A. PuPkis. An anas
Salys e diccioná io
9 LALBA
ALDONAS PUPKIS
Ins i u o das línguas Lie u ių
ANTANAS SALYS IR HOODYNAS1
110-OSIOmS gImImO meTINėmS
ESMINIAI VOODŽIAI: leksika,
leksikog a ija, no minimas,
naujada ai. Um dos mais signi ica i os
XX a. kalbininkų li uãos An anas Salys (1902 m. julho 21 d.
Rek ẽ, dab. K e ingos aj. 1972 m. julho 31 d. Filadel ijoje, JAV) é nusipe nęs a mui os li uãos
linguo y as á eas. P imei o de udo ele é mencionado como um dos p incipalmen e nuhecidos
sinc onícias e diac onícias li uanas dialec ologia pesquisado es, le ando oda a dialec ologia
ciência em quali a i amen e no o ní el. Nos anos P ieška io Salys pa icula men e
p odu i amen e abalha a na á ea de nomes li uanos: o ganiza a local de nomes de ecolhimen o
de i a língua, y ė localo a džių, pe sonal a džių e ou os ik inių nomes kilmę, es abeleceu
no mines seus ly is, mui o con ibuiu ao Vilniaus k aš o habi acionais luga es de nomes e
pa ilhões no minamen o, jun amen e com ou os p epa ou des a á ea de á ios diccioná ios e
lis as de ik inių nomes. 1 A igo p epa ado segundo o p oje o inanciado pelo Conselho de ciência
da Li uânia Juozas Balčikonis leksikog a as (N . LTI-5-14).
10 KOLBOS
KULTURA | 85
Apž alginiuose e encyclopediniuose An anui Saliui des inados a igos em a igos
en a izada ele nusipelnius e ou as á eas da ciência e p á ica da língua:
leksicologiaijai e leksikog a ijai, e minologijai, one ikai e a čiai, bend ajai
kalbo y ai, kalbos kul ū ai e k . Indicou-o bu us ex emamen e amplos
in e essos e g andes zammojis cien is a, bem in aldžiusį seu empo kalbo y os
i ia i o abalho me odiká, em seus abalhos sumaniai ligujį pesquisas da
língua a ual com his o ine pe spec i a. Es a habilidade do lingüis a de seus
a i mações įs i his ó icos dados da língua mui os dos seus abalhos az
pa icula men e a ailius lei o ojos. Sem ou a ko, lei o ojos não pode não
a ai e ex emamen e peculia es ilo de linguagem de abalhos Salio,
des acando-o de quase odos os albininkų da época como sub ilos es ilis a.
Falbė i sob e An aną Salį como ocynininką é possí el de á ios aspec os: uma
pa eus, leksikologijos aspek u como sob e a ski ų žodžių is o iką (kilmės
y ėją), pala as signi ica i os aiškin oją e no min oją, naujada ų da ybos
išgalių bei pe spek y ų y ėją, naujų žodžių kū imo meis ą. Em segundo luga ,
não se pode nu i e Salio leksikog a ia abalhos de: como p a ican e ele é um
dos mui os diccioná ios e dicynėlių suda y ojos, edi o ių, como eó ico do
g ande diccioná io da língua Li uânia um dos eó icos undamen os c iado es,
ambém da ge al e his o iado es leksikog a ia Li uães. A elação de An ano
Salio com diccioná io com leksikologija e leksikog a ija á ias en epsniais de
ida do linguís ico é ha endo di e en e. p esun amen e, de ido às
susiklosčiusių ci cuns âncias e ne ienodų isuomenės ling is inių po eikių
da buo asi isso na á ea de p epa ynų žodynų, isso pala as de iškinimo e
no minimo ba os. P imei amen e encon ada com o abalho de lexicog a ia de
Kazimie o Būga. Como gabus, só que começado os als uosos mokslos Li uanei a
uni e si e e, es udan e Salys oi con idada alkin i Būgai o seu começė o
p epa i Lie u ių kalbos žodyno da be di bo Žodyno edakcijos sek e o iumi.
Pô Būga mo e ele oi enca egada de ape a e desc e e A chi do kalbininko.
