192 ac a Linguis ica Li huanica LXX
daVid ŠiMeček
uni e sidade ca olio
Di eções de pesquisas Cien í icas: his ó ica kalbo y a;
escandina ų, ge manų, bal ų línguas; bal os e escandina os
Ma a e a běťáko á, Václa blažek
mi ologia. encykLoPedie baL skÉ
My oLogie
P aga: Lib i, 2012, 288 p.
isbn 978-80-7277-505-7
Em P aga 2012 m. čekų kalba expleis a Bal ų mi ologijos enciklopedija žodyno o ma
p is a o mais impo an e lie u ių, la ių bei p ūsų di inidades, mi ologines bū ybes,
ou o mi ologemes e com mi ologija elacionados eiškinius. au o es la gous aki acio
indoeu opeis a Václa as blažekas e bal is ė Ma a e a běťáko á ep esen a a b no
Masa yko uni e si mokyklai. chequia amplo is o é p imei a oluminosidade de li o
es udo, dedicado à mi ologia bal as, embo a es a á ea de pesquisas checa enha começado a pesquisa já desde
XiX a. início.
bal as mi ologia in e imasi desde a apa ição bal is ikos Czechijoje. sua in es igação
em con ex o compa ado, pa icula men e conside ando-se a mais p óxima adição
sla as, pa icula men e es imulo XViiiXiX a. sandū os Czechos nacional a gimimen o.
Įdomosas insz algos įžiū imos já XViii a. gale. isso bem exibe e ecensia-se diccioná io,
onde, po exemplo, indicam-se ebeak ualios j. dob o skio men os, g e inanças
bal išką elnią com sen. če. Veles (p. 195). sis emingíssimo es udo de mi ologia his ó ia
de es udo es á in imamen e elacionada com o undado da ilologia bal as,
p o esso ium de ilologia sla as V ocla e e P aho, an išeku Ladisla u čelako skiu
(17991852). sepa ado abalho sob e bal os mi ologia ele neišleido, po ém ano ações,
comen ojanças seu em e s um lie u iškų dainų ex os, e uni e si á ias pascali os
cla amen e mos am, quan o lie u ių mi ologija lhe oi ac uali. a enção a es a
p oblema ika ambém mos a manusc i o Czechslie u ių línguas dicioná io, no qual
gausu eonimų, mi ologických bū ybių pa adinimų, pasi aiko komen a ų, cos umčių bei
i ualų ap ašymų. nepap as ai dideliu i ažu (800 egz.) 1827 m. čelako skio i leis os
Li ewské Ná odnj Pjsně, p epa as Liud iko ėzos m. 1825 base do cole inho, plačiąją
czeską isuomenę supažindino com algumas algumas pa aukli Lie u os mi ologemomis.
qualybiamen e di okiu le emeniu čelako skio adição em P aho p a ęsė
kalbininkas augus as schleiche is (18211868). 1857 m. em sua li uanis inha ch es oma ijoje ele
Ma a e a běťáko á, Václa blažek
Encyklopedie bal ské my ologie
193 ecenzijos e iews p imei o exbeido lie u ių mi ologines sakmes, an es disso publicou
signi ica i os de p egiamojo ipo abalhos, nos quais desc e eu e compa amosios
kalbo y os sh ieso ap a ė, en e ou a ko, e lie u ių mi ologijos ealijas /. ou a
ge ação pesquisado Leopoldas gei le is (18471885), iajando po Li uânia (1873), inko
sainuojamąjį olklo ą (deja, zá ašų des ino a é šiol não é cla o). e o nando à
checkiją, chekų pe iodikoje p ome e am publica li uais mi ologijas apž algą, po ém
po azões desconhecidas seu in enção, pa ece, não cump iu. ou o sla is o e mi ólogo
jano hanušo Machalo (18551939) legicime é es i ês manusc ípio ex o inglês língua Bal ic
My hology. Es e abalho, no qual abo dam-se mais impo an es deuses da mi ologia
bal as, essências mi ologicas e emas elacionados, mencionado e ecensuado li o
p a a mėje (p. 20), po ém pa ece que seu signi icado dicódino au o ių bemokai
pe e ido. desc i ina i o, dedicado a 1916 m. enciclopédia The My hology o All Races
olume 4 (ma y , de ido ao P imei o mundo de gue a acon ecimen os in es igação
nepassikė jaV edi ou e não oi exp in ado), ca ac e iza-se sé ias de iciências, que
e iden ús mesmo endo em con a o ní el ilologia do inal XiX a. po isso j. h. Machalo
