BENDRINĖ KALBA | 87 (2014) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
RITA MILIŪNAITĖ
Lie u ių kalbos ins i u as
EQUITOJAI APIE INFORMACINI TECHNOLOGY
PONEICIPAS TOCANI RELATINGUUM
ESMINIAI VOODŽIAI: esc i a, aš ingumas, ašy inė kalba, mokyklinė ašy inė kalba, ensino
de linguagem, elek oninė komunikacija.
ĮVADAS Es e a igo e cei o de um ciclo de a igos, dispos os a examina os p o esso es
li uanis as à abo dagem ao ensino da esc i a, peculia idades da escola esc i a da língua e nos
úl imos empos pa icula men e em des aque su gidos p oblemas de ne a ismo dos alunos e
suas causas.
Mokyklinė ašy inė kalba en endida como aquela bend inės lie u ių kalbos a maina, que é usada no
p ocesso docoma, alunos execu ando á ios abalhos de aš o mokykloje e namie. Mokinių
ašy inė kalba é amplnė noção, po que aqueles mesmos mokiniai leis imeu ambém usou a língua
esc i a, só ela é p i ada, não escola inė, e é o mada no úl imo décmečio su gidos amplos
possibilidades de comunicação ele ônica. Assim, es es dias alunos, di e en emen e do que sua
ge ação pa e na em seu empo, bemaž lygia e iškai (ben de aco do mokslui e empo de laze
designado pa a o dia) gas a d i ašy inės a ainas de linguagem1. Elas di e em ambém em que a
maio pa e das a e as de esc i a escola es os alunos ealizam esc e endo à mão, e em p i a e
em esc i a alan e quase exclusi amen e se u iliza de meios de comunicação ele ônica com
eclado (mobiliaisiais ele onais, compu e iis, planše es). Es udando a língua dos alunos e suas
mudanças, al di e encial de linguagem esc i a é necessá ia, pa a que osse possí el melho
emulškinha cada uma de suas peculia idades e mos a sua in e acção.
Obje i o do a igo baseado baseando-se pesquisa dos esul ados da pesquisa li uanis as de
p o esso es con i ma ou e u a hipó ese, que p i a i ojoje mokinių ašy inėje kalboje
usando in o macines echnologies ( oliau IT) susi o ma ę habilidades de esc i a b iskie unciona
escola ina esc i a. Em p imei o luga , a igo sucus ai desc e e-se e ec u õs pesquisa e ob idas
espos as pobūdis. A segui mos a-se como os p o esso es descalam o ge al impac o IT nos
compo senos dos alunos, ligada com a esc i a, e de alhadamen e examinam os p o esso es
indicadas impac o IT escola ina à linguagem esc i a apa aškos. Elas compa am-se com a p i ada
mokinių ašy inės língua sinais. No inal, são o necidas obse ações, esumindo an o es e
a igo como odo o seu ciclo de esul ados de pesquisas.
1É su p eenden e que os adolescen es, desc e endo seus pais ago a na comunicação ele ônica usoujamá linguagem,
ejam aiškių di e ências de sua p óp ia linguagem na mídia ele ônica: pais usando bem menos neno minių o mų,
escan is mui o poucos umpinių e e c. (plačiau ž . Meške e ičiū ė 2011: 10).
