRINĖ KALBA 93 (2020) http://journals.lki.lt/bendrinekalba ISSN 2351-7204 ¿Por qué ambos últimosji atsidūrė estándarte, difícil explicar. Tal vez esos términos percibir como noabsolutejos sinónimos? Entonces la presentación de sinónimos en estándar sería justificada. Este estándar de terminos en las notas de artículos también se puede encontrar sinonimía de cosas, reflejantes la realidad vartosená. Por ejemplo, al término acronimas se presenta nota lietuvių terminologijoje <...> a veces considerado término santrumpa sinónimo, al término kinininis santykis nota [s]inonimai: giminės ir rūšies santykis; kinininos-rūšiniai relaciones. Por cierto, algunos angliški y prancūziški, sólo angliški o sólo prancūziški términos se presentan con sinónimos, y sus Lituviški correspondimenys estándarte sinónimos tienen. Cuando otros idiomas termininos tienen diferentes motivaciones sinónimos, en cierto contexto sus correspondientes Lituaniques pueden precisarse, ej., término *pragmatinis santykis greta asociativus santykis (plg. angl. pragmatic relation, associative relation, pranc. relation associative, relation pragmatique). Además, en lugar de ya discuto término hiperoniminé concepvoka contexto podría ser pavartot terminos platesnė concepvoka (plg. angliškus atitikmenis broader concept, superordinate concept) y dudaotina, que debería tal vartosená considerarse nonikslia o vislumbir la influencia de angliškos terminijos. PAGRÚSTIOJI SINONIMIÓNIA Se trata de un proyecto de construcción de una estación de servicio de ferrocarril que se encuentra en la provincia de Baja California, Estados Unidos. VLKK decretó protocolario aprobado en los requisitos comunesos de elaboración de diccionarios de términos (2015 m. redacción) afirma que sinonimija, excepto fundada a sinonimía lituviškų y internacionales de terminos, vengtina (VLKK 2015). Así, en ellas se distingue sólo un tipo de sinonimía. Terminų bazės IATE lietuviškos dalies gairėse sinonimija abordejama mucho más ampliamente, y a eso tiene influencia y basės specifika y paskuntis. Tenem distinguidos 6 casos, cuando Lituviškų terminų sinonimija bazėje es justificada. Atveyes se pueden agrupar: 14 1) nenusistovėję nuevas nombres de conceptos; 2) sinónimos en diferentes estilos funcioncísticos, términos de derecho de la asignikinesa lengua, nežymiai diferencia sinónimos atmainose (mokslo ir administracinėje); 3) sinonimai skirtingose srityse („skiriasi ES ir LR de consumo asignikinė sritis). Restados casos son de muy general naturaleza, se observa variedad de vartosena (sinonimos están en la real vartosena y no hay uno claramente predominante o que tenga un estatus más elevado, sinonimas se usan en diferentes validecinos aproximadamente de la misma importancia documentos de la UE). Kai sinónimos 14 IATE-LT directrices afirma que no se consideran sinónimos las variantes más cortas de términos (IATE-LT 2016: 2). TB paieškoje como término artículo elementos también se separan sinónimos y trumposios términos de formas.
ASTAKEVIČIEN. ¿La sinonimía de términos es un defecto?| 9 doi.org/10.35321.9bkalba.20203.01 BENDRINĖ KALBA 93 (2020) http://journals.lki.lt/bendrinekalba ISSN 2351-7204 aproximadamente de la misma importancia en documentos de la UE, se anima a intentar manejarlos, otorgar un estatuto normativo (IATE-LT 2016). 1 tablėje se presentan tipos de sinónimos terminos, que en terminología lituanas (K. Gaivenio, St. Keinio, A. Kaulakienės, J. Klimavičiaus y (ar) kt. trabajos) tradicionalmente justifican valoran positivamente o al menos neutralmente, i. i. ellos pueden ser considerados en casos de sinonimía basada. Junto indicado más importante sinónimos criterio de oposición, excluido este artículo autorés. 15 1 LENTEL. Tipos de sinónimos justificables y criterio de oposición sinoniminés Justificadas sinónimos Criterijus Skolinys y lietuviškas equivalente Kilmė Ilgasis y trumpasis variantes Ilgis Naujų, nenusistovėjusių conceptos denominaciones Sąvokų aparición Aspektiniai sinonimai16 Sąvokų požymiai, clasificación Specialiosas vartosenes y generales lenguas, vartosenos sinónimos stilius, postilis) término científico y liaudies terminas); ciencia y términos de divulgación de ciencia Komunikacinė situacija (atariina de (terminas y neterminas, functionis Sisteminiai ir nesisteminiai (trivialieji) Nomenklatūros taisyklės, komunikacinė Esta lista Skylančių, ginčytinų lentelėje no está baigtinis, por ejemplo, en él no penca prestintos terminos sinonimija, aunque conceptos denominaciones Sąvokų raidain denominaciones situacija Skirtingų mokyklų, krypčių, teorijų termininai Sąvokų požymiai; autoridad... ella, como visto de la terminografía lituanas, es posible. Sin duda, indicar criterios gali būti išskiriami tik sąlygiškai, labai apibendrintai. Tačiau taip įmanoma išryškinti 15 Franco Bertaccini y coautoraes, analizando de una área italų sinoniminius terminos, distinguieron fisiológica y patologica sinonimiją. La primera se considera funcionalmente específica (difiere sinónimos contexto, grupos de consumidores), mientras que la segunda es electinė y puede causar confusiónvą (anglizmai y itališki termininai(!); diferentes traducciones de un mismo término (atitikmenys)) (Bertaccini y kt. 2010). 16 Aspektinių sinónimos surge, cuando en distintos sistemas de términos se elevan no los mismos signos de conceptos. Esta afirmación a los lituanos terminología será entekęs desde D. Lotės darbų (žr. Keinys 2005: 254). En la terminología Lituania de este tipo sinónimas más detalladamente netyrinėti, terminus aspektiniai sinonimai straipsnio autorės elegido basado en trabajos de terminología extranjera.
