scieee Science in your language
[lt] (orig) [de] [fr] [it] [es] [pt]

Statybos terminijos dūrinių klasifikacija pagal sintaksinius-semantinius sandų santykius

Read accessible full text
Machine-translated document

This is a machine-generated translation of the original document and may contain errors, omissions, or changes in meaning. Do not rely on this translation for quotations, citations, or authoritative references. Please consult and cite the original document.

Statybos terminijos dūrinių klasifikacija pagal sintaksinius-semantinius sandų santykius

Author: Lina Rutkienė
Year: 2017
Source: https://journals.lki.lt/terminologija/article/download/493/582
Lina Ru kienė 164 Clasi icação de Te miniais de Cons ução
pagal sin aksinius-seman inius sandų san ykius
dū iais Clasi icação de Te miniais de Cons ução dū iais
segundo elações sin ác ico-seman íneas de sandos
LINA RUTKIEN
Ins i u o das línguas Lie u ių
Vilnius Gediminous Technical Uni e si y ESMINIAI VOZŽIAI: dū inys, kininis e m, sandų
san ykiai, sin aksinė-seman inė klasi ikacija, conybos s i is ĮVADAS
De ido ao espan oso globalização e desen ol imen o da ciência encon a-se cada ez mais no os e mos.
En ep deles pa icula men e p oli e a dū inių, que podem se examinados em á ios aspec os1, lemiančiais
sua classi icação, que é quan o bainesnė negu edinių. Um popula iausių en oqueis mo ologico, įsi y a ês da XX
a. p imei a me ade dos cien is as nos abalhos. Do pon o de is a mo ológico, que es i amen e elacionado
com pala as doyba, esmė dū inį sob e udo pe cebe como mo emų combinação. Es a abo dagem p e alece e
nos alo y os li uanos. Daba inės lie u ių kalbos g ama ikoje ( oliau DLKG 1997), S asio Keinio (1983, 2005) nos
abalhos, Palmi os Zemle ičiū ės (2016) monog a ijoje dū inos p incipalmen e se classi icam segundo o que, de
quais pa es da língua são su gidas suas sandas, e só depois disso zazimnama sob e dū inių sandų
sin aksinius-seman inius elacionus. Tal classi icação a gumen a-se pelo que iek dū inio <...> signi icado, an o
a sua o ma depende mui o do que, em quais linguas pa es ão aquelas pala as, de que o dū inio é ei o (DLKG
1997: 150). Na e minologia Li uânia, dū inhos, que ão desde ce os e mos de á eas cien í icas, são examinados
e classi icados e de ou os aspec os: semân icos (Aukso iū ė 2016; G i ėnienė 2006; Kačinai ė 2008; Gai enis 1998),
de o igem (Kaulakienė; S unžinas 2004), no minamuoju (Kaulakienė 1986, 1 1981 classi icação de p oblemas, iškel ų
seno ės indų g ama ikose, pe ei a p ie is inių neu oling is. Po exemplo, cien is as da Uni e sidade de
Camb idge Lucy Jay MacG ego e Yu yus Sh y o as es udam, como dū iniu exp esss ą in o mação p ocessa o
cé eb o humano. Aplicando o mé odo de elec oence alog a ia, eles ixam impulsos ce eb ais, das quais en am
de e mina se o dū inho na consciência humana causa a imagem de ab angência de um concei o, ou ainda assim o
dū inho sužugia imagens, que ab angem ambos os concei os (MacG ego , Sh y o 2013).
165Te minologia | 2017 | 24
1993; Keinys 1967; Gai enis 1994), mo i ações (S ide skienė 2017), embo a
dis ingui um pon o de is a não seja comple amen e obje i o, pois
nami keli aspek ai. Sin aksinis-seman inis požiū is į dū inius lie u ių kal-
ge almen e pesquisas em de ibo y oje são mui o o que menos, ge almen e
apsi óbia de inêji eis (de e mina i iais) e cons i uedamiais (kopulia i iais)
dū iais exclusão e de alhe de inêji eis d zu al sandas elações
nenag inėjami (p.: DLKG 1997; Gai enis 1998). Vincas U bu is, alando sob e
sudu inių daik a a džių da ybą, explica que de inêziá ios dū inių um sandas
desc e e ou o, e en e os cons i uedamųjų dū inių sandų são simples
conjugação elações (U bu is 1961).