Assim su giu o a igo P o . K. Būgos esc i a legado ele oi imp esso na coleção
de abalhos de ciência Tau a e pala a ( . III, 1925, p. 564577; consul Salys 1985:
136154). Es a publicação o nou-se uma impo an e on e não só à cien í ica
Būga biog a ia, mas e do g ande Li u ians linguagem diccioná ia his ó ia. Mais
a de po causa do ensino Uni e sidade da Li uânia e no es angei o Salio
con a o com leksicog a ia po á ios anos nu ūko. e o nando de es udos na
Alemanha, e e a sidė i pedagoginiam abalho, além disso, espe ê is isi nea i
linguagem p á icas di onai. P imei amen e iniciada a pa i do abalho
esc i a comissão, depois en ol ida em o ganizuo oa a i idade de língua comum
cul u a, sem Salio a igos de a igos bem como á ios comunicados se ia di ícil imagina anuome ínio Gim osios kalbos e is a con inho ou a i idades da Lie u ių kalbos d augijos. Es ados Foi
A. PuPkis. An anas Salys e diccioná io 11 conselho conselhei o da língua, memb os de á ias
comisões da língua e consul o , colabo ado de mui as pe iodinių publicações. Da úl ima s i a
pode-se dis ingui 1938 m. Li uano aido dien aš ie skelb ą Kalbos skil elę. Nela, a pa i daqueles
anos 24 de janei o. a é 12 de no emb o. (exce o julho ugsėjo mês. e me ade de ou ub o) kasdie n
(com pequenas exceções) jo nal aš is p endeu maio es ou meno es Salio a igos ac uais de
p á ica da linguagem (ž . Salys 1979: 290 366). Nemazoje na pa e deles a am-se e di e sos
assun os do ocodyno. Nes es a igos, ambém em Gim ojoje kalboje imp usdin oje Klausimų
k ai elėje (ž . Salys 1979: 209289), nou os pe iodikoje esc e idos, os mais impo an es
disposições de no minimo e ugdymo do idioma Salio, os undamen os e p incípios eó icos do
abalho, esplendo am. Aqui ele apa eceu como g ande lexí imo li uânico do idioma li uânico,
de enso dos p incípios da língua i aie implemen ado em odo abalho da p á ica da língua.
Como um de sua me odologia de abalho disposições indica i á eis pe manen e joguinsnis em
pala as kilmę, sólida conexão en e pala as sanda os (da ybos) e semân ica, ambém
ex emamen e esa a gumen a ion dos ac os e p oposições a ados. Nes e pon o de is a
li uãs da língua p á ica oi dado um g ande passo em en e em compa ação com o na época
popula á io pa i šu inišku o dino coisas co eção na imp udo e das edi o as no abalho. Além
disso, p ecisa dize que An anas Salys como e ou os Gim osios kalbos mokyklos kalbininkai seu
ekomendações eikė não como ob iga ó io, mas como ada iamąsias, aigi mais ei a não
aisamuoju, e ugdomuoju caminho da p á ica do idioma. Não de e iam esquece -se e o que
An anas Salys e a e impo an e na época da publicação p á ica da linguagem Kalbos pa a ėjas
(1939) edi o (jun amen e com P anu Ska džiumi; Salys pag indžiai edaga o 2846-ą knygelės pg,
c . Salys 1979: 371). Não ha ia lhe es anhos assun o de e odyno e api ou ao Ociden e: Na
imp ensa ame icana Li uãs ele ambém anunciou nemaža alo ingų abalhos. En e eles, aos
pô do lado do lingüis a, conhece impo an e a igo es ado em manusc i o Daba ines lie u ių
kalbos naujada ai (anglų kalba; publicado seu Raš ų I omo (1979: 165169). Com base às alegações
des e a igo, bem como ou as suas aisymas e sen inimas na imp ensa, já en ada quan o
a alia des a a es as An ano Salio abalho (Pupkis 2010: 201208), mas em ge al Salio deixamim na
his o ia da p á ica da linguagem ainda pouco i as e agua da išsamesnių e nuoseklesnių
