Ac a Linguis ica Li uanica
2025, ol. 92, p. 1 a 8
Ligação de con eúdos Tu inio nuo oda
ISSN 2669-218X (online elek oninis) (em inglês)
Di ei os au o ais © 2025 Václa Blažek. Publicado pelo Ins i u o da Língua Li uana. Es e é um a igo de Acesso
Abe o dis ibuído sob os e mos da Licença de A ibuição C ea i e Commons, que pe mi e uso, dis ibuição e
ep odução ilimi ados em qualque meio, desde que o au o o iginal e a on e sejam c edi ados. Ins i uições de
Língua Li uana. Šis s aipsnis é a i os p ieigos, pla inamas pagal C ea i e Commons p isky imo licencijos sąlygos,
leidžiančias ne ibo ai naudo i, pla in i i a ku i u inį be kokioje laikmenoje, nu odan au o ių i šal inį.
Recebido po : Gau a: 2025-04-24. Acei o: P iim a: 2025-05-17.
1
Poa is p ussiano an igo
Senosios p ūsų poa is
VÁCLAV BLAŽEK (em inglês)
Uni e sidade de Masa yk
E-mail: bla[email p o ec ed]ni.cz
ORCID ID: h ps://o cid.o g/0000-0002-6797-7188 Campos de pesquisa:
e imologia e onomás ica bál ica e indo-eu opeia.
h ps: doi.o g/10.35321/all92-02
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Resumo das conclusões
O a igo analisa a pala a isolada do an igo p ussiano poa is […]mole c icke […] do pon o de is a da o mação da
pala a e da e imologia. Po es a azão, odas as en a i as e imológicas publicadas são cole adas e a aliadas.
Finalmen e, é p opos a uma no a solução, ope ando com a aiz de IE *pe - ‘pa a passa , a a essa ; pene a , o que
nos pe mi e de i a da mesma aiz a designação de " e me" no sogdiano i aniano médio, no kho anês e em á ias
línguas i anianas mode nas do Pami . O denominado semân ico comum pa a os zoonímes "g ilo oupei a" e
" e me" é "pene an e".
Pala as-cha e: g ilo oupei a, e me, p ussiano an igo, i aniano, e imologia.
ANOTACIJA (em inglês)
S aipsnyje žodžių da ybos i e imologijos požiū iu analizuojamas ienas senosios p ūsų kalbos žodis poa is
‘ku klys. De ido a es as azões su ink i i a alia isi paskelb i e imologijos bandymai. Galiausiai, com base na idéia.
šaknimi *pe - ‘pe ženg i, pe ei i; p asisk e b i, siūlomas naujas sp endimas, leidžian is iš os pačios šaknies iš es i
idu inių i anėnų sogdų, cho anų i kelių daba inių i anėnų kalbų iš Pamy o pa adinimą ki minas. Zoonimų ku klys i
ki minas bend as seman inis a diklis é […]p asisk e bian is[…]. ESMINIAI ŽODŽIAI: ku klys, ki minas, senoji p ūsų
kalba, i anėnų kalbos, e imologia. 1. O an igo poa is p ussiano es á no Vocabulá io de Elbing 777 glossado po
[…]Os p eussisch[…] […]we e[…], no alemão mode no […]Maulwu sg ille[…], ou seja, […]mole c icke […] = G yllo alpa
g yllo alpa. G yllo alpidae ep esen a uma amília de ga anho os (g ilos de a bus o).
2
P o a elmen e a p imei a en a i a e imológica oi p opos a po An onín Ma zenaue em
seu manusc i o iniciado em 1873, mas publicado apenas em 2009 (p. 105), Ha lo á, ed. Ele
especulou sob e a conjec u a +pa pis, pa a compa á-la com a con apa e li uana pa plỹs
[…]Eu opean mole c icke G yllo alpa g yllo alpa[…], po Adalbe Bezzenbe ge pa plas /
1
"esco pião", o de i ado anspa en e do e bo onoma opoé ico pa p i, pa più, pa piaũ […] pa a
emi i um som monó ono al o, zumbido, ba ulho; emi em um som aba ado epe ido (sob e a es);
sno (sob e um ca alo); e ouca, e do de ga gan a, ala com uma oz ouca; onco
(Smoczyński 2018: 91415); c . ambém pa pala le ão […]g ouch, g umble […] (F aenkel 1962: 542).
