scieee Science in your language
[en] (orig) [lt] [de] [fr] [it] [es] [pt]

Heritage Language and Dialect Maintenance among Slovene Immigrants and their Descendants in North America

Read accessible full text
Machine-translated document

This is a machine-generated translation of the original document and may contain errors, omissions, or changes in meaning. Do not rely on this translation for quotations, citations, or authoritative references. Please consult and cite the original document.

Heritage Language and Dialect Maintenance among Slovene Immigrants and their Descendants in North America

Author: Nada Šabec; Mihaela Koletnik
Year: 2017
Source: https://journals.lki.lt/actalinguisticalithuanica/article/download/836/927
S aipsniai / A icles 219
NADA ŠABEC
Uni e si y o Ma ibo
Campos de pesquisa: dialec ologia, sociolingüís ica,
linguís ica de con a o.
MIHAELA KOLETNIK
Uni e sidade de Ma ibo
Campos de pesquisa: dialec ologia, sociolingüís ica,
linguís ica de con a o.
HERANÇA LINGUÁRIA E
Manu enção de diale os
En e os eslo enos
Imig an es e seus
Descenden es no No e
Amé ica do No e
Imig an es eslo enos e seus palikuonių na
Amé ica do No e pa eldė osios kalbos i
a mės išsaugojimas
Ano ação
O a igo concen a-se no con a o linguís ico eslo eno-inglês na Amé ica do No e. É
desc i a a si uação linguís ica ge al em duas comunidades eslo enas ame icanas e
canadenses (Cle eland, Vancou e ), en a izando a elação en e o g au de manu enção da
língua ma e na ou da língua he dada dos imig an es e dos seus descenden es, po um lado, e
o seu sen ido de iden idade é nica, po ou o. Os aspec os his ó icos, sociais e cul u ais da
imig ação eslo ena pa a os EUA e o Canadá são abo dados. Segue-se uma análise linguís ica
po meno izada dos dados ob idos a a és de en e is as g a adas em i a de in o man es
indi iduais pe encen es a ês ge ações. Es amos pa icula men e in e essados nas
a iedades sociais de eslo eno u ilizadas pelos in o man es (diale o, língua coloquial
egional, eslo eno pad ão), bem como na p esença do inglês no seu discu so (mani es ado que
NADA ŠABEC, MIHAELA KOLETNIK
220 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVII como emp és imo, oca de código ou na o ma de
des ios da no ma eslo ena nos ní eis onológico, mo ológico e sin á ico. O papel do diale o
como a o de iden i icação é nica é discu ido.
Pala as-cha e: imig ação, língua he dada, língua ma e na, diale o,
con ac o eslo eno-inglês
ANOTACIJA
S aipsnyje analizuojami slo ėnų i anglų kalbų kon ak ai Šiau ės Ame ikoje. Ap ašoma
bend oji kalbinė d iejų Ame ikos i Kanados slo ėnų bend uomenių (Kli lando i Vanku e io)
si uacija, pab ėžian imig an ų i jų palikuonių gim osios pa eldė osios kalbos išsaugojimo
i au inio apa umo san ykį. Ap a iami is o iniai, socialiniai i kul ū iski iamas socialinėms
niai slo ėnų imig acijos į JAV i Kanadą aspek ai. S aipsnyje pa eikiama išsami ijų ka ų
in o man ų į dik o oną į ašy ų in e iu duomenų ling is inė analizė. Ypa ingas dėmesys
in o man ų a ojamoms slo ėnų kalbos a mainoms ( a mei, egioninei šnekamajai kalbai,
bend inei slo ėnų kalbai) bei anglų kalbos a ojimui jų kalboje (skoliniams, kodų kai ai a
nuk ypimams nuo slo ėnų kalbos no mos onologiniame, mo ologiniame i sin aksiniame
lygmenyje). Ap a iamas a mės kaip au inio iden i e o ak o iaus aidmuo.
ESMINIAI ŽODŽIAI: imig ação, pa eldė oji kalba, gim oji kalba, a mė, slo ėnų i anglų
kalbų kon ak ai.
1. INTRODUÇÃO
A língua é uma pa e essencial da iden idade, azão pela qual a elação en e os dois
ap esen a um ópico in e essan e a explo a a ní el indi idual e social. Is o aplica-se
a ci cuns âncias o diná ias, mas ainda mais a con ex os especiais, como a imig ação,
onde os dois podem in e agi de manei as ela i amen e complexas e in igan es. De
aco do com a eo ia da acul u ação de Be y (1990), os imig an es podem adap a -se
ao no o ambien e a a és de qua o es a égias al e na i as: assimilação,
ma ginalização, sepa ação e in eg ação. Os ês p imei os en ol em um abandono
comple o da cul u a o iginal ou a adesão a ela a é o pon o de se comple amen e
isolado da sociedade con encional. No en an o, uma es a égia mui o mais bem
sucedida, que melho desc e e a expe iência eslo ena, é a in eg ação, na qual os
imig an es ize am udo o que es a a ao seu alcance pa a e sucesso no No o
Mundo, ado ando a cul u a e a língua da sociedade dominan e, ao mesmo empo em
que consegui am man e elemen os (ou pelo menos uma a i ude posi i a em elação)
à sua he ança.