es udos. De e lamen es a-se ambém po causa de que esse legado hoje quase não unciona a
no a ual discu so da p á ica da linguagem. Sa i ą pô saká An anas Salys deixou e
leksicog a icas li uãs na his ó ia. P imei amen e com es a á ea ele e e que en en a ainda
baigiando es udos na Alemanha. An ano Salio cod amocslis P anas Ska džius, espe ando-se
o na do g ande abalho de eno ação do dicioná io da língua Li uânia che e e edi o Aqui é
p eciso lemb a elhas desen endimen os de Balčikonio sob e o dicioná io com P anu
Ska džiumi (plačiau: Pupkis 2012: 108 ). Ska džius, al ez sen indo nuoskaudá, que não oi
designado edi o ium do dicioná io, ainda desde inimška io anos imp udoem não ez é p ikišęs
Balčikoniui ce os (mas nesukonk e in us) p epa ado dicioná io de iciências, en a iza a, que
dicioná io e in is se pe manen emen e pe mi ido su a ky a ( e o muo a) esc i a, cuja um
dos au o es ele mesmo e a. Esses negócios de esc i a o am começa a conside a -se logo
es abelecidos Li uanis ikas ins i u o. Mas os delibe s ymai zaissęsė, po causa de
12 KALBOS
CULTURA | 85
(ž . Pupkis 2012:106), com Saliu oi ski s ęsis abalhos e planeja a que Salys
pudesse oma pequenoo2 abalho de p epa ação de dicioná io, ambém se
um dos g ande dicioná io edi o ių. Quando edi o o Minis é io da Educação
nomeou Juozá Balčikonį, esses planos abo a am, mas em b e e ambos
i e am con ibui à iniciada a p epa a do g ande dicioná io as ques ões
eó icas da conside ação. De á ias on es sabe-se que Žodyno edacção
abalho no início (maždaug 1932 1933 m.) eó icos e p á icos do dicioná io
ques ões edacção são s a s ę edi o ius Juozas Balčikonis e jo ens
Vy au as Didžiojo Uni e sidade p o esso es P anas Ska džius e An anas
Salys. Sob e o que conc e amen e lá oi alado, o que decês a, não há pon os
de conhecimen os, p o ocolos, isi elmen e, não o am esc i os, pouco emos
e e e ni o es a empimen os. Do pad ikos ac os sabe-se que eles p iside am
à compilação de emplão de diccioná io (Napalys g igas. Dėk žodį p ie žodžio
2006: 194), a s ė sanda ą, senho es skolinių dėjimo klausimą (Ska džius 1997:
601), lizdinį i abėcėlinį eiksmažodžių pa eikimą (Aleksand as Ži gulys. Dėk žodį
p ie žodžio 2006: 209 210). sussei i com Lie u ių kalbos žodynu no amen e e e
en ão, quando 1939 m. Kaune oi es abelecido Li uanis ikos ins i u as e Žodyno
edakcija passou em es a ins i uição pe enomybę. An anas Salys
p incipalmen e como che e do seção de língua do ins i u o, e a pa i de 1941
m. dezemb o 3 d. como di e o do ins i u o o nou-se di e o dicioná io edi o
Juozo Balčikonio che e. Inicialmen e ambos os kalbininkų elações klos ėsi
no mais, mas mais a de passa am em con on ação e comple a hos ilškumo.
desen endimen os que iam a é despedi Balčikonį de ca gos edi o iais3. Šiaip não ão pesadosas
his ó icas pe a kų ci cuns ânciasmis omas de pala a I oi expleis as senąja, Balčikonio
escolhida 2 Da Kazimie ui Būgai sendo i o oi planejada ao lado do g ande p epa a p acasas
eque ams a dis inguida meno o diccioná io da língua Li uânia. Assim um longo empo na
imp ensa e em á ios documen os oi chamado es e kalbininkų sumany o p á ico lexicog a ijas
eikalas. Quando ele depois de alguns décadas oi p epa ado, ecebeu o nome Daba inės lie u ių
kalbos žodynas (1954). 3 Assim e oi ei a nas úl imas úl imas semanas da p imei a ocupação
so ié ica, mas zaėjus ócícios em aqueles de e es Balčikonis oi de ol ido.
