scieee Science in your language
[lt] (orig) [de] [fr] [it] [es] [pt]

Rašybos variantiškumo astrologijos terminijoje priežastys

Abstract

    Nors terminų sinonimiją ir variantiškumą lietuvių terminologijos darbuose įprasta skirti, pastarąjį siejant su terminų raiškos skirtumais, šiuos du reiškinius lemiančios priežastys dažnai tapatinamos arba jų skirtumai neryškinami. Daugiau minimos sinonimijos priežastys. Šiame straipsnyje sutelkiamas dėmesys į rašybos variantiškumo astrologijos terminijoje priežastis. Darbas grindžiamas interneto svetainėse skelbiamais tekstais.

Read accessible full text
Machine-translated document

This is a machine-generated translation of the original document and may contain errors, omissions, or changes in meaning. Do not rely on this translation for quotations, citations, or authoritative references. Please consult and cite the original document.

Rašybos variantiškumo astrologijos terminijoje priežastys

Author: Ramunė Vaskelaitė
Year: 2022
DOI: 10.35321/term29-06
Source: https://journals.lki.lt/terminologija/article/download/2176/2309
Rašybos a ian iškumo as ologijos e minijoje p iežas ys94 Ramunė Vaskelai ė
doi.o g/10.35321/ e m29-06
Rašybos a ian iškumo as ologijos
e minijoje azões
RAMUN VASKELAIT
Ins i u o das línguas Lie u ių
ORCID id: h ps://o cid.o g/0000-0001-6063-9699
ANOTACIA
Embo a e minos sinonimiją e a ian iškumą em abalhos de e minologia li uanas é
habi ual sepa a , o úl imo ligando com e minos aiškos di e enças, es es dois
eiškinius lemiančios causas mui as ezes apa izadas ou suas di e enumai
nãoyškinami. mais mencionas sinonimia azões. Nes e a igo su ilcia-se a enção em
esc i a a ian izidade da as ologia e minijoje azão. O abalho baseia-se em
ex os publicados em websi es.
ESMINIAI VOODŽIAI: a ian iškumas, esc i a a ian es, codi ikuo osios no mos, as ologija.
ABSTRACT
Te ms synonymy and e ms a ia ion a e usually dis inguished in he wo ks on
Li huanian e minology, bu he causes de e mining hese he wo phenomena a e
o en conside ed as common o he di e ences be ween hem a e no emphasised.
S onge emphasis is placed on he easons o synonymy. This a icle ocuses on he
causes o o hog aphic a ia ion in as ological e minology. The wo k is based on
ex s published in as ology websi es. KEYWORDS: a ia ion, o hog aphic a ia ion,
codi ica ion, as ology.
ĮVADAS. ASPECTOS SAMPRATOS
Di e en es amos da ciência lingüo í ica em sua p óp ia e miniação aos
enómenos es udados in oduzi , mas exis e e desses e mos, que ak ualús
a maio ia da ciência lingüo í ica, mesmo se n'essas e minis e signi icimas
nãoapaças concei os. Um deles a ian iškumas. Es e e mo é usado em
socioling is ica, geoling is ica (p.j.: Kup ienė e k . 2007; Aliūkai ė e k . 2020),
pala as dai boje (p.j.: Vaskelienė, Kučinskienė 2012; Vaskelienė 2013),
es ilis ikoje (p.j., Župe ka 2012), sa i a desen ol ido das línguas comuns
95Te minologija | 2022 | 29 a osenos ou no mas y issä (pg.: Miliūnai ė 1995,
2003), onde, apa eemiando socioling is ine concep a, signi icado do e mo
ecen emen e expandido a é ab ange não só a ian es de língua gene inė
(Miliūnai ė 2009). Ri os Miliūnai ės (2009) monog a ia, ambém e Žane os
Čėsnienės (2015) a igo sob e lexicinius a ius en a iza-se, que a ian iškumo
pesquisas suak ualino e expandê socioling is ica: XX a. segundo a me ade na
Amé ica socioling is ikai começėjus plė o is como sepa adamen e
kalbo y os k ypčiai, a ian iški kalbos eiškiniai o nou isa eisiu obje o de
pesquisa cien í ica. O obje o es u u al da linguo ia são as elações e
in e ações in e nas do sis ema de linguagem, e isso mui o limi ou o escopo
dos enômenos linguís icos in es iga i os, a socioling is ina pe spec i a
pe mi iu ab ange social, geo ínia análise de a ian es de ala, linguagem e
es udos de no mas es ilis icas, incluindo a ian es uncionamen os
a osenoje, aspec os da elação com no mas codi ico osas (Miliūnai ė 2009:
117120; Česnienė 2015: 163165). Socioling is icoje a ian iškumo pesquisas se
o mou em sepa ado di ecção a iões socioling is iką (Miliūnai ė 2009: 118),
mas aqui desen ol ida a ian iškumo concep a, egis, ge okai palie ė e
ou os amos da ciência lingüo y os. Aqui e Z. Čėsnienės analisado obje o nas
aduções de documen os da União Eu opeia besi eiškian ys a ian es
in oduzido como leksiniai a ian ai, embo a nes e abalho em essência
o ien e-se à elação dos emp és imos e seus co esponden es li u iškos, que
na lexicologia é habi ual chama de sinonimiais, e não de a ian iškumo elação
(p.: Pal zionis 1999: 188192; Jakai ienė 2010: 127130). Tal a amplo a ian izidade
samp a á en a-se inclui e em e minologiją (p z. :
S unžinas 2017, 2018).
No en an o, nos abalhos da e minologia li uânica já não umpou empo
gy uoja siau esnė a ian iškumo samp a a. O e mo a ian es, po exemplo, é
usado em 1994 em a igo Fisikos i echnikos e minų sinonimijos e inimas
(Kaulakienė 1994b). Ap a ian a e apa inicial do e minício pa icula men e
ca ac e ís ico a iação, aqui minimi sinónimos de pala as li u ichas
(pgnūžumas e spūdumas), emp és imos e sinónimos de pala as li u ichas
(pgnūžumas e pi mokas), a e ambém po causa de pala as de ab icação de
sinônimos, como assim, coincidindo, coincidindo e san apa, ca o de ga inis,
ca o de ga is, ca o de ga is, ga imis e ga ejys, e a i ma-se que não são
sinónimos, mas a ian es, explicando que os ussinhos os chamam de dublan es,
ou os eie ais, ou os a ian es e que amos usa o e mo Kaen. Isso e elasse
que dos sinônimos e a ian es da a ibuição
Rašybos a ian iškumo as ologijos e minijoje p iežas ys 96 Ramunė Vaskelai ė
lie u ių e minologijoje, podia pelo menos e in luência ao su gimen o do e mo
usų kalbo y a, com a qual anuome u ė a glaudžių sąsajų. No en an o ou o ou o
na mesma publicação imp imiu-se a igo Auš os ísicos popula a inimo a igos
e minija (Kaulakienė 1994a) como in luência galėjusį e eiksnį a skleis ä não só
usų kalbo y os da bus, mas e kalbo y os mokslo šakų sampynas bei sanki as. Nele,
os casos discu idos ambém se di idem em sinônimos e a ian es, e a di isão
explica-se assim: algumas denominações de concei os são elacionadas
mo ologicamen e, como e.g. e o iinkel e e o iá io caminho, gelžkelis, comp is e
comp imen o, e ou os, e.g., klys ugnė e žal ykslė, seman icamen e (Kaulakienė
1994a: 137). Sob e os p imei os a i ma-se que eles cons i uem a ian es
mo ológicas, e os segundos são lyg e sinónimas. Assim yškė ų siekis e minis
sinonimai e a ian es designa linguagem ní eisos enominius, al ez e consumi
aqueles ní eisis i ian es ciência shakų e minus. Em êlesnei os a igos, sinônimos
e a ian es ambém nomeiam-se sepa adamen e (p.ex.: Kaulakienė 2002, 2003, 2006,
2007), en e os úl imos menin não só apesaga, mas ambém p é-délio ou galūne
e minos se dis inguiam (p.ex.: demagne ismos e ismagne ização; g iaus inis e
g iausmas; abscisa e abscisė), bem como os con endo em o mas de consumo (p.ex.:
Džioulio dėsnis, Joulio dėsnis e Džaulio dokusėnis), dispa idades de dis inção (p.ex.:
a šokusi banga e a šioji banga) ou ou os (Kaulakienė 2003: 113). Leiando ambos
mencionados a igos, explica iam, que p ocu a sepa a mo ologico e seman ino
ní eis dos enomnios não oi o único sinónimos e a iões a ibuição base. A e em
con a isso oi p opos o apenas em um a igo, e de ou o, no qual se indica que os
lingüis as ussos ais casos como coincidência e coincidência, co po líquido e
líqu imas chamam de absolučiaisiais sinônimos ou duplice os, ê-se que es á sendo
a aliada semelhança ou di e ença de signi icado isso da lexicologia como conhecido
an es de absolusiu e pa ciais sinônimos (p.p i. Palionis 1999: 189; Jakai ienė 2010: 127;
VLEe). Concilia ais c i é ios keblu, pois e mos de signi icado coinciden es podem
se não só di e en es, mas ambém e mos com ca ac e ís icas de o ma (p.ex.,
molekė e molekula), e ice- e sa e mos com ca ac e ís icas de o ma podem se
ca ac e ís icos de signi icado ou de suas nuances (p. z.: p o ocolo de ape u a e
p o ocolo de ape u a, juolab es emunho de es emunho). Assim, em um a igo de
2004 as ígidas on ei as en e sinónimos e a ian as nė não éb ez i (Umb asas
2004).
