scieee Science in your language
[lt] (orig) [de] [fr] [it] [es] [pt]

Santrumpos: sandara ir sintaksinė vartosena

Read accessible full text
Machine-translated document

This is a machine-generated translation of the original document and may contain errors, omissions, or changes in meaning. Do not rely on this translation for quotations, citations, or authoritative references. Please consult and cite the original document.

Santrumpos: sandara ir sintaksinė vartosena

Author: Ramunė Vaskelaitė
Year: 2011
Source: https://journals.lki.lt/bendrinekalba/article/download/250/315
60 Lobos
Cul u a | 84
RAMUNĖ VASKELAITĖ
Lie u os bankas
saN uMPos: saNDa a
E sIN aKsIN Va osENa
ESMINIAI pala asžIAI: li e á ias san umpos, skiemeninės san umpos, miš iosios
san umpos, su umpinimai, sin aksinis yšys, aiškinamasis pala a, simbolinis
denominação.
ĮVaDas Pala as e seus conjun os ab e iação numa esc i a alada não é no o
eiškinys. Que ab e iamen os são usados mui o mui o, cons a ado já an es de
ês dez mecios, saíndo o segundo inglês da esc i a e sky ybos ( lK s) edição
(lK s 1992: 73). po ém mais de alhado es e eiškinys linguo y oje li uanos
ne i as. Į ai ių ūšių su umpinimai ge almen e epaminimi línguas
encyclopediaijās, žinynās ou ada iamojo pobūdžio leidiniuose (lKŽin 1998; lKE
1999; KancKP 2000; Kniūkš a 2004), p incipalmen e como assun o de esc i a.
P oblemiškesmen e de olho nesse enômeno olhada, ko acho, só ū os
Ma cinke ičienės (2003), Gin au o G igo (2007) e as os Kazlauskienės (2008)
a igos. A pa i deles ê-se que pelo menos de um ipo de su umpinimen os,
chamados dos le ais san umpus, é usado gausiai, sua di e sidade de ido a
ou os idiomas san umpus luxo pa a a língua li uãs é aumen ada, e a
exis en e no ma mudou as ci cuns ânciasmas já nebepakankama.
Como esols em ques ões an e io men e mencionados au o es p incipalmen e
san umpų ašybos, lie u inimo, a imo (G igas 2007; Kazlauskienė 2008)
a ba klasi ikacijos i samp a os dalykai (Ma cinke ičienė 2003; Kazlauskienė
le an adas 2008). Es e a igo au o ê obje o di e o de análise escolhi não es es
assun os. ab e ipas no a igo se escolhem examina na linguagem li uânica quase
nãoi u aspek u sanda os e, pode-se dize , comple amen e nãoi u sin aksinės
a osenos. al escolha explicin á el p incipalmen e aspi au e ela na a ual
a osene a di e sidade de san umpas que plin am e suas uncionamen o išliame
ex o dėsningumus, po ém ao mesmo empo ac edi a-se que nomeadamen e
de alhada, sis emiška sanda os e sin aksinės a osene análise pode ia se e lexi
pon o pon o ao oma decisões e po suas o og a ia, adap a imo ou ou as no mas.
. VasKElaI . san umpos: sanda a e sin aksinė a osena 61 análise baseada
ealiąja a osena, conc e čiau economia s i ies lingua. Escolhem-se ex ai de
gêne o especial […] do banco li uu os egula men e publicados e (ou) no seu si e
in e ne ap esen ados de alhados ela ó ios anuais, imes ais ou mensais,
bole ins e ela ó ios, incluindo e aduzidos do inglês. Todas es as publicações
êm em comum o a o de que nelas se e ê a e olução de um de e minado
pe íodo dos p ocessos económicos e inancei os da Li uânia ou ou os países
da União Eu opeia. Embo a p incipalmen e, como e co esponde ao banco cen al
do país, o ien e-se pa a o dinhei o, inanças e se o bancá io, em essencial
ab angem odas á eas de uncionamen o da economia, ai, e le ima e g ande
pa e da economia alboje a ojamų san umpų. Jás usos de consumo não
de em se es anhim e de ou as á eas a osenai. A alguns ex os mais,
ou os menos ca ac e ís ico e elemen o analí ico, em luga es a é
ap oximando-se ao cien í ico es ílio, mas em essencial seu gêne o alo izá el
como apž alga. Con eniência sume imais selecionadas con umpas on es de
consumo no a igo chamam de esumo econômico. analisando sin umpas
sanda os e suas uncionamen o išliame ex o peculia idades, impossí el
expulsa dos olhos e a ualmen e igen es suas no mas, somen e já po causa de
que ela é um dos a osenas peculia idades lemian es ações. Val osena e no ma
jun amen o é impo an e e como opo unidade e ela sua adequação. Toma
es a análise impossí el sem não nomea do enómeno em ques ão. e isso aze é
bas an e complicado, e não só po que que cu iniai, que cons i uem pala as de
conjunção dėmenų p imei as le as ou ou os elemen os, quase quan o em um
mesmo abalho que os menciona são chamados semp e di e en e. Se odos
esses e mos ossem apenas sinônimos, bas ak ų escolhe um qual, desg aça,
em um abalho sinimicamen e usados e mos em ou o se pasi elham pa a
ce as espécies ou po úšias cu as. Henceasi, a escolha do e mo examinado ao
obje o in oca é sua ques ão dos limi es. ais que, pa a se esol ida o
p oblema de in oduzição do obje o em ques ão, de inidas seus limi es e
undamen ada escolha do e mo usado no a igo, an es iman is examina es e
idioma eiškinį é p eciso pelo menos b e emen e a isa -se e miniją que o
in oduijan nos idiomas li uãos.
ERMIN ĮVAI oV I saN YKIaI
De pala as ou suas conjunções dėmenas dos p imei os ca ac e es ou de
ou os elemen os de ou os, susidedan es umpiniai, p incipalmen e
ep esen ando á ios nomes, em Li u iško desc e ojo, no minamojo e cien í ica na u eza li e a u a chama-
62 Kalbos Kul ū a | 84 mi aidinhos nomes su umpinimais, san umpomis,
indicando san umpų ūšį ( aidinės, skiemeninės) ou suas neminin ,
ak onimais, ab e ia ū omis, ečiau umpiniais. A pa i daqueles abalhos
ê-se que bene p oblemiškiausias são e mos de san umpos e
su umpinimai, san umpos su umpinimai e ac onimai odnosis.
(Raidinas) ab e ipos e ab e iunhas Pa adinimų su auk iniams subs i u os
inicializados lie u iški e minai san umpos e ab e iunimai sinonimicamen e
pa a ojados só em alguns abalhos, po exemplo, lK s (1992: 7374). ais
subs i u os aqui são chamados e ab e iadas, e aidinhas su u ninimais de
nomes. po ém ou os ipos umpiniai (p z., g a iniai) ab e iados não
chamam, eles in oduziam-se só como su umpinimai, o que mos a ia, que
su umppas lK s ends ama dis ingui como uma ce a su umpinimų
espécie.
Kancelia inês conselhos de linguagem (h p: KancKP) en a es abelece opos o
pa e e do odo elação: á ias á ias ou as espécies de ab e ia u as nes a
publicação são chamadas ab e ia u as (plg. simbolinas san umpos, g a ines
san umpos), a susidedan es de g andes le as su umpinimais, mais
p ecisamen e, aidinhas nomes su umpinimais (KancKP 2000: 277279). das
línguas Lie u ių žynne ( oliau lKŽin) ab e iadas chamam de odas as espécies
umpiniai, e suas espécies indicam-se pažymimaisiais pala as: ma ų, pessoas,
ca gos e í ulos de g aus, di e sas (lKŽin 1998: 340346). o e mo san umpos é
usado e examinando compu ado ija ou ou os e minos su u in uosos
a ian es (G igas 2007, 2011), po ém examinam apenas al abe icamen e
ab e iados e mos, ad elação en e e minos san umpos e su u inimai
pe manece neaiškus. Jį é di ícil es abelece e de Es a ubina Comissão de
línguas li uanas ( oliau VlKK) n. 60 ap o adas po esolução das disposições de
o og a ia e cé ybos, pelas quais consolida-se a no ma comum de consumo de
san umpų nelie u iškų lie u ių kalboje, po que é usado apenas e minos
le e inės san umpos (VŽ 1997a) e ap esen ada só desse modo compos os de
san umpų pa yzdžių. ab e ia u as al abé icas de le as cons i uídas
sho iniai chamados e P ano Kniūkš os Įs aigų, emp esas e o ganizações
(Kniūkš a 2004: 1719). G a inia ou simbolinas pala as e seus conjun os modos de
ab e iação naquela publicação não apo a iam, po an o a elação en e
concei os de san umpos e su uminimai nem nele neiš yškėja. apenas o
concei o san umpos eiškinama e Lie u ių kalbos enciklopedijoje (WEB […] lKE),
mas, no en an o nub ėžiama ce a on ei a, san umpas dis inguindo dos
su umpinimų (lKE 1999: 553554). Es as concepções indicam-se duas . VasKElaI .
san umpos: sanda a e sin aksinė a osena 63 signi icanças: 1) sudė inių
(duas ou mais pala as) nomes su auk iniai subs i u os, compos os de
pala as p imei os le as ou skiemenų; 2) cažnai us ojamų pala as (a
pala as g upių) simples g a inia ab e iuniões, ne u in ys de sepa ado sono o
o malo (lKE 1999: 553). sinónimo su uminimai ap esen a-se apenas a segunda
signi icada usada concei os, demanasi, san umpos, di e en e do lK s,
su umpinimais espécie não conside adas. P imei oąja signi icado usada o
concei o, ab angendo inicialines e skiemenines ab e iapps, lKE sinonimiamen e
į a dijama da e skolin iniu e mo ab e ia ū a. Siau oji e amplia ac onimo
concei os ab êp is.