A. PuPkis. An anas Salys e diccioná io 13 jablonskine esc i a. Rendezando o segundo omą dos
líde es do ins i u o semp e o am anunciados zamon ai melho a dicodiino edagação e inje i
uma no a esc i a. Eles o am iniciados implemen a 1942 m. e a ą: do di e o An ano Salio
p o isão po esą um único y . edi o i ao neap ėpiamo abalho oi suda y a cien í icinė
pagalbinė komisija (į ją назнати Juozas Balčikonis, An anas Salys, P anas Ska džius, Janas
O embskis (O ębski) e Pe as Jonikas), que inha que esol e ques ões de sanda os e
esc eybos do žodyno. Os memb os da Comissão o am seespa sem abalhos: an ai Salys inha
que olha pa a a minių o mų pa eikimą ( anspona imą) (Lybe is 2009: 268), ki čia imą e
anzi y inius bei in anzi y inius eiksmažodžius ( en pa , p. 272), de e minação de skolinių e
homonimų, sudaik a a dėjusių būd a džių pa eikimą e k . (K uopas 1973: 259)4. Como a i ma
An anas Lybe is, J. Balčikonis espe a a da comissão ealmen e cien í ica ajuda (Lybe is 2009:
272), mas quando na segunda sessão oi le an ada a ques ão da e o ma de esc i a, o edi o
decla ou que a e cei a sessão de 1942 m. 14 de ou ub o sepa ou a opinião e mais em eles não ia.
Quando a no a esc i a mui o apidamen e oi discu ida e acei a pela comissão, ap o ada pela
academia de ciências e assinada do en ão conselhei o de educação (minis o), Balčikonis ecusou
a a apoia e se pas ou do ins i u o5. pode-se pensa que aquelas desen endimen os su gi am
p incipalmen e po causa P ano Ska džiaus e Juozo Balčikonio de empos mais an igos ha endo
con apõe, e aš ėjo po ambos os kalbininkų zazpy imo e ambições. galas im udo isso se
o nou quase ác io ginču esc e e ou não aís i p iebalsę j de ês conhecidos pala as de
šaknyje (bjau us, pjau i, spjau i). An anas Salys em oda aquela maiša į oi incluído como che e
da adminis ação e apoiou não Balčikonio, e Ska džiaus pusê, mas nela egėsi ela i amen e
ko ek iškai. Ta in is não pôde con ibui pa a o sklandaus dicioná io p epa ando. Visų p imei o
o am sup eiši i gen e da edação. Mandados líde es do ins i u o conse a já p epa adas
esc i a dos ex os do dicioná io eles se di idi am em dois acampamen os: uma pa e 44- apoiou
Ska džių e Salį, ou os não quise am publicamen e es a dian e an es de 4 De 28 de se emb o de
1942 a é 2 de julho de 1943 oco eu de odo uma eunião da comissão auxilia cien í ica. Nas
mesmas, p incipalmen e, o am con i mados mais impo an es Balčikonio noss a i e p incípios
de composição do dicioná io, pos e io men e o am conside ados ce os já saído I omo casos
e p incipalmen e edaguojamo II omo ex ai. Foi le an ada nãoja de á ios ne ikslumos e seiip
isokios ik as, pa icula men e edaguojamo II omo aisy inų coisas. Jais mais a de oi bem
sucedidamen e ap o ei ado II e pos e io es omos edi o iais no abalho. 5 Todas es as
pe ipe ições en e a cien í ica auxilia esa comissão e do dicioná io edi o du a am longo
empo. Todos ou quase odos os seus documen os es ão em a qui os, en ão é p eciso espe a ,
que de alhes seu con eúdo a accionamen o e as mesmas documen os publicação ajudasse
melho pe cebe anuo empo Li u ian language ins i u e y ojusią a mos e a e p eenche y ų
a é šiol ebesančią spagą Lie u ių kalbos žodyno is o ijoje.
14 KALBOS KULTURA | 85 edi o es. Nos anos de gue a isso e a luxo
excessi amen e g ande. Inclusi e aquele empo, quando po decisão Salio
oi empo a iamen e in e ompido abalho de imp ensa do dicioná io,
omis i eque idas ambições o am pe didos não uns ca os anos de
elabo ação e publicação do dicioná io.
Além disso in e no sussu idão ins i u e, con ap iecha mudikėlė e em p ensa.
