178 ac a Linguis ica Li huanica LXVI
an anas baLaŠai is
Les di ec ions de eche ches académiques: lexikog aphie,
cul u e du langage, e minologie.
juozas aleksand a ičius
k e ingos a Mée
dic ionnai e
Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 2011, 512 p.
isbn 978-609-411-072-6 au ejoug i des dialek ologues Li uiniens zammojais e
a aux. 2011 m. Ins i u de la langue Li uanienne a émis même deux shnek ų dic ionnus:
ce son Kalbininkų danguolės Mikulėnienės, kazio Mo kūno e aloyzo Vidugi io p épa as
Die eniškių šnek os žodyno an asis omas (608 p.) e juozo aleksand a ičiaus
K e ingos a mės dic ionnus. els dic ionnyes commencemen donnéé Vilniaus
uni e si é con é encie s posa io années (nuo 1949 m.) a i é a en ion dans les
Li uanies a mių données kaupimą. Ce e sou ce des données a é é les é udian s de
di e ses a miques é udian à uni e si é li uanis iką, encou agés à donne leu
desc ip à comme diplominį da bą. d'en e eux (plus que 60) le alo s p o esseu
uni e si ai e zigmas zinke ičius p épa é une dé aillée monog aphie su les a mes
Li uiniens de la langue Lie u ių dialek ologija (1966) a ec 75 ca es de données
phone ines.
Le p emie a ail diploma ique in e minien au eu é ai 1949 m. absol en as k e ingiškis de būbeli illage
juozas aleksand a ičius (19202007). é udian il é ai le p emie p ésiden du é udian du scien i ique
pa lo y os bū elio, olesnées é udes a ec és dans Lie u ių kalbos ins i u o aspi an ū ą. il e l'un de la
p emiè e dialec ologes expédi ion à P ienų ajoną 1950 m. pa icipan s. hélas, ce gabaus pi mūno des inim
neglos é. du aspi an u es a é é supp imé (ischsiaiškinus au pou oi so ié ique inapp op iés ai s de
biog aphie, en plus, e sesuo é ai pas ueuse à l'Occiden ). disse a ion il éc i i e apgyné 1968 m.
a aillan Moky ojų obulinimosi ins i u e. aleksand a ičius p emie pa mi les Li uiniens dialek ologus,
sumanęs p ê e son mo de langue na ale. записанило словазь и предложения еще изучая. quelques
années p o essejaudamas on commencé à éc i e le ocodyne ex e. À la disse a ion su k e ingas
a mę ajou ée pa 3000 a mės mo s de p iedą (be ilius acinių sakinių). nublokš a de la dialec ologie au
ocabulai e e ou na seulemen en sen ô é 2004 m 1 cela nous app enons de l'a icle in oduc eu du
dic ionnai e juozo aleksand a i smagčiaus li uanis inė i pedagoginė amž, qui p ésen e les ac i i és des
collègues (aldo sabaliausko, zigmo zinke ičiaus, b oniaus dob o olsap a ian yną) qui doi en a an ou
s'insc i e à ce e pla eam e niamui des paysages: s'es enco e, anà , ba, bebaig i, d , d s , s , skūd us,
algus, g óbas, žė, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s,
k e ingos a mės žodynas
179 ecenzijos e iews donc 2007 m. Ins i u de langue Li u iens épé i inai p oposée
au dicodyno man aš į p ê e p esseai yžosi langue his oi e e dialec ologie
sky iaus ado ė p o . d . danguolė Mikulėnienė e doc. d . dai a Vaišnienė. leu s
e o s exposés dans l'a icle édi o ial de Vaišnienė k e ingas a mės žodynas:
p incipaux p incipes de p ésen a ion de ma iè e. il y es no é qu'ap ès une longue
in e up ion e ou né à la éc i u e du dic ionnai e l'au eu nebesuspenai eli e ce
dic ionnai e du débu à la in, su ienodi e e apsisud e su ce ains mo s ou
o mes de p ésen a ion, donc scien i ique édac ion a ai à épond e à beaucoup de
ques ions impo an es, liées non seulemen à echniques, mais e à scien i iques
in e p é a ion suje s. du dicodyne engées a ec donné u manusc i s abgè en
espec ueusemen : sengè en main eni au o iaus e scien i ique édi eu pažiū ų
de mę. Pla okame (16 p. de) dans l'a icle edi o ial discu i p incipes de i du
ocabulai e, ansk ipcija, anspona imas, signi ica ions p écisina ion. de ce oi ,
que édi o ies au dic ionno ex e ge okai padi bė a siek a lexienne p ê e à le ni eau
con empo ain du a mių lexikog aphijos. Ap ès ce a icle comme in oduc ion du
dic ionnai e son ou nis enco e dé aillés (18 p. de) l'au eu Į adinės pas abos, où es
discu é didokas a mės plo s (en i on 600 kilomè es ca és), ses habi an s (en e
eux e ku šininkai), ce e e e de l'his oi e, les lieuxo a džiai, les ca ac é is iques
les plus ca ac é is iques a mės, mo s de la sélec ion e k . l'au eu indique que le
dic ionnai e ne con ien que des mo s ca ac é is iques de la même pa ie
occiden ale du bas des a mies. donc le dic ionnai e en discussion es didokas
di é cinis dic ionnai e (no s ne ūks a e bend inės kalbos žodžių). du o al y su
14 millie s de mo s. p écésnium en endimen dicyn a laissé K e ingos a mės le nom
du ocodyne, bien que main enan ends ame appele šnek ų ocodynais. suamajo
p emie el élu du dic ionnai e de Vy au o Vi kausko exemple. Nommés ces
dic ionnai es e au e: Vi o Labučio Daukšių k aš o žodynas, klemen ina Vosyly ė
e mine de p épa e Kupiškėnų dic ionnai e. p épa é p esse de bi u ės
okai ės-Vanagienės (19342011) Mosėdžio apylinkių Dic ionynas se a le oisième dic ionnas žemaičių šnek os.