Relação com san umpa
Um ab e ia ū as po ūšis, nomeadamen e inicialines ( . y. de le as
cons i uídas) san umpos, lKE nomeado ambém skolin iniu e mo ac onimai
(lKE 1999: 553). dis inguindo inicialínios e skiemenínios san umpos po ūšius,
san umpas lKE en a-se di e encijua de aco do sanda ą. po ém apenas a um
dos a ibuídos unidades de classi icação nomea escolhido e mo ac onimai .
Ma cinke ičienę (2003) incen i a a con adi a u i po causa ingles linguo y os
abalhos desen ol idos do concei o de ac onimo susiau imen o, e como con a
esul ado de al al al al al al al u o y a oco e uma ampliação do
concei o ac onimas. Nes a au o a ci ada ob a de linguo y os1 inglesa
conside am ac onimas aquelas ab e ia u as de nomes compos os, que o mam
acei á eis skiemenis e podem se p onunciadas como pala as (Ma cinke ičienė
2003: 91). en ende-se, com base nesse c i é io, dês i a on ei a en e inicialí e
skiemenín san umpos keblu: juk pa e aidín, como e skiemenín, cons i uem
acei eminus skiemenis e podem se ex e iadas como pala as. ad au o ê do
a igo lKE sanda os elação nub ėž ą limi ą links a naikin i. po ém inglês
alo y oje ac onimais conside am não só žodiškieji, mas e nežodiškieji
umpiniai, que jun o oponinami a ou o ipo de abb e iações, . y.
ab e ia ū ams. assim amplamen e pe cebe ac onimą . Ma cinke ičienė
o e ece e dos li uanos linguo y oje. po ém al ex ensa noção co esponde
comple amen e lK s usado ab e iap, al abe icos nomeiamen os
abb e iamen os, e b ėžiama on ei a en e ac onímes e ab e ia ū as
co esponde à on ei a en e ab e umpas e abb e iamen os. aigi su ge a
ques ão, pelo que emp ésin iniai e mininai li a ios alo y a acei emi es e do
que lie u iški. . Ma cinke ičienė desen ol ida noção de ac onimo expõe um
impo an eas san umpas aspec o e possí el a seus c i é ios de classi icação combinação de le as 1 Ka amba F. English Wo ds, london and New Yo k: ou ledge, 1994, 182183.
64 Kalbos Kul ū a | 84 simili ude em pala a. só en ando aplica es e c i é io
se ia bas an e keblu escolhe aquele, que ik e an o lie u iškoms, quan o
nelie u iškoms ab e iados classi ica , po que lie u iško e nelie u iško pala a
a ibu os di e em. Po exemplo, su icien e sinal de um nome de língua inglesa é
a p onúncia de sons de modo que os osse possí el a i one iicamen e, e dos
nomes de línguas li uânicas ainda e kai ybos a ix (ischy us nekai omuosius
daik a a džius). aigi, žodiškumo c i é io escolhidos san umpos kai imo
possibilidade, pa a žodiškų san umpų g upą nepa ek ų daug angliškų
san umpų naudojamų lie u ių kalboje, a al c i é io man endo a possibilidade
de sons combininho one iškai, pa ek ų daug okių, que não êm a pala a
li e iško. a. Kazlauskienė ac onimo samp a ą ambém baseia semelhança em
pala a c i íumi: ac onimais suge e chama aqueles ab e iapas, que podem
se p onunciadas como pala as, que e em qual manei a elas ossem
cons i uídas (Kazlauskienė 2008: 73). No en an o es a noção, e jun o e concei o
ac onimas elação com san umpa, di e e de desen ol ojama .
Ma cinke ičienės a igo a. Kazlauskienė ac onimą conside a só uma ce a
espécie de san umpos. Hen isi, seu ap êp is siau esnė. Po ou o lado, en e
as ac ônimas a dijam-se não só ais cu as, como kabu ėse esc e em, i. e.
conside ados simbolís icos, os nomes Kel as, In e leksis, E asmus, leona do
da Vinci, mas e dois pala as do nome do p oje o Russai Lie u os espublikos
isuomenėje1940 m.: his o inės e ospek y os kons a imas 1918 san umpa
lie u os usai (Kazlauskienė 2008: 73). Embo a e não comple amen e cla o, se
ais pala as e suas combinações ac onimais conside a a p óp ia au o ê, ainda
assim ela expõe mais um aspec o do ac onimo, e jun o mais uma uma
possibilidade de sin umpos classi icação. is o e li o inos alo y a
ak ualėjan i san umpų klasi ikacija segundo o que eles são de iniai,
a i icialmen e des inados o ma semelhança a pala a, pa a que uncionuam
na língua como cu es eais nomeiamen os subs i u os, ou con encionalmen e
o madas nominamen os sin aukos, sum pa oge imais usados ex e2.
Te mino escolha.
T umpinio concep a e e mininė a osena esumi mos a pa i de pala as conjunção
dėmenų p imei os le as ou ou os elemen os de compos os ab e ios in oduzi
a ojamą e miniją, is o que sinónimos Li u iškoje kalbin li e a ū oje conside am os
e mos aidiniai pa adini2 Į šį aspek ą a k eipė dėmesį i . Ma cinke ičienė (2003), apenas
nea ssejo dele de ou os c i é ios de classi icação.

. VasKElaI . san umpos: sanda a e sin aksinė a osena 65 mais lema cada ez mais yškėjan is
polinkis nes e e mo unicodžiu dis ingui ce a espécie de su umpinamen os, ambém a
mų su umpinimai i ( aidinės) san umpos, ak onimai i san umpos. Šiame
s aipsnyje pasi enkamas a o i e minas san umpos. okį pasi inkimą bene
adequação do e mo lhe dedica . Na u almen e, aquela espécie pode ia se dis inguida e e mo
aidiniai (pa adinimų) ab e iações, po ém daik a a dis san umpos í gio pada iniu in oduzi
mais con ém, além disso, abs akcionais açõesmažodinių daik a a džių plu iskai osina o ma
comum línguas li uanas é conside ada nebūdinga3. Di e en es do que san umpos ab e inhos
ik e i en a e nou os e minis, po exemplo, símbolos, g a iniai sinais, g a iniai umpiniai ou
semelhan es, e apibend inamąja signi icado comple amen e ik e i usa daik a a dį umpinys.
e mininė pala a umpinys a osena língua li í ia não es á amplamen e adqui alėjusi, ma y ,
de ido em diccioná ios da língua li í ia es e aik a a džiu o necidas signi icâncias. Nelas
ab e ínio cos uma ece só com uma pala a isso ab e iado pala a (DiKŽ 2000: 860), ab e iado,
su auk as, eduzido olume pala a (lKŽe 2011). nesses dicioná ios são o necidos exemplos
mos a iam que ab e iamen o é conside ado o esul ado de um ou o que le as ou skiemeninės
san umpos ab e ia-se ge almen e o é mino da pala a, po exemplo, Ma cė (iš Ma celė), Gin as
(iš Gin au as). No en an o al a es a pala a nos dicioná ios dada signi icação não é base pa a o
e i a usa nou as signi icações como á ias espécies de su u u inimen os desc eendo ando
e miną4 ou como escolhendo en e ac onimo e san umpos, ao e mo san umpa p e e ência é
dada de ido ilgesnês adição de consumo e lie u iškumo. em ge al ac onimo concei o na língua
u ca li au a é conside ada insu icien emen e undamen ada, nenusis o ėjusia e ja keis i
san umpas não é necessino eikalo. . Ma cinke ičienės expandiu a é odos os concei os que
ab angem ab e ia u as aidines e skiemenines, ela pe mi i ia e i a em alguns abalhos usos de
be kokio umpinimo būdu gau ą žodį5. Pas a ąja eikšme jis a ojamas
i šiame s aipsnyje.
e minações aidines ab e iamen os, le ais san umpos condicionalismo (jukKK in luência ao
des e g upo p iski3 VlK consul as sob e o banco a i ma-se que ge almen e na comunidade de
línguas li uanas usa em pala as abs a ieji daik a a džiai o e ami ienaskai a (na ap a imas,
balsa imas, inansa imas), mui as endas de o ma egis ada de inglês, po isso é melho usa
ienaskai ą (h p: www. lkk.li .go .mp33) Į ai ių abs ak ų daugiskai a (p z.: als ybingumai,
pa da imai, uždegimai) aisoma e Kalbos pa a imuose (KP1
2002: 20).
4 assim ele é usado a. Kazlauskienės (2008) a igo. 5 al
a osena e , po exemplo, KancKP (2000: 277).