Vy au as Mažiulis (2013 [19881997]: 725) econs uiu um […]o-s em *pā īs e de i ou-o do e bo
p ese ado, po exemplo, no pa i i esla o da an iga ig eja […] oa […]. É a i e a i a com a aiz- ocal
alongada do e bo pь a i […] o be ising[…] (Vykypěl, ESJS X 627; XII 739). No Bál ico O ien al, há
p o á eis cognados em li uano spa nas […]ala de um pássa o ou inse o[…], le ão sp ns […]ala[…],
elacionado ao édico pa ṇá- […] pluma; olha, pa əna a es ana- […] pluma; wing, Sogdian pā a-
‘wing, Middle Pe sian pa ‘ ea he , Paš o pāṇa id., udo a pa i da aiz IE c icke pe ence aos
*(s)pe - ‘ o ly’ (May ho e , EWAI II 97; Kümmel, LIV 2001 [1998]: 579–580). The mole
inse os alados, e é po isso que es a mo i ação semân ica é, sem dú ida, pensá el. O p oblema é
que os con inuan es do aglome ado s-mó el do IE *(s)pha e ge almen e o am únicos no Bál ico, ou
seja, *spo *p-, semp e an o no Bál ico O ien al quan o no P ússico An igo:
2
(a) em li uano spáinė "espuma na supe ície da água, numa onda"; O an igo p ussiano
spoayno […]Ges […] [EV 387] = […] espuma de ce eja[…], o la im spūma […] oam[…] s. o an igo
esla o eclesiás ico pěna […] oam[…], o an igo al o alemão eim […] oam[…] e c. (Poko ny 1959: 1001: *(s)po mno-; Mažiulis 2013 [1988-1997]:
873; Smoczyński 2018: 1250);
b) li uano pán is, -čio […]hobble, co da pa a ama a as pe nas de um ca alo pa a impedi-lo de se
des ia […], pl. pánčiai […] e he s, e e s[…]; Pan o p ussiano an igo […]Vesse (= Fessel) […] [EV 542]
= […] e he […]; Velho esla o eclesiás ico p o ‘ e he , odos de i ados do e bo a es ado em
li uano p i, pinù ‘ o wea e, wine, plai , w ea h (uma gui landa); (en) angle, pî le ão, pinu […] o
plai , in e wea e[…]; An igo esla o eclesiás ico pьn […]I s e ch[…], in . pę i […] o plai , clasp[…], com p e ixos sъpę i
1
A o mação de pala as analógicas e a mo i ação semân ica são ca ac e ís icas do sinônimo em li uano ku klỹs,
gen. -io ‘g ilo oupei a eu opeu G yllo alpa g yllo alpa, um inse o que i e no solo úmido e oe as aízes das plan as;
Esco pião. Rep esen a um subs an i o agen e em -lys do e bo ku k i ‘ o c oak, quack (sob e um sapo); cacau
(ce ca de uma galinha); spawn (sob e um sapo) […], le ão kù k […] o c oak, quack[…]; O an igo esla o eclesiás ico
k ъkn i […] o whine, squawk[…], o usso ke ka ь […] o whis le, whine[…] (Smoczyński 2018: 639[…]40).
2
Um con a-exemplo oi p opos o po Mažiulis (2013 [19881997]: 667), assumindo pa a o payco an p ussiano an igo
[…]sebenges i ne[…] [EV 6], ou seja […]Siebenges i n[…] = inglês […]Se en Sis e […] ou […] he Pleiades[…], a conjec u a
*pai o, mais o su ixo *--, pa a compa a a aiz com o li uano spiẽčius […] enxame de abelhas, colônia sepa ada de
abelhas[…], do e bo spiẽs is, spiẽčiasi, spiẽ ėsi swa m, deixa uma an iga colme pa a cons ui uma no a; euni ,
enxamea , euni , associa , e c. (Smoczyński 2018: 1258). Mas já B ückne (1898: 513) o e eceu a solução sem qualque
conjec u a e s-mó el, analisando payco an como o compos o, onde ele iden i icou o p imei o memb o com o li uano
paĩkas ‘ olo, es úpido, abo ecido; imp uden e e o segundo com ó as de a ; O empo. Ele iu uma analogia na designação
de ou o […]Siebenges i n[…], a sabe , […]Regensiebenges i n[…] […]Hyades[…], em polonês dżdżownice ( s. dżdżowy
[…] ainy[…]), onde o signi icado […] aine[…] de e ia ep esen a […]mal empo[…].