Neminin an eka inių e empo de gue a Ska džiaus e Balčikonio discussões
pe iodizada na imp ensa p ecisa dize , que An anas Salys ques ões es es é
publicado apenas um a igo. Es a oi espos a a ex-sec e á io da edacção
Napaliu g igui po causa do seu a igo (g igas 1944) pasaky ų con acasš ų
cien í ica auxiliina comissão. An aną Salį, apa en emen e, o endeu isso, que
g igas acusou a comissão só co endo dicionino ex o, mas nada mais
nedi bindo, a i ma seman is e idências, que a comissão e ia se
ape eisinusa. Salys apidamen e a isso eagiu e publicou o a igo
Paaiškinimas Lie u ių kalbos žodyno eikalu (Salys 1944). Nele o au o en ou
jus i ica essencialidade da comissão, alegou que Balčikonis não indo se
nuleado do edagação, mas ele mesmo neinan e de seus de e es, po an o a
comissão ago a cuida do diccioná io edaga imo e imp ensdinimo. Sem ou a
ko, aqui ainda pik ai a écida g igui, que edação se ex i aikščiojusi
semelhan emen e como e g igas, que, omando mui o boa emune ação, ele
p óp io se pi ou p imei o do abalho e nuėjęs ku sočiau, e ele, como
es anhinho pessoa, nep ide ą cuida do luga de pe manência do ka o eco
do ocodyno. Apibend inando oda es a i ina de desen endimen os de dois
kalbininkų g upių de e ia dize , que em pa e oi jus ias ambas as pa es.
cien í ica auxilia esa comissão ins i uição oi momen o posi i o no abalho
de elabo ação do dicioná io, seu abalho pe mi iu pos e io men e melho a
alguns alguns assun os de edagação do dicioná io. Mas po causa da comissão
zaza imen o anos de gue a pe a ça esc i a e ela pe mi i diccioná io,
des e zadada ino ele ação a p imei o luga posi i os esul ados de nãodeu:
po causa de ambos sãos zazpy imo e ambições só susi dė uk diccioná io
p epa ação e publicação. Aqui pode íamos, sem menciona ou os coisas,
paci ua a espos a de Balčikonio Sali po causa de seu a igo a i mações um
exce o: Bu au opiniões, que kai aliojimen o de esc i a du an e gue a em
ge al é nesąmonė. Mui os onde alei, que du an e a gue a quase ale ia o
diccioná io pe mi i mesmo com co ek u as e os; co ek ū os e os mais a de possí el se ia co igi , e se mo essem lapelias com pala as, isso po nenhumus dinhei o deles nebea gau um. Mas ins i uições da ciência o am ou o caminho (Balčikonis 1978: 188).
Juozas Balčikonis aqui apa eceu ge okai įž algesnis. Além de udo isso, que o
apoiou na imp ensa e em ca as à edação ou as pessoas, dicódino
ka o ekai na e dade e a empenhado eno me pe igo e aqui o mais
impo an e a o e a como só An anas Salys.
A. PuPkis. An anas Salys e diccioná io 15 1943 m. mês de ma ço. okiečių okupacinei
pode íaz ence a ias academias de ciências e dispe si sčius ins i u o
a nau ojams, kilo pe igosus pa imônio do ins i u o e impo an es sua pa eia
Lie u ių kalbos žodino ka o ekai. Ap oximando-se on e e de possí eis
bomba deios da cidade di e o Salys sumou que ka o eká p ecisa a se le ado
de ins i u o e em algum luga esconde (e su gindo o assun o al ez a é expo
pa a o es angei o). m. ou ono de 1943 pa e ka o eca oi exle ada a Salan us
com conhecida ig eja kleboná, e ou a pa e mais a de escondupa Kaune, Š .
An ano na ig eja. Salys mesmo 1944 m. pasi ou pa a Occiden us ninguémcom
nep anešés, onde ka o eka escondida. Li uã a segunda ez ocupa os so ie as e
eskū us a i idades acadêmicas de ciências susi ūpin a paieškomis do lédio
ka o ekos. Suda i a g upo de abalho po es o ços escondida pa e da
ka o eca oi encon ada 1945 m. udenį Salan uos, e ou a pa e An ano Lybe io
ūpesčiu 1948 m. no início Kaune. Ši aip mokslui oi de ol ido eno me iqueza, po
causa do qual an e io men e e a nuogąs a ęs Balčikonis. Toda es a his ó ia
emendugniai ela ada naqueles paiseškos pa icipan es memó ias, publici i
ka o eka pe ėmimo documen ai (Kniūkš a 2007), desc end in ai es abelecido
An ano Balašaičio a igo (Balašai is 2010). De ela pode aze -se conclusão, que
Salys esponsi elmen e olha a pa a es e sociedade acumulada p op iedade,
es o ça á p o egê-lo con a pe dekção ou suniokoção e pa a isso dão mui os
es o ços. Di ek o ių pode jus i ica -se, que de ido à p essa na Li uânia ninguém
oi in o mado sob e a localização da ka o eca, e o gulha -se, que ela nada de
mau nea si iko. Oi aí odos aqueles acon ecimen os ago a boni amen e
encêndelados em uma das mais in e essan es na cul u a li uãs ling is á ios
de e i os. Passei ada de Li uânia e mais a de bem sucedidamen e abalhando
acadêmico abalho Salys nãožme ė lie u ių kalbos mokslo i p ak ikos eikalų.