es udia mais a aliá el a pa i da pe spec i a da his ó ia bal ís ica checa, e não como
oco digno de mi ologia bal as es inamen o. aigi al olume a de ca ác e
enciclopedinio eikalas Czechijoje apa eceu só ago a, bemaž d iem cen osmeios
p aslinkus desde chekų bal is ikos su gimen o. já só po isso o apa ecimen o des e
li o é um impo an e e en o: publicação pela p imei a ez de alhadamen e in oduz a
sociedade checa com ainda insu icien emen e conhecida a chaine bal ų cul u a á eaimi.
li o é a mais ecen e publicação de publicação Lib i sé ie, des inada a di e sas nações
mi ologia conhece . ela de ou os sé ie li os se dis ingue pelo que não é só ou as
eikalas compilação, mas o iginalus con ibuiças em bal os mi ologia es udinagem
especialmen e po de alhas e aiklis insj algos e imologicos. li o an o pa a cien is as
des inado a kalbinis as, his o iicam, e nologam, mi ologam an o e à sociedade mais
ampla. li o começa p a a me, que sucus ai discu e bal os po os, suas his ó ia. Sob a
p incipal po ção do ocódino o necidos anexos: p ūsų deusos lis as e legenda sob e
Vilniaus undaú imo. do li o a ás p imá ias on es, usada li e a u a acadêmica e com a
cul u a bal as elacionados chekiamen e i leis as ex os lis a. ex o apildo
o og a ias nespol o as, que ilus am abo dados assun os. O e odynas cons uído
abėcėlės o dem, e uma ez pa alelamen e incluída li uães, la ios e p ūsų ma e ial, a
conc e os concei osá p incipalmen e indicado, a qual g upo bal ų em discussão eiškinys
a ibuído. se di inidade ca ac e ís ica a odos os g upos bal os, seu nome é
ap esen ado o ma econs uída, po exemplo, *Dei as, e no mesmo a igo do
diccioná io são ap esen ados dados de odos os ês kininingos po os, elacionados com
o abo dado signi icado. nomes insc i os ou dis o cidos em ou as línguas ambém são
ap esen ados o ma econs uída, e ao lado o mas ma cadas, insc i as nas on es,
ex.: *Pa ulas (Pa ollus, Pa ollo). al manei a de ap esen ação de pala as, cla o, às ezes
nãolimi a-se nos on es his ó icas paliudados o mas suno minimu, pois ekons kaip já
ac a Linguis ica Li huanica 194 LXX ukcija é jun o e in e p e ação, cuja base a
daVid ŠiMeček
pala a é aiškinamas. an ai ipa ijaus me aš yje mencionado deus, que habi ualmen e
Li uu izado como Nunadie is e conside ado dangaus deus nomeim, dodyne é ap esen ado
o ma *Numa-dei as, desc i o como lie u ių casa deus e elacionado com Lasickio
zaesc i i u casa de u numėju. quando pe manece apenas o nome (e desses casos
nemaža), só com base e imologija eį possí el algo descob i sob e di inidade ou
mi ológica essência o igem e signi icado. lingubinė análise nes e sen ido o na-se uma
das p incipais e amen as de in es igação, e ela cons i ui a mais aliosa pa e des e
li o. algumas e imologias de pala as são ap esen adas pela p imei a ez, po exemplo,
Pe kūno, cujo nome é in e p e ado como sudu ino pala a com sandais *pe - ‘pe i e
*kun- (plg. lo. cuneus ‘pleiš as). algumas análises linguís icas ocupa a maio pa e
pa oenias do ocabulá io a igos, não deixando espaço a ou os aspec os g ildená ios
enomícios discu i . Po exemplo, deus Puš(k)aičio a igo cons i ui quase apenas
e imologinė analizė, embo a nas on es haja in e essan es ac os de sob e sua
ado ação e com ele elacionados i uais. a igo, dedicado Auš ai ( econs uída y ų
bal ų o ma *Auš ā), que au o es de iden i ica com Auš ine, dada pa iningų bal ų bei
ki ų indoeu opiečių kalbų duomenų (pa yりに, a é de dois s. g . dialek ų kalbos, la ynų
klasikinės i anks y osios s adijos kalbos), po ém sob e auš os papel na au osakoje,
deja, silen.