A essência de abo dagem sin aksino-seman ina econhecimen o, que dū inho é
sin aksino-seman ino da inhos, cujo componen es elacionados a ce as
elações. Hansas Ma chandas, cujo li o Daba inas ca ego ias e Types o
English Wo d-Fo ma ion (Ingl. The Ca ego ies and Types o P esen -Day
English Wo d-Fo ma ion) é conside ada endo ido uma g ande in luência nos
países Ociden ais do sen ido de pala as, a i ma que odos os dú inos são
explicados, com base em elações sin aksiniais, que são a base do sen ido
(Ma chand 1969). Nes e a igo se á en ada em dú nios olha -se p ecisamen e
sin aksiniuseman iniu aspec o.
A abo dagem sin aksico-semán ica pa a dú nios em i in elhas adições. Ele pode
se de ec ado já em an igas g amá icas indias em que dū inos p ecisamen e de
aco do sandas elações se di idem em de e mini inos, posesi inos (bahu īhī2) e
copulia i inos (d anda) (Schlücke 2012: 7). Es a classi icação como base omou as
pala as de mui os países. Rusos linguo y o é habi ual dū inos sin aksiniu-seman iniu
pon o de is a sex a em dependomuosius (apib ėžiamuosius) e koo dinacinius
(sudedamuosius) (Языкознание 1998: 468; Виноградов: 271; 1960 Земская 2011: 284), po ém
não odos os lingüis as al classi icação p i a ia. Po exemplo, Vladimi as A akinas de
aco do sin aksinio-seman inos sandos elações dis ingue als dū inių g upos: 1)
p edika iniai dū iniai, quando ans o mação du an e es yškinami p edika iniai
elações, po exemplo, angl. sun ise (lie . saulė ekis) ans o muojamas em junginį
he sun ises; us. negoapad (lie . sniegok i is) ans o muojamo em ne e caie ; 2)
a ibu inhos dū inhos, quando sandas liga em a ibu inhas elações, po exemplo, us.
чернозем (lie . juodžemis); 2 Es e e mo é usado ambém Daba inės lie u ių kalbos
g ama ikoje (DLKG 1997: 151).
166 Lina Ru kienė Cons uição e minijos dū inių klasi ikacija 3) obje iniai
pagal sin aksinius-seman inius sandų san ykius
dū iniai, quando du an e ans o mação esligškinami objek iniai
san ykiai, например, angl. u nsc ew (lie . a suk u as)
ans o muojamas ha u ns he sc ew; us. пылесос (lie . dulkių
siu blys) ans o muojamas сосет пыль (Аракин 2005: 204205). Como is o
de nomes de g upos, em classi icação não cabem os sudedamá ios
dū inhos. Realmen e assim é de ido a que en e esses dú nios sandos de
elações não é isí el.
A adição de g amá icas indianas an igas dú nios di idi em
de e mina i inos, posesi inos e copulia i inos ęsė e okiečių
kalbo y ininkai, Jenny La sson ją complemen ou, isolando mais uma
g upoę go e nomuosius dū inius (La sson 2003). Mais a de J. La sson
dū iniai classi icação omou a li uãos cien is a Dalius Ja mala ičius, na
sua disse ação i ando okiečių kalbos dū inius. Assim, J. La sson dū inių
klasi ikacija, adop ada D. Ja mala ičiaus (2014: 2025), é a seguin e: 1.
De e mina i os du ianos; seu p imei o sandas ge almen e de ine o
segundo, susiau indo seu signi icado, aí en e sandas são subo dinaciniai
elações. De e miná el sandas é o p incipal, de ele eme giskėja dú inio
seman inas e mo ologicas peculia idades. 2. Copulia y inhas dū inhas.
En ep sandų são coo daciniai elações, sandai uni o modai sa a ankiški,
mesmo e sukei us sandus luga es, signi icado mui o nepaschangeis.
3. Valdomieji dū inia. Segundo sandas eiksmažodinis daik a a dis,
en e sandas elação como en e na a i o e suplemen á io. 4.