BENDRINĖ KALBA | 87 (2014) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
RITA MILIŪNAIT. P o esso es sob e os e ei os das ecnologias da in o mação nas ap endizagens | 2
1. APLAUTO DO APRENDIDO APIE APRENDIDO APRENDIDO APRENDIDO APRENDIDO APRENDIDO APRENDIDO APRENDIDO APRENDIDO APRENDIDO APRENDIDO APRENDIDO APRENDIDO APRENDIDO APRENDIDO
PROBLEM
língua Li uães ins i u e, ealizando p épa ei os de ensino jogo de compu ado li uanis as
„Kie i iešu ėliai“2 dalies, ski os ašybos įgūdžiams į i in i, da bus, bu o su eng a moky ojų
mix aus ipo apelação3. Embo a es a enque e não enha sido mui o ep esen a i a i, pois ao
pedido de pa icipa nela esponde am p o esso es olun á ios, ensinan es de á ias idades e
di e en es nacionalidades c ianças, po ém de alhadas espos as, apoiadas gausim exemplos,
pe mi e ge a imagem a, como os p óp ios p o esso es desc e em e a aliam p oblemas de
esc i a mokykloje. Assim, ealizado õs dados da pesquisa podem se usados p epa ando
ep esen a i ias pesquisas des a emá ica. Pab ėž ina, que nes a enque e os p o esso es
o am ques ionados sob e abalhos de esc i a dos alunos, ealizados na escola e em casa, e não
sob e suas leis alaikio comunicação ele ônica, ai as espos as o am baseadas escola inas, e
não p i a i as dados de esc i a. Em um a igo des e ciclo, com base nas espos as dos
p o esso es, esna inhado, como os p o esso es a aliam as habilidades de esc i a dos seus alunos,
quais êem di e enças de esc i a, elacionadas com a idade dos alunos, quais usam meios
ele ônicos de ensino da língua (ž . Vasiliauskas 2013: 2731). O segundo a igo oi dedicado à opinião
dos p o esso es sob e en as ėjusio mo i os dos alunos lis ados (ž . Miliūnai ė 2013: 192211).
Uma delas os e ei os das ecnologias in o macá ias nos alunos habilidades de esc i a.
Po que, em busca de sinais de impac o IT na esc i a escola , escolhida uma pesquisa dos p o esso es, e não
di e amen e in es iga os p óp ios abalhos de esc i a dos alunos? Rūpimai p oblemai examina impo an es
ambos modos, e cada um deles em seus posi i osamybios. Os p o esso es melho conhecem os alunos, pode a pa i
de sua expe iência compa a an e io men e a si uação de aš ingumo na escola, pois a p óp ia p oblema o mulada
como ce os mudanças de inida na á ea de consumo da língua li uãs oco ência. Nas espos as dos p o esso es
ais compa ações de a o são, po exemplo: Sim, oco e desses e os, que há dezê anos nem nesusapnuoda au, po
exemplo.: aikuj4 (naudininkas), keulė, nebe ašo a nelių an ž, š, aškų an ė nebeno i dė i. Mokslei iai mui o mais
eqüen emen e do que an es de cinco anos não dá sob e ž, š le as a nelių, ne ašo nosinių le as galūnėse (ką?
gal a, s ala), usa w le a. A opinião dos p o esso es sob e as peculia idades da esc i a dos seus alunos,
di e en emen e do di e o es udo da língua dos alunos, pe mi e não só es abelece sinais da língua esc i a dos
alunos, mas e ece aqueles sinais com as p emissas de sua oco ência, e ela as causas das mudanças da esc i a,
simul aneamen e cons i ui uma imagem mais obje y es de odos os p ocessos elacionados com a esc i a dos
alunos. 2 Fo ei sob e es a sé ie de jogos mokomuosius e .
h p://www.kalbosnamai.l /index.php?op ion=com_con en & ask= iew&id=22&I emid=36.
3 8is inqué i os, 2012 m. publicados g e u amen e no si e do Ins i u o da língua Li uânica […]Kalbos namai[…], pe gun as
ecebidas 120 espos as de 95-ias de á ios pe iles de escolas Li uanas (ž .
h p://www.kalbosnamai.l /index.php?op ion=com_con en & ask= iew&id=143&I emid=69).
4 Nas espos as dos p o esso es isu pas i ooi on e dis ingui pala as e le as, cuja esc i a é discu ida. Em ou as
ocasiões os p o esso es ala ne aisy a (Ed.).