Sem já mencionados abalhos, ainda se ia de escala ês seu nes a á ea
a y us ba us. Um deles se ia a chamada Bos on Li huanian Encyclopedia (XV
omas, 1968) publicado a igo comple o Žodynas (Salys: 213244), 1985 sa o iška
s udija sob e leksiką e leksikog a ia da língua li uânica. Nele p incipalmen e, sem
comunsas ano ações, amplamen e esc e e sob e mudanças do léxico da língua
li uânica anos da ocupação so ié ica, c i icamen e a alia-se mui os daqueles
empos no osada os. Na pa e da his ó ia da lexicog a ia sup in oduzi -se com
espécies de pala asynas, e isãoam-se a é ol išėję lie u iški žodynai. Mui o
espaço do g ande dicioná io dedicado à his ó ia. Nele há impo an es e só Salio
minimos ac os de sua his ó ia desde I omo apa ição. Sem ou os coisas,
esc e e e sob e a osenoje uncionuojančius du joodyno II omo a ius,
indicam-se seus ski umai. Além disso, pa e da léxicog a ia con a-se e sob e
Daba inės lie u ių kalbos žodino 1954 m. edição,
16 KALBOS KuLTūRA | 85 cujo i em é indicado bu us p é-ka iniame Li uanis ikos
ins i u e, e em ge al esse e bo apa ecimen o é a aliado posi i amen e.
Necessi a en a iza , que kalbamoje es údio Salys em nenhum luga não alo iza
Balčikonio abalho, só o menciona como dicioná io edi o ių, e em odo o ex o
bas an e yškias an iso ie icas disposições, mos adas anuome inas
en a i as de pode supoli in i p epa imen o de dicioná io e pa a i ele
ideologia a nai e. Do ou o lado, es e abalho de Salio é embo a não de alhado,
mas su icien emen e g ande p imei a es údio na alo y ea li uanos sob e
leksiką do idioma li uãos e leksikog a ijas da Li uânia. Ou a uma sa ea das
a i idades de An ano Salio é o abalho ao b ikalbio (lie u ių okiečių kalbų)
Lie u ių ašomosios kalbos žodyno (19261968). Jį desde 1923 m. começa am a
elabo a Al edas Senn (Al ed Senn), maksas Nyde mann (max Niede mann) e
P anas B ende is (F anz B ende ). P imei os sąsiu inos p epa a am odos os
ês suda y oias, após B ende io mo e (1938) abalha am ou os dois, e a
pa i de 1947 m. ainda con ibuiu An anas Salys. mo as Nyde manui (1954) à
dicódino abalha a Senas com Saliu e o acabou deixa . Além de seu abalho
comum (i Salio ki čiuo o ex o e ou os esul ados de abalho comum), é
p eciso menciona Salio pa eng ą apêndice des e dicioná io lis a de nomes
ik inių (V omas, p. 481 560; e Salys 1983: 185266). Mui os pelos exemplos e
de inições des e diccioná io usa am-no do g ande diccioná io da língua Li uânia
e ou os lexicog a ia abalhos o ganizado es, e o apêndice a dyno oi boa
base no minando oda os nomes Li uãos. Oip aí o úl imo abalho ba de An ano
Salio é pouco exs udijuado kalbo y os his o iikų e ebelaquia seus
in es igado es e de obje i a sua a aliação em odo con ex o da his o ia
kalbo y os Li uães. Como a i ma An ano Salio bióg a o Pe as Jonikas (1979:
XVII), abalhando lexicóg a o abalho An anas Salys cons an emen e sen ia
his o icas pe spec i as s oką. Po an o ainda nebaigus pe mi i Li u ians
esc i omosios linguagem dicodyno, Salys pasisakęs que e in is p epa á cu ą