66 Kalbos Kul ū a | 84 iami e skiemeniniu modo o ma umpiniai), mas maža
ep i ap ų à ou os cu inos į a dijančių a apibend inančių e minų
(simboliniai su umpinimai (san umpos), g a iniai su umpinimai (san umpos),
neben os subs i uis ų i gi skolin inis e minas ab e ia ū os. Incluído na
classi icação ge al como algum pon o de is a dis inguida san umpų po ūšį
ma can e e mo (ž . lKE 1999; Kazlauskienė 2008), ac onimas se ia ins umen o
e ela ce os aspec os san umpų, po ém es a concep o ab êp is, compa ado
com ap esen ada abalhos de linguo y os es angei os, bem, susiau de e ia
sabe . Fundamen al concep oca do a igo san umpos ab ange desigualy ės
sanda os da inių g up. Apesa de ais di e enças, em alguns abalhos não só
al abé ico, mas e de ou os modos cons i uídos a ab e iados in oduzidos
usados os e mos le ainas san umpos, aidiniai su umpinimai de
denominações. Cla o, eles são condicionais. e mo san umpos pa ankus ainda e
pelo que al condiciedade pe mi e e i a . Que imi e ela pelo di e umai do
enómeno in oduziam pode se in oduziam po ce os pažyminais. Po
exemplo, san umpų sanda os ski umai podem se nuspomi em ais e minos
compos os, como le ainas san umpos, skiemeninės san umpos, miš iosios
san umpos ou pan. NuMa oMoJI saN uMP saNDa a I Va osENos IŠKElIaMos
YPa Ybs P incipais p incípios de cons i uição san umpų lie u iškų san umpų
sanda a p e is a no no minamaio Li uânia da língua esc i a e sky yba. M. 2006
VlKK al e ou apenas nele o muladas eg as de di isão, e a pa e da publicação
ašyba, onde é discu ida as ab e ia u as, decê-se e con inua a conside a
no mine (VŽ 2006a, b, c). De ou as ViKK ado adas no dimen os Li u iškų
san umpų uso di e amen e cluiu só ado adais 2000 m. 26 ou ub o d., į eisinan is
kelias lie u iškuose eks ose a o inas san umppas (VŽ 2000). Šių san umpų
sanda a co esponde comple amen e aos no ma i os p incípios da sua
o mação. esses p incípios de apa ência bas an e simples: em ab e iação de
iajodžius nomes são omados odas as pala as au á ankiškų p imei as le as
maiúsculas (SNO su ieno das Nações o ganização), às ezes a p imei a le a da
p imei a pala a abėcėlinis nomeamen o (ELTA Li uu os eleg amos agen ū a),
as pala as de se iço são omi idas (TVR in e nal ju isp udência e ei .KE
Vasla.I . pode se omada pala as de começo duas ês le as ou os p imei os
skiemenys (El a elek os ab ikas), no úl imo caso san umpa esc e e-se como
e i ica is pala a maio ji só p imei a le aė (lK s 1992: 7374). es a
ac escen a isso, que ao ab e ia sudu inos e p e ixélnios pala as, cujo
p imei o dėmeno ou p e ixélis é nelie u iškas e sepa adamen e não ojamo,
omados de ambos dėmenos p imei as capi alis as le as (HE hid oelek inė), e
se ão cobe as odas as possibilidades de o mação de li e iškų san umpų
p e is as lK s. ais p incípios da sua composição epe em-se e em publicações
de p á ica linguís ica ou de na u eza enciclopédica (lKŽin 1998; lKE 1999; KancKP
2000). KancKP ap esen ado exemplo VšĮ (ins i uição pública) apon a que ab e ipa
pode se cons i uída não só de pala as p imei as le as, en e elas pode
inse i e pequenas le as (KancKP 2000: 277). esumindo nos no ma i os e nos
abalhos de p á ica linguís ica ap esen ados os p incípios de sín umpos,
pode aze -se a conclusão de que eles p e êem ejopos sanda os lie u iškos
san umpos: 1) consis indo de pala as (o suas dėmenas) dos p imei os le as;
2) cons i uídas de pa es iniciais de pala as; 3) consis indo de pala as dos
p imei os ca ac e es, inse piando e ou os. Na e dade san umpos sanda a
pode se mui o o que a iedadenê. Po exemplo, nelas podem se incluídos
índices, pelos quais são ma cadas di e en es sé ies de anos
(DŽ1, DŽ2, DŽ3 Daba inės lie u ių kalbos žodynas), san umpos podem se
cons i uídos e de skiemenų, e de aidžių (K.Gai l K. Gai enis. Lie u ių
e minologija) e k . (KK 2008:9). 13 isso leis ų aze p essupos ação, que é
es abelece só amplamen e us ojamų nomes de ab e iação modos, e ou os
sanda a deixada au o iaus ou publieho dezyū ai. isso con i ma e a a i mação
de que especialalojoje li e a u a pode se seus, especí icos de
abb e iamen os (lK s 1992: 73). po ém san umpos classi icação
ap a ianchien es publicações desse ca ác e luga e s a us umpinių de e ia em des aškė i.
Pa a a análise da aidinha ab umpos usados nas on es escolhidas ab umpos
em pa e co espondem no ma i os p incípios da sua composição.
ins i uições li uu as ou in e nacionais, emp esas, o ganizações, zinybų,
sis emas, e i o iais e de ou osokios da inių, documen os, indiciklių
lie u iški nomes e e mos de economia ab e iados simples u modo al abé ico,
. i. iman as p imei as aides de pala as conjun os dėmenų, p z. : BCE Banco
Cen al Eu opeu, ECBS Sis ema Eu opeu dos bancos cen ais, p ecisamen e
68 Lingbos
Cul u a | 84
EEE Espaço Económico Eu opeu, EFSF Fundo Eu opeu de Es abilidade Financei a,
FARK Fede alinis O anosios inkos komi e as, LCKU Lie u os k edi o cen inė
unija, IMF in e nacional mone á io ondas, VPK Ve ybinių popie ių komisija; EVRK
Classi icado de Ac i idades Económicas, KRD Di e i a de Requisi os de Capi al;
ESD dé ici da con a co en e, IVM impos o de alo ac escen ado, SVKI
ha monizado índice de p eços ao consumido , TUI in es imen os di e os
es angei os, VKM mecanismo de axa de câmbio. eduzindo conjun os, em cujo
compos o en a em con a pala as de se iço, eles são omi idos, exemplo. : OECD
O ganização de Coope ação e Desen ol imen o Económico, EPS união económica e
mone á ia, ERPB Banco Eu opeu de Recons ução e Desen ol imen o, TPFK comi é
in e nacional de dinhei o e inanças. po ém usa-se não só Li u iškų, mas e
nãoe u iškų al abe icamen e compos o ab e umpos, po que seu uso in oduzi a
no i isa VlKK nu a im ap o ada de o og a ia e sky ybos disposições (VŽ 1997a).
Nelie u iškos san umpos são oko nessas disposições não de inida. Fo mulando a
alegação, que nos Li u išku ex os es as san umpos ašy inos assim, como
o iginalalo kalboje, só nelo yniško pag indo ašmenis pe ašan lie u iškais, à
concep o nelie u iškos skliaus uose indicada in e nacionalinas. al in e p e ação
pode se in e p e ada d ejopai: (1) as in e nacionalis as sum umpos são pa e
nelie u iškųjų, de modo que na manei a indicada pe esc i i as apenas
in e nacionais; 2) os concei os nelie u iškos san umpos e in e nacionais
san umpos são sinónimos, aigi indic u manei a pe ašy inas odas nelie u iškos
san umpos. segunda in e p e e uo é e o ça o que de la yniško pag indo
esc i os em a ojančių kalbų são ap esen ados apenas exemplos de inglês, p z. :
BBC b i ish b oadcas ing Co po a ion, FAO Food and ag icul u e o ganiza ion,
NATO No h a lan ic ea y o ganiza ion. al in e p e e uo ê a osenai
p opo ciona ia mui o g ande libe dade odos nelie u iškus nomes de signi icação
di e a, incluindo angliškus, sem limi ações usa su u nin us. aigi mais p o á el,
que indicada ab e ipos de ansposição em li uãos língua manei a é p opos a
aplica não a odas nelie u iškoms ab e iadas, e só oms, quais ma cam
in e nacionais ins i uições, o ganizações ou ou osokios da inių nomes.
al polincis obse a numa in es igamojoje a oseno. Jun amen e às
san umpas (ou em adicionam ocyêliêlias) ap esen ados em angliška
escomios nesu umpin ieji a ian es de denominações indicam que maio ia
deles são comuns à União Eu opeia, zona eu o ou ainda ex ensniam a ealui,
exemplo. : CEBS Commi ee o Eu opean banking supe iso s (Comi ê Eu opeu
de supe isão bancá ia), CESR Commi ee o Eu opean secu i ies egula o s (Eu opos alo es
. VasKElaI . san umpos: sanda a e sin aksinė a osena 75 abo indo
esc i os da língua li uãs, comple amen e não mencionados ais, em cujo
compos o en a em núme os, e suas usada de á ios e nemaža. Palis
us ojamųjų a chamada in e nacional, consis indo de le as e núme os, p z.
CIS 2: CCBM2 Colla e al Cen al bank Managemen 2006 Communi y Inno a ion
su ey 2006; CESAME II Clea ing and se lemen ad iso y and Moni o ing
Expe s G oup 2; G7 G oup 7; G10 G oup 10, ou a pa i de skiemenínas
ab e iu as e núme os: LITIN-10 li huanian s ock
Exchange Index.
Us ojama semelhan e sanda os e lie u iškų san umpų, p z. : VMC II 2o
mecanismo de axa de câmbio; ESS95 1995 m. Sis ema Eu opeu de con as; 39
IAS ou IAS 39 39a no ma in e nacional de con abilidade; KPS4 4oji es udo de
exposição quan i a i a; BCE/2001/13 Regulamen o do Banco cen al
eu opeu 2011 n. 13, ES15, EU-15 15 países memb os da União Eu opeia).
A esc i a des as ab e iações a ia conside a elmen e: núme os são
esc i os omėniški (VKM II) ou a abiški (TAS 39, KPS4), uneu eles são
sepa ados b ūkšneliu (ES-15), ki u apos o o (ESS95) ou ou as
di isó ias de sinais (ECB/2011, 13), espaço é deixado (VKM II, TAS 39) ou não
(KPS ES15), o núme o é esc i o ou an es da pa e le al 399 (3 TAS), ou
depois dela (TAS 394). san umpų VKM II, CESAME II esc i a com omėniškai
skai menimis leis ų įž elg i polinkį okiu būdu umpi i žodžių junginius, į
ku ių sudė į įeina kelin iniai skai a džiai, ačiau san umpų 39 TAS, TAS
39, KPS4 esc i a okias įž algas paneigia.