E ao mesmo empo os susci an es con á ias imas omen am g ynin i
sinónimos e c i é ios de alocação de a iões, e isso nulimia a a ual e minia a ian iškumo
97Te minologija | 2022 | 29 samp a ão. Aqui Al ydas Umb asas conside a que o
c i é io de signi icação, p e endo a on ei a dos absolu i os e pa ciais
sinónimos, e minologia não é ak ual, po que iek e mo sinónimo, an o
a ian a deno a a mesma noção, e ap oxima-se à conclusão, que pa a sepa a
a ian es na e minologia de sinónimos belija-se conside a em aiškos
di e enças, ais como o og a ia, oné ica, mo onologias, mo ologias,
kai ybos, aplie u inho e pan. (Umb asas 2004: 101). Es a concepção de
a ian izidade, indicando o ien ação pa a aiška e jun amen e pa a os ní eis
da linguagem, e minologia li uana e p igyja: sinónimos são conside ados
di e en es denominações ou e mos que in oduzem um concei o, como an ai
memua ai e a enciimai, ileas e cole mena, plokščioji a ka e lėkš asis skliau as
(p. S unžinas 2005: 8; Mi ke ičienėb: Aukso iū ė 2018: 8, 24), 24 o di e en es
a ian es de aiškos, que são classi icadas po ní eis ( one icas ou
o og á icas, zemke i, k aksiniai), sin amas ou e mos di e en es, como:
humo e Biblia e biblia, 2004: 106. Mas keblumų kelia com os casos elacionados
com pala as de aibo deles odos, di e en e da o og a ia ou oné ica
ski idades con en ado es e minos, não cheia de a alia igualmen e, po que,
como indica pala as de da yboje es abelecida di e ença en e aibões
sinónimos e aibões a ian es, uns deles podem e signi icâncias, ou os aios
de di e ença
(ž . Vaskelienė 2013). Po an o, as a ian es e minologia são de inidas como só
minúsculos aiškos di e ências u in ys e mos, e e mos de pala as de
da ybos o man ų sepa ados, endo em con a as equen emen e u imos
di e enças de signi icação, p opõe-se e como sinónimos, i. e. como
bend ašaknius sinonimus (Umb asas 2004). Mais a de eles e de a o imamis
conside am-se com aizes sinônimas, incluindo ais e mos como elegiškumas e
elegingumas, idealização e idealiza imas, pai a, pai ido e escá nio e e c.
(Mi ke ičienė 2015b). No en an o, há e ais casos em que as di e enças
elacionadas com os meios de da comple amen e não mudam a essência do
e mo, ex., classikinė comedia e classinė komedija, e eles endem a in oduzi -se
como a ian es (Mi ke ičienė 2004; mais e S unžinas 2008: 126 […]8).12
No en an o, assim adusis a ian izidade comp em a Li u ians
e minologijoje não é mais única. Plin an p omo eu pesquisas
socioling is icas, em alguns abalhos de e minologia, como já já assinalado,
ambém imama aplica amplamen e ap êpian i e mos de a ian izidade
concei o, embo a Li u iškojoje adição em ex ensnę ap êp į, como pode
julga a pa i de s ylis os di eção abalhos, p e enda a sinonimijas, e não
a ian izismo concei o (p z.: Župe ka 2010, 2012). Mas, apa ecendo em á ios abalhos de língua es angeo i a, cada ez mais al o
Rašybos a ian iškumo as ologijos e minijoje p iežas ys 98 Ramunė Vaskelai ė
imama eikš i min is, que e minologijoje a on ei a en e sinónimos e a ian ų
b ėž i di ícil e sua b ėž i ne eikia, que como uma gene o ina usada sinónimos e
a ian es ab angen e o concei o de a ian iškumo, ela e aplicada (p.j.: S anke ičienė
2016; Didju ė, G igonienė 2019). Amplia concepção de a ian idade, nenuma an i
ígidas on ei as en e sinónimos e a iões, e minologijoje leis ų esol e com
pala as doyba elacionados casos ques ão, mas ela nele pe mi e dis ingui di e sas
plano planoi ação peculia idades. T abalhos de e minologia es angei a, nos quais
ela é aplicada, mos am que sozinha sua não bas a a ian iškumas a ioumen e
esclamos, b êchando di e en es do que os habi uais e minologias li uanas, ex.,
dis inguem-se o og a ia, a minas, diach oniniai, cogni y iniai a ian es,
san umpos e k . (León-A aúz e k . 2020).
E enquan o isso, sendo di e si ican e, o concei o de a ian izidade, como a aiu
a a enção Ž. Čėsnienės a igo, pa ece depende de que é le an ado o obje i o da
pesquisa pesquisado es a ian iškumą apib ėžia assim, como isso aze
p e e i elmen e em aze uma in es igação conc e a (Čėsnienė 2015: 133). A
pa i de abalhos de e minologia li uanas se ia possí el julga que bene
ge almen e a ian iškumas é conside ada medida e minijos nusis o ėjimui ou
nenusis o ėjimui a alia an o a pa i de e minų sinonimų, quan o e de suas
a ias esol e e, se e minija da á ea es udamosios ainda apenas besiku ian e,
ou já nusis o ėjusi (p. ex.: Kaulakienė 2012, 2000, 1997, 2002, 2003, 2006, 2007;
Zemle ičiū ė 2003; S anke ičienė 2012). Se an o a ian iškumo, quan o sinonimia
são ais mesmos ma ai, isso os sepa como e não ac ualu. Mas a ian izidade e
sinonimia causas kažin ou são comuns. T abalhos da e minologia Lie u ių
aiškaus de espos a à pe gun a sob e azões bend umą não subme e iam.