S aipsniai A igos 221 e 221
He i age Language and Dialec Main enance among
Slo ene Immig an s and hei Descendan s in No h Ame ica
É, po an o, o nosso objec i o explo a o g au em que a língua ma e na oi
p ese ada en e os p imei os imig an es eslo enos (lingua he dada no caso das
ge ações mais jo ens). Isso depende de uma sé ie de a o es, que ão desde o
amanho da comunidade de imig an es a é as manei as em que a enência da
is ansmi ed om gene a ion o gene a ion, esul ing ei he in language main-
língua, a mudança de língua ou a é mesmo a ex inção da língua. Po azões
ób ias, ambém são ap esen adas as manei as em que o inglês in luencia sua
língua. Os emp és imos e a oca de códigos, como dois ipos dis in os de
discu so bilíngue ipicamen e u ilizados po di e en es ge ações, são
examinados, assim como os des ios in luenciados pelo inglês em elação à no ma
eslo ena nas seções eslo enas dos dados. Todas as a iedades de eslo eno são
ocus emains on he p esence o a ious ea u es o egional and local dialec s
conside adas, mas de aco do com o ema des e a igo, o nosso p incipal de eslo eno de ec ado no discu so dos in o man es.
2. Um b e e his ó ico e social
OUTLINE DE IMIGRACÃO SLOVENICA
Pa a a Amé ica do No e
Com exceção de alguns indi íduos, a maio ia dos eslo enos emig ou pa a os EUA em duas
g andes ondas de mig ação: a p imei a en e a i ada do século XIX e 1924 como imig an es
econômicos e a segunda após a Segunda Gue a Mundial como imig an es polí icos. Eles se
es abelece am em á ias pa es dos Es ados, com a maio comunidade se o mando em
Cle eland, OH2. Em e mos de amanho, sua con apa e canadense é To on o3, On a io,
onde a maio ia dos imig an es se es abeleceu após a Segunda Gue a Mundial. Mais
chegadas econômicas chega am a ambos os países nas décadas de 1960 e 1970, mas em
g ande pa e em núme os insigni ican es. Os p imei os imig an es i iam em comunidades
seg egadas, onde es abelece am uma ede de o ganizações é nicas que se iam an o
como agências de ajuda mú ua quan o como cen os de a i idade cul u al. Fo a do
abalho, eles e am em sua maio pa e capazes de unciona em eslo eno: seus ilhos, no
en an o, que se bene icia am do sis ema educacional ame icano-canadense, ap ende am
inglês, p og edi am social e economicamen e e, pos e io men e, se muda am pa a os
subú bios. Em 1924, os Es ados Unidos ap o a am a Lei de Imig ação, que es ingiu mui o o
núme o de no os imig an es.
Os dados do censo de 1910 lis a am 14.332 eslo enos em Cle eland, o nando-a na época a e cei a
maio cidade eslo ena do mundo (depois de Ljubljana e T ies e). Hoje, Cle eland em
ap oximadamen e 50.000 pessoas que ei indicam he ança eslo ena.
3 To on o em ap oximadamen e 10.000 pessoas de ascendência eslo ena.
NADA ŠABEC, MIHAELA KOLETNIK
222 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVII endência in ensi icada com as ge ações
mais jo ens; linguis icamen e, como consequência, obse amos um ciclo ípico de
ês ge ações, du an e o qual o eslo eno oi em g ande pa e deslocado pelo inglês
dominan e. A única ge ação que ainda é (pelo menos em pa e) bilíngue é, po an o,
a segunda, enquan o as ge ações mais jo ens possuem um conhecimen o
ex emamen e pob e ou nenhum de sua língua he dada. Independen emen e disso,
a ex ensa pesquisa ealizada em Cle eland, Washing on, DC, Laguna Niguel, CA,
To on o, ON e Vanoco e , BC (Šabec 1995, 1997, 2006, 2011, 2016; Šabec, Kole nik 2017)
mos a que, pelo menos em um ní el simbólico, a língua con inua a desempenha
um papel impo an e em sua iden i icação é nica. O mesmo se aplica à cul u a, uma
ez que a maio ia se conside a ame icana ou canadense, mas se o gulha das suas
aízes eslo enas.