Posesy inhas dū inhas. Esses dū inhos são ans e el inas
signi icâncias e nusco só de ce a pa e da p op iedade.
Como is o, língua es angei a de aco do sin aksinio-seman inos dū inių
sandų elaçõesus suda y a de á ias classi icações. Di e si ica e sua
e minija, e isso apsidi ica a análise de classi icações.
O obje i o des e a igo discu indo especialis as de linguo y os
es angei os e li uanos sin aksína-seman ína dū inių klasi ikaciją, amčiau
panag inė i s a ybos e minijos sa akilmių e hyb idinių dū inių
sin aksinius-seman inius sandų san ykius.
Obje i o do a igo XXXXI a. e mos de cons uções li uãs sa akilmiai e
hib idiniai dū iniai.
Šal iniai XXXXI a. cien í ica e adminis a i a li e a u a de cons ução
(ž . lis a no inal do a igo).
167Te minologia | 2017 | 24
P incipal mé odo de abalho analí ico desc i omasis. Que in
sandų san ykius, aikomas i ans o macijos, a ba sin aksinio pe aza imo,
es abelece mé odo.
STATYBOS TERMINIJOS DŪRINI SAND SINTAKSINIAI-SEMANTINIAI SANTYKIAI
Embo a DLKG (1997) as combinações dū ini o em dis ibuídas p incipalmen e
po pa es da língua e acen uado a segunda dú inio sandas, nes e a igo,
isando que a classi icação não osse o mal e excessi amen e expandida
ho izon aliąja di ecção, é is o inicialmen e odas as dú nios a di idi não
o malmen e, mas po pa es de sandas semân icas, e só a segui , essas
elações são ealizadas pelas qualidades. Além disso, al classi icação
logicamen e co esponde ia à di eção da aiba de e mos da signi icação pa a
a o ma. Siūloma classi icação nesi emia p o isão, que o segundo anda é mais
impo an e do que o p imei o e, po an o classi ica p ecisa baseado segundo
o sandu, p incipal andad pode se an o p imei o, quan o segundo ou eles
podem se equi a e čiai. As elações sin aksiniai-seman iniai sandų podem se
de e minadas a a és do mé odo de ans o mação (nesse caso, quando há
uma es ei a ligação dú nio com o co esponden e conjun o de pala as) e ou
com base no signi icado da ob a dú nio, po exemplo: bu angė STŽT 39 ‘bu o
anga; dia de abalho STŽ 102 ‘dia de abalho; plonlen ė STŽ 307 ‘plona len a. V.
U bu is en a iza que dū inia de odos da ínios com co esponden es
pala as conjun i as es ão elacionadas mais: jų [dū inių] ambas sandas
baseiam sa a ankiškais pala as, que a pusa y liga sin aksiniai elações.
En ão nada de su p eenden e que na ciência da linguagem já desde os mais
an igos empos seja comum en e dú inio sandų e essencialmen e as
mesmas elações, como e en e sa a ankiškų pala as em co esponden es
pala as conjunções (U bu is 2009: 205). Do 22 domínio da cons ução
cien í icas e adminis a i os on es selecionadas 657 sa akilmiai e hyb idiniai
dū inias, que ão pa ininhos cons uções e minais. Bo in i dū inia não é
obje o de in es igação, uma ez que a ação da da yba é oco ído não em li uãos.
Todos dū inos de aco do sandas elações semân icas ci s y ini em
de inêziamuosius e sudedamuosius. DLKG (1997) de aco do com a pa e da
língua, dos quais aze dū inos, eles ambém são dis inguidos em
de inêamucios e sudedamucios, po ém es a classi icação ainda se ia
possí el e is i . Como mos a i a ma e ial, de inêziam-se dū inhos,
indoan ys pa ininhos e minos de cons ução, cons i uem i in didelem g upę
(dos 657 dū inių 632 são de inêziamieji), cuja den o em susiklos o penke iopi sandų elações. Classi icando de inidi iciais
168 Lina Ru kienė Cons uição e minijos dū inių klasi ikacija dū inius
pagal sin aksinius-seman inius sandų san ykius
emiamasi Jono Balke ičiaus e minis, consumamais alando sob e o
aspec o seman inio das elações sin aksicas de pala as. J. Balke ičius
(1998: 40) dis ingue a ibu inos, subjec i os, objec i os, ad e bialinos,
kompa a i inos e komplek i inos elacionos. Skai y oje ma é ia da á ea de
cons uções de subjec i os dū inių, einančių pa ininiais e minos de
cons uções, neap ik a.