Va ian idade das azões nelas eik nenag inėjama. Pa ece ia, que o seu
a amen o como não osse obje o da ciência da e minologia. No en an o, no
an e io núme o da Te minologia, um a igo publicado (Vaskelai ė 2021b: 195201)
des acou que pelo menos dos e mos sinonimiais oco e um conjun o in ei o de
azões: ciência ou ciência da linguagem, ap esen ando abundan e e mos,
espec i amen e e sinônimos; linguas con a as ou inglês língua in luen e;
manejo ou no minação de e mo, não só diminuinan es núme o de sinónimos,
mas ambém de e minan es no as e mos de adimąsi; com a c iação ou uso de
e mos, como po causa de igno ância, descon iança ou descon iança,
cons oem no os e mos; ende ea o eiksnys. E num dos a igos mais
ecen es le an a-se a in luência do es ilo uncional (Mi ke ičienė 2021). Aquelas
azões equen emen e são mencionadas ab angendo an o sinónimos como
a ian es e indicadas já an es de começa em a conside á-las (p.g., S anke ičienė

99Te minologia | 2022 | 29
2016), daí não semp e é possí el dize , se elas são conside adas apenas
sinonimias, ou e a ian iškumo mo i os imis. No en an o, pelo menos de um
a igo salien a ia, que ais a o es, como o desejo de nomea mui o mais
acional o concei o, a o mação de no o e mo apesa de já exis en es
denominações, á ias e minologias di ecções ou escolas p opão de seus
e mos, ambém e o a o de in e e ência linguís ica, são conside ados
an o sinonimia, quan o a ian idade azões (Kaulakienė 1994b: 53). As causas
podem se nomeiadas não só an es iman ando a ian es e sinónimos de
es udo, mas e ambém o e ec uando, po ém conclusões sob e sinónimos e
a ias ambém subend inadas, nomeadamen e, a i mando que изnag inados
sinónimos e a ian es e le em a e minícia da linguagem (And iuškai ė
2000: 74), po an o ambém não é semp e simples esol e , quais causas são
conside adas a ian idade, quais sinonimias. Šiaip já comum a ian iškumo e
sinonimia azões menção mos a iam, que en e eles neda oma di e ência.
P iežasčių bend umą igual e con i mados abalhos, o ien a apenas em
a ian iškumo es udo, nelas in oduziam as mesmas como sinonimías causas.
Po exemplo, es y us passados pe íodos dos e minologia, abundús a ian es
mo ologicas ambém explicam-se es anhos línguas okiečių e polkų į aka
(Zemle ičiū ė 2012: 122), ela indicada e discu indo a uais jū ei ys ės e minos
de o og a ia a ian es, só aqui mencionas já usų e inglês idiomas
(D uk einis 2015). As os Mi ke ičienės mencionada azão con i ma iam que
a ian iškumas, como e sinonimia, podem encon a -se de ido à o denação e
no mminização de e mos: a ian es indicam en a i a de p ocu a
eg asigado as de e mos aiškos, mais o denkingamen e li au ini os de idos
(Mi ke ičienė 2004: 140). Uma ez an o de a iões, quan o de sinónimos mui as
ezes decide-se sob e e miniação nãousis o amen o, isso saídai ų, que
a ian iškumo azão é e e miniação nãousis o amen o. P iežasčių bend um
como e se ia mais um a o es, sus en ando ampliaja a ian iškumo samp a á.
No en an o, em alguns abalhos in oduzidajama e uma ou a a ski esnė
a ian iškumo azão. Assim, no inal do XIX a. começou a pe mi i Va pe
encon a a ian es de esc i a (Zemle ičiū ė 2009), ambém e no início do XX
leis o Kelei io a ian es de esc i a (Zemle ičiū ė 2011) explicam-se esc i a
nenusis o ėjimu, e isso já é o que é ou o do que a sinília p iežas imi
conside ado e miniais nenusis o ėjimas. No ou o abalho o ema da
e minologia médica his ó ica menciona exp essão de a enção s ygius:
Te minos sinonimia e a ian iškumas alam sob e aqueles anos de
e minologia médica nepas o idade, da , manding, e o a o de que o p incipal obje i o ašančiųjų oi popula men e e pa a o lei o
Rašybos a ian iškumo as ologijos e minijoje p iežas ys 100 Ramunė Vaskelai ė
comp eensi elmen e ansmi i in o mações sob e doenças, seus sinais e
a amen o, e em aišką a enção apel a menos (Zemle ičiū ė 2018: 194). Além disso,
aqui a i ma-se que pa e das a ian es podem se edi o iais e publicybinas e os.
Edagações b agas ou al ez a é mesmo ex o ne edagação menciona e esnag inėjus
XX a. início li e a u a manualêlyes encon us a ian es (Mi ke ičienė 2004: 140), e
co ek ū os e os ixuojama em á ios pe íodos de abalhos (p. Zem zle ičiū ė 2012;
S unžinas 2017, 2018), embo a suas a ian es de esc i a igual e nãolinks ama
conside a . Tal peculia idade das azões já mos a iam, que ampla, po ipias
nenuma an i a ian iškumo concep a, ab angen e e sinónimos, não osse su icien e
um anis azões sa i umui e ela . Te minologia Li uânica no pon o de is a
a ian izidade p incipalmen e é a ada e minija de pe íodos an e io es, aigi e
causas in oduziam p incipalmen e baseado ja. Nes e abalho p e ende panag ina
a ago a i ionças e miniação a ian iškumo azão, selkando um a ian iškumo ipą
ašybos a ian es. Fon e do es udo 12 si es de as ologia publicados na in e ne
(anan a.l ; an opo eoso ineas ologija.l ; as odai a.com; as ologe. weebly.com;
as ologijosmokykla.l ; dha ma.l ; sadhanacen as.l ; u anija.l ; idineas ologija.l ;
wolme .l ; zachh.l ; zodiakas.com), incluindo e em dois deles ap esen ados e mos de
as ologia: As ologia e mų žodynėlį (ATŽ) e As ologia concep os (AS). Es a sa ea e
es e on e se escolhem de ido a que a a ian iškumo da esc i a é i in yški
as ologijos si es usados e miniação da as ologia. Além disso, a e minologia da
as ologia, com base nes a on e, já esgo ada do pon o de is a da sinonimia
(Vaskelai ė 2021b), o que isso leis a alia , quan o a ian iškumui e sinonimiei
ca ac e ís ico azões comum. A im de compa a , imamas e o mesmo pe íodo, i. e.
ex ai, em si es de as ologia publicados a é 2021 m. junho 20 d. O abalho obje i o
examina a azão da a ian idade de esc i a dos e mos usados em si es de
as ologia. Ticslu man endo azões análise, não se p e ende suminė i de odos os
on es in es igamuosias api aikiusių a ian os eilučių, nes e a igo abo dam-se
apenas ca ac e ingiausi casos de a ian iškumo de esc i a.