3. DESENHO DE INVERSIÃO
De aco do com o obje i o da nossa pesquisa, decidimos compa a o discu so alado de
in o man es o iginá ios de á ias pa es da Eslo énia, ou seja, aqueles que alam diale os
di e en es. O eslo eno é um idioma ex emamen e he e ogêneo (usado a ní el nacional,
guage (Topo išič 2000). I con ains s anda d and non-s anda d a ie ies, he
o me including he codi ied o mal li e a y a ie y e e ed o as S anda d
especialmen e na esc i a) e um idioma coloquial pad ão, es e úl imo consis indo em a iedades
coloquiais egionais e diale os locais. Há mais de cinquen a diale os di e en es alados na
Eslo ênia, e idealmen e nosso es udo ab ange ia odos eles. É possí el, embo a imp o á el,
que a nossa pesquisa em andamen o possa p oduzi dados ão ab angen es, no en an o, a
nossa es a égia de pesquisa oi analisa qualque diale o que nossos indi íduos selecionados
alea o iamen e alassem. A im de não excede o escopo des e a igo, e ainda assim
ap esen a os diale os que sen imos exibi as di e enças mais ma cadas, escolhemos os
alados em P ekmu je, Es í ia, Ro e, No anjska e em Ma ibo . O nosso objec i o e a
de e mina qual dos diale os escolhidos es á melho p ese ado e, especi icamen e, quais são
as ca ac e ís icas dialec ais que p edominam no discu so dos in o man es. Também
p ocu amos inclui memb os de di e en es ge ações e ealiza nossa pesquisa em dois
cená ios: Cle eland como a maio comunidade eslo ena-ame icana e Vancou e 4 como uma das
meno es canadenses. O objec i o e a a alia a impo ância do amanho e da i alidade das
comunidades no compo amen o linguís ico dos indi íduos pa icipan es nes e es udo e
es abelece a ex ensão em que a língua des es 4 Há ap oximadamen e 2000 canadenses de
ascendência eslo ena em Vanocu e , 400 dos quais são memb os a i os da sua única
o ganização é nica […] a Sociedade Eslo ena de Vancou e .
S aipsniai A igos 223 e 223
He i age Language and Dialec Main enance among
Slo ene Immig an s and hei Descendan s in No h Ame ica
Os indi íduos são um e lexo da i alidade e nolinguís ica das comunidades
(Giles, Bou his, Taylo 1977; Ehala 2009).
Os dados pa a a nossa análise o am ob idos a a és de en e is as e na a i as
g a adas; A sua in e p e ação é apoiada pela obse ação dos pa icipan es
du an e o abalho de campo ealizado no ou ono de 2016. As en e is as consis iam
em pe gun as elacionadas com a imig ação dos indi íduos, os seus pad ões de
socialização e ac i idades é nicas, bem como com o seu uso da linguagem e a i udes
(con e sando sob e á ios ópicos, com á ios in e locu o es e em ambien es
o mais e in o mais).5 Fo am semi-es u u ados de modo a pe mi i que os
indi íduos elabo assem ópicos indi iduais, compa ilhando sua expe iência pessoal
mais li emen e. Embo a um maio núme o de indi íduos o necesse um quad o
sociolingüís ico mais ab angen e das comunidades in es igadas6, decidimos, no
in e esse de uma análise linguís ica mais de alhada, examina apenas os dados
ecolhidos de se e alan es indi iduais (que, no en an o, pa eciam se bas an e
ep esen a i os das suas comunidades). Fo am g a adas 19 ho as de ma e ial,
sendo a du ação média da en e is a Duas ho as e meia. Os esul ados são
ap esen ados de aco do com a ge ação ( ês) e o diale o. Em odos os casos, as
sen ed alongside hei S anda d Slo ene (SSl.) equi alen s. The emphasis is on
ca ac e ís icas dialec ais iden i icadas são a p e onologia, em pa e sob e a
mo ologia e a sin axe, e ambém sob e as á ias manei as em que o inglês in luencia o eslo eno dos nossos in o man es.
4. Análise linguís ica dos dados
Colec ado
4.1 Imig an es de p imei a ge ação
Dos qua o in o man es pe encen es à p imei a ge ação, um i e em Cle eland e
ala o diale o P ekmu je, enquan o os ou os ês são de Vancou e , dois alam o
diale o Ro e e um a língua coloquial egional da cidade de Ma ibo . Todos são
imig an es econômicos e ie am pa a os EUA/Canadá no inal dos anos 50 e início
dos anos 60.
5
Semelhan e às pe gun as do ques ioná io do es udo de Cle eland (Šabec 1997). 6 O es udo
de Cle eland (Šabec 1997), po exemplo, baseou-se nos dados ecolhidos a pa i de
200 indi íduos.

NADA ŠABEC, MIHAELA KOLETNIK
224 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVII
4.1.1. The P ekmu je dialec
Nossa in o man e eio pa a Cle eland com mui o pouca educação o mal em
eslo eno (escola p imá ia), mas con inuou sua educação nos Es ados Unidos,
High School Equi alency Diploma. She is now e i ed, bu in he pas wo ked
ganhando um emp ego como sec e á ia em um negócio p i ado. Ela ainda é mui o
a i a na ida é nica da comunidade e em mui os con a os sociais com ou os
eslo enos, p incipalmen e aqueles que alam o mesmo diale o que ela.