Embo a san umpos com núme os como sepa ada g upo san umpos da língua
li uãs classi icação não subme idas, ainda assim ou os assun os de esc i a
no minamen o leis ų pensa que não des ininhas elas não conside adas. e.g
lK s en e as denominações de ma cas de sé ie são mencionadas ab e iu as
Tu-104, Il-154, 3 RK (lK s 1992: 70). Já sozinhos esses exemplos mos am que a
esc i a pode se bas an e di e sa. A p essupos a sob e a possí el
di e sidade de esc i a é con i mada em 26 de se emb o de 1991 d. VlKK nu a im
(Nu a im 1991) ins i uída no ma nelie u skai iškas com cujas cons i uídas
ab e ia u a, ma cinhos ma e iais, p odu os e documen os no ma i os,
eesc i a da língua o iginal: aqueles, cuja pa e al abé ica consis e em
la ynas abėcėlės esc i as, esc i ininas assim, como o o iginal (Čmagne o Sony
CFS-W304), e ma cas, cons i uídas com nelo yni kalminimis, na pa e al abé ica
pública e na li e a u a popula (T achme as TROST 6920-1089). na língua
o iginalol ais ab e ia u as podem se esc i as a iadamen e, de modo que, es a di e sidade

76 Kul u as de Línguas | 84 nimis esc i a, po ém comuns os seus p incípios de
esc i a, que ajuda iam a es abelece , po exemplo, a ian as VKM II e 2o VKM,
pe keliama i į lie u ių kalbą. Galiojan okiai ašybos a ian iškumą į eisi-
nančiai no mai, bū ų sunku eguliuo i i lie u iškų san umpų su skai me-
ES15 e ES-15 dize inum, su o mula se ia ú il. an aip mesmo aquelas
san umpos, cujas le ainė pa e ansciama, se ão esc i as esc i a
o iginalalo. Dalį san umpų suge indo conside a ci ações, à língua li a ians a
en am e ais sanda os san umpų, nas quais ainda há e símbolo, po
exemplo, S&P 500. Na u almen e, pode conside á-las de ido a uma única
u ilizosena casos, po ém anaip ol ais não são umpiniai, em cuja
composição en a em con a não só núme os, mas e pala as, exemplo. : Eu o
MTS, SWIFTNe FIN. Se sua esc i a egula apenas o p incípio nelie u išką
san umpą em li uãos língua pa a ans e i como ci a ą, al esc i a
ine i a elmen e e á e ei o e lie u iškų san umpų sanda ai. Que al
in luência exa a já ago a, e ela os sis emas de pagamen o e a si lei u a
modos de composição de ab upções ma cinças. Juos p a a u panag ina
mais de alhado.
o banco cen al eu opeu e os bancos cen ais da zona do eu o c ia am um
chamado sis ema de ans e ências ápidas de ca ões de segunda sião, cujo
nome em inglês é T ans-Eu opean Au oma ed Real- ime G oss Se lemen
Exp ess T ans e 2, a ab e iu a in e nacional é TARGET2. é a li e al san umpa,
na qual en a em con a ambém o núme o. Jaima sis ema compos a. umpos
cen inio banko gai ėse numa y a, kad jos sudedamųjų dalių ( adinamųjų
a GE 2 komponen o sis emų) pa adinimai bū ų suda omi p ie san-
Eu opa TARGET2 jun ando ou a ab e ia u a ou pala as os nomes dos bancos
cen ais do Eu osis ema ou dos Es ados memb os (ECB 2007: 4). Pa io do Banco
Cen al Eu opeu es e sis ema nomeado pela inclusão da sua denominação
ab e iada: TARGET2-ECB. o nome do sis ema componen e do banco cen al
li uano cons i uído a sucumbos adicionando o nome do banco:
TARGET2-LIETUVOS BANKAS. aigi, san umpa ex endi-se de odo a pala a
conjuniniu. Po eikį lie u iškam da iniu nes e caso pode se conside ado di e o
[…] nomeamen o sanda ą de e mina uma ins i uição in e nacional. po ém o
banco li u os c ia e suas sis emas, cujas denominações ins i uições
in e nacionais e suas legislações ne eglamen uoja. Como esc i o, uma das
p imei as seus c iados de sis emas de pagamen o (LITAS) oi nomeada
u ilizando uma simples manei a de ab e iação al abé ica. Desde 2007 m.
eikianços nomes de sis emas, ma y , endo em con a alguns analógicos
in e nacionais mokė . VasKElaI . ab e ipos: sanda a e sin aksinė a osena 77
jimo e sis emas de liquidação polinkius de azimen o de nomes, já cons i uídos
b ūkšneliu p ijungiendo ou os elemen os, nes e caso ou a ab e ipação:
ealaus empo sis ema de pagamen o chama-se LITAS-RLS, sis emas de
pagamen os meno es LITAS-MMS, des inada a liquidações eu ais a é passando
pa a TARGET2, LITAS-PHA. Simila men e compõem-se mui os países sis emas de
pagamen o e de liquidação in oduzindo ab e iu as, exemplo. : SORBNETEURO,
BI-REL. aigi, o e ei o ansaca ai de li e iškų san umpųpa adinimų nes e caso
pode se conside ado indi ec o.
Po ou o lado, alia sanda ai opos asujan es eg as da língua li uanas
ambém não. De aco do com a ualmen e igen es eg as de azimen o de
denominações simbolicas (ž . VŽ 2004) de san umpų pode aze ais
denominações simbolicas, cujo baigmen o co esponde Li u išką galūnę
(Eksma, Sod a), po ém suas aplicá eis só ins i uições, emp esas e
denominações de o ganizações. sem isso, os sis emas LITAS-RLS,
LITAS-MMS, LITAS-PHA denominações são não e dadei os simboliniai isso
san umpų de iniai, embo a lie u išką galūnę endo a pala a LITAS
on ei a en e san umpos e simbolinio nomeamen o e ge okai nu ina.
li u os banco calculado do indicado de axas de ju os VILIBOR (a é 1995 m.
calculado VILIBID) sanda á nomeamen o ambém pode se conside ado
indi ec o nelie u iškų san umpų po eikio lie u iškoms exemplou. na
composição da denominação des e indicado , equisi os de legislações
in e nacionais espei a não necessi ou, po ém e e que concilia ao
analogo EURIBOR (i EURIBID) e a ou os países calculados aos co esponden es indicado es de composição dėsningumų.
abe ó ias san umpas sanda os peculia idades mos a iam, que habi uais
e minos le ainas e skiemeninas san umpos, mesmo em suas ab ep ão não
incluindo os chamados in e nacionais san umpas, em Li u išku ex os
us ojamų san umpas sanda os a iedadeei nusaki a nebepakanka, po que
em seu compos o en a numé ics, po b ūkšnelio p i ašomi umpiniai, pala as
ou pala as junginiai. Na u almen e, al nome, como TARGET2-LIETUVOS BANKAS,
p e e í el conside a ine não es endês ine san umpa, e com san umpa
suda y u um nome simbólico. po ém, os nomes dos sis emas de pagamen o
LITAS-RLS, LITAS-MMS, LITAS-PHA cons i uídos de o ma al abé ica podem se
conside ados e denominações simbólicas, e ab e ia u as. po an o,
ap esen ando sin umpas classi icação do pon o de is a sanda os ap op iado
sepa a le as, skiemeninos e mis iados sin umpas g upos, e mis iadas
sin umpas, endo em con a e em ou as em á eas a osenas plin anças suas ca ac e ís icas de o mação, pode se classi icado ainda mais ininho.
78 Kalbos Kul ū a | 84 sIN aKsIN saN uMP Va osENa Inclusão em es u u a de
ase ski umai san umpos aidiniai, skiemeniniai ou ou os que leksinės
eikšmės ne u in ys da iniai sakinyje nė a izolau i elemen ai. Elas êm uma
ce a elação com ou as pala as do enunciado, en am em sua es u u a.
No ma p e a o al san umpos inclusão em es u u a de sen ença manei a,
como sua g ama ical į o minimas linksnį, núme os e giminę odan es lie u iškų
galūnių dėjimas. Ga ęs galūnę, nekai omasis elemen o i a o maliuosius pala a
possuindo sinais de um elemen o sen encial e pode mos a conexão com ou os
pala as sen enciais. po ém abo damojoje a osenoe nãolins ama
g ama ialmen e į o mi i nem aidinių, nem skiemeninių, nem mix iųjų san umpų.
Como elas en ão são incluídas em sen ença e como é mos ada sua elação com
ou as pala as? al indiciclis ge almen e ica com san umpa usado būd a dis
ou būd a diškasis pala a, pe imando do da iklio de ha monização, . i. da pala a,
com o qual ele é combinado, ca ego ias mo ologicas. com lie u iškomis
ab e ia u as ca ac e ís icas dá pa a ojamų a ibu ados e das pala as de
giminês o ma e ela a simples sua escolha dėsningumą san umpos, cujos
nesu umpin ados co esponmenos, . i. pala as de combinações, dėmen o é o
p incipal daik a a dis da giminês a iškės, como a ibu jiam ou
a ib a diškėms pala as a a iškę giminę, a daik a a dis da mo e iškės giminė
mo e iškę, :P imei o dos p incipais bancos cen ais mundiais a aumen a as
axas ėmėsi ECB [Banco Cen al Eu opeu] (P êmio 2011: 05); Finalmen e, o ESBS
[sis ema eu opeu de bancos cen ais], sem p ejudica o objec i o de
es abilidade de p eços, apoia os objec i os comuns da UE, en e os quais a
in eg ação inancei a (Ma 2006: 13); Nos li os de con abilidade do BCE es a posição
mos a cada NCB [banco cen al nacional] a p e ensão ou ob igação líquida de
odo ESBS (Ma 2005: 98); As ligações mul ila e ais são con a ual e écnica
sis ema, que pe mi e a dois di e amen e não ligados VPAS [sis emas de liquidação
de alo es mobiliá ios] liquida segundo a ansacção ia a e cei a VPAS (Ma 2006:
97). Não endo Li hu iškų galūnių, san umpos não em e núme ous indiciklių,
po ém com eim usados a ib zii e būd a diškieji pala as adqui em uma
con ai os ou plu aliskai os o ma e assim sen ença indica eles com san umpa
siejan į sin aksinį yšį, p z. : A endibilidade das eu obondagens go e namen ais
e a de 0,20,7 pon os pe cen uais em 2002 e de 0,10,4 pon os pe cen uais em 2003
supe io à endibilidade dos co esponden es base (pa ikimá ios) VPP (Ve dade
de alo es mobiliá ios) da zona eu o (Ma 2004: 45); Kon . VasKElaI . san umpos:
sanda a e sin aksinė a osena 79 k ečiai alando, p imei as 12 mês. ITRO
[ope ações de e inanciamen o de du ação mais longa], oco idas em 24 de junho
de 2009, du an e a sis ema bancá io da zona do eu o oi dis ibuído um eco de de
442 bilhões de eu os (Ma 2010: 20). No en an o, em alguns casos a combinação
núme oimi é condicional, ma san umpa įsi eama ab einan da pala a conjunção
p incipal dėmeniu einančio daik a a džio ienaskai os o m, mas usada e
plu aliskai ai žymė i, например. : Falando conc e amen e, 2009 m. dezemb o mês. O
Conselho de Go e nado es decidiu que 12 meses de du ação de e inanciamen o
(ITRO) naquele mês se á a úl ima ope ação de al p azo, e que em Ma ço de 2010
oco e á apenas um ou o 6 meses. ITRO, e adicionais 3 meses ITRO de em se
in e ompidas (Ma 2011: 17).