1. DIGIOSIOS E PÓCIOS
RAIDS VARIAÇÕES DE USO
As a ian es de esc i a são i in yški peculia idade da e minologia alamó ia, e
especialmen e ela ca ac e ís ico com o uso da capi al le a elacionada
a ian iškumas. Pa a es a peculia idade e minologia da as ologia já a a enção
é a aída examinando g andiąja aide esc i os nomes (Vaskelai ė 2021a, 2022), em um daqueles abalhos
101Te minologia | 2022 | 29
(Vaskelai ė 2022) baseia-se p ecisamen e si es de as ologia. Assim, discu indo
es e po ipio de a ian idade de esc i a, belieka analisė us casos a alia do
pon o de is a da e minologia e lemb a de aqueles abalhos ėmusias yškė i
a ian iško capi al le e ės consumo azão. Além disso, pa a a pesquisa
an e io passeiam-se apenas se e si es (Vaskelai ė 2021a), e pa a es a pesquisa
são usadas doze, po an o p ecisa e i ica -se se ėmę yškė i g andes le as
p opensões e causas de consumo são ca ac e ís icas e adicionais a cinco
on es. Tik inių pa adinimų elação com e minais de e minologias li uanas
abalho de ciência não é comple amen e cla a. Mais p ecisamen e, e minis
igual e ends ama a conside a apenas apelido pessoal e localo a dinį dėmenį
con endo nomes. Tokios e mos, cujos secundá io dėmeniu indica-se in en ou
pa a dė, menciou Kazimie as Gai enis, discu indo d ižodžių sudė inių e minų
g ama ines kon igū acijas and hei šalu inių dėmenų unkcijas, p z. : Fuko
š y uoklė, Mo zės ak as, Leideno indas (Gai enis 2014 [1975]: 79). No en an o, em
1994. a igo discu indo causados p oblemas da nomencla u a in e nacional, ais
em odas as á eas cien í icas possí eis encon a e mos como g ei is de
Dople , Deka o coo dena ės, liga de Adisona, sínd ome de Ebšein o au o oi
enden e a a alia cau elosamen e eles insu icien es mo i ações (Gai enis 2014
[1994]: 217). Ten a a enção e em desiguodá sua a aliação na in e nacional na
nomenkla ū a: no codekse in e nacional da nomenkla ū a de ana omia a
a osena de e mos pessoais é p oibida, no codekse in e nacional da
nomenkla ū a de zoologia é limi ada po alguns axonais, e na e minologia
écnica é pe mi ida sem quaisque limi ações. Laimu ė Ki kauskienė (2011),
abo dando eponiminius e minus, menciou não só de nomes pessoais, mas e de
nomes de luga o i zes de i usius. Ju gi a Mikelionienė (2017) eponiminio e mo
concepção igual e ap esen ex ensnę, . i. a i ma am que isso de ce aini
pala a aze conce okų pa adinimai, mas analisou só gene inhas pala as
i usius ik inius nomes, e mais p ecisamen e seus e imo e minais
p ocesą, . i. apelia i ização. Assim, não se inclins ama a analisa nomes de
o igem não-asmen a dinas ou não- ie o a dinas como e mos. Ap ingindo
e dadei os nomes de es elas as onomicas, K. Gai enis e a ojo e miną
nomeamen o, deles como e minų neį a dijo, mas e discu ė em essência apenas
Li uânia usados nomes de es elas, ais como Šienpjo iai, Sie ynas, Pa plys
Ki minėlis, dos quais não odos conse ojami (Gai enis 1990). No en an o,
embo a a g ande aide esc e am neasmen a dinės e ne ie o a dinės kilmės
ik inių pa adinimų s a usos nos abalhos da e minologia li uânica neaiškus,
s a usas e mo lhes econhecido e minog a ijoje. Po exemplo, em as onomias
Raciocínio de a ian izidade de esc i a na e minologia 102 Ramunė Vaskelai ė
e minų žodynas incluída de ais nomes como Me gelės as e ynas, Šaulių as e ynas,
Jupi e is, Sa u nas, Vega, Ce e a, Didieji G įžulo R e k . (p. ., S aižys 2003), ik inių
neosmen a dinės i ne ie o a dinės kilmės pa adinimų ikonama e ou os, eg.,
K ikščioniškės žodynos galima as i Nuk e, Ap e, A y, Pasku inę aka ienę, Nukku inį,
e c. (ŽKI 1997).
Na As ologia ais apelidamai eqüen es. Aqui são ais são se epnių
Zodiako comedamões pa es nomes: A inas, Jau is, Vėžys, Liū as,
Sco pionas, Ožia agis e Peu ys. Eles são de o igem zoomo inesa. Esses
nomes uni ó dios apenas de pa agem coincidem com os nomes dos
as onomicos dangues kūnų, pois, como já a skleis a (Vaskelai ė 2021a, b),
dos nomes as onomicos das es elas do Zodiako os dis ingue signi icado, e
d ižodžius e minus ainda e dėmuo p incipal: o e mo as ologico é não a
cons elhinha do Zodiako, e o sinal do Zodiako, espec i amen e. As
denominações de A ino, sinal e . No en an o, odos os nomes dos signos do
Zodiako an o de o igem zoomo inesa, quan o e de ou a o igem (D yniai,
Me gelė, S a s yklės, Šaulys, Vandenis) são esc i os só g andeja laide,
aigi g andeja laide do pon o de is a do consumo eles ne a ian iški.
Nebūdingo a ian iškumo de consumo da le a maiúscula e ho oscopo pis as
nomes Juodasis Mėnulis e Bal asis Mėnulis, que nos ex os unciona a como
únicazões Lili e Selenas sinónimas, ambém e ou os du ho oscopo pis as
in oduzindo apelidos Rachu e Ke u, endoindo a é algumas pa es de
co espondências. As ci cuns âncias exa as de oco ência do nome,
na u almen e, a aliam não e minologia, e e imologia, po an o só chama a
a enção que em ex os de as ologia Rachu e Ke u se ligam com a mi ologia
indus e in e p e am como pa es de demônio: Ke u é o co po do demônio, e
Rachu […] sua cabeça (S onku ė 2020: 168). Ou o a igo a i ma que Ke u,
aduzido do sânsc i o, signi ica ėlia a (Če emisinas 2015). Tokie explicações
mos a iam, que e es es nomes neasmen a dinės o igem, po ém em Li u iškos
ex os de as ologia eles esc e em só g andiąja aide, aigi com o uso da
capi al le a elacionada a ian iškumas e lhes nebūdingas, embo a ou okio
a ian iškumo esama: em qua o si ios esc e e Rahu As , Dh, Vi, W, num […]
Lili h Za.
No en an o a ian iškumo ca ac e ís ico ao e mo Zodiakas em alguns si es
mais endem a esc e e mažąja, em ou os didžiąja aide, e em algumas a é e
no mesmo ex o esc e e Zodiakas e zodiakas. Embo a nos ex os de as ologia
mencione e as onômico Zodiakas, na as ologia isso de doze pa es
109Te minologija | 2022 | 29 exemplo : Solês conjunção com U anu U , Vênus junção
com Saule Am, Mênulio oposição com Me ku ijumi Dh, Nep ūno junção em Saulê U .
Mas eles podem se e casos de ex inha a osena ( o ei sob e ex inha
a osená e . Mi ke ičienė 2015a).
3. RAŠYBOS NORM NUMATOMO
VARIANTIŠKUMO ATVEJAI
B ūkšnio ou b ūkšnelio a ian es de esc i a codi icadas no mas de esc i a
não p esumea o, po ém alguns casos de a ian iškumo o necendo no mas
de ní el de esc i a p e is o.
Is o são di e en es modos de g a ação de núme os: núme o pode se g a ado
o almen e e nume mênio, numé io pode se an o omêniško, quan o
á abeškas, a numé ico á abe pode se adicionadas galūnės (LKRS 1992: 80).
Skai a dinį dėmenį u in ys e minai não é o mesmo ca ac e ingiausias
e minos ipos, aigi e em ex os da as ologia eles nedažni. Aqui b iskėja uma
deles g upo wel e nomes de pa es as ologico b ėžinio. Elas são chamadas de
mo adas ou casas, e es e e mo, como já oi des acado, bemokai
nenusis o ėjęs: é usada an o ho oscopo habs ai, quan o ho oscopo namai,
ambém e as ologiniai namai ou as ologiniai habs ai, usadas e umposios
o ma habs ai ou namai (Vaskelai ė 2020: 155). Assim, sinónimiški e conc e as
pa e da habi ação in oduzi an es e mos, mas lhes ca ac e ís ico ainda e
nume mens esc i a a ian iškumas, ambém e ou os sinais de a ian iškumo.
Va ian ų eilu es o mam ais memb os: pi mas(is) alojamen o Pi mas(is)
alojamen o I alojamen o 1 alojamen o 1-as(is) alojamen o, espec i amen e
an as(is) alojamen o e . . O um si e aplica ainda e codi ikuo á ias no mas de
o og a ia não p e is a esc i a do nume amen o omêniço com galūne: I-asis
būs as ou I-as būs as Zo e . . (em mais sob e a elação das a ian es de
o og a ia com e os de o og a ia esc e e nes e abalho no capí ulo 4).
As no mas de esc i a p e a o não só o núme o de insc ição num nummeniu, mas
e pala as ou denominações ab e ação. Em abalhos de au o es es angei os,
onde é aplicada amplia noção de a ian idade, san umpos são mencionados como
sepa ados po ipis de a ian idade (p.ex., León-A aúz e k . 2020). Nos abalhos da
e minologia Lie u ių al a ian iškumo caso nãoyškinamas, po an o se ia
keblu decidi , se a ian es, ou sinonimais conside a as os casos, quando ao lado
Li u iško e mo ou denominação ap esen ada angliška san umpa, p z. : O
espaço comum de pagamen os em eu o e SEPA (do Single Eu o Paymen A ea);
ans e samoji con a e NOW (angl. nego iable o de o wi hd awal) con a. No
en an o as ologijā usada algumas san umpas, que são das mesmas línguas

Rašybos a ian iškumo as ologijos e minijoje p iežas ys 110 Ramunė Vaskelai ė
como e ab e iadois nome, e elas pode iam se conside adas a ian es de esc i a.