O diale o de P ekmu je pe ence ao g upo de diale os panônicos e é alado na
Eslo ênia mais o ien al. Além disso, ambém é usado em algumas aldeias a les e e
ao no e de Radgona, na Áus ia, e ao longo do io Raba (a chamada egião de
Po abje) na Hung ia. Es e diale o, que no passado ajudou a p ese a o ca á e
eslo eno da egião ao longo do io Mu a, es á i memen e en aizado en e o po o
e é o símbolo mais salien e da iden idade P ekmu je7. Po an o, não su p eende
que seja o diale o mais bem p ese ado en e os imig an es eslo enos em
Cle eland. As seguin es ca ac e ís icas do diale o o am iden i icadas na
en e is a com o nosso in o man e: (1) colocação dialec al ípica de ên ase com
odas as e acções de ên ase (p. ex., zàčne […]i begins[…], SSl. začnè) e ogais
cu as que podem oco e em qualque sílaba de pala a (p. ex., àmišz […]you
unde s and[…], SSl. azúmeš); (2) a p esença de odas as ogais ípicas do diale o
de P ekmu je jun amen e com os di ongos dialec ais [e[…]] em ez do ya
p o o-esla o (p. ex., s e[…] wo ld[…]) e [o[…]bo >] em ez do longo p o o-esla o (p.
ex., […]schools[…]) e nasal (p. dialec al [ü] em ez de u/ (po exemplo, d ügi ‘ou o, [ö]
em ez de u, i/ quando adjacen e a um sono an (po exemplo, ö a ‘ho a, šö ki
‘la go) e [u] desen ol ido a pa i do ocálico […] (po exemplo, puno […] ull[…], uk
[…]wol […] (3)), a longa p o o-esla a, que no diale o pe manece abe a (po exemplo, d a […] wo[…]), enquan o a cu a é labializada (po exemplo, b å […] a […]).
"i mão".
Os des ios do diale o na di eção do eslo eno pad ão são jus os. Depois de um b e e pe íodo de
ly a e and include occasional use o he ollowing: monoph hongs ins ead o
independência sob o p íncipe eslo eno Kocelj, os eslo enos de P ekmu je i e am sob o domínio
húnga o (874-1919). Eles ambém o am expos os à in luência c oa a-Kajka ian. Apesa das
ci cuns âncias his ó icas mui o di íceis, eles consegui am p ese a sua iden idade é nica e
linguís ica e hoje a é êm li e a u a esc i a no diale o P ekmu je. O T a ado de T ianon (1920)
a ibuiu a maio pa e do e i ó io en e os ios Mu a e Raba à Eslo ênia, enquan o 9 aldeias ao
longo do Raba pe manecem na Hung ia. luga de es esse. Além disso, o agudo ma ca o comp imen o e
8 S anda d diac i ic ma ks a e used: he acu e ( ˊ), he b e e ( ˋ) and he ci cum lex ( ˆ ) ma k he
a p oximidade de e e o, o b e e […] a b e idade e a abe u a de e e o, e o ci cun lexo […] o comp imen o
e a abe u a de e e o. A semi- ocal é wi en como .
S aipsniai A igos 225 e 225
He i age Language and Dialec Main enance among
Slo ene Immig an s and hei Descendan s in No h Ame ica
di ongos dialec ais (po exemplo, pa a […] his[…] em ez de dialec al o[…], snek
[…]snow[…] em ez de dialec al sne[…]k), a p onúncia não a edondada em ez de
a edondada de u (po exemplo, u […]he e[…] em ez de dialec al ü), e o luga de
ên ase eslo eno pad ão (po exemplo, lepó […]nice[…], samó […]only[…] em ez de
dialec al lé[…]po, sàmo). As consoan es são, como eg a ge al, p onunciadas
dialec almen e; As únicas expec a i as são ocasionalmen e encon adas com x, e
m. No diale o, x/ é silencioso ou subs i uído po j/, mas às ezes é p onunciado como
no eslo eno pad ão (po exemplo, xodili […] eles caminha am[…], s ax […] medo[…] em
ez de odili dialec al, s aj […]). / an es que uma consoan e não sono an e pe ca
sua sono idade, mas pode, em casos a os, pe manece sono an e como no eslo eno
pad ão (po exemplo, küp "jun os" em ez de küp dialec al /). Como o m/, isso é
subs i uído po n/ no diale o, mas às ezes é p onunciado da mesma o ma que no eslo eno pad ão (po exemplo, am […] he e[…] em ez de an dialec al /).
Em odos os casos, obse amos o uso de pad ões de in lexão dialec al. Is o aplica-se
às declinações, às conjugações e à compa ação de adje i os. Os des ios são
encon ados em subs an i os masculinos singula es no caso loca i o, onde a
e minação -u do eslo eno pad ão é ocasionalmen e usada em ez do -i dialec al (po
exemplo, do[…]mu […]em casa[…] em ez do dialec al do[…]mi). O mesmo é e dade
pa a os subs an i os emininos singula es no caso ins umen al, onde a e minação
dialec al -o (< -o ) é ocasionalmen e subs i uída pelo eslo eno pad ão -o (z ma e jo
"com mãe" em ez do dialec al z ma e jo ). O diale o p ese ou os ês gêne os,
bem como o uso do dual.