3
[…] pa a ama a , hobble […], zapę i […] pa a de uba ; Ama a […]; g ego πένομαι […]eu
abalho, abalho, es ou ocupado[…]; Hanowm a mênio […]eu ejo[…]; Tocha ian A pänw-, B pänn-
[…] o s e ch[…] s. Go hic spinnan […] o spin[…] (Poko ny 1959: 988; Mažiulis 2013 [1988[…]1997]:
665[…]666; Smoczyński 2018: 909, 966); B e ão Médio (1499) que nid coll. […]spide s[…], sgl .
que nidenn > galês cy niden id. (GPC), b e ão ke nid id. * <kom-speno (Pede sen 1909: 185; Deshayes 2003: 389), udo a pa i da aiz
*(s)penh1- (Kümmel, LIV 2001 [1998]: 578[…]79).
4. Wojciech Smoczyński (2000: 195) iu em poa is uma adap ação do alemão We e
3
‘c icke de oupei a ( e ambém Schmals ieg 2015: 247), embo a no an igo p ussiano não
hou esse uma analogia di e a pa a a subs i uição do alemão w pelo an igo p ussiano p-. Mas há
exemplos do Bál ico O ien al, documen ando essa subs i uição: li uano pé šas ‘ e so da Sag ada
Esc i u a, de uma canção < p ussiano ge mânico e š ‘ e so; Le ão pe ša, pē ša, pè ša
[…] e se[…] (meio) alemão baixo e sch(e) id. (Smoczyński 2018: 949). A Comissão conside a que a
Comissão não em compe ência pa a de e mina a compa ibilidade de uma medida de auxílio com o
a igo 107.o, n.o 1, do T a ado. 5. As soluções (2) e (3) são possí eis, mas, ce amen e, en ol em
algumas alhas. Po es a azão, é p opos a a seguin e no a p opos a. Nas línguas i anianas há
cogna os p omisso es na designação de " e me" ou inse os semelhan es:
Kho anese oc.sg. (em inglês) Pi a […]wo m[…], nome. Pl. pä a, ac. Pl. pī a, abl.-ins . pl. pī yau
jsa ‘com e mes (Bailey {= B} 1979, 239). Essas o mas são de i adas do p o o-i aniano *p a- ~
*pa a-, c . casos pa alelos como o kho anese bi a […]d ess […] *b ia- (B 287), pi a- […]house […] *p
a- (B 239), mi -/mä - […] *m a- = p esen e de ma - […] o die[…] (B 324); Além disso, dī a- […]low[…]
[…]ada a- (B 159), gī ai- […]objec o […] […]ga aka- (B 84), kī a- […]wo k, deed[…] […]ka a- (B 60),
pī - […] o belie e[…] […]pa a- (B 239). Vamos menciona que ä e i são aló onos da mesma ogal, c .
mi -mä - < *m ci ado acima ou mäs a- ~ miś a- […]g ea […], co esponden e ao masi aid
a es ano. (B 333) A Comissão obse a que a Comissão não em compe ência pa a de e mina se, no âmbi o do a igo 107.o, n.o 1, do TFUE, exis e uma ob igação de no i icação.