BENDRINĖ KALBA | 87 (2014) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
RITA MILIŪNAIT. P o esso es sob e os e ei os das ecnologias da in o mação nas ap endizagens | 3
2.APLAUSOS QUASIMAI DL IT POVEIKIO MOCINI
RAŠTINGUMUI
P oblemas, elacionados com o impac o da IT na al abe ização dos alunos, o am
des inados a um sepa ado enque e demão:
No am que po causa das ecnologias in o macionais (mobiliá ios ele ones, compu ado es) su gindo hábi os
e mãdos eik as alunos esc i a? sim, qual que é o e ei o se? Es as ques ões ab angem dois numanos
aspec os de in luência IT dos alunos à linguagem esc i a: is o é e meios écnicos, pelos quais oco e
ele ónica comunicação, e okiõs comunicações c ia social e psicológica ambien e.
À p imei a pe gun a se os p o esso es no am o impac o IT na esc i a dos alunos, posi i amen e
esponde am 87,5 % dos p o esso es. Tendo-se em con a, aos olhos dos p o esso es, es e e ei o e iden e
e o e. Impac o nega i o so em de odos g upos idade de alunos, não dis inguindo nem p adinukų, que já
usam IT: Po que mokau p imá ios klassių c ianças, isso aquele e ei o não é ainda mui o sen ido, mas de
aco do y esnę duk ą jaučiu (ji sep in okė), que moda esc e e de ou a o ma mui o gaji. C ianças
[an okai], que equen emen e u ilizam mobiliaisiais ele ones, nebe ašo aidžių ė, ž, š. Pa ys
p o esso es impac o IT aos alunos aš ingum a alia am (no s o enque e ques ionnai e não oi pedido) do
o eíssimo a é ze o: siaubingas e ei os c ianças p ak iškai be aščiai, labai unciona o emen e, į aka
didžiulė a é ne eikia. No en an o, apenas duas p o esso as no am que o impac o IT na esc a agem
p as ėjimui mąž a: P és mesmos alunos econhecem que há alguns anos a ás o impac o das ecnologias
in o macinių e a mui o g ande. Ac ualmen e pa e dos alunos es o ça-se sms mensagens bem
comen á ios na in e ne esc e e egula men e. Mas ul imamen e esse esc i a de e io amen o po
causa IT como e não pe cobiu, os jo ens isso azem en e si, com senio iisiais es o çam-se a esc e e da
o ma como é p eciso, especialmen e se o p o esso nisso di ige a enção. A pa i des as pa o enias
espos as pode conclui -se, que is o boas exceções, p esumi elmen e, mui o pe encen es da p óp ia
habilidade do mes e in luencia alunos pensaisená e hábi os na di ecção con á ia.
Algumas espos as dos p o esso es o am umpas, só con i mando o impac o nega i o IT
na esc i a dos alunos:
O impac o ealmen e é nega i o.
Taip, labai eikia, neigiamai.
Não sabe esc e e co e amen e.
Nega i o, não espei a eg as de o og a ia.
Mui o eduzido o le amen o ge al.
A maio pa e das espos as a es a pe gun a o am mui o mais de alhadas, po exemplo:
BENDRINĖ KALBA | 87 (2014) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
RITA MILIŪNAIT. Os p o esso es sob e o e ei o das ecnologias in o macá ias nos alunos le ing | 4 S ip iai
unciona. T azha compu ado izado cole ada ex o e sabe, que seu ne e ins, isso não á de pon os sob e ė,
não impo a, qual i, u, gale não nosinių, ab eina pala as lb (labai), mum, jum, uom, kuom. Pa ece, elemen a us
pala a logo, e alunos já di ícil ele sem e os esc e e , po que eles acos uma em e pala as ab e ia , e
nelie u iškus esc i os em seus mainu ėse consumi . Às ezes alunos esc e endo já pe gun am, como
pa ece a a ou a le a, po que simplesmen e a esques a... E não penc okai assim azem. Respondendo à
segunda pe gun a, que e ei o a IT az à esc i a dos alunos, os p o esso es indica am á ios sinais da língua
escola esc i a, seus ocimis, sie inos com o a o de que os alunos usam IT pa a comunicação ele ônica, po
exemplo: Mui o mais di ícil ap ende em longas umpas balsiões, nosícios de esc i a de pala as em
shaknyje, links de esc i a, po que só ap endem a eg a e na aula p a icamen e aplicapena, quase em nenhum
luga es es conhecimen os não usam em comum, nem na espa iação online ou mobilia.