En e as ca ac e ís icas dialec ais ípicas es ão ambém cons uções de
pa ículas, ases exclama ó ias, in e jeções, ad e bios dialec ais o iginais (po
day’, nikaj ‘no hing’, p le ‘be o e’, ano ‘ea ly’, sigda ‘always’, zaj a ‘in he mo n-
ing’), pa icles (e.g. šče ‘s ill’, e(j) ‘bu ’), and conjunc ions (e.g. ka ‘ ha ’, dokič
exemplo, ednok […]once[…], gnes […] o- […]un il[…], da […]when[…]). Da mesma o ma,
encon amos epe ições de odos os ipos e ico ocabulá io panônico (po
exemplo, belice […] o os […], be ežen […] ill […], deca […] c ianças […], guča i […] ala […],
iža […] uma casa […], obi […] almoço […], zna i […] sabe […]). É in e essan e que alguns
alec al equi alen s, such as sumič, kuk ca, e i, bu occasionally also by Ge man-
lexemas eslo enos pad ão, como koma , ko uza, ukaj, sejam subs i uídos não
apenas po seus diismos. Es es o am emp es ados pa a o diale o P ekmu je já
nos pe íodos alemão an igo e médio (po exemplo, cuk […] ain[…] ← Ge m. Zug, cuke
[…] açúca […] ← Ge me. Zucke , g išno […](pa a)cla o,[…] ← MHG. Gewiss, janka […] uma
saia[…]← Ge m. Janke […]um ipo de oupa pa a homens ou mulhe es[…], ku e […]
mala[…] ← Ge m. Co e , lage […] campo […] ← Ge m. Lage , penezi […]money[…] ← OHG p enni(n)g […]coin[…], p oba i […] o y[…]← Ge m. p obie en, žlah a ‘pa en es ← OHG slah a, MHG slah e, slah ‘ ibo.
NADA ŠABEC, MIHAELA KOLETNIK
226 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVII
4.1.2. O Diale o Ro e
O diale o Ro e é alado em uma ex ensa á ea mon anhosa e a bo izada localizada a
oes e da capi al Ljubljana. Na época do assen amen o esla o, es a e a uma á ea
ela i amen e pouco po oada. Os nossos dois in o man es são ma ido e mulhe . Eles
alam o diale o local de V hnika, que az pa e do diale o Ho jule, um dos seis diale os
um pouco di e sos que compõem o g upo dialec al Ro e9. O diale o Ho jule
p ese ou con as es onémicos e quali a i os. É semelhan e ao eslo eno pad ão em
que seu sis ema ocálico consis e em mono ongos; As únicas exceções são os
di ongos [je] e [ a] usados em ez do longo e abe o e in e o. Ambos os in o man es
alam a a iedade coloquial eslo ena cen al en elaçada com elemen os de seu
diale o na i o. Isso e a espe ado, uma ez que, an es de imig a em pa a o Canadá, um
deles se o mou no ensino médio e o ou o em uma aculdade em Ljubljana. Eles
abalha am como écnico médico e con abilis a ce i icado, espec i amen e, mas
ago a es ão aposen ados. Eles êm alguns amigos eslo enos, mas não azem nenhum
es o ço especial pa a se en ol e em a i idades é nicas. Embo a enham pe dido as
ca ac e ís icas onêmicas dialec ais, p ese a am as quali a i as. Na sua ala não
há di ongos dialec ais; Em ez disso, eles p onunciam mono ongos eslo enos
pad ão, como kosa […]scy he[…] (dialec al k asa) e ses a […]sis e […] (dialec al
sjes a). A sin axe simpli icada, bem como a edução de ogais cu as acen uadas
em semi- ogais, é ípica de sua língua coloquial egional (po exemplo, jəs < < < I <,
əm […], bəl […]mo e […]), assim como a pe da de ogais não acen uadas (zlo […] e y […],
ko […]so[…], člo k […]a man/human being[…]) e o uso de Ge coloquial. Assim, os cu os e
manisms (e.g. amilja ‘ amily’, penzija ‘ e i emen ’, pajzel ‘a shabby oom’).
acen uados em sílabas echadas e são p onunciados como semi- ocais (po exemplo,
nəç […]no hing[…], kəp […]a heap[…], (assim) blə […] hey we e[…]). Além disso, eles se
en ol em no chamado […]akanje[…], ou seja, a ansição do não es essado […]o[…] em
[…]a[…] (po exemplo, sašolci […]companhei os de escola[…], z b a am […]com i mão[…]).