Ha monização com lie u iškomis le as ab e iadas ginine e núme oum bases,
como is o, é su auk inio pala as de combinação p incipal dėmeniu einančio
pala a giminė e núme o. P incipal desses conjun os, pelo menos no uso dos
esumos econômicos, dėmen o semp e é semp e um daik a a dis. ab e iados
das pala as conjun os são daik a a diniais, sussis en es de daik a a džio
e a ib a džio (NB o çamen o nacional, NT imó el) ou daik a a džių (PB Banco
Mundial, VKI índice de p eços ao consumido , BBPK comi ê de supe isão
bancá ia de baselio). Os ul imasêxames podem e ca ac e is ic a diškės
dependen êxames (ESD dé ici da con a co en e, FMI undo in e nacional
mone á io, IVM impos o de alo ac escen ado, TPPPC in e nacional cen o
de p e enção de alsi icação de dinhei o), ečiau dependen êxames ou as
pa es linguas são (SSMS sis emas impo an es de pagamen o). As
dependências dedemas podem se ligadas e sujun á el a ligação (EBPO
O ganização de Coope ação e Desen ol imen o Económico, ERPB Banco
Eu opeu de Recons ução e Desen ol imen o, SVDĮ pequenas e médias
emp esas), po ém a pala a conjugada p incipal dedema é daik a a dis. com
pala as conjun os no enunciado ep esen ando ab e ia u as, como is o
de exemplos, būd a dis ou būd a diškasis pala a combinado não só gimine e
núme ociumi, mas e aleg niu. hence a econciliação é comple a, exce o os
mencionados casos de núme o de não coincidência.
umpando conjuginho de pala as, em cujo compos o ing essia celin ino
nume a dis, como is o de an e io men e desc i os san umpos
exemplos, ele sua posição keičia san umpoje ge almen e passa não an es
p incipal dėmenį, e depois dele (VKM II, TAS 39, KPS4, KPS5) e, ma y , i s a
quan i iniu. Keičiasi e kiekinių nume a džių não ab e iado da combinação de pala as ocupado luga eles
80 Linhas Kul ū a | 84 ge almen e mo eliam po daik a a džių, например. : ES-15,
ESS95, ESS95. Com quem é combinado a ibu o ou a ib a diškasis pala a em
ais ocasiões? Economicos apj algos ex ai mos am, que ele ainda assim
endem a combina com a compoção de pala as p incipal dėmeniu einančiu
daik a a džiu, p z. : ECB ajuda a Eu os a a e isão ESS95 [sis ema eu opeu de
con as de 1995], o necendo mui as ecomendações de decisões ao ní el
Eu opeu (Ma 2009: 125). po ém combina gimine, núme oum e aleg niu é possí el
só naqueles casos, quando ab e iado das pala as conjuninys é lie u iškas.
Nuncia nelie u iško combinações de pala as p incipal dėmeniu einančio
daik a a džio giminę keblu, mas com nelie u iškomis ab e ia u as usados
a ib zii e būd a diškieji pala as giminės indiciclius ainda assim em. Como
eles adqui em uma ou ou a o ma de gêmeas? Alguns casos a osenos
mos a iam, que da ha monização com nelie u iškomis le as ab e iadas a base
é a língua li uânica em e s o pala as da combinação p incipal dėmens giminė,
aleg nis e núme o, exemplo. : SWIFT [Socie y o Wo ldwide In e bank Financial
elecommunica ion] de e ia se anspa en e (Ma 2008: 158); SWIFT é impo an e
do pon o de is a da es abilidade inancei a, uma ez que o nece se iços de
ansmissão de mensagens segu as à comunidade inancei a em mais de 210
países do mundo (Ma 2010: 143); SMP [secu i ies Ma ke P og am] des ina-se
p ecisamen e a es e concei o de liquidez, ge almen e denominada liquidez dos
me cados inancei os, a es abelece (Mb 2010 06: 24). P incipal angliško
nesu umpin o conjunio de pala as démeno socie y em língua Li u ians
aduzam como bend ija, d augija, e a pala a p og am como p og ama, aigi
būd a džio mo e iškoji giminė nes es casos usada segundo lie u išką
a i ikmenį. Quando a combinação al abé ica SWIFT se expande e p incipal da
combinação dėmeniu o na-se daik a a dis mesmo, em língua li uânica
e s inas como ede, pakin a e com es a san umpa usado do a ibu o giminė,
exemplo. : No decu so da supe isão SWIFT, oco oi dado à esiliência SWIFT em
condições de si uações ex emas, a p ocessos in e nos de ges ão de iscos e a
subs i uição da elha ede de mensagens SWIFT pela no a SWIFTNe , uma
in aes u u a baseada em ecnologias de In e ne (Ma 2005: 119).
No en an o, al dêsningume obse a-se não semp e. Po exemplo, ambém manei a
al abé ica ab e iado do nome angliško Eu o O e nigh Index A e age p incipal
dėmen o a pala a a e age pa a língua li uânica e s inas como idu kis, aigi
com san umpa igual e de e ia e se usado o a ibu id de a iškosios giminės,
po ém pa enkama mo e iškoji giminė, p z. : Exce o apenas alguns casos, EONIA,
em ace de g ande exceden e de liquidez, ainda oi meno do que as ope ações de
e inanciamen o p incipais do Eu osis ema e de e inanciamen o de du ação mais longa

. VasKElaI . san umpos: sanda a e sin aksinė a osena 81 o mas de
gêne o de a ibu o nes e caso nelemia san umpos galo oné ica, po que,
sa imo ope acijų iksuo oji palūkanų no ma, be a ima palūkanų no mai už
naudojimąsi indėlių galimybe (Ma 2011: 36).
como já abo dada, nas apêndices de economia es as san umpos
g ama icamen e não são o malizadas e suas baigmenas de semelhança ao
lie u iškas galūnes nãopaisoma. be qualque p essupos o, que pudesse se
combinada com supos o daik a a džiu da giminos eme iškosios, paneigia o
a o, que nos mesmos ex os com es a san umpa pa a ojama e i iškoji
giminė, p z. : Ao a alia mui o cu as axas de ju os do me cado de dinhei o,
no a-se que EONIA es á p incipalmen e elacionada com a eno me quan idade
de liquidez; Te cei a, de ido às excessi as lu uações cons an es do olume
de liquidez do sis ema, EONIA ainda oi mui o incons an e (Ma 2010: 40). a
e dadei a causa de al di e si icação e ela a endência com es a e ou as
ab e ia u as deno ado as de indicado es de axas de ju os usa ce os
e mos explic i os, que podem se an o do gêne o masculino como do
eminino, como índice, no ma, po exemplo: No início de 2011, o índice EONIA
con inua a a se nonas o us (Ma 2011: 36); segundo imes e de 2005 12 meses
A axa EURIBOR começou a diminui e a é o inal de junho alcançou esse mesmo
ní el (Ma 2006: 33).
explicamiais pala as podem se mais ou menos expandiadas, po exemplo,
pa o ojama não só no ma, mas ambém axa de ju os, não só indicado , mas
ambém indicado de axas de ju os, ej.: 3 meses. VILIBOR axa de ju os
bu o didesnė už EURIBOR (lbMa 2006: 44); Ta pbankinio li ų skolinimo
palūkanų no mų odiklis VILIBOR, kaip i analogiškas eu o a p au inės
cons an e indicado da me cado in e bancá ia EURIBOR, calculado cada dia de
abalho de aco do com bancos publicados co i uo es (No i icação 2010: 24). Alguns
dos explica i os coincidem com a san umpa enancio da combinação de pala as
p incipal dėmeniu san umpų VILIBOR, EURIBOR úl ima le a ma ca su umpin ą
pala a inglesa a e (palūkanų no ma). san umpų LITAS, KUBAS úl ima le a é da
pala a sis ema umpinys, po ém com es as ab e ia u as, incluindo e
es endes inos suas a ian es, ge almen e pa a ojamo o paškinamasis pala a
sis ema ou com ele o ma conjuniniai, exemplo. : Exe cendo a unção de
supe isão de sis emas de pagamen o e de liquidação de alo es mobiliá ios, o
Banco da Li uânia ealizou a moni o ização dos sis emas de pagamen o LITAS,
LCVPD de liquidação de alo es mobiliá ios e LCKU do sis ema de pagamen o KUBAS
(lbMa 2007: 68); Sis ema LITAS-PHA oi c iado e adminis ado pelo Banco da Li uânia
(P anešimo 2009: 41); 2006 m. Banco da Li uânia con olou sis ema de pagamen o
LITAS e execu ou sua unção ope a o iaus (lbMa 2007: 68).