Tokių san umpų nes a á ea ex os nes e a es e p o a elmen e encon a po causa
neles o necidos as ologicos b ėžinių ho oskopų in luência. No desenho as ológico
os mais impo an es pon os ma cados com símbolos especiais, e alguns com
ab e ia u as simbólicas. Dessk i imo a eixo ho izon al jun ando pon os ascenden as
e descenden as ma cimi espec i amen e Asc, Dsc, e e icalę jungian es pon os,
cujos nomes na Li u iškoje as ologijos e minijoje unciona como la ynizmai
Medium Coeli e Imum Coeli, espec i amen e MC e IC. No en an o, essas qua o
denominações ab e iadas po usa am e em ex os, as úl imas duas a é mais
equen emen e como a p incipal a ian e, ex.: IC co esponde midu na į, MC
medu dienį; Tai I edi ício Asc, IV edi ício IC, VII edi ício Dsc e X edi ício MC Zo; O pon o
do meio de Vênus e Júpi e jun a-se com MC Aw. Assim, e mo e ab e iu a o mam
a ian es de esc i a: ascenden as (Ascenden as) e Asc, descenden as
(Descenden as) e Dsc; Medium Coeli e MC, Imum Coeli e IC Am, An, An , As , Za, Zo, AS,
ATŽ. Es es modos de ab e iação minimi e no mas de o og a ia eikianços
publicações. Na mais no a delas p e is a ab e ião classi icação pe mi iu os p imei os
a isa como ab e ia u as simbólicas (Asc, Dsc), e an uosius como ab e ia u as
al abé icas (Vlada skienė, Zemle ičiū ė 2022: 208229). Assim, san umpos consumo em
si es de as ologia, como e na maio ia deles aplicados e mo nume a dinio dėmens
modo de insc ição, mos a iam a i ude ao no mas da linguagem, p ocu į deles paisi i.
No en an o, em alguns si es as san umpos Asc e Dsc são esc i as como ASC e
DSC, po exemplo: Se Chi onas jun a-se com ASC, um homem pode e cica ão
no os o; Também no ho óscopo de um homem bem sucedido essas es elas se
unem com seu na alino ho óscopo ASC e MC Aw. Be in ou isso se ia possí el
conside a um e o de o og a ia ou neapsižiū ėjimu al esc i a pode se
a gumen uo p ocu a su ienodin i que is impo an esuosius ho oscopo
aškus žyminčias san umpas, i. y. ASC, DSC, MC e IC, plg.: Bū inai p es em
a enção a isso, no qual ho óscopo habi ação oco e eclipsia, ou oca
impo an es pon os ho oscopo (ASC, DSC, MC, IC) <...> Aw.
4. CONTACALO DE TERPS DE USO DE TALBOS
Sem aba ųjų a ian os de esc i a, si es passami o aki aizdžių esc i os ou
co ek ū os e os. Tan o a o og a ia, quan o co ek ū a elação de e os
com a ian es dos li uanos e minologijoje não é su icien emen e cla a. As
úl imas a ian es igual e nãolins ema conside a , embo a ao mesmo empo obse e-se que as dis ingui das a ias
111Te minologija | 2022 | 29 não é simples (p.g., Mi ke ičienė 2004: 125). Ou u ,
isnag inhando a ian es, indica-se que alguns deles podem se e os de publicação
e edi o ial (Zemle ičiū ė 2018: 194). No en an o ainda kebliau aça a on ei a
en e e os de o og a ia e a ian as de o og a ia, e e minos ou
denominações, aplicados pe íodos, quando as no mas de o og a ia ainda apenas
o ma osi e não es a am nusis o ėjusies, elas e nele pe mi b ėž i. Po an o,
es udando a e minologia de pe íodos passados como a ian es é habi ual
menciona , po exemplo, não só a ian es de esc i a do sob enome, ais como
Džaulio dėsnis e Joulio dėsnis, Cla ko elemen o e Kla ko elemen o, Omo dėsnis e
Ohmo dėsnis (Kaulakienė 2003: 113), mas ambém ais casos como calambu as e
calambu as, na u alis inė d ama e na u alis inė d ama, obūlumas e o ma de
o ma, sa y ikas e sa i ikas (Mi ke ičienė 2004: 127). No en an o, a ual ní el de
desen ol imen o da língua comuninha li uanas, quando comp imen o e cu i ude
no mas de ma cação são codi icuadas e ansmi idas em cada escola de ensino
ge al, escla eci úl imos casos ausência de no ma de o og a ia ou nusis o ėjimu
não como, aigi, mesmo se e minologijoje ais casos e possí eis discu i como
a ian es de o og a ia, suas causas são do que ou a o ma de o og a ia, sua
ausência de no mas. Nes e abalho ėmusiomis yškė i p iežas imis codi ikacijos
ne eškumais ou suas p e is as a ian esis di e en e do balsių comp imen o
ma cação ambém não como oškin i. Como desc end in a não con o midade
codi ikuo ose às no mas de ní el de o og a ia, que são nusis o ėjusios e
nenuma anças a ian es de o og a ia, azão se ia possí el menciona
codi ikuo ųjų no mas de língua comum, a conc e nė azão cla es a pa i do
con ex o de discussão de e mos de consumo. Te pė, na qual e mos da
as ologia são u ilizados, nes e caso são si es da in e ne . Tan o co ek u as de
e os, quan o não con o midade a codi icados no mas de o og a ia, di é bios, a
e ou os ní eis de linguagem oco em em odos os si es, ambém e em dois de
eles o necidos e mos em diccionêlios AS e ATŽ, ex.: Plu angi semp e o ien ado a
mąsinius (= massinius), socie á ios enônios, nes e caso ele pode exalškinh a
doença de sepa ação cole i essa a ligação com a Te a (Kadgam a), que Vi
acabamos de des ui ; Não udo ão simples com as casas do ho óscopo e sem
udo ko odel (= e, sem udo ko, po an o) que os sis emas de casas as ologicos
são ealmen e conside á eis (ben acima 30); <...> an igamen e em es a plane á
oi conside ada es abelecendo p o esi nė (= p o issional) o ien ação Zo; Spauda e
Holi ude a é hoje êm con inuando os a aques con a T ump, po ém odos eles já
há mui o empo en ende am que é pe sonalidade com (= que pe sonalidade, com
quem) é p eciso le ade; Be o Jupi e is (= Be o, Jupi e is) na segunda casa mui as
ezes indica g ande sucesso inancei o U ;
Rašybos a ian iškumo as ologijos e minijoje p iežas ys 112 Ramunė Vaskelai ė
Tai - ais (= Tai ais) elações, que simplesmen e nulem i, exigindo a adua um ce o
skolas pode se (= al ez) de p aei ų gy enimų <...>; Būki e a idūs kažką comp ando ou
endidos - pode (= endodami можете) adqui i pa a ocê impo an es comp as, mas
mais a de ko ge o (= jais mais a de, ko ge o, jais) nusi ilsi e; Tê ai, supe io es (=
Pais, supe io es) podem exigi de Você demasiadamen e mui o Aw; Me gelės
pe ekcionis ės <...> (= Me gelės pe ekcionis ės); IX habi as olimos (= IX habi as
olimos) países, keliones (= iaja es), con a os com es angei os <...> Zo; Tai mesmos
mais impo an es habi ai ho oscope (= ho oscope) e p ognos ikoje ATŽ. Dado que
e os de co ek u as e não con o midade com no mas de o og a ia oco em em
odos os si es, es a peculia idade pode ece com e pe de consumo de e mos
in e ne , nomeadamen e si es da in e ne . Es eà p essupos o con i mam alguns
si es ap esen am ex os de publicações imp essadas li os, ju nalos, calendá ios
(An , Dh, Sa, W). Em elas an o co ek u as, aquelas e os de o og a ia e de odo
e i ada. Leidiniai são edaguados da língua edi o iais, an es imp imdian con am-se
co e o ias, o que é co ek ū os ou e os de esc i a e ajuda e i a . Que na in e ne
(elec onizada) e pê usada a língua nes e pon o de is a é di e en e, e ela e suas
pesquisas (p.x.: Miliūnai ė 2008, 2010, 2018), mesmo se es as já não umpą empo
i ojanças e pės li a ians au o es em abalhos e não nelinks ama escolhe como
um dos p imei os obje os de in es igações da língua.