s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s, s 2 Ce Lkž
n'exis e, mais sa p é alence es indiquée su la ca e de l'a las des langues Bal es (2009: 159).
180 ac a Linguis ica Li huanica LXVI ž aizd ‘ž aigždė. quelques sa i es būd a des a ec
an anas baLaŠai is
p édéliu ap-: apdu ns, apkūns, aplams, -ė ‘apsileidėlis, apsauss, apsens, apžals, apžiuliks, -
‘suk okas, co espondan s aux langues commun ines - edokas. le mo aps u des
p é eiksemen s de aibes spéci ices, pa iculiè emen de ieux loca eu s: áud o ie
‘esan emp ai, gid o ė3, gili, ka o ie, lnan ie, lý o ie, segan ie, sniñgan ie, šaiguo ie,
ša ie, šipie ‘g ei ai, ši ie, šiókie, šlãpie, asie, õlie, juo ie, o ie. Schnek ai
ca ac é is ique da yba p ie eiksmių a ec a an dėliu pai baigmeniu -iuo, co espondan au
bend ines langues -ui: padieniuõ, paeiliuõ, pagau iuõ, paka čiuõ, pakeliuõ, paplaukiuõ,
papo iuõ, pa indžiuõ, pasauliuõ, paskypuõ, pa andeniuõ, pa juo, pa išiuo. Įdomūs le emps
p é eiksmiai: за áipe nai ‘užužpe nai, за ái aka ‘p ieš d i dienas. Šnek oje es e
menkinames signi ica ions da inių a ec a an dėliu naa ba p éesaga -alis, -ė: nãkabis ‘kas
nelabai kam ikęs, nenaudėlis, nãkažis ‘kas menkas, p as as, na kšlis, -ėkas ne ykęs,
ne ikęs. P iesaga -alė comme sans signi ica ion dég adan e es u ilisée pou nomme des
emmes dispa ues, e des mo s communs on dég ada oi e signi ica ion: bu ãlis ‘p as as
namas, kelãlis, kėsalis ‘menkas kups as, kū ã ‘lisp as as a as, lo ãlė, me gãlė, mū ãlis
‘p as a obyklė, nosãlė, numãlė, pelkãlė, snopãlėžioplys, ‘šnekala, š ãmalis ‘ne ikėlis,
ne ykis, obãlė, ža dãlė. Con ai emen maloninie signi ica ion on des noms des memb es
de la amille: mamãlė, ė ãlis, y ãlis e die ãlis. k e ingiškių šnek e enco e i an e e
sa i e diskai a: ka ùdu, ka di ‘ka ie du, pačiùdu, pa di ‘pa ys du, èdu, èdi ‘mẽ i, šiùdu,
šdišiedu, šied i: dọ s anu kẹik limi lgaikuo ûos dọms abdèm uoks èkkékms êms lẹ nmi
place à
éèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèè-
èèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèè-
èèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèè-
èèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèè-
èèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèèè š a p i álgê? p ou
ọžẽsi p i mnẹs? ž g ande ocodyno e ybė ilius aciniai sakiniai. ils a ien , sou en
umpi (pasi aiko g e a e semblables), de pokalbių no ée e ilgesnių, p ésen ée p iežodžių,
pa a lių, dainų agmen ų (ne engiama i alalinių). Palyginus a ec Kupiškėnų ocynu
illus a ions ge okai moins: à beaucoup de mo s ajou ée os po un cou u į sakinį. en lisan
dic ionnai e u imagines poka io les gens abi , sou es e humaikas. oud ais quelquesolika
e paci uo i (p ak iniais sume imais ils anspone ): Bes ausi ais ai in elligemmen i e.