82 Logos
Cul u a | 84
Vadiasi, sen inyje usados g andes le as de iniai nes es casos nė não belikomi
umpiniais. isso cla amen e mos am ais casos, quando escla eciamuoju
conjunção de pala as ai quase odo ab e iamen o de pala as conjuninys,
exemplo. : O indicado de axas de ju o de emp és imo in e bancá io em li as
VILIBOR, como e o analógico indicado do me cado in e bancá io in e nacional
eu o EURIBOR, calcula-se cada dia de abalho de aco do com as co i ue as
publicadas pelos bancos, em base às quais eles desejam emp es a undos a
ou os bancos (P êmio 2011: 24); o banco da Li uânia ope a o sis ema de
liquidações sepa adas de empo eal LITAS-RLS e o sis ema de pagamen os
e alhis as de empo de e minado LITAS-MMS e desempenha a unção de
ope a o iais des es sis emas (P anešimen o 2009: 40).
po isso pode-se pensa que essas san umpos sen ença uncionaja não
como a ibú į di e amen e acjun an es di e a signi icância denominações
san umpos, e an es como simboliniai denominações. Na u almen e, seus
pa a ojama e sem aiškinamųjų pala as, mas e simboliniai nomes podem se
consumidos sem gimininių ou nomenkla ū inių pala as. Quando san umpą
aiškinan is pala a ou conjuninys de pala as passaidizado, būd a dis ou
būd a diškasis pala a combinado com numanomu aiškinamuoju žodžiu ou
aiškinamojo pala as conjuninio p incipal dėmeniu. isso e lemia būd a džių e
būd a diškųjų pala as de giminės (i skaičiaus) o mas de a iação.
No en an o, com algumas ab e ia u as explicamá eis pala as quase nuncaquaz
não omi em-se, nomeadamen e com į a dijan i as á ios sis emas, p z. : Os
sis emas de pagamen os e alhis as de impo ância sis émica e de g ande
impo ância são a aliados de aco do com pad ões de supe isão pelos espec i os
bancos cen ais nacionais, e o ECB é esponsá el pela a aliação do sis ema EBA
TEVP 2 (Ma 2005: 120); Em 2004 p ossegui am-se as al e ações ob iga ó ias,
necessá ias pa a mig a pa a o no o sis ema de en io de mensagens SWIFTNe FIN,
e odos os componen es do sis ema TARGET as al e ações implemen a am com
sucesso (Ma 2005: 88). com as ab e ia u as TARGET, TARGET2 co endo explica i o
pala a sis ema é a si pa e essencialhi ab e ipos, exemplo. : Sis ema TARGET
começou a i idades 1999 m. janei o 4 d., in oduzindo eu ą. Inicialmen e
cons i uiu-se de 15 nacionais de ealaus sis emas de liquidações sepa ados (RLAA) e
o mecanismo de pagamen os do BCE (EMM). Apesa de seu sucesso, o sis ema
TARGET inha á ias de iciências, deco en es de sua desigualí e e cons ução
écnica e es u u a descen alizada. Com o objec i o de esol e es as
de iciências e adap a -se a acon ecimen os como a p ossecução do
desen ol imen o da zona do eu o, em ou ub o de 2002 Eu osis ema ėmese a ealiza
p oje o do sis ema TARGET2. O obje i o do Eu osis ema ao desen ol e sis .
VasKElaI . summum: sanda a e sin aksinė a osena 83 emá TARGET2 oi c ia a
e são mode nizada da an e io sis ema TARGET, que melho a endeu às
necessidades dos usuá ios, o e ecendo umidade de ní el de se iços, ha monizada
kainoda á e economia (Ma 2009: 112). com es as e ou a sis emas in oduzi an es
ab e ia u as pai auseio não só a pala a sis ema, mas e conc e e esnês
signi icância pala as junginiai, p z. : o BCE, jun amen e com os nacionais
cen alizados bancos, a aliou se a u u a sis ema de pagamen o do Eu osis ema
TARGET2 co esponde aos p incípios undamen ais de sis emas de pagamen o
sis emicamen e impo an es (Ma 2007: 29); Nos úl imos poucos anos ela oi
melho ada e execu ados abalhos pa a c ia a sis ema de segunda ge ação
TARGET2 (Ma 2006: 93).
al essencialidade da pala a sis ema a osená pode de e min i angliškos
san umpos TARGET modo de o mação: denominação de signi icações
di e as inglês alboje ge almen e einancio da combinação de pala as
T ans-Eu opean Au oma ed Real- ime G oss Se lemen Exp ess T ans e
Sys em7 a úl ima pala a em san umpos não incluídos, po an o ele
ends ama usa como pa e insepa á el de san umpos ou ce a pa ininha
(nomenkla ) de pala a. po ém como explica , po que ele ai dian e da
ab e iada esc i a em maiúsculas. os gêne os podem se usados e após o nome
naqueles casos em que o gêne o é pa e necessá ia e indis inguí el do nome
de signi icado di e o (VŽ Juk 1997b, 2004, 2007). é que a pala a sis ema e guido
an es ab e ipas, mais p o a elmen e mos a iam polinkį um ce o ab e ipas
ex o a a ua como nomes simbólicos. Embo a a pos posição de pala as
giminas po nelie u ichas nomes simbólicos p e e ida sie i com inglês língua
į aka (ž . Vaicekauskienė 1997), anuma e con a iamen e que al pos pozição
pode se kai omiems Li u iškiem nomes simbólicos ca ac e ís ica
copija imas da posição kilmininkinės (ž . Vaskelai ė 2001).
Como ê-se de ap esen adas no mas de ju os em a dijanças san umpas exemplos, o
aškinamasis pala a ou pala as compoinys é usado e an es san umpą, e depois dela. aigi, an o
polincis alguns alguns explicamucios pala as empelha an es ab e ipas, an o e sua posicioão
a iação pode se de algumas ab e ias semelhança em nomes simbolicos. com nelie u iškais nomes
simbolís icos nelie u iškas san umpas sieja e nekai oma o ma. Nekai omas são mesmo aquelas
san umpos, que êm lie u išką galūnę co esponden e 7 lie u iškas co espondência des e nome
ainda não es á nusis o ėjęs. nas publicações do banco li u os ele ge almen e é aduzido
T anseu opeia au oma izada de empo eal sepa ados de qui amen os agubias ansmissões
sis ema, glossa y de ab e iões in e nacionais ap esen a-se ans imas au oma izada de g ande
olume a peu opias de qui amen os ik alaikiu sis ema (bu ačas 2010: 554).
84 Kalbos Kul ū a | 84 baigmenį, например. : Núme o e alo das ope ações
ealizadas LITAS-MMS aumen a am (P êmio 2011: 45); A u ilização ac i a dos
se iços TARGET2-LIETUVOS BANKAS esul ou em que, em e mos de alo de
ope ações, es e sis ema aplenkė LITAS-RLS (No i icação 2010: 43).
Šių san umpų kai y i neleidžia hei le e inis pobūdis kai an lie u išką baigmenį
u in į žodį umpinys nea i ik ų ik ojo pa adinimo. abe amen e a on ei a
en e san umpos e nomeamen o simbólico às ezes bas an e complicado nub ėž i.
Po exemplo, menė ą san umpą LITAS é p eciso conside a ab e u inho, e ou ai
sis emai chama a escolhida nelie u iška moeda nomeamen o eu o pala a, aigi,
nome simbolinu. Ma y , po isso an o san umpos, an o alguns simboliniai
nomeimimas į o minami uni o memen e, plg. : Sis ema EURO 1 de g ande alo de
ixação de empo de liquidação em moeda eu o sis ema cujo p op ie á io e ope ado
é uma pessoa p i ada (Ma 2006: 127). aigi, nos esumidos da economia us ojamų
sin umpas sin aksinė aplinka e ela d ejopą sua inclusão em es u u a de
sen ença na u eza: um ends ama inclui pe būd a dį ou būd a diškąjį pala a, . i.
pažyminį, ou o pe aiškinamąjį žodį, ak uo iną como p iedėlį em elação às pa es
de sen ença. Algumas ab e ia u as são mais ca ac e ís icas sin ác ico ligação de
ha monização8, ou as co elação9. A combinação ca ac e ís ico al abe icamen e
compos os de signi icação di e a nomes ou e mos ab e inhos, e as chamadas
skiemeninės san umpos ko eliuoja com daik a a džiais aiškinamaisiais pala as ou
pala as de pala as conjun os p incipais dėmenimis. No en an o li e almen e modo
cons i uídos ab e iões EONIA, LIBOR, LITAS, LITAS-RLS, LITAS-MMS, LITAS-PHA,
TARGET sin aksinė a osena quase não di e e do cons i uí ųjų skiemeniniu modo,
o que ambém mos a iam essas ab e ia u as semelhança em skiemenines. Jas
an es liga não o mus san umpos o mação manei a, e possibilidade de i i o di idi
skiemenimis, aí sua simili ude em pala a. Todas as san umpas g a inė aiška
conside ada a osenoje é a mesma ( odas elas são esc i as em maiúsculas le as),
po ém in eg ação em pla esnę структуру eks ą, como e inclusão em es u u a do
enunciado, di e e.
8 concepções sin aksinių yšių e Li uães alo y oje exama á ios. Segundo um
combinamen o é conside ado uma ligação sin ác ica, segundo ou o apenas um indicado de
ligação sin ác ica. Espe ei mais. Vaskelai ė . Sin aksinių yšių modeliai sin aksėje da língua
li uânica. Dak a o disse ação, 2009, Vilnius.
9 Es a ligação sin ác ica na linguís ica dos li uanos a a-se e in oduz-se mui o desiguodai:
ele é conside ado sepa ado caso de ligações sin ác icas ou da ha monização po ūšiu, chama-se
o mų ko elia imu, pala as o mų koo dina imu e e c. (plačiau ž . Vaskelai ė 2009: 9399).