A pala a Kho anese não é isolada den o do i aniano. Exis em cogna os a aen es nas
chamadas línguas pami (c . Bailey 1979: 239): Wakhi p(ə) ič ‘insec o, e me, e me de
madei a, bo e de madei a (Paxalina 1975: 243) ~ p ič ‘ e me, laga a (S eblin-Kamenskij
1999: 267) ~ po ič ‘ e me (Badakhshi 2004 [1960]: 96); al ez […] *pa īčī- (?) com um
desen ol imen o semelhan e de ogais como Wakhi s in […]s e ile[…] […] *s a īnī com
elação à es ela édica - (S eblin-Kamenskij 1999: 317); Iškaimi pьčúk (Paxalina 1959: 226) […]
laga a […] (S eblin-Kamenskij 1999: 267) […] pu suk […] wo m, g ub […] (G ie son: 92) […]
wokčūk […] wo m […] (Badakhshi [1960: 1920: 96); 2004
3
O dialec ismo p ussiano o ien al We e oi a es ado pela p imei a ez no século XVI. (Kluge 2011 [1883]: 983, 991
ap esen ou a e imologia baseada no adj. alemão wi […] en edado, sna led […], al o alemão an igo wi an […] o ma ,
sna l, (en) angle […], mas não é con incen e po azões semân icas). K oonen (2013: 580[…]581) iden i icou cogna os
p omisso es em holandês wee n […]s ye[…], dinama quês e ne […]wa ble, la a de mosca wa ble[…], dial sueco.
e na, la a no ueguesa da mosca-do-ma ; bu aco na pele esul an e da in es ação de mosca gad, que de e
e le i o pa *we ( )ōn- & *we nōnin ge mânico, econs uindo o pa adigma p é-ge mânico *é H-ōn, gen. *
e H-n-ós. K oonen (l.c.) ac escen ou que o signi icado do p o á el cogna o em li uano as ‘ apiwo m, la a;
espinha […] ab e um espaço pa a compa ação com o la im a us […] espinha, mancha in lamada na pele […]; Tocha ian
B we u […] blis e […], uma ez que eles o am causados po á ios inse os.
4
Sangleči pečuk (Mo gens ie ne 1938: 406: *pə čuk) ~ wokčūk […]wo m[…] (Badakhshi 2004)
[1960]: 96);
[…]Yazghulami pək/g […] e me p ejudicial que i e em damascos[…] (Edeman 1971: 192;
Paxalina 1975: 243). As o mas de Iškašimi, Sangleči e al ez Yazghulami são al ez
de i adas de *pa īčī- + *-aka-?
Ainda há um possí el cognado nas línguas i anianas médias, mas com um su ixo de de i ação
di e en e, a sabe , *-ān-: budis a sogdiano p nk, pl. p ny insec , wo mpa ānē/, maniqueo p ny,
pl. p ny ‘small animal, insec ‘pa ānē (Gha ib 1995: 6979, 6982; Ge she i ch 1961: 144, § 966) <
*pa ānaka-.
4
Mencionemos que Ha old W. Bailey (1979: 239) ambém pensou em uma o igem i aniana da designação
pe mica e ug a de " e me": Komi pe k (I) ‘Filz-, Schamlaus; Ph hi ius pubis […]; Mansi (P LU LO) pē k
‘Bauchwu m; (LU LO) Wu m (em Fleisch); (LU) Angelwu m, húnga o é ëg, ac. é ge ‘Wu m, Insek
(p imei o 1152); (dial.) […]alle lei schädliche Tie e: Maus, Ra e, Il is, Wol , Bä […] […] *pe k[…]
(*pe kk[…]) […]wo m[…] (UEW I 373; EWU 1994: 381). 6. Os á ios ep esen an es da classe Insec a aqui
ap esen ados de em se ca ac e izados po alguma ca ac e ís ica comum, a se elacionada
num sen ido linguís ico. Um denominado semân ico comum de "g ilo ou o", "o uga" e á ios
ipos de " e mes" é "pene ação", ou seja, a a és de a gila, madei a, u as, e c. Es a ideia
implica a e imologia baseada na aiz IE *pe - ‘passa , a a essa ; pene a […] (Poko ny 1959:
816[…]817; Schi me & Kümmel, LIV 2001 [1998]: 472[…]73) > Vedic pa - […] pa a aze a a és, sob e […]
(EWAI II 85[…]86); A es an pā -/ - […]pa a a a essa , a a essa […] (Cheung 2007: 293[…]94); O g ego