oi ma cado, li o não é de an e io es mi ologia pesquisado es pažiū ų e opiniões
pe pasacjão. enciclopedia da mi ologia como amo da ciência, dados de á ios es udos
c i icamen e a aliados e impo an e complemen ado pesquisa de au en icos p imá ios
on es. Fon es e lis as de li e a u a ganė amen e imp essionan es. mui o bom, que no
ex o equen emen e ci ados as mesmas on es: c onicas, his ó icos documen ai,
au osaka e e c. é o necido e imas do on e ci ado em língua checa, e em isnaš […]
ex o o iginal em língua. isso dá opo unidade de ap oxima -se à ma é ia-p ima em
discussão. in elizmen e, sis ema de bibliog a á ios e e endos ão complexo, que às
ezes pa ece, como se os au o es ossem não espe ėjem, que alguém a usa á.
e e ências a publicações, dos quais i adas es as on es ci ações, ge almen e não
encon amos nem à adução do ex o ci ojá el, nem à o iginalalaus ex o ex anaço.
elas, ao con á io, do que se ia possí el espe a , jun amen e com oda ou a
elacionada bibliog a ia, ap esen am-se no inal dos a igos. em nenhum luga não
pauzimė a, qual bibliog a ia e e ência san umpa a qual ci ojamam ex o pe ence.
isso a á complica abalho com ilgesniais en ašais, onde ci a-se mul iplicidade de
on es, e odas e e ências compos os a igo a de. quando o lei o , sem conside a as
e e ências, i. e. às on es, con ia e guia-se nas ci ações ap esen adas no li o, isso,
na u almen e, é impo an e e obje i os o iginalalo pe ašą. Es a exigência nelabai
co esponde ex ai bažny ine sla ų kalba, que algumakodėl ap esen am la yniškomis
le a. Ve imuos às ezes oco em nãoikslumų. de iciência mais signi ica i a obse ado
na olklo is á ia e minologia. no li o bas an e equen emen e igu a igu a o Czech concep os pohádka, . y. pasaka onde de a o se ala
Ma a e a běťáko á, Václa blažek
Encyklopedie bal ské my ologie
195 ecenzijos e iews sob e mi ines sakmes (caip, po exemplo, a igo sob e ai a ą) e
ou os na a i inos gêne os. / ne eiclus lei o do li o des e con uso al ez e não no a á,
po ém o discu so cien í ico em elação à p ecisão da e minologia exigem maio
a en i idade. embo a endo e endo lis adas as de iciências, a enciclopédia de mi ologia
bal as é signi ica i a mé odo de pesquisa compa a i o baseado es udo, que
especialmen e (mas não só) po causa de seus linguís icos įž algų a a auks bal is as,
sla is as e ou os in es igado es de á eas no es angei o checa e.
Į eik a 2014 m. maio 15 d.
daVid ŠiMeček
Ús a ge mánicos s udií Filoso ická akul a
Jana Palacha 2, 116 38 P aga 1, Czech Republic
[email p o ec ed]