Ou as ca ac e ís icas dialec ais incluem a pe da da sílaba- inal kupui/ em
pa icipios plu ais em -l e no caso nomina i o de adje i os plu ais (po exemplo, začel
[…] eles começa am[…], poslal […] eles en ia am[…], dobə […] bom[…]), a sílaba- inal -el,
[…]il e […]e p onunciada como [u] (po exemplo, eku […] ele disse[…], […] ele comp ou[…],
ce ku […] uma ig eja[…]), a edução de uma sílaba não acen uada após uma sílaba
acen uada (po exemplo, boga […] boga ich), e a pala ização de consoan es pala al
(po exemplo, […] she […], […] zamenjali […]). Na mo ologia, a in luência dialec al explica
a masculinização dos subs an i os neu os (po exemplo, ( sak) le < ( sako) le o
[…]( odos) os anos[…]), a pe da do dual (po exemplo, o s a obed ble e lepe punce […]
ambos e am meninas boni as[…]) e o uso de pala as cu as
9 Os diale os o am nomeados em homenagem à pala a alemã eu en, que signi ica co a madei as.
S aipsniai A igos 227 e 227
He i age Language and Dialec Main enance among
Slo ene Immig an s and hei Descendan s in No h Ame ica
o mas in ini i as (po exemplo, mo am eč […]I ha e o say[…], smo ho eli us a
[…]we wan ed o c ea e[…]).
4.1.3. A língua coloquial egional de Ma ibo
De emos no a que a língua alada na cidade de Ma ibo não é um diale o, mas sim
uma língua coloquial egional do no e da Es í ia. Na e dade, é uma a iedade
sup adialec al, desempenhando unções semelhan es às do eslo eno pad ão a
ní el nacional. É o esul ado da in e seção di e a dos g upos de diale os es í io e
panônico, o p imei o es ando em con a o com Ma ibo no sul e oes e e o úl imo no
no e e les e. Nossa in o mado a nasceu em Ma ibo , onde ambém se o mou no
ensino médio. No Canadá, ela se ma iculou na aculdade e abalhou como designe
de in e io es eelance an es da aposen ado ia. Ela é mui o a i a na ida social e
é nica da comunidade. Seus dados mos am as seguin es ca ac e ís icas ípicas
da língua coloquial de Ma ibo :
(1) e acções de ên ase (dialec ais) ecen es (p. ex., láhko […]easily[…], p ê eč […] oo
much[…], p íšla […]she came[…] em ez de SSl. lahkó, p e èč, p išlá) e ên ase dupla em
pala as complexas (p. ex., ob á o ódja […] o eman[…], SSl. ob a o ódja); (2) a pe da
de con as es quali a i os e a a iação na qualidade das ogais, em que o e e o
acen uados, p onunciados como onemas abe os no eslo eno pad ão, são
owels; (3) e en hough S anda d Slo ene and he Ma ibo speech con ain only
monoph hongs, due o he in luence o he dialec s in close con ac wi h Ma -
p onunciados como mui o p óximos ibo , nosso in o mado ocasionalmen e usa
di ongos, bem como mono ongos e di ongos de o ma in e cambiá el (p. ex. es […] e[…]s […] eally[…], šola […]la […]school[…], le o […] li[…]
"ano", "bem" ou "bem".
Em ogais sem ên ase, no amos alguma edução de ogais mode nas, enquan o o
sis ema de consoan es mos a e lexos dialec ais no caso do pala all[…]/ (po
exemplo, posla […]bed[…], p ija l […] iend[…] em ez de SSl. pos elja, p ija elj). A
consoan e nj/ não é pala alizada no diale o, mas p onunciada da mesma o ma que no
eslo eno pad ão (po exemplo, z njimi […]com eles[…], ži lenje […] ida[…]). O
sono an e an es de consoan es não sono an es e em posições inais de pala as é
p onunciado como [ ], semelhan e aos diale os do no e da Es í ia e da Panônia (po
exemplo, se […]all[…], saki […]e e y[…]). O mesmo é e dade pa a a p onúncia
dialec al de -l sem ên ase em pa icipios masculinos (po exemplo: eko […]he said[…],
oženo […]he ma ied[…] em ez de SSl. ekel, oženil). Os subs an i os neu os plu ais
são eminizados (po exemplo, jabolke […]maçãs[…], okne […] janelas[…] em ez de SSl.
jabolka, okna). Há ambém uma endência a usa a e minação eminina -a em
declinações masculinas, mesmo que es as sejam usadas de o ma in e cambiá el
com as e minações -i eslo enas pad ão (po exemplo, bazenih […] nas piscinas […], po domo ah […] nas casas […]). Da mesma o ma, obse amos a coexis ência de dialec al e pad ão
NADA ŠABEC, MIHAELA KOLETNIK
234 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVII p oclamou a c ença de odas as ge ações de
que a língua ma e na/língua he dada é um impo an e a o de iden i icação
é nica. Na ealidade, é a cul u a que ealmen e p eenche esse papel, que os
eslo enos ame icanos e canadenses pe cebem como en iquecendo suas idas e
aumen ando sua au o-imagem posi i a. O es udo o nece, assim, uma isão
ascinan e da au o-pe cepção dos imig an es eslo enos e de seus descenden es,
bem como da complexidade da elação en e a manu enção da língua ma e na e o
sen imen o de iden idade é nica. Também sublinha a impo ância do diale o em
oposição ao eslo eno pad ão, pois pa ece que, pa a aqueles que ainda alam
eslo eno, um diale o é um modo de exp essão mais au ên ico.