. VasKElaI . san umpos: sanda a e sin aksinė a osena 91 nas nó dicas que
egulam a o mação eles ge almen e se elacionam apenas com nomes de emp esas,
ins i uições e o ganizações de signi icância ans e el a (Kniūkš a 1996, 1997; 2004;
VŽ 1995, 2002, 2004). Na nkl decisão VKK Délice de nomes simbólicos ap esen am-se
exemplos (ka elė Ežys, on e Palemonas, Zeb os plano in e ne ) e elam que o
escópeo do concei o é mais amplo, po ém en e os exemplos não é ap esen ado
nenhum nome simbólico não-e u iško, que osse ab e ipa (VŽ 2007). Li u ichas nomes
simbólicos de azimen o eg as, como mencionada, nomes simbólicos aze de
nekai omos le as sin umpas n'au o izada, po an o e sua o og a ia não es á
de e minada. Shiaapé ou assim, no ma en e nomes simbólicos e san umpas
o og a ia b ėžena on ei a coloca ce os con á ias imen os, e eles e ela
aqueles casos a osenos, quando o nome consis e e de san umpas, e de
nomeamen o simbólico. Ma san umpą de e ia esc e e em maiúsculas, e ao lado
andan e a pa e e bal do nome kabu ėse, po ém san umpa com essa pa e e bal
cons i ui um de i a i o não di idida em elação ao sen ido. Ten ando no mas
es abelecidas ab e iões e di e enças de esc i a de nomes simbólicos ha moniza , no
a oseno apascen a um bomoko a iação. Às ezes nuspeia san umpos
p eposição, po an o odo o nome a ou a on e ou kabu ėmis não dispensado, p z. :
O Pa lamen o ambém man ém a opinião de que o p ojec o TARGET-Secu i ies pode
incen i a a in eg ação da in aes u u a eu opeia de liquidação de alo es
mobiliá ios (Ma 2008: 176); O Índice OMX Vilnius du an e o imes e subiu 13 pe cen os
(No i icação 2011: 22).
Em ou as ocasiões, an o a ab e ia u a como a e bal pa e do nome são des acadas em le a
passi e10, po exemplo: o índice de p eços SToX do dow Jones EURo aumen ou du an e o ano de
ce ca de 20 %, em compa ação com o im de 2005 (Ma 2007: 38); dow Jones EURo SToXX índice no inal
do ano aumen ou ce ca de 10 % em compa ação com o im do ano an e io (Ma 2005: 34). Exis em
ambém casos em que ambas as no mas de o og a ia se en a concilia : ab e ipa esc e e-se em
le as maiúsculas, e a pa e e bal do nome, como nome simbólico, a ibui-se kabu es com
dis âncias deco en es, po exemplo: dow Jones EURO STOXX indices de ações comuns p e is o o
i mo de c escimen o anual de luc o po uma ação du an e ou os 12 meses. 45 p ima e a a ingiu
his o icamen e o mínimo limi e (4%) (Ma 2010: Es e p oje o, chamado de TARGET2-Secu i ies <...>
obje i o con e gi as liquidações no a igo 10 odos os exemplos ci ados esc e em-se em
pas i amen o, po an o neles s a usis o ipo de le a co esponde ao pas i amen o da on e.
Red. no a.

92 Kalbos Kul ū a | 84 mi es animi elemen ais, po an o pode se , que ais
denominações ac am-se e como simboliniai, e como nelie u iški. aigi,
eu ais už e ybinius popie ius cen inio banko pinigais (Ma 2007: 12). beje,
nag inėjamoje a osenoje pas i osiomis aidėmis išski iami eks e a oja-
ale ia apesa s y i san umpos, ex o uncionajan es como signi icancias
simbolicas nomeinimai, ašybą. Nesse caso, a Comissão conside a que a
Comissão não em compe ência pa a in e i no âmbi o do a igo 107.o, n.o 1,
do TFUE. Um deles especi ica a no ma de o og a ia de nomes simbólicos, i.
i. econhece , que išliame ex o ais nomes podem se esc i os não só
kabu ėse, mas e maiúsculas le as. P esen e sua no ma de esc i a
(kabu ėse) o ma de ab e iação compos os aos nomes, cuja maio ia á ios
a os legisla i os ins i uísam como esc i inhos em maiúsculas, o icial do
sujei o es ilos equisi os co esponden es à a osenai não é acei á el.
Ou o limi e en e símbolos e simbolicamen e us ojamų nomes de on ei a
diminuimen o manei a endo em con a a osenoje plin ančius
a i icialmen e cons i uídos lie u iškus e nelie u iškus nomes,
en e eisinhi desses denominações esc i a jun o e g andesos le as, e
kabu ėse.
IŠVaDos
1. A pa i de pala as conjunção dėmenas p imei os ca ac e es ou ou os
elemen os de ou os elemen os cons i uídas san umpas em abalhos de
lingüo y os li uanos quase neanalizá eis, e p á icas de linguagem e
kaip ašybos dalykas. san umpų sanda os i unkciona imo išliame eks-
e analizė, pag įs a ekonomikos s i ies eks ais, a skleidžia, kad šis eiškinys
no minamuosios abalhos ge almen e abo dam só não há uniplanis, e nes e
momen o igen es san umpas no mas odas suas a ii o es consumo
neap êpia, são neaiškias ou insu iciamas. 2. apenas pa e de nos esumidos
econômicos em análise us ojamų san umpų co esponde ipicas le ainas
san umpos samp a á, que, po inciso, é imp ecli e con ada e inga. A maio ia
nelie u iškos san umpų são cons i uídas não só de le as, mas e de
skiemenų ou com skiemenimis não a ampan es pa es de pala as, e isso
incen i a p ecisa skiemeninės san umpos samp a ą. baseando-se em
ex os li e iškuos plin an es nelie u iškų san umpų a osenos dados,
skiemeninėmis mais p ecisamen e conside a não de skiemenų cons i uído, e skiemenimis pode cla i ica san umpas.
. VasKElaI . san umpos: sanda a e sin aksinė a osena 93 3. be aidinių i
skiemeninių san umpų, usada e mui os desses, cuja abalhos de p á ica da
língua li uânica do odo não mencionados é san umpos, em cujo compos o
en a em e núme os, e pala as ou pala as conjuniniai. Jas apibend in ai
pode se chamadas mis iosias ab eup os. ais san umpos esc i a egula
apenas o p incípio ge al nelie u iškas san umpas in o lie u ių kalbą
pe ašy i kaip ci a as, ačiau oks p incipas neiš aduamai lemia i lie u iškų
analogiškų san umpų ašybos a ian iškumą. Ião pode ia eduzi os ge ais
não ipiñas sanda os sin umpos p incípios de esc i a.
4. Nelie u iškos san umpos conce oka língua Li uânia não es á de inida, e sua
g ama ical į o minimo no ma bas an e neaiški. No ma ambigüidade
conside í inas um dos a o es, que discu amada a osenoje okias
ab e ipas ends ama usa como nekai omas. 5. san umpos sin aksinė
a osena, nomeadamen e suas inclusão em sakinį e eks ą polinkiai, e ela
nemažų ski umų, neap a iamų nė iename san umpų klasi ikaciją
pa eikiančiame da be: das san umppos išliame eks e unkcionuoja como
di ec as signi ica i as denominainimų umpiniai, incluídos no eks ą como
ins umen o da economia da linguagem, ou as eikiau como já compos os
simboliniai denominainimai. Uma ez que ais nomes de manei a a i icialmen e
compos os no ex o p ecisam de ce a explicação, e aquela explicação
eqüen emen e coincide com ab e inamo de pala as de conjunção de
pala a ou mesmo de odo pala as de conjunção, ais san umpos são ce a
sob eclina de a osena apa aška. 6. ob iamen e, que de di e en e na u eza
sin umpas uni o mão em o mamen o a osenoje, além de ce os es ilo e
gên o le an ados equisi os, nãožai lemia e sin umpas bem como nomes
simbolines denominação de esc i a, ambém a ual concei a de simbolino. a
on ei a en e o nomeamen o simbólico e em simbólica a oseną inclinados
con umpos de e ia se mais amplamen e els oma e de inidazida mais cla amen e ou comple amen e anihilada.
Šal INIaI
ECb 2007: Eu opos cen inio banko gai ės 2007 m. balandžio 26 d. (ECb/
2007/2).
lbMa 2004: lie u os bankas. Me ų a askai a, 2003.
lbMa 2006: lie u os bankas. Me ų a askai a, 2005.
lbMa 2007: Lie u os banko me ų a askai a, 2006.
Ma 2004: Eu opos cen inis bankas. Me ų a askai a, 2003.
Ma 2005: Eu opos cen inis bankas. Me ų a askai a, 2004.
Ma 2006: Eu opos cen inis bankas. Me ų a askai a, 2005.
94
Kalbos Kul ū a | 84
Ma 2007: Eu opos cen inis bankas. Me ų a askai a, 2006.
Ma 2008: Eu opos cen inis bankas. Me ų a askai a, 2007.
Ma 2009: Eu opos cen inis bankas. Me ų a askai a, 2008.
Ma 2010: Eu opos cen inis bankas. Me ų a askai a, 2009.
Ma 2011: Eu opos cen inis bankas. Me ų a askai a, 2010.
Mb 2003 03: Eu opos cen inis bankas. Mėnesinis biule enis.
Mb 2009 12: Eu opos cen inis bankas. Mėnesinis biule enis.
Mb 2010 06: Eu opos cen inis bankas. Mėnesinis biule enis.
Mb 2010 12: Eu opos cen inis bankas. Mėnesinis biule enis.
PK 2006: Eu opos cen inis bankas. P anešimas apie kon e genciją.
P anešimas 2005: Lie u os banko p anešimas apie pag indinio ikslo įgy endinimą,
unkcijų ykdymą i bankų sis emos būklę.
P anešimas 2009: Lie u os banko p anešimas apie pag indinio ikslo įgy endinimą,
unkcijų ykdymą i bankų sis emos būklę. 2009 m. lapk ičio mėn.
P anešimas 2010: Lie u os banko p anešimas apie pag indinio ikslo įgy endinimą,
unkcijų ykdymą i bankų sis emos būklę. 2010 m. lapk ičio mėn.