πείρω […]I pe o a e, pie ce, pe ade[…] (Beekes 2010: 1163[…]1164), o esla o da Ig eja (da edação
ussa) nape j[…], nape i i […]натыкать[…] = […] o spike, pin[…] (S ezne skij 1902: 307) e c. A
mo i ação semân ica é compa á el ao g ego τερηδών […]wood-wo m[…] [A . Eq. 1308] = […]bo ing
one[…]; c . τετραίνω […]I pie ce, pe o a e[…], τέρετρον […]auge , bo e […], a a ha i landês
an igo, a a e id galês an igo. e c. (Buck 1949: n. 3.84; Beekes 2010: 1468) < IE * e h1- […] es ega ,
u a […] (Poko ny 1959: 1071[…]1072; Kümmel, LIV 2001 [1998]: 632[…]633). 7. O an igo poa is p ussiano
"c icke de oupei a" pode, po an o, e le i o g au alongado p o o-bál ico *pā a-, o esul ado
de um desen ol imen o in e no do Bál ico. Es a ia isolado den o do Bál ico e, po es a azão,
pode se ú il ilus a o seu luga num p ocesso de o mação de pala as com exemplos analógicos:
O poa is p ussiano an igo se assemelha em sua o mação de pala as a soalis […]K ew ech […] [EV
293], ou seja, […]he b[…], que ep esen a o g au alongado *źāl a om o o-g ade saligan […]g une[…] [EV
468 […]], ou seja, e de […] (Mažiulis 2013 [1988[…]1997]: 870, 801[…]802). É de i á el de *źali a-, de o ma
semelhan e ao li uano žol ‘g ama, e a, le ão zâle ‘he ba < *źāli ā s. Žãlias li uano […] e de, ima u ,
c u[…], zaļš id le ão. * […]ali a-, odos do e bo a es ado em li uano žél i, žẽlia ‘a c esce ,
p oduzindo ege ação (de g ama, a bus os); su gem do chão, c escem, b o am; Exibição
4
Sogdian S, B β k, M β yh C b yβ / ‘ ide ; animal mon ado […], Yaghnobi […] a […] ide […] *β a[…]i […]
*bā aka-; C . ambém n. Yazghulami a āg, Iškašimi ь ůk […] ca alo […]; Osse ic ba æg ‘ ide , Pahla i b gbā ag/ (No ák 2013: 107).
5
e de, le ão ze , zeļu, zêlu […] pa a ica e de[…] < IE *[…]helh3- (Smoczyński 2018: 1714, 1724[…]
1725, 1757; Bichlmeie 2019: 84).
REFERENCES
Badakhshi Shah ‘A. 2004 [1960]: Dic iona y o Some Languages and Dialec s o A ghanis an,
ansl., ansli e ., and ed. by H. Badghisi, 2 ed., Washing on DC: Ins i u e o he S udy
o Man.
Bailey Ha old W. 1979: Dic iona y o Kho an Saka, Camb idge: Uni e si y P ess.
Bichlmeie Ha ald 2019: E ymologický slo ník jazyka s a oslo ěnského. Fasz. 19: zakonъ–
žьzlъ. Bibliog a ický apa á . He ausgegeben on Aleš Bičan, Ví Boček, Ilona Janyško á,
Helena Ka líko á, Pe Malčík, Žo ie Ša apa ko á, Jana Villnow Komá ko á und
Bohumil Vykypěl [E ymological Dic iona y o he Old Sla ic Language. Fass. 19:
zakonъ–žьzlъ. Bibliog aphic Appa a us. Edi ed by Aleš Bičan, Ví Boček, Ilona
Janyško á, Helena Ka líko á, Pe Malčík, Žo ie Ša apa ko á, Jana Villnow Komá ko á
and Bohumil Vykypěl]. – K a ylos 64(1), 71–90. DOI:
h p://dx.doi.o g/10.29091/KRATYLOS/2019/1/7.
B ückne Alexande 1898: Pe ssisch und Polnisch [Pe sian and Polish]. – A chi ü sla ische
Philologie 20, 481–515.
Buck Ca l D. 1949: A Dic iona y o Selec ed Synonyms in he P incipal Indo-Eu opean
Languages, Chicago, London: Uni e si y o Chicago P ess.
Cheung Johnny 2007: E ymological Dic iona y o he I anian Ve b, Leiden, Bos on: B ill.
De ksen Rick 2005: The O hog aphy o he Elbing Vocabula y and he Rela ionship be ween
Old P ussian and Eas Bal ic. – Bal is ica 6, p iedas, 51–67. DOI:
h p://dx.doi.o g/10.15388/bal is ica.0.6.757.
Deshayes Albe 2003: Dic ionnai e é ymologique du b e on [E ymological Dic iona y o
B e on], Doua nenez: Le Chasse-Ma ée.