Li e a u a e li e a u a
John Be y W. 1990: Psicologia da Acul u ação em Neb aska. […] John J. B emen (ed.)
Simpósio de Mo i ação de Neb aska. Vol. 37: Pe spec i as in e cul u ais. Lincoln:
Imp ensa da Uni e sidade de Neb aska, 201[…]235.
Ehala Ma in 2009: Uma ma iz de a aliação pa a a i alidade e nolinguís ica. […] Susanna
Pe o , Tom P ies ly, Colin Williams (ed.) Di ei os, p omoção e ques ões de in eg ação
das línguas mino i á ias na Eu opa. Palg a e Macmillan, em 123137. Giles Howa d, Richa d
Y. Bou his, Da id M. Taylo 1977: Em di eção a uma eo ia da linguagem nas elações de
g upos é nicos. […] Howa d Giles (ed.) Língua, E nia e Relações In e g upos. Lond es:
Academic P ess, 307-348. (em inglês) Kole nik Mihaela 2005: Ma ibo ski pogo o ni jezik.
(Língua de con e sação de Ma ibo ) […] Časopis za zgodo ino in na odopisje 37, 245[…]254.
Loga Tine 1996: Dialec ološke em jeziko nozgodo inske azp a e, ed. Ka men Kenda
Jež, po a o . Ljubljana: ZRC SAZU.
Meško Ka ja 2004: Oh anjanje p ekmu skega na ečja med slo enskimi izseljenci
Cle elandu. Diploma de abalho. Ma ibo : Faculdade Pedagógica. Plu Sil a 2008: 50 anos da
Sociedade Eslo ena de Vancou e . Vancou e : Sociedade Eslo ena de Vancou e . Poplack
Shana 1980: Às ezes eu ou começa uma ase em inglês y e mino en español: em di eção a
uma ipologia de oca de códigos. […] Linguís ica, 581[…]616. Rigle Jakob 1962:
Južnono anjski go o i. (em inglês) Ljubljana: Academia Eslo ena de Ciências da A e.
Šabec Nada 1995: Meio pa pu. A língua dos eslo enos ame icanos. Ljubljana: ŠKUC,
Es údio Humani a is.

S aipsniai / A icles 235
He i age Language and Dialec Main enance among
Slo ene Immig an s and hei Descendan s in No h Ame ica
Šabec Nada 1997: con a o de língua eslo eno-inglês nos EUA. […] In e na ional
Jou nal o he Sociology o Language 124: Sociolinguís ica do eslo eno,
Šabec Nada 2006: Jezik, d užba in kul u a: slo enščina s iku z angleščino. –
129[…]183. Sla is ična e ija 54/edição especial, 327[…]342.
Šabec Nada 2009: T oca de códigos. […] Vesna Muh ič, Lejla Sočanac (ed.) Linguís ica, Ox o d:
EOLSS Publishe s/UNESCO, 312[…]327. Šabec Nada 2011: Con ac o linguís ico eslo eno-inglês:
ensino e ap endizagem do eslo eno como língua ma e na nos EUA e no Canadá. […] Sonja
No ak-Lukano ič, Vesna Mikolič (ed.) Slo enski jezik s iku: sodobne usme i e ečjezičnega
in manjšinskega izob aže anja. Ljubljana: D uš o za upo abno jezikoslo je, 190[…]203.
Šabec Nada 2016: Língua, li e a u a e iden idade é nica: o caso da comunidade eslo ena de
Vancou e . […] Annales Se ies His o ia e Sociologia, 26/1, 75[…]84. Šabec Nada, Kole nik Mihaela
2017: O papel do diale o na e enção da língua ma e na dos canadenses eslo enos: um es udo
de caso. […] DiG 25, 51[…]67. […] DiG 25, 51[…]67. […] DiG 25, 51[…]67. […] DiG 25, 51[…]67. […] DiG 25, 51[…]67.
[…] DiG 25, 51[…]67. […] DiG 57, […]DiG 57, […]DiG 57, […]DiG 57, […]DiG 57, […]DiG 57, […]DiG 57, […]DiG 57,
[…]DiG 57, […]DiG 57, […]DiG 57, […]DiG 67 […]DiG 67 […]DiG Š umbe ge Saška 2009: Algumas
ca ac e ís icas do discu sojenega lingua Slo ence Nemčiji. […] Ve a Smole (ed.),
Slo enska na ečja med sis emom in abo. Ljubljana: Znans ena založba Filozo ske akul e e (Faculdade de Filoso ia da Uni e sidade de Ljubljana).
The ns on S ephan 1980: Enciclopédia de Ha a d de G upos É nicos Ame icanos.
Camb idge, MA: Imp ensa da Uni e sidade de Ha a d.