P anešimas 2011: lie u os bankas. P anešimas apie pag indinio ikslo įgy endi-
nimą, unkcijų ykdymą i bankų sis emos būklę. 2011 m. gegužės mėn.
lI E a ū a
amb azas V. 2008: S e imų ik inių a dų ašymas, Vilnius: lie u ių kalbos
ins i u as.
bu ačas a. 2010: Ta p au inės inansų, e slo i kome cijos san umpos, Vil-
nius: Mykolo ome io uni e si e as.
DlKŽ 2000: Daba inės lie u ių kalbos žodynas. Vilnius: Mokslo i enciklope-
dijų leidybos ins i u as.
Gi čienė J. 2005: Neologizmų in eg acija į eks ą. – Žmogus i žodis 1,
78–82.
G igas G. 2007: san umpos e minijoje. – Te minologija 13, 194–199.
G igas G. 2011: Kompiu e ijos san umpos: skolinimas, e imas, a imas.
P ieiga pe in e ne ą: www. lkk.l /li /naujienos/naujiena.791.h ml (žiū ė a
2011).
KancKP 2000: Kancelia inės kalbos pa a imai. 4asis (2asis pa aisy as i papil-
dy as) leidimas. Pa engė P. Kniūkš a, Vilnius: Mokslo i enciklopedijų ins-
i u as.
Kazlauskienė a. 2008: san umpos, su umpinimai, simboliai. – Specia-
lybės kalba: e minija i s udijos, Vilnius: M u leidykla, 69–75.
KK 2008: Kalbos kul ū a 81.
Kniūkš a P. 1996: Fi mų pa adinimų gimininių žodžių a ojimas i ašymas.
Fi mų a dų da ymo aisyklių p iedas. – Kalbos kul ū a 68, 14–18.
. VasKElaI Ė. san umpos: sanda a i sin aksinė a osena
95
Kniūkš a P. 1997: Fi mų a dai i jų a ojimas. – Kalbos kul ū a 69,
6–20.
Kniūkš a P. 2004: Įs aigų, įmonių i o ganizacijų pa adinimai. Da ybos i
a osenos ap a imai, Vilnius: lie u ių kalbos ins i u o leidykla.
KP1 2002: Kalbos pa a imai 1. G ama inės o mos i jų a ojimas. Vilnius: Moks-
lo i enciklopedijų leidybos ins i u as.
lKE 1999: Lie u ių kalbos enciklopedija. Pa engė K. Mo kūnas, Vilnius: Moks-
lo i enciklopedijų leidybos ins i u as.
lK s 1992: Lie u ių kalbos ašyba i sky yba. 2asis pa aisy as o og a uo inis
leidimas. Pa engė N. sližienė, a. Valeckienė, Vilnius: Mokslas.
lKŽin 1998: Lie u ių kalbos žinynas. suda ė P. Kniūkš a, Kaunas: Š iesa.
lKŽe 2011: Lie u ių kalbos žodynas. P ieiga pe in e ne ą: h p://www.lkz.l /
s a as.h m (žiū ė a 2011).
Ma cinke ičienė . 2003: san umpos – ak onimai – nauji žodžiai. –
Kalbos kul ū a 76, 89–93.
Nu a imas 1991: Vals ybinės lie u ių kalbos komisijos nu a imas „Dėl medžia-
gų, gaminių i no ma y inių dokumen ų žymenų ašymo“ (1991 m. ug-
sėjo 26 d., N . 34).
Vaicekauskienė l. 1997: Dėl žodžių a kos su nelie u iškais simboliniais
a dais. – Kalbos kul ū a 69, 61–63.
Vaskelai ė . 2001: Nelie u iškų nekai omų žodžių sin aksiniai aidme-
nys. – Kalbos kul ū a 74, 43–52.
Vaskelai ė . 2009: Sin aksinių yšių modeliai lie u ių kalbos sin aksėje.
Dak a o dise acija, Vilnius.
VŽ 1995: Vals ybinės lie u ių kalbos komisijos nu a imas „Dėl i mų pa a-
dinimų gimininių žodžių a ojimo i ašymo“ (1995 m. gegužės 25 d.,
N . 50).
VŽ 1997a: Vals ybinės lie u ių kalbos komisijos nu a imas „Dėl lie u ių kalbos
ašybos i sky ybos“ (1997 m. bi želio 19 d., N . 60). – Vals ybės žinios,
1997, N . 631490.
VŽ 1997b: Vals ybinės lie u ių kalbos komisijos nu a imas dėl „Dėl Vals ybi-
nės lie u ių kalbos komisijos p ie lie u os espublikos seimo 1995 m.
gegužės 25 d. nu a imo N . 50 „Dėl i mų pa adinimų gimininių žodžių
a ojimo i ašymo“ pakei imo“ (1997 m. lapk ičio 13 d., N . 65). – Vals-
ybės žinios, 1997, N .1072712.
VŽ 2000: Vals ybinės lie u ių kalbos komisijos nu a imas „Dėl Eu opos ben-
d ijų pa adinimų i als ybių Eu opos sąjungos na ių bend ada bia imo
s ičių pa adinimų san umpų“ (2000 m. spalio 26 d., N . 2 (76)). – Vals-
ybės žinios, 2000, N . 932912.
VŽ 2002: Vals ybinės lie u ių kalbos komisijos nu a imas „Dėl als ybinės
lie u ių kalbos komisijos p ie lie u os espublikos seimo 1992 m. balan-
96
Kalbos Kul ū a | 84
džio 30 d. nu a imo N . 35 „Dėl i mų a dų“ pakei imo“ (2002 m. bi že-
lio 27 d., N . 3 (83). – Vals ybės žinios, 2002, N . 702955.
VŽ 2004: Vals ybinės lie u ių kalbos komisijos nu a imas „Dėl įmonių, įs aigų
i o ganizacijų simbolinių pa adinimų da ymo aisyklių pa i inimo“. –
Vals ybės žinios, 2004, N . 27867.
VŽ 2006a: Vals ybinės lie u ių kalbos komisijos nu a imas dėl p i alomosios
sky ybos aisyklių (2006 m. ugsėjo 28 d., N . N2 (103)). – Vals ybės žinios,
2006, N . 1074084.
VŽ 2006b: Vals ybinės lie u ių kalbos komisijos nu a imas dėl pasi enkamosios
sky ybos aisyklių (2006 m. ugsėjo 28 d., N . N3 (104)). – Vals ybės žinios,
2006, N . 1074085.
VŽ 2006c: Vals ybinės lie u ių kalbos komisijos nu a imas „Dėl Vals ybinės
lie u ių kalbos komisijos p ie lie u os espublikos seimo 1996 m. g uodžio
19 d. nu a imo N . 58 ,,Dėl leidinio „lie u ių kalbos ašyba i sky yba“
pakei imo“ (2006 m. ugsėjo 28 d., N . N5 (106)). – Vals ybės žinios, 2006,
N . 1074087.
VŽ 2007: Vals ybinės lie u ių kalbos komisijos nu a imas „Dėl simbolinių
pa adinimų linksnia imo“ (2007 m. balandžio 5 d., N . N1 (110)). – Vals-
ybės žinios, 2007, N . 421625.
Recebido 2011 11 02 sHo ENINGs:
s uC u E aND sYN aC IC
Pa E Ns oF usaGE
Summa y he pape se s ou o examine sho enings in w i en language, which seems o
be gaining impo ance bu so a has ha dly been esea ched. he no ion is p oblema ic; i
ends o compe e and o e lap wi h simila e ms, such as abb e ia ions, alphabe ical
sho enings, alphabe isms o i les and names, ac onyms e c. In he p esen pape
p e e ence is gi en o sho enings, a la gely acknowledged e m by li huanian linguis s. he
no ion includes h ee a ie ies: alphabe ical sho enings, syllabic sho enings and mixed
sho enings. he choice has been de e mined by he cu en usage pa e ns o
sho enings, mo e p ecisely, by he ends iden i ied in he language o economics.
he pape aims a iden i ying he s uc u e and syn ac ic pa e ns o
sho enings used in economic e iews published by he Na ional bank o he
epublic o li huania. When analysing a la ge a ie y o sho enings in p esen day
li huanian and a ia ion in hei usage in sen ences and longe ex s, a numbe o

. VasKElaI . san umpos: sanda a i sin aksinė a osena 97 his poin o iew, a
numbe o sho enings which seem o be sp eading in ac ual usage ha e no been
speci ic cases ha e been iden i ied. hey a e no included in publica ions dealing
wi h he language no m and should be discussed in e e ence o he no m. F om
gi en su icien e alua ion ye . hey include numbe s, wo ds o e en symbols; om
he s uc u al poin o iew, hey should make a sepa a e ca ego y o sho enings.
he analysis o alphabe ical o syllabic sho enings, he usage o which is mainly
egula ed by he language no m, has e ealed ha he issue has become a he
p oblema ic due o a apid sp ead o non li huanian sho enings. he socalled
in e na ional sho enings, which a e ai ly di icul o ca ego ise ei he as pu ely
alphabe ical o syllabic sho enings, eopen he discussion o he no ions o
alphabe ical o syllabic sho enings and hei bounda ies. he abo e in e na ional
sho enings also e eal impo an di e ences in hei unc ioning in he ex . a
syn ac ic app oach helps iden i y wo a ie ies o sho enings: hose which end o
be used wi h o he wo ds which g amma ically ag ee wi h he sho ening and hose
which equi e explana o y wo ds. he la e ype pa ece se mui o close o
symbolic names han o alphabe ical sho enings, which a e in oduced in o he ex
o he pu poses o language economy. he pape also discusses a possibili y o
in oduce g amma ical ma ke s, which help disc imina e be ween he wo a ie ies
o sho enings. KEy woRdS: alphabe ical sho enings, syllabic sho enings, mixed
sho enings, abb e ia ions, syn ac ic ela ionship, explana o y wo d, symbolic name.
aMuNĖ VasKElaI Ė
Lie u os bankas
Gedimino p . 6, l 01103 Vilnius
askelai [email protected]