Edelman Džoj M. 1971: Jazgulamsko- usskij slo a [Jazghulam-Russian Dic iona y], Mosk a:
Nauka.
ESJS X: E ymologický slo ník jazyka s a oslo ěnského [E ymological Dic iona y o he Old
Chu ch Sla onic Language] 10, ed. by E. Ha lo á, A. E ha , I. Janyško á, P aha, B no:
Academia; T ibun EU, 2000.
ESJS XII: E ymologický slo ník jazyka s a oslo ěnského [E ymological Dic iona y o he Old
Chu ch Sla onic Language] 12, ed. by E. Ha lo á, A. E ha , I. Janyško á, P aha, B no:
Academia; T ibun EU, 2004.
EWAI II: E ymologisches Wö e buch des Al indoa ischen [E ymological Dic iona y o Old
Indo-A yan] 2, on M. May ho e , Heidelbe g: Win e , 1996.
EWU 1994: E ymologisches Wö e buch des Unga ischen [E ymological Dic iona y o
Hunga ian] 1–2, ed. by L. Benk, Budapes : Akadémiai Kiadó.
6
F aenkel E ns 1962: Li auisches e ymologisches Wö e buch [Li huanian E ymological
Dic iona y] 1, Heidelbe g, Gö ingen: Win e , Wandenhoeck & Rup ech .
Ge she i ch Ilya 1961: A G amma o Manichean Sogdian, Ox o d: Blackwell.
Gha ib Bad ozaman 1995: Sogdian Dic iona y: Sogdian-Pe sian-English, Teh an: Fa hangan
Publica ions.
GPC: Gei iadu P i ysgol Cym u. A Dic iona y o he Welsh Language, Cen e o Ad anced
Welsh & Cel ic S udies. In e ne Access: h p://welsh-dic iona y.ac.uk/gpc/gpc.h ml.
G ie son Geo ge A. 1920: Ishkashmi, Zebaki, and Yazghulami, an Accoun o Th ee E anian
Dialec s, London: Royal Asia ic Socie y.
Ha lo á E a, ed., 2009: Ma zenaue , An onín. Bei äge zu Kunde de al p eußischen Sp ache
[Con ibu ions o he S udy o he Old P ussian Language], P aha: Naklada els í Lido é
no iny.
Kluge F ied ich 2011 [1883]: E ymologisches Wö e buch de deu schen Sp ache [E ymological
Dic iona y o he Ge man Language], bea b. on E. Seebold, 25 h ed., Be lin, New Yo k:
De G uy e .
K oonen Guus 2013: E ymological Dic iona y o P o o-Ge manic, Leiden,Bos on: B ill.
LIV 2001 [1998]: Lexikon de indoge manischen Ve ben: Die Wu zeln und ih e
P imä s ammbildungen [Lexicon o he Indo-Eu opean Ve bs: Roo s and hei P ima y
S em Fo ma ions], un e Lei ung on H. Rix, bea b. on M. Kümmel, T. Zehnde ,
R. Lipp, B. Schi me , 2., e besse e Au l., Wiesbaden: D . Ludwig Reiche Ve lag.
Mažiulis Vy au as 2013 [1988–1997]: P ūsų kalbos e imologijos žodynas [E ymological
Dic iona y o Old P ussian], comp. by V. Rinke ičius, 2 ed., Vilnius: Mokslo i
enciklopedijų leidybos cen as.
Mo gens ie ne Geo g 1938: Indo-I anian F on ie Languages 2: I anian Pami Languages
(Yidgha-Munji, Sanglechi-Ishkashmi and Wakhi), Oslo: Aschenhoug & Nygaa d.
No ák Ľubomí 2013: P oblem o A chaism and Inno a ion in he Eas e n I anian Languages:
Doc o al Disse a ion, P aha: Cha les Uni e si y.
Paxalina Ta jana N. 1959: Iškašimskij jazyk [Ishkashim Language], Mosk a: Izda els o
Akademii nauk.
Paxalina Ta jana N. 1975: Vaxanskij jazyk [Vaxan Language], Mosk a: Nauka.