his o inio lexicon do idioma Li u ians. Quando equalu 1969 m. lankėsi Li uânia,
mas o ocodyno pa eng i nespėjo. Joniko alega, deixou cole adas ma e iais,
po ém mais sob e ela não emos in o mação. Não es á cla o nem onde ago a
esse ma e ial es á. Assim, An ano Salio abalhai em á eas de pala a
(leksikologias) e lexicog a ia indicam pla i ude de in e esses do lingüis a e não
es á p a adê sua ak ualidade. Os seus mé odos de abalho i memen e
basea -se em dados da língua i a, examina ques ões em la gada pe spec i a
his ó ica, conside a -se no p incipio de p ecisão dos enómenos no minados,
não es á desa ualizada e hoje e o necem mui os pensamen os a di e sas
e lexões. Em ge al pa imónio das língo y as li uãs na a ual nossa
línguao y oje pode ia unciona mui o mais amplamen e, negu a é ago a. Ne ei-
A. PuPkis. An anas Salys e diccioná io 17 kė ų esquecš i, que An ano Salio
kalbo y os abalhos cons i uem de odo nosso kalbo y os legado undo
de ou o, e idėjų e minčių de ele sem i pode á ainda não uma uma ge ação de
in es igado es e no min ojos da língua Li uãs.
LITeRATūRA
B a l a š ai is A. 2010: Iš „Lie u ių kalbos žodyno“ ka o ekos i jos saugojimo
is o ijos. – Gim oji kalba 7, 29–32.
Balčikonis J. 1978: Rink iniai aš ai 1. Suda ė Aldonas Pupkis. Vilnius:
mokslas.
Dėk žodį p ie žodžio 2006: Dėk žodį p ie žodžio – u ėsi žodyną. A siminimai
apie kalbininką Juozą Balčikonį. Suda ė Bi u ė gobe ienė i Aldonas Pup-
kis. Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u o leidykla.
g i g a s N. 1944: Lie u ių kalbos žodynas i jo edakcija. – A ei is, ko o 28,
29.
Jo n ik as P. 1979: An ano Salio gy enimo i mokslinės eiklos pag indiniai
b uožai. – A. Salys. Raš ai 1: Bend inė kalba, XIII–XX.
K n i ū k š a P. 2007: Žodyno ka o ekos pe ėmimo dokumen ai. – Gim oji
kalba 11, 27–30.
K u o p a s J. 1973: A. Salio kalbinė eikla. – Lie u ių kalbo y os klausimai 14:
Bal ų kalbų eiksmažodžio y inėjimai, 257–259.
Lyb e i s A. 2009: Leksikog a ijos eo ija i p ak ika. Suda y oja Zi a Šimėnai-
ė. Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as.
P u p k i s A. 2010: An ano Salio bend inės kalbos no minimo pag indai i
k i e ijai. – A. Pupkis. Lie u ių kalbos no min ojai i puoselė ojai. Vilnius:
mokslo i enciklopedijų leidybos cen as, 201–208.
P u p k i s A. 2012: P anas Ska džius i didysis „Lie u ių kalbos žodynas“. –
Ac a Linguis ica Li huanica 67, 101–129.
S a l y s A. 1944: Paaiškinimas Lie u ių kalbos žodyno eikalu. – A ei is, ba-
landžio 11.
S a l y s A. 1979: Raš ai 1: Bend inė kalba. Redaga o Pe as Jonikas. Roma:
Lie u ių ka alikų mokslo akademija.
S a l y s A. 1983: Raš ai 2: Tik iniai a dai. Redaga o Pe as Jonikas. Roma:
Lie u ių ka alikų mokslo akademija.
S a l y s A. 1985: Raš ai 3: Į ai ūs s aipsniai. Redaga o Pe as Jonikas. Roma:
Lie u ių ka alikų mokslo akademija.
Ska džius P. 1997: Rink iniai aš ai 2: Bend inės kalbos dalykai. Suda ė i
pa engė Albe as Rosinas. Vilnius: mokslo i enciklopedijų leidybos ins i-
u as.
ecebida 2012 11 24