No en an o, si es de as ologia de aco do co ek ū os e os e o og a ia,
sky ybos nãoi ik į codi ikuo om das no mas da língua mui o he e odos: em
umas e os nãoho, em ou as mais oco e só em alguns ex os, e em
algumas de aco do a i ik į das no mas da língua bend inha se ia possí el
conside a -se ape adas à bend inha da língua za ibio. Aqui não se assume
decidi , quan o codi icados comun inês no mas da língua nãopaisoma
conscien iosamen e, quan o de igno agem, po que pa a isso de e ia aplica
ou os mé odos de pesquisa (p z., anke ines enques as me odą), po ém
uma azão aki aizdi isso não di igeção de a enção em aiška. An ai em ez
de b ūkšnio é usado b ūkšnelis, exemplo: Ognies znaklai - A inas, Leū as e
Šaulys; Penk as habi ação - hobbies e alen os Aw; U anas-pe mainų,
excen iškumo, ino o ių, e oliuções, pe e smų plane a; Opozicija aipén
um aspec o desha monizado <...> Zo. Em ou o luga naqueles mesmos si es
é usado b ūkšnys, e isso indica que o b ūkšnelio consumo não é po
nelie u iškos compu ado io ecia ū as adęsis peculia idade, po exemplo:
Šeš as būs as saúde, u ina, die a ou abalho dia io Aw. Tokie ski umai empenkhėja mesmo je amen os sen anças, exemplo.: Pi mo
113Te minologia | 2022 | 29 alojamen o (namo) cimaūnė chama-se ascenden u, IV
alojamen o cimaūnė IC (Imum coeli), VII alojamen o cimaūnėdescenden u, X
alojamen o cimaūnė MC (Medium coeli) Zo. An es ou depois deles não se az
in e alo ou, ao con á io, in e alos deixam onde deles não p ecisam, exemplo:
Mėnulio mazgai -Mėnulio o bi os ki imosi com eklip ika aškai. Mudedamas
Mėnulis a sidu ia isso pečiau, isso nó iau eclip icos. O pon o, quando Mėnulis
passa da sul da celes ial skliau o pa ees pa a a no ina, é chamado kylančiu
Mėnulio mazgu(ou Šiau iniu, ou D akono gal a), a a i kščiaiiš šiau inės em
sul-Besileidžian is ( ou Pie inis, ou Zo Zoakono uodega) En ende-se que ais
peculia idades do consumo da língua em in luência e e minos ou
denominações a ojimui. Po exemplo, com co ek ū os ou e os de o og a ia
esc e iam e já discu iam as ologinių habi a s nomes, exemplo: O 4 habis o
an as go e no é Jupi e is, que é 2 -ame (= 2-ame) inances habis e U .
B ūkšnio e b ūkšnelio uso esc e endo abo d uosos plane os posições
(aspek ų) e ho oscopo ašių nomes, ais como Saulės-Mėnulio oposição, pode ei i
com codi icaciões ambigüidades, po ém nenhuma das eg as de o og a ia da
língua li uana não p e ê, que usando b ūkšnį ou b ūkšnelio ais espaços se ia
ei o apenas de uma pa e, aigi já em si es indi iduais pasi a inciden es casos
como Saulės U anoSun ou Plu os ligação podem se explicados só com uma
ligiduma ou não di ijação. E os de o og a ia, e não a ian iškumu de
o og a ia explicin inos casos ge almen e exp iskina es eu esse ou mais
amplos con ex o. An ai em um si e o e mo Mėnulio mazgai p incipal dėmen o
esc e e g andeąja aide, po ém an o aqui mesmo, an o em ou os ex os
daquela si e, an o e em ge al si es es e e mem esc e e só p imei a
g andeąja aide, exemplo., Mėnulio Mazgai in e p e am di e en emen e. Na
as ologia ociden al Mênulio nógų eiis simboliza uma pe sonalidade humana
e oliução elação com en o no mundo e oliução. O homem pa icipa em
e oliução, su gindo em in e na expe iência, Mėnulio mazgai indica humano, como
sociedade na io, a e a. Mênulio mazgai associamos com ka miniais aspec os.
As ologos ac edi am que Mênulio mazgai simboliza a nossa ia de
desen ol imen o Zo, aí en ende-se que es e pa ienin de esc i a didžiąja aide
(Mazgai) caso apa eęsis de ido ao neapsižiū ėjimo nea idumo aiškai. Da plg.
único e mo Juodasis Mėnulis caso de esc i a do p incipal dėmen mažąja: Jis
alou sob e Juodajį Mėnulį Lili , que naquele dia deixou em paz odos
p o undamen e saia em sua nuoskaudas slepiančius Sko pionus e passou em
Sàulio es elaína. Beje achudžiausiai (= Beje, achudžiausiai) Lili kanda
saídaidama de sinal, po an o mui o podimas
Rašybos a ian iškumo as ologijos e minijoje p iežas ys 114 Ramunė Vaskelai ė
daik as, que alguns dias an es Meilės diena podia se i in peshios a mui os Sko pionų,
ou (= iem) aqueles, cujo Luna Negodasis es a a no ame signe (= seu signe deles) no
momen o do nascimen o Zo. Tais peculia idades se ca ac e iza em e a de consumo
de linguagem, cla o, pode le an a ques ão, quan o ela pesquisando a ian iškumo de
esc i a u ilizo ina como in es igamasse on e. Na u almen e, se al mesmo não
a enção não di igi -se a aiška osse ca ac e ís ico de odos os si es de as ologia,
i i aqui us ojamą e miniją do pon o de is a a ian iškumo de esc i a se ia
nãoikslinga, po ém ele se dis ingue apenas pa es de si es e alguns em ou os si es
ap esen am ex osi. Aqui e is am as ologicas denominações endência de esc i a
es abelece não daqueles si es e não daqueles ex os pag undo. Po ou o lado, a
maio ia aqui em yskėjusių polinkių, nomeadamen e polinkį e mo nume a dinį dėmenį
esc e endo unokiu ou ou ookiu no mas de o og a ia p e is o manei a, polinkį odo
o e mo insc ibi como san umpą, polinkį ce os e mos da as ologia esc e e
g andiąja aide, de ido à u ilização da capi al le a pas il ando, con i ma e pa
exclusi i um nea idumu aiškai despa ecendo si es. E isso mos a iam, que nos
ex os da as ologia us ojamų e mos de esc i a a ian iškumo azão é não só
e minos uncionamen o e pė, mas e eiksnys, yškėjęs de p imei os dois des e
abalho capí ulos com codi ikacija elacionadas neaiškumai. By he way, polinkį
e minus da as ologia esc e e g andeąja aide con i ma e des e a igo au o ės
analisada imp uddin u pa idalu isėjusių as ologijos leidinių ma e iaga.
IŠVADOS
Nos abalhos da e minologia Lie u ių a ian iškumo azões sepa adamen e
não nelinks ama examina , e esami a ian iškumo aiškos in es igimai
p incipalmen e o ien a pa a a e miniją his ó ica. Nag inėjando ela, como
azão p incipalmen e indicado nãousis o amen o da esc i a. E de a o
no mas de o og a ia da língua li uãs o ma os pouco a pouco, em ce os
his ó icos in e alniais deles ainda não. No en an o, sob e esc i a
nenusis o ėjimą keblu kalbė i XXI a. início, quando eg as de esc i a são
es abelecidas, suas ensinam na secunda izada escola e no mas de esc i a,
como e ou as no mas de língua comun inês, são codi icuojamas esc i as
no mamuosias que ab angem ní el de esc i a. Assim, e aqui ealizada análise
de e mos de esc i a em si es de as ologia e ela uma análise de ou os
a ian idades de ações do que esc i a nenusis o amen o. Como explica,
alguns dispa odumus de esc i a lemia do consumo da língua e pė e nela
besi eiškian is nea idumas aiškai. As publicações imp essadas ge almen e edaguados de língua edi o iais, leídas suas co ek u as, e isso

115Te minologia | 2022 | 29 Esc i u a ou co ek u as de e os ajuda e i a .