Topo išič Jože 2000: Eslo ênia eslo ênica. Ma ibo : Založba Obzo ja. (em inglês)
Imig an es eslo enos e seus palikuonių na
Amé ica do No e pa eldė osios kalbos i
a mės išsaugojimas
SANTRAUKA (em inglês)
S aipsnyje analizuojami slo ėnų i anglų kalbų kon ak ai Šiau ės Ame ikoje, pab ėžian
gim osios pa eldė osios kalbos išsaugojimo i au inio apa umo san ykį. ga, ilha do cen o
Pa eikiama is o inė, socialinė i kul ū inė slo ėnų imig acijos į JAV i Kanadą apž al-
de k eipian em Kli landą, como a maio pa e da comunidade ame icana eslo ênica, em
Vanku e į, como um dos meno es bend uomenių Kanadoje. Išsami kalbinės si uacijos abiejose
bend uomenėse analizė a skleidė pe ėjimo nuo slo ėnų p ie anglų kalbos p ocesą. Daugeliu
a ejų ai į yks a pe is ka as: pi mosios ka os imig an ai is da kalba slo ėniškai, jų
aikai daugiausia y a d ikalbiai, o ečiosios ka os na iai jau nebekalba slo ėnų kalba a kalba
ja ik išim iniais a ejais. Vis dėl o slo ėnų kalba, kaip
NADA ŠABEC, MIHAELA KOLETNIK
236 Ac a Linguis ica Li uanica LXXVII gim oji pa eldė oji kalba, užima labai s a bią ie ą
au inio iden i e o požiū iu (aukš esnę ie ą užima ik kul ū a). Aukš as Ame ikos i Kanados
slo ėnų gim osios pa eldė osios kalbos e inimas, no s kai ku iais a ejais ik simbolinis,
į odo jų sėkmingą in eg aciją į slo ėnų kalbos socialinėms a mainoms. De ido a es as azões,
isuomenę neapleidžian sa o au inio iden i e o.
Ling is inės analizės dalyje daugiausia dėmesio ski iama in o man ų a ojamoms
o am escolhidos á ios a mių bei egioninės šnekamosios kalbos a s o ai, siekian
a skleis i nes anda inių kalbos a mainų i bend inės slo ėnų kalbos san ykį. Į dik o oną
į ašy ų in e iu me u su ink i duomenys odo, kad pi mosios ka os imig an ai sklandžiai
kalba slo ėniškai i daugiausiai kalba a miškai. P ekmu jės egiono a mė y a ge iausiai
išlikusi, o ai y a yškiausias egiono apa umo požymis. An a e us, Ro ės a me bei
Ma ibo o mies o šnekamąja kalba kalbančiųjų disku sas nė a g ynas jame andama kai ku ių
cen inių slo ėnų šnekamosios kalbos i ne gi bend inės slo ėnų kalbos požymių. An osios
ka os in o man ė jau nebekalba ik slo ėniškai, be kalbėdama pe eina nuo slo ėnų p ie anglų
kalbos. Jos slo ėnų kalba y a iš ė ų pe im os Š i ijos a mės i kalbos ku suose išmok os
bend inės slo ėnų kalbos mišinys. Duos e cei os ca os in o man ai inglês kalbą já empo
sa o gim ąja kalba, o slo ėnų kalba jiems y a pa eldė oji kalba. Taigi jie kalba angliškai, ačiau
į sa o na a y ą į e pia am ik ų iš sa o No anskos a me kalbėjusios senelės bei
aikys ėje lanky uose kalbos ku suose išmok ų žodžių.
T ijų ka ų a s o ų palyginimas odo spa ų slo ėnų kalbos įgūdžių nykimą i anglų kalbos
į akos augimą. T ijų ka ų a s o ų palyginimas odo spa ų slo ėnų kalbos įgūdžių nykimą i
anglų kalbos į akos augimą. No caso dos in o man es de ensino supe io eslo enos, ou nos
Es ados Unidos ou no Canadá, no caso dos es udos de ensino supe io , ou no caso dos alunos
de ensino supe io , no caso dos alunos de ensino médio. Pasku iniojoje g upėje aip pa
pas ebimi yškūs nuk ypimai nuo slo ėnų kalbos no mos onologiniame, mo ologiniame i
sin aksiniame lygmenyje. Remian is gim osios pa eldė osios kalbos išsaugojimo laipsniu,
galime eig i, kad a mė y a pag indinė kalbos a maina iems y imo daly iams, ku ie u i
ge iausius slo ėnų kalbos įgūdžius. Ki aip a ian , a mė y a socialinė kalbos a maina, ku i y a au en iškiausia y imo daly ių iš aiškos o ma i s ip esnis e ninio i kul ū inio iden i e o ak o ius nei bend inė kalba.
Į eik a 2017 m. ugpjūčio 29 d.
NADA ŠABEC
Depa amen o de Es udos Ingleses e
Ame icanos Faculdade de A es, Uni e sidade
de Ma ibo Ko oška ces a 160, SI-2000 Ma ibo ,
Eslo ênia [email protected]
MIHAELA KOLETNIK
Depa amen o de Línguas e Li e a u as Esla as
Faculdade de A es, Uni e sidade de Ma ibo
Ko oška ces a 160, SI-2000 Ma ibo , Eslo ênia
mihaela.kole [email p o ec ed]