Ka a beaucoup de a aux nė[ a] emps nė mou i . Koks i ions, el i mo is. Badas i gelžį
laužo. Laiko e son šašuolėčio nep iginsi. Combien na u e emps? Chaque sukibo, au an i
emps. Meilė comme seilė: is įso e nuk i o. Ka blezdinga laksdėl signi ica ions des
explica ions. semble, allai p écise quelques e mes domes iques. Langnė camé a dans
l'au e bou obo. Là iko ajou e p as esniajame. P a e ė ž ilg e ė i į Lkž, comme e
expliquan pá laidinis a ų pa ie. iko ajou e jungiamoji, plg. pe laidinys. on ne sai pas
3 dou eo ina di é en e galūné.
k e ingos a mės žodynas
181 ecensions e iews o pažemiais, se a ly aus. Ka i a ec ingiu, bi jus eiau. si u eux
ka quoi pa aî ai , au nagą ajou e . Nooda blan a, bi é bo a. Nesiusi p igusi, e ka
p igusi, comme chus e chusi. Jungims dans kolūkius nous n'es a i é: ou sug io ée.
ou e Je neėlią comme pas sa ie é ais, ka la e e a ėmė. P o ali, p o ali, kume u
pa eisi numie. Quo loup naî , là e ka š. Ka gil ine e pa au ų!
En in de comp e quelques ema ques. Palyginus Lkž e a mių dicynus, oi
dicyninio a icle sanda os changi issemen s. séquan Lkž dėsningai compos (su
p éesaga -ai) būd a diniai p ie eiksmini e mažybiniai daik a a džiai é aien
p ésen és de būd a džio ou daik a a džio a icle, e K e ingos a mės dicodyne ils
son iškeliés enco e sépa ée an aš e. ainsi ai e es o donchiuse Vals ybinė
lie u ių kalbos komisija 2006 m. décemb e 21 d. séance p o okolliniu nu a imu, ca ils
conside ini sa a ankiškais žodžiais. discu able le dic ionnai e, comme isible de
manusc i du aksimilès, au eu de els p ie eiksmių sépa émen neiškėlė, e
mažybinius daik a a džius on p ésen é sépa i u lizdu. édi ice Vaišnienė adusi,
qu'il n'é ai pas cohé emmen ai , donc allu ou a ange selon VLkk
ecommanda ions. ainsi ai dans le dic ionnai e des mo s mul ipliée. d'au e pa ,
nedèsninges compose p ie eiksmies é aien soule és pa un a icle sépa é. sois
main enan an un, an les au es son uni o mémen lexicog aphiquemen é alués.
pou quoi py agiùkas s'explique plu isci iniu bandèles. Kamùnija ne su i ica ion
sak amen a. Gnė ne seulemen paklodé shienu po e , plg. Lkž.
Šalia apsčiai pa eik ų skolinių kažin ou adi ionnel a mės mo es ekspi nas, pãjamas,
bala õ ija ou inances pe di binys pináusai, pé š ie amoji ‘ en geno pa alpa, ddelis
ãčiuo. au o ius p a a mée éc é, que p épa ès di é cinį dic ion. pou quoi ne allai -elle
édi eu s lui p opose de enonce aux mo s de langue commun ines qui n'on a mei
p op es signi ica ions, comme pa exemple: g dy i, g b i, g e es, gul i, adė, ugsjis e
k . Va gu ou laiky ini hib idais s anė e sumnnė ce sla izmai, comme e s anė. Lelijlées
hyb ide considé e déjà ne de ai . comme sla izmas lelija ma quée seulemen
D uskininkų a mės dicodyne, mais Lkž elle ne ien ima. inissan manusc i me éjouis,
que ainsi ge ano iquemen ins i u u o dialek ologių a é é adop é un g and
aleksand a ičiaus a ail e esaičių šnek os e monumen de l'his oi e de langue.
g acieusemen éle é a ec une digne in oduc ion il danssi ikia o dans a minių žodynų
bū į. à cause des é ange s pou oi subie sk iuda nelaužė a kaklaus zemaičio. Passe in
de s ajo o ins i u , zagniaužęs nuoskaudą, il įžo a ec donana Li uiniens pa lo y ai.
182 ac a
an anas baLaŠai is
Linguis ica Li huanica LXVI
li é a u e
Bal u langue a lan s. P ospek s = Bal es langues a las. P ospek as = A las o he Bal ic
Languages. A P ospec , suda y ojos e in odu ado au eu ės: danguolė Mikulėnienė, anna
s a ecka; ca esapies commen ai es des au eu s: ilga jansone, anna s a ecka, ima
bace ičiū ė, as a Leskauskai ė; map Mapspies logiciel a ian a p épa é edmundas umpa.
īga: La ijas uni e si és La iešu alodas ins i ū s, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 2009.
Die eniškių šnek os dic ionnai e. NŽ. Vilnius: Li u iens Ins i u de langue, 2010. K e ingos a mie
dic ionnai e. Vilnius: Li u iens Ins i u de langue, 2011.
Mise à disposi ion m. 3 ma s 2012
an anas baLaŠai is
Didlaukio 27-64, LT-08320 Vilnius, Li uanie