Assim, pos e io men e, com base cole ada ma e ial, dependendo de essas
elações, de inêziam-se os dū inhos cis í inos em 5 pog upios: a ibu inhos,
obje inhos, ad e bialinhos, komplek y inhos e kompa a i inhos dū inhos.
Nos cons i uedamiais dū iais lei os nos ex os da á ea de cons ução
encon ados poucos apenas 25, e essas dū iais sandas elações mais
inamen e não se di idem, po que os cons i uedamiais dū iais nesi emia
sin aksine cons ução, eles são ei os de sin aksiniais elações nesusujusių
pala as, ad cons i uedamiais dū iais sandai um do ou o são neapib ėžia, ly e giačiai.
APRIAMAEJI DÚRINIAI
Como mencionado, on es da á ea de cons uções зафиксирована 657
dū ных, идущими роднинными строительными терминами. A maio ia deles
379 cons i uem a ibu inhas dū inias, pe pus menos (186) obje iniai.
Ou os g upos de dú inos as a mui o menos. Pes ebi ada, que em odos
os g upos em o ma-se nãoca a mesma sandą con endo g upos de
gimininhos e minos. En ão pos e io men e, examinando
sin aksicos-seman icos e miniação da cons ução dū inių sandų elaçõesus, a enção se á обра a e em p odu iuosius sandus.
A ibu inhos dū inhos. As elações a ibu inhas signi icam que a
dependen e sandas (nes e caso o p imei o de inezian es) saca ao p incipal
sandu, que é o segundo, in oduzido deno a o sinais (pelo Balke ičius 1998:
40). Es e subg upio dū inia são de ês da ybos ipos de: 1) daik . + daik a .,
2) būd . + daik . 3) e núme o . + daik . Vy auja daik . + daik a . i būd . + daik .
dū inhos, p z. :
1) acmenpjúklis STŽ 16; angok aš is STŽ 22; a daka ė, a dika ė STŽT
19; a klaėdžios STŽT 21; a i a is STŽT 27; bėg inė STŽT 73; be on inė
STŽT 77; bi bu is STŽT 32; bu galis STŽT 39; bu sanga, bu sangė, bu angė
STŽT 39; da bis 102 STŽ; da bys ubė STŽT 43; dūmazdis STŽT 142; dumbla
130; dumbla 61; 130; i e asienė STŽT 52; gipsa inkis STŽT 650; kalmenė
STŽT 27; klizkangė STŽT 82; APT 91; klizangė STŽT 89; K a a

169Te minologia | 2017 | 24 al i šis IPS 89; s ogagalis STŽ 583;
o a pis MSSA 145; pa ke plokš ė STŽ 388; iboženklis ALKSTŽ 227;
s oglangis MK 75; s og amzdis STŽ 585; iesyb ie ė STŽ 643;
amzdžia ak is ALKSTŽ 344; andenkelis ALKSTŽ 10; anden akis STŽ
691; anden ie ė ALKSTŽ 185; вид ėšalmis STŽ 700; ALjalen ė MSSA
139; 84 ielš is ALKSTŽ 730.