In e ne inė e pė, e conc e amen e si es da in e ne , é a sa ea do consumo da
linguagem, na qual publishinal ou edi o ialcinis e apa de publicação de ex os
nebū emen e aplica, e ašy inės linguagem ní el de consumo desiguodas, e isso
e le e ambém e e minos esc i a. Um caso de a ian idade de esc i a,
nomeadamen e Rachu (Rahu) e Ke u sinonimínicos e minos aiškos a iação,
a ian iškumą es imula sie i com desses dois e minos sinonimiškumu, aigi e
com an e io men e e ec uado sinonimijas em yškin mi p iežas imis,
demons žiusi que esses e mos as ologijos e le e di e en es i i de á ias
adições de pesquisa. Nes e abalho não desca adas e ais já conside adas
a ian idades (ligado com o uso da capi al le a) causas como la ynas ou ou os,
a ualmen e a ojamų, línguas í aca, po ém quan o elas de a o lemb a
as ologias denominações esc i a na g ande aide e seu s y a imus, leis ų
es abelece ou ookio ipo de pesquisas, po exemplo, g e inamasis de á ios
línguas es udo ex os. E a pa i aqui ei as da esc i a polinquias Li u iškose
si es de as ologia análise explica dessa polinkių e codi ikuo ųjų comun inės
linguagem no mas de in e ações: mais es udado na á ea a ia o uso da le a
maiúscula, mas e p e endo o uso da le a maiúscula, nomeadamen e ce os
nomeamen os esc i a na g ande aide, g upo de nomes as ologicos não
dis ingue e ais nomes não menciona; bem a iou a iação de b ūkšnelio e
b ūkšnio esc i a, mas nãocaškumų ambém coloca e b ūkšnelio ou b ūkšnio
esc i a codi icação; a ia a ia a esc i a do dígi o e minos, po ém a ian es
de o og a ia numa o núme ous codi icação da esc i a; san umpos nos si es
de as ologia esc e em á ios modos, po ém alguns modos ixam-se e no mas
de o og a ia eikiancios nas publicações. Tal con o midade mos a ia, que os
si es de no mas de o og a ia codi ikuo á ios p e endem obse a , e possí el
s y a imų azão com codi ikação elacionadas neaiškumai.
Nan Nassa no mas de esc i a, as ologiniai e mos ou denominações
neap a iami, aigi esc i a a ian iškumo causa pode se não só aqueles
neaiškumai, mas e as ologinių denominações no mas de esc i a codi icações
s ygius. Va ian iškumo diminuinan e ac o pode ia se leksikai no min i de
especialidade des inados publicações e minos dicodynai, po ém as ologias
e minos dicynyas nãoengiama, e in e nacionais de pala as dicynyas
ap esen ada só as onomias e minų. Isso pode e in luência a isão em
as ologia. Aqui esboçado só um e minos a ian iškumo ipo esc i a
a ian iškumas. No en an o já ele indica, que a e minija da as ologia é
bas an e a ian iška do pon o de is a da esc i a. An e io men e ealizado nessas mesmas on es
Rašybos a ian iškumo as ologijos e minijoje p iežas ys 116 Ramunė Vaskelai ė
a ojamų e minų y imas didelio šių e minų sinonimiškumo neiš yškino, excep o
alguns e minos, o que enco a in ų le an a a ques ão, se de a o sinonimija e
a ian iškumas pe mi e unodaiamen o decidi sob e o e minijos nusis o ėjimą ou
nenusis o . No en an o, pa a isso de e ia pesquisa e ou os ipos de a ian idade. O
que an o sinonimia, quan o a ian iškumas pesquisa daqueles mesmos si es da
In e ne pag undo, mas g ande de sinonimiškumo neiš yškėjo, e a ian iškumas de
esc i a bas an e g ande, mos a iam, que e mo de consumo e pė maio es
in luências em la e a ajam eiškiniui. Kadidas a ian idades de esc i a e sinonimia
causas di e en es, ainda mais mos a iam ou a des a pesquisa a skleis a azão
com e mos e denominações elacionadas à esc i a codi icações neaiškumai.
ŠALTINIAI
INTERNETO SVETAINĖS
Am – www.as ologijosmokykla.l
An – www.anan a.l
An – www.an opo eoso ineas ologija.l
As – www.as odai a.l
Aw – h ps://as ologe.weebly.com
Dh – www.dha ma.l
Sa – www.sadhanacen as.l
U – www.u anija.l
Vi – www. idineas ologija.l
W – www.wolme .l
Za – www.zachh.l
Zo – www.zodiakas.com
INTERNETO SVETAINĖSE TEIKIAMI ŽODYNĖLIAI
AS – As ologijos są okos: www.zodiakas.com
ATŽ – As ologijos e minų žodynėlis: www.anan a.l
LITERATŪRA
Aliūkai ė Dai a, Mikulėnienė Danguolė, Čepai ienė Agnė, B azai ienė Lau a 2020: Va ian es do idioma Li uânico:
y ėjo e p p as o idioma comunidades na io pe spec i as, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as. And iuškai ė
Ramunė 2000: J. Balčikonio kalbo y os e minos sanda a e peculia idade. Te minologia 7, Aukso iū ė Albina 2018:
59–75.
In o má ica e compu ação e minologia aida e sinonimia. Li hu iškos in o ma ikos i kompiu e ijos e minijos
y imai, au . A. Aukso iū ė, J. Gai eny ė-Bu le , S. Labanauskienė, A. Mi ke ičienė, R. S unžinas, A. Umb asas, P.
Zemle ičiū ė, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, Azano as Se gejus 2005: Mėnulio paslap ys, UAB Medicina pa a
247–307.
odos. Če emisinas A iomas 2015: Plane os edų as ologijoje. Ke u. Aida de Chicago. P ieiga na in e ne :
h ps:// aidas.us/plane os- edu-as ologijoje-us.
Čėsnienė Žane a 2015: Lexicos a ian iškumas e conco ência em aduções de documen os da
União Eu opeia. Logos 86, sausisko as.
117Te minologia | 2022 | 29
Didju gienė Auš a, G igonienė Gied u ė 2019: P o essionais lexicikos a ios compe ição es udan es no
al. Šiuolaikinės isuomenės ugdymo eiksniai 4, 265376. D uk einis Albinas 2015: O og a iniai jū ei ys ės
e minos a ian es: g andes aidés, b ūkšnelis, kabu ės. P oblemas de p á ica de linguagem 14, 614.
Gai enis Kazimie as 1990: Ž aigždynų pa adinimai. Cul u a de línguas 59, 5054. Gai enis Kazimie as 2014
[1975]: D ižodžiai sudė iniai e mininai na a ual língua li uânica. Kazimie as Gai enis. Rink iniai aš ai,
Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 6097. Gai enis Kazimie as 2014 [1994]: Aplicação dos p incípios
in e nacionais de e minologia à nossa e minologia. Kazimie as Gai enis. Rink iniai aš ai, Vilnius:
Lie u ių kalbos ins i u as, 214219. Gudzine ičiū ė Ona Laima 2012: Keli p obleminiai esc i os e casos de
consumo de sinais de di e gência. Cul u a de línguas 85, 121135.
Jakai ienė E alda 2010: Leksikologija: es udos li o, an as paka . publ., Vilnius: Vilniaus uni e si e o
leidykla.
Kaulakienė Angelė 1994a: Auš os a igos de popula ização da ísica e minija. Li ú ios linguo y os
ques ões: Líbos no malização ques ões 31, 131140. Kaulakienė Angelė 1994b: Valo ação da sinonimia de
e mos de Física e écnica. Li ú ios linguo y os ques ões: Líbos no malização ques ões 31, 5156.