Pede sen Holge 1909: Ve gleichende G amma ik de kel ischen Sp achen [Compa a i e
G amma o he Cel ic Languages] 1, Gö ingen: Vandenhoeck & Rup ech .
Poko ny Julius 1959: Indoge manisches e ymologisches Wö e buch [Indo-Ge manic
E ymological Dic iona y], Be n-München: F ancke.
Schmals ieg William R. 2015: S udies in Old P ussian: A C i ical Re iew o he Rele an
Li e a u e in he Field om 1975 un il 2005, Vilnius: Vaga.
7
Smoczyński Wojciech 2000: Un e suchungen zum deu schen Lehngu im Al p eussischen
[In es iga ions in o Ge man Fie doms in Old P ussia], K aków: Wydawnic wo
Uniwe sy e u Jagiellońskiego.
Smoczyński Wojciech 2018: Li huanian E ymological Dic iona y, ed. by A. Hol oe , S. Young
wi h he assis . o W. B owne, Be lin: Pe e Lang.
S ezne skij Izmail I. 1902: Ma e ialy dlia slo a ia d e ne- usskogo jazyka po pismennym
pamia nikam [Ma e ials o he Dic iona y o Old Russian Language on W i en
Monumen s] 2: L–P, Sank -Pe e bu g: Izdanije O delenija usskogo jazyka i slo esnos i
Impe a o skoj AN.
S eblin-Kamenskij I an M. 1999: E imologičeskij slo a achanskogo jazyka [E ymological
Dic iona y o he Wakhi Language], Sank -Pe e bu g: Sank -Pe e bu gskij
Gosuda s ennyj uni e si e .
UEW I: U alisches e ymologisches Wö e buch [U alic E ymological Dic iona y] 1: ö edék, on
K. Rédei, C. Sándo , I. E délyi, E. Vé es, Budapes : Akadémiai Kiadó, 1986.
ACKNOWLEDGEMENT
I would like o exp ess my hanks o S e an Zimme and Ha ald Bichlmeie o hei
aluable eedback.
Senosios p ūsų poa is
SANTRAUKA
Senosios p ūsų kalbos žodis poa is iki šiol e imologizuo as imis ski ingais a ž ilgiais:
Adalbe as Bezzenbe ge is, siekdamas jį palygin i su lie u išku a i ikmeniu pa plỹs
5
‘ku klys’,
į edė są oką +pa pis; Wojciechas Smoczyńskis p i aikė okiečių žodį We e ‘ku klys’;
V. Mažiulis jį kildino iš eiksmažodžio, išlikusio, pa yzdžiui, senojoje bažny inėje sla ų
kalboje, pa i i ‘sk is i’, ku is u ė ų bū i siejamas su lie . spanas ‘paukščio a abzdžio spa -
nas’ i k . Šiame s aipsnyje pa eikiamas naujas sp endimas, lyginan senosios p ūsų kalbos
poa is su y ų i anėnų kalbos pa adinimu ki minas, išlikusiu cho anų nom. pl. pä a, acc. pl.
pī a, achių p(ə) ič ‘ abzdys, sliekas, ki minas, medg aužis’, budis ų sogdų p ’n’k, pl. p ’ny
5
Tokia pa žodžių da yba i seman inė mo y acija būdinga lie u ių kalbos sinonimui ku klỹs, gen. -io ‘pap as asis
ku klys (G yllo alpa g yllo alpa), d ėgnoje di oje gy enan is i augalų šaknis g aužian is abzdys; sko pionas’.
Jis žymi eikėjo pa adinimą su galūne -lys, pada y ą iš lie u ių eiksmažodžio ku k i ‘k aksė i, k ykš i (apie
a lę); kudakuo i (apie iš ą); k a k i (apie a lę)’, la ių kù k ‘k aksė i, k ykš i’; oliau senosios bažny inės sla ų
kalbos k ъknǫ i ‘inkš i, klyk i’, usų ke ka ь ‘š ilp i, inkš i’ (Smoczyński 2018: 639–640).
8
[…] abzdys, ki mėlė[…] i k ., isi jie y a kilę iš šaknies *pe - […]pe ženg i, pe ei i; p asisk e b i, o
ai eiškia iek senosios p ūsų, iek y ų i anėnų kalbų abzdžių pa adinimų bend ą seman inį
a diklį ‘p asisk e bian is.