2) aklidang is ALKSTŽ 50; aky be onis STŽ 74; aukš ak osnė STŽ 53;
bal molis ALKSTŽ 18; bend abu is STŽ 73; dailylen ė STŽ 42;
dan y kūjis ALKSTŽ 169; didgalis STŽ 44; didžianamė STŽ 45;
d ung oba STŽ 46; d ū galys ALKSTŽ 2415; onžemis STŽ 166;
g ei aeigė ALKŽ speedalia i ė ALKŽ ALKŽ 39; 59 STŽ 73; gyb lis STŽ 79;
gy a o ė STŽ 190; juodg ind STŽ 227; juodklekele as 228; laj is SMŽ
339; MSŽ 48; s obis STŽ 30; MS 46; MS 49; MS 49; s obis STŽ 149;
s obis STŽ 30; Da ybos ipo skai . + daik . dū inias cons i uem
apenas insigni icę pa e a ibu inių dū inių, p z. :
3) d igegnis STŽ 13; ke u b iaunis STŽT 81; ke u kojis STŽ 251; ke u s ubė
STŽT 82; idan is STŽ 255; ikojis STŽ 659; ien a is STŽ 710. Dos
a ibu á ios dú nios, po al a p odu i idade, dis ingue-se sandai akla-
(akladang is STŽ 15; aklaga is ALKSTŽ 304; aklakelis ALKSTŽ 304; akla amzdis
STŽ 16); ke u - (ke u kojis STŽ 251; ke u šakis ALKSTŽ 89; ke u s ubė STŽT
82); s og- (s oglangis STŽ 585; s ogla akis ALKSTŽ 168; s oglo is STŽ 585;
s og inė ALKSTŽ 229); anden- ( andenkelis ALKSTŽ 10; águapa a STŽ 691;
anden akis STŽ 691; anden alpa STŽ 692; anden ie ė ALKSTŽ 185). Menė ini
e algumas a ian es de a ibu á ios dú nios, besilian es jungiamuoju balsiu
(pgs.: a daka ė, a dika ė STŽT 19), galūne ou simplesmen e não comum
dū yba (pgs.: bu sanga, bu sangė, bu angė STŽT 39; klė sanga, klė sangė
STŽT 89).
Objek iniai dū inia. Obje ões elações são ais, quando dependen e sando
deno a pessoa, coisa ou assun o, ao qual é di ecionado do p incipal sando
ma camen o con eúdo de ação, es ado ou ca ac e ís ica (pelo Labu į
1998: 82). Dos de inê eis dū inių objek iniai sandų elações, como
mencionada, ca ac e ís icos 186 dū iniams. A maio ia deles são 1) daik .
+ eiksm. dū inhos, alguns 2) į a d.+ eiksm. da ybos ipo dū inias. O
segundo sendo é p incipal, e dependomício, de inindo o segundo, p imei o:
Lina Ru kienė Classi icação dú nica dos e mos de Cons ução 1)
pagal sin aksinius-seman inius sandų san ykius
Alguos aba STŽ 5; bangolaužis STŽ 70; be onmaišė STŽ 77; be oniekis
ALKSTŽ 77; be onk ė ė STŽ 77; da bda ys STŽ 105; dulkėgaudis STŽ 69;
69; 48; 91; žaudė STŽ 130; dumbla alė STŽ 129; dūm ažė STŽ 130; 90; ALG;
ALG; smalaid ga o STŽ 53; g udžė KP; gegneš STŽ 55; KKpapas PRAB 28;
170; 27; 27; 32; 26; 26; 26; 26; 26; 36; 36; 36; 36; 36; 36; 36; 36; 36; 36; 36; 36; 36; 36;
36; 36; 36; 36; 36; 36; 36; 36; 36; 36; 36; 36; 36; 36; 36; 36; 36; 36; 36; 36; 36; 36; 36; 36;
36; 36; 36; 36; 36; 36; 48; 48; 48; 48; 48; 48; 48; 48; 48; 48; 48; 48; 48; 48; 48; 48; 48; 48;
48; 48; 48; 48; 48; 48; 48; 48; 48; 48; 48; 48; 48; 48; 48; 48; 48; 48; 48; 48; 48; 48; 48; 48;
48; 48; 48; 48; 48; 48; 2) sa i ašis STŽ 504; sa i anka (consi ankinização)
STŽ 504; sa i auka STŽ 504; sa i a is ALKSTŽ 207. Da ebos ipo
į a d. + eiksm. cons ução e miniação dū inių, indo em pa en es
e mos, o p imei o sandad semp e é sa i-.
Da ma e ial cole ada é e iden e, que a p odu i idade se ca ac e iza po
ce os an o os p imei os, quan o os segundos sandas de objec i os dū inių.