ASTAKEVIČIEN. ¿La sinonimía de términos es un defecto?| 16 doi.org/10.35321.9bkalba.20203.01 BENDRINĖ KALBA 93 (2020) http://journals.lki.lt/bendrinekalba ISSN 2351-7204 TB 2019: Banco de terminos del Gobierno de Lituania. Priega a Internet: http://terminai.vlkk.lt/ [Revisto en diciembre de 2019]. TD 1973: Terminologinis darbas (Pagrindai ir metodai), traduc A. Kaulakienė, Vilnius: Mintis, 1973. Temmerman Rita 2000: Towards New Ways of Terminology Description: the Sociocognitive Approach, Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins Publishing Company. Umbrasas Alvydas 2008: Atnaujinti Terminų žodynų preparamiento comunes requisitos. – Terminología 15, 216225. Vladarskienė Rasuolė 2015: Skolintų y Lituviškų ekonomikos terminų konkurencia. – Terminología 22, 98109. VLKK 2007: Estadoybinės lietuvių kalbos komisijos m. 20 diciembre 2007 protokolar de resolución (rekomendacija R-4) Dėl Terminų žodynų rengimo bendrųjų reikalavimų (2015 m. 3 diciembre protokolar de resolución Nr. PN-8 redakcija). Prieiga en internet: httpwww.vlkk.lt/aktualiausios-temos://terminija/terminu-zodynu-rengimo-bendriejireikalavimai. VKK 2014: Estatubinas comisiones de lenguas lituanas 2014 m. junio 12 d. protocolario n. PN-1 Dėl Specialybės kalbos programos modificación. acceso en internet: httpwww.vlkk.lt/vlkk-nutarimai://protokoliniai-nutarimai/specialybes-kalbosprograma-nauja-redakcija. VLEe 2019: Visuotinė lietuvių enciklopedija (variante electrónico), Vilnius: Mokslo y enciklopedijų leidybos centras. Prieiga en Internet: https://www.vle.lt/ [supervisado 2019 m. mes de diciembre ]. Zaikauskas Egidijus 2015: Vieno langelio sistema instrumento de armonización de los proyectos legislativos de la Unión Europea en lengua Lituania con las instituciones de la República de Lituania. – Terminología 23, 127148. Zemlevičiūtė Palmira 2001: Sinoniminas Enciclopedia de Medicina términos. – Terminología 8, 3439. Župerka Kazimieras 1983: Lituvias de lenguaje estilística. Vilnius: Mokslas. Recibió 2020 02 04 Adoptado 2020 04 25
ASTA MITKEVIČIENĖ. Ar terminų sinonimija yra trūkumas?| 17 doi.org/10.35321/bkalba.2020.93.01 BENDRINĖ KALBA 93 (2020) http://journals.lki.lt/bendrinekalba ISSN 2351-7204 IS SYNONYMY OF TERMS AN IMPERFECTION? Summary The article investigates the systemic synonymy of Lithuanian terms in the context of terminology regulation. With reference to the most important works in the area of Lithuanian terminology as well as terminography data, it examina the evaluation of synonymy of terms, relation between synonymy and terminology regulation and reevaluates the concept of valid synonymy of terms. Terms without synonyms have been considered to be only an aspiration in Lithuanian terminology for almost half a century. In the classical works of Lithuanian terminology (S. Keinys (1980), K. Gaivenis (2002)) mononymy is included neither in the requirements for terms nor in the principles of normalization of terms. The article proposes that synonymy of terms and terminology regulation are linked in bidirectional mutual way: synonymous terms are both a tool for and a consequence of normalization of terms and application of principles of normalization of terms (eg. as preference for native origin terms, economy, systematicity etc.) increases synonymy of terms to a certain extent. The article comes to a conclusion that although synonymy of terms should be avoided and regulated due to pragmatic reasons, it is not accurate to regard it only as an imperfection. terminology regulation synonymy of terms
ASTAKEVIČIEN. ¿La sinonimía de términos es un defecto?| 18 doi.org/10.35321.9bkalba.20203.01 BENDRINĖ KALBA 93 (2020) http://journals.lki.lt/bendrinekalba ISSN 2351-7204 Synonymy of terms is not a homogenous phenomenon as the causes for the occurrence of synonymous terms, their nature, communicative situation and context differ. Linguistic, cognitive and communicative dimensions of terms are interrelated in the synonymy of terms, therefore valid synonymy should not be limited only (as is quite the expression (origin and length) common in Lithuanian terminology) to two types of synonyms whose opposition is based on or linked only to the primary stage of terminology and new concepts. El artículo también separadamente explora sinónimos terms of different linguistic motivation and demonstrates that these synonyms can be both a consequence and means of regulation of terms and a result of different conceptualization and classification of concepts. Therefore it is impossible to conclude that only one synonymous term should be used. KEYWORDS: synonymy of terms, terminology regulation, valid synonymy, synonyms of different linguistic motivation. ASTA MITKEVIČIENĖ Lietuvių kalbos institutas Petro Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius [email protected] [email protected] [email protected] [email protected] [email protected] [email protected] [email protected] [email protected] [email protected] [email protected] [email protected] [email protected] [email protected] [email protected] [email protected] [email protected] [email protected]