Kaulakienė Angelė 1997: P imá ios ísicos guidėlių mechanikos e minai. Te minologia 4, 5662. Kaulakienė
Angelė 2000: Sinonimija de e minijos Kompuu e ijos: yda a bū inybė. Te minologia 6, 2328. Kaulakienė
Angelė 2002: Kons an ino Šakenio Fizikos di igêlio e minia. Te minologia 9, 6677. Kaulakienė Angelė 2003:
Li u iškų izikos ado ėlių elek os i magne izmo e minai. Te minologia 10, Kaulakienė Angelė 2006:
Naujosios ecnologias e compu ação e minija. Cen alka: Filologia, Edukologija 14(4), 2225.
107–111.
Kaulakienė Angelė 2007: P o esso iaus Po ilo B azdžiūno da Ge al de Físicos Manualėlio (19601965)
e minia. Te minologia 14, 92109.
KB Es adoybinės lie u ių kalbos komisijos Konsul acijų bankas. P iega na in e ne :
h pwww. lkk.l /consul ações/2523-didieji://-g izulo- a ai-didziosios- aides [ isualizado 2021-11-20].
Keinys S asys 2005: B ūkšnio e b ūkšnelio consumo. Cul u a de língua 78, 183190. Ki kauskienė Laimu ė
2011: Eponiminiai a chi ek ū os, a e e cons ução e mininai em línguas li uãs. Sen alka: Filologija,
Edukologija 19(1), 4858. KIŽ K ikščioniškosios ikonog a ijos žodynas, sud. D. Ramonienė, Vilnius: Vilniaus
dailės akademijos leidykla, 1997.
Kup ienė Laima, Aliūkai ė Dai a, Side a ičiū ė-Mickienė Ilona 2007: Valo ação de Te minos e a osena:
socioling is inė pe spec i a. Homem e pala a 1, 7582. León-A aúz Pila , Cabezas-Ga cía Melania,
Reime ink A ianne 2020: Rep esen ing mul iwo d e m a ia ion in a e minological knowledge base: a
co pus-based s udy. P oceedings o he 12 h Language Resou ces and E alua ion Con e ence, 23582367.
LKRS Li u ias língua esc i a e sky yba, 2o pês. o og . ed., Vilnius: Mokslas, 1992. Mikelionienė Ju gi a 2017:
Aspec os da apelia y ação de e mos in e nacionais. Te minologia 24, 127144. Miliūnai ė Ri a 1995:
Va ian iški bend inės kalbos a osenos eiškiniai ( iksa im e a aliação). –
Cul u a de línguas 67, 3949.
Miliūnai ė Ri a 2003: Li u ians kalbos g ama ikos no minimo pag indai, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as.
Miliūnai ė Ri a 2008: P imo žilgsnis em inkla aščių kalbą. Cul u a de língua 81, 2049. Miliūnai ė Ri a 2009:
Daba inės lie u ių kalbos a osenos a ian es, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u o leidykla. Miliūnai ė Ri a 2010:
Laik aš inė i in e ne média: comunumas de con eúdo, akosky a de idiomas. Na i a língua 7, 317.
Miliūnai ė Ri a 2018: As no mas de linguagem e sua sa i eguliação na comunidade in e ne , Vilnius: Li u ians
kalbos ins i u as.
Mi ke ičienė As a 2004: V. Dubo uni e so á ias li e a u a guiêlio e minos a ian es. Te minologia 11,
119–144.
Mi ke ičienė As a 2015a: Alguns aspec os da sinonimia dos e mos. Te minologia 22, 3960. Mi ke ičienė
As a 2015b: Sinoniminiai e mininai 19181940 anos de li e a u as li uanas nos abalhos de ciência.
Li uãos ala 9. acessí el na in e ne : h pwww.lie u iukalba.l index/php://lie u iu-kalba/a icle/
iew/179/144.
Rašybos a ian iškumo as ologijos e minijoje p iežas ys 118 Ramunė Vaskelai ė Mi ke ičienė
As a 2021: Eksplici inė e minų sinonimija nemoksliniame disku se. Te minologija 28, Palionis Jonas
100–113.
1999: Galbos mokslo p admenys, Vilnius: Jand ija. S anke ičienė Sigi a 2012: Va ian inė i sinoniminė
lie u ių i okiečių kalbų elek os a ikos e minų aiška. Lingbų s udijos 21, 2127.
S anke ičienė Vi ginija 2016: Te minai químicos e economis as especialidades galboje: no ma, a osena,
endências. San alka: Edukologija, Filoso ija 24(1), 6574. S onku ė Lo e a 2020: As ologia Manual de,
Kaunas: Mijalba. S aižys Vy au as 2003: As onomijos enciklopedinis žodynas, Vilnius: Teo icas isicas e
as onomijas ins i u o.
S unžinas Robe as 2005: Sinonimia da e minologia da Cons ução. Te minologia 12, 726. S unžinas Robe as
2008: Va ian iniai s a ybos liaudies e minai Lie u ių kalbos žodyne. Te minologia 15, S unžinas Robe as 2017:
111–130.
Te mini da cibe ne ica segu ança da União Eu opeia com dėmeniu kibe ne inis, (-ė): signi icações, o igmė,
sinonimija e a ian es. Te minologia 24, 145163. S unžinas Robe as 2018: C ip og a inių aliu as s i ies
e mininai: signi icações, aiška e a ian es. –
Te minologia 25, 128145.
TŽ In e nacional dos diccioná ios de pala as, Vilnius: Alma li e a, 2013. Umb asas Al ydas 2004:
Bend ašakniai d ižodžių eisės e minų sinonimai i a ian es 19181940 m. Códigos Li uanos. Te minologia
11, 100118. Vaskelai ė Ramunė 2020: Vienažodė as ologijos e minija pon o de is a de o igem.
Te minologia 27, 128163. Acessí el na in e ne : h pjou nals.lki.l / e minologija/a icle:// iew/2029/2120.
Vaskelai ė Ramunė 2021a: Esc i a de As ologinių pa adinimų si es de as ologia. Bend inė ala 94, 136.
Acessí el na in e ne : h pjou nals.lki.l /bend inekalba/issue/ iew/132. Vaskelai ė Ramunė 2021b:
Sinoniminės aiškos as ologijos e minijoje azões. Te minologija 27, Vaskelai ė Ramunė 2022: Esc ima
de As ologinių pa adinimų imp indi ui u publicações. Bend inė ala 95, 132. Acessí el na in e ne :
192–222.
h pjou nals.lki.l /bend inekalba/issue/ iew/132. Vaskelienė Jolan a 2013: Da ybinių sinonimų, da ybinių
a ian ų i pa onimų panašumai bei ski umai. Homem e pala a 1, 206214.
Vaskelienė Jolan a, Kučinskienė Ramunė 2012: Daba inės lie u ių kalbos būd a džių da ybiniai
sinonimai. Homem e pala a 1, 153161.
Vlada skienė Rasuolė, Zemle ičiū ė Palmi a 2022: Li uânia língua esc i a: eg as, comen á ios, conselhos,
Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as.
VLEe Visuo inė lie u ių enciklopedija, 20012020. P iega na in e ne : h p://www. le.l .
Zemle ičiū ė Palmi a 2003: An ano Vileišio (18561919) abalhos de ciência médica e suas e minija. –
Te minologia 10, 84106.
Zemle ičiū ė Palmi a 2009: Va po e mos de a igos médicos. Te minologia 16, 92108. Zemle ičiū ė
Palmi a 2011: Kelei io a igos sob e saúde a e mininai. Te minologia 18, 93108. Zemle ičiū ė Palmi a 2012:
Mo ologiniai ana omijos e minų a ian es XVIIXVIII a. lie u ių leksikog a ijoje. Te minologia 19,
105124. Zemle ičiū ė Palmi a 2018: Medicinos e minija an es de 100 anos. Te minologia 25, 147200. Župe ka
Kazimie as 2010: Daba inės lie u ių kalbos a osenos a ian es. Cul u a de língua 83, 348358. Župe ka
Kazimie as 2012: S ilis ika, Šiauliai: VšĮ Šiauliai uni e si á ia edi ó ia.