Dos p imei os sandos p odu i os mais são daik a a diniai ma e iais ou
ma é ias-p imas eiškian ys sandai be on- (be on iekis ALKSTŽ 202;
be onk ė ė STŽ 77; be on ežis ALKSTŽ 207); dumbl(i)a- (dumblagaudė STŽ 130;
dumblasiu bė STŽ 130; dumbla alė STŽ 130; dumbliag amdė STŽ 130); anden-
( andensky a ALKSTŽ 111; água aidis ALKSTŽ 160; anden aukis SBTĮ 11);
baixo- (zemkasė ALKSTŽ 160; žemlipė KKG 2; zemsėmė ALKSTŽ 37; žemsiu bė STŽ
724). Dos segundos mais p odu i os a i os ação a eiškian ys eiksmažodiniai
sandai -ma is ( ėjoma is STŽ 700; andenma is STŽ 691; iukšmama is ALKSTŽ
220; sukiama is STŽ 594; slėgma is STŽ 322; ku ama is STŽ 294); -gaudė
(dumblagaudė STŽ 130; ž y (a)gaudė STŽ 729; smėliagaudė ALKSTŽ 26); - iekis
( anden iekis STŽ 692; šilumo iekis STŽ 614; pulpo iekis ALKSTŽ 247); - aukis
(dūma aukis STŽT 47; inia aukis ALKSTŽ 60; anden aukis STŽ 692); - ežis
(cemen ežis STŽ 91; be on ežis ALKSTŽ 207; šilum ežis STŽ 614).
Ad e bialinhas dū inhas. Ad e bial elações, que ma cam p iklau-
somasis na ys, y a į ai ia eikšmiai. Tai pag indiniu sandu pasaky o „ eiški-
171Te minology | 2017 | 24 nio esa ies espaço ou empo, eiškimosi manei a ou
mas a, adimosi azão, condição, obje i o (Balke ičius 1998: 41). Reci adas nas
publicações do domínio da cons ução encon a 26 dū inias, cujas sandas
elacionadas ad e bialiniais elações. Es es dū inos pe encem 1) a coisa. +
eiksm., 2) p ie . + daik ., 3) p ie . + eiksm. de ipos da p odução:
1) apo ežis STŽ 162 ‘ga o a ikliu eža (p imei o sandas elip iškai
nusako, como a omas segundo sanduio in oduziamas daik as); 2)
semi- ini o STŽ 463 "semiau p odu o; semilhado STŽ 465 ‘pusiau
mis é io; isu eigis STŽ 716 ‘ isu einan is. 3) g ei a eika STŽ 174
‘g ei a agi ; pusiausi a STŽ 463 ‘pusiau s i i.
Ad e bial dos e minícios de cons ução dú icos do p incipal bem dependomo
sando posição pode se di e en e. Pa yzdžiai indicam que quando segundo
sandas açõesmajodinis (ga ežys, g ei a eika, pusiaus y a), de inejian ysis
é o p imei o memb o. Quando o segundo andas daik a a dinis, de inejian is é o
segundo memb o (pusmišinis, semgaminis). P oduc i idade ca ac e iza-se
apenas p é eiksminy p imei o sandas pus- (pusmišinis STŽ 465; pus ab ika is
ALKSTŽ 216), ou as sandas nãoik i ica ou ka ojasi demasiado a amen e,
que osse possí el aze suma ind amsias conclusões.
Komplek y iniai dū inias. Komplek i inių dū inių p incipal sandas
(daik a a dinis, būd a dinis, skai a dinis ou p ie eiksminis) ma ca deno a o
mas ą, e seu seman ínio con eúdo e ela p ijung as sandas, du an e
ans o mação o nando daik a a džio kilmininku (pagal Balke ičių 1998: 42).
Tokių dū inių encon ado semelhan emen e an o quan o e ad e bialinių 25. Jã
odos p incipal sandad é o p imei o, ele de ineia o segundo, e esse p imei o
sandad é ou p ie . ou mui o daik . me ade: múl iiaašis STŽ 107; múl iiacampis
ALKSTŽ 257, múl iiašakis ALKSTŽ 144; pussan a ė ALKSTŽ 297, pusaukš is STŽ
463, puskolonė STŽ 464; pusp iekabė STŽ 464; sem ąs is STŽ 464; pusskliau is
ALKSTŽ 297, pusšliuzis STŽ 464; pusspy is STŽ 464. Todos komplek y inia
pa ininiais e minos de cons ução indoan es dū inia encon a apenas 1993 e
2002 m. de cons ução e minos diccioná ios. Em publicações mais an igas, po
exemplo, Valdema o Michalausko 1978 m. cons uição e minos glodyne, no qual
ixoso i i os linguagem e mos, dada a apenas ais da ybos ca ac e a džių
(p z., plu iasienis, -ė STŽT 43), e daik a a džių não oi no ada. Panag inando
ainda mais on es e exemplos, se á possí el con i ma ou e u a a idéia de
que komplek i inių dū inių, einančių gimi-
Lina Ru kienė 172 Cons uição e minijos dū inių klasi ikacija niniais
pagal sin aksinius-seman inius sandų san ykius
e minis, da yba é bas an e no o e minologijos eiškinys. Além disso, no
u u o de e ia ealiza uma de alhesnę análise dos komplek i inių e
ad e bialinių dū inių, cujo p imei o sandas pus-, pois a on ei a en e
esses dū inių é assun o discu uo ino.
Kompa a i iai dū inias. Compa a i inhas sandas elações eles mais a os
de odos. Essas elações es ão en e sandų dū inio, que ans o mámos
em combinação de pala as ou es abelecendo o seu daiba signi icado,
p incipal dėmenį ob emos com compa a ia dalely e como: sliek a is ALKST
370Ž ‘ a as como (šliaužian is) sliekas; malūnspa nis STŽ 322 ‘spa nai
como malūno; c užkelė STŽ 291 ‘kelias como c uz. Embo a esses dū inos
ambém encon a apenas 1993 e 2002 m. cons uções e mos de
dicioná ios, deles são mui o poucos ( as i só menciona ês), que
pudéssemos le an a hipó ese sob e kompa a i inių dū inių da ybą, como no o e minijos suplemen o manei a.
SUDAMIEJI DÚRINIAI
Nos Nag inė uos ex os da á ea da cons ução encon a 38 cons i uedamieji
dū iniai, indoan ys pa ininiais e minos da cons ução. Sudedamųjų dū inių
sandai são uni o modai sa a ankiški, um do ou o neapib ėžia. Eles odos
ep esen am do ipo de da ybos daik + daik . Gee as Booijus obse a que
os compos os dū inhos são uma especial classe dū inių, po que esses dū inių
ambas sandas são p incipais (Booij 2007). Jão da ybos signi icado cons i ui
sandų signi icâncias soma. Os cons i uin es dú nios oi de ec ado apenas em
ex os de especialização de ma e iais de cons ução, dos quais se ê que es es
dū inos ma cam ma e iais cujos dois componen es p incipais e nomeia a
co esponden e dú nio sandes, po exemplo: gelžbe onis SM 242 ( e o +
conc e o); medconc e o ALKSTŽ 75 (madei a + conc e o); be ão de aço STŽ 421
(aço + be ão); pu conc e o STŽ 465 (pu os + conc e o); pu silica o SM 278 (pu os
+ silica o); sie be onis STŽ 511 (se a + conc e o); idklaplas ik DP 282 ( id o +
plás icos), idklobe on ALKSTŽ 162 ( id o + conc e o); g ayconc e o ALKSTŽ 72
(zib o + conc e o). Como is o de exemplos, mui o dos cons i uedam dos
dú inos em o mesmo segundo sandão -be onis. Cons ução e mo be ão ma ca
uma dos mais impo an es ma e iais de cons ução, cons an emen e
p e ende melho a es as p op iedades ma e ial, ma e iais pa a o nece mais
es e iidade. En ão en ende-se que é p ecisamen e com es e daik a a džiu é
pada oma mui o e minio de cons ução dū inių, e não só cons i uedamųjų,
mas, como mencionado, e objek inių (be on iekis ALKSTŽ 202; be onmaišė STŽ 77; be onk ė ė STŽ 77) e a ibu inių (be on inė STŽ 77; akmenbe onis STŽ
74; aky be onis STŽ 74).