Ra amen e, mas são alguns alunos, que e sąsiu inyje esc eço žinu es. A segui a igo essas
espos as dos p o esso es e são conside adas. Eles esc e em o ma li e, ad após a
pesquisa p elimina o am escolhidos odos os p o esso es indica como de ido ao IT
exposição su gidas alunos de esc i a aços e es a icamen e sumenciadas suas eqüências de menção.
3. IT POVEIKIS POLICI BEHAVANAI, SUSTRIAIAI SU RAŠYBOS
MOKYMUSI
Os p o esso es nas espos as mui as ezes indicam não só conc e as peculia idades da
linguagem dos abalhos de esc i a dos alunos, mas e en a as incula com os alunos egsena,
que age em suas idas desde pa mažens įsiliejančios IT. Tendo maio expe iência de abalho,
os p o esso es compa am des es dias e an igos empos alunos e a i mam aquela egsená
cambii us. Pode-se dis ingui algumas ca ac e is icas mais ca ac e ís icas dela. Os
p o esso es no am que mudou os hábi os de esc i a dos alunos: os alunos išsiugnou
g ei amen o esc i o. Padauguiu escapiblaškimo, passado le as. [Poinhai] me a espe a ozes
Taip, žinoma, po eikis y a. Visų pi ma, skubėjimas. Mokiniai jaučia didžiulį nepasi enkinimą, kai eikia
de pala as e odaip di e en e,,g ei ina esc i a. p ocu a o e o, explica po que assim dis inguimos.
A isco a i ma que isso não é ques ão de moda, e p ejudicial hábi o. Ypač po ilgesnių a os ogų,
например., e anos, eik ka iau bene mês, que c ianças alcançasse ní el, bu usį a é a os ogų. Os
alunos cul u a da esc i a, a kingumas sup as ėję, eles não en endam, o que signi ica esc i ykime
mais longe do pa aš ės, com mais equência é p eciso lemb a , que há pa aš ės. Alunos
nebes o çan es ap ende em, is o endencia esc e e mas como, eles nesucian es po eikio
melho a em:
Nebegal oja, kaip aisyklingai pa ašy i, neugdomas įp o is.
nededa „paukščiuko“ a aškelio i š aidės i eisinasi, kad ai nė a s a bu – jis ik pami šo.
BENDRINĖ KALBA | 87 (2014) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
RITA MILIŪNAIT. Os p o esso es sob e o e ei o das ecnologias in o maciais pupínios aš ingum | 5
Mui as ezes nus emba adę ma cė ą klaidą: Bu aqui só aškelis... os alunos indi e ingesni
esc i ybai, a mes inai aiso pa ašy us esc i os. Menziau es o ços de buscando p ecisamen e,
co e amen e exp imi men is. En ão mokiniai, p o esso es ocimis, pasida ê indi e ingesni
mokslui, išsiblaškę, nea idūs, udo a an is skubo ai, nek uopščiai e a mes inai. De ido a isso não
desen oldomas o denkingumo po eikis, não supokiama egula ingo esc ip u a sen ido. Taisyklingo
esc i a ampan is nebemadingas, po que in o macinių echnologiaka g aças eles susikū ę sa as
sis emas de esc i a. Tokie mudanças não são alea ó ias, sob e eles, julgando a pa i da pesquisa
espos as, pode ala como sob e yškų polinkį.
4. IT POVEIKIO POCINI RÁSTINGUMU APRAISKOS
Na comunicação ele ônica usadas línguas na Li uânia a é ago a mui o não al am pesquisas,
eles agmen iški (plg. publicações sob e IRC pokalbių žinučių kalbą Zelenkauskai e, He ing 2006:
117; cu ųjų žinučių ašybą Ne inskai ė 2010: 275296; pokalbių Skype p og ama ašybą
Meške e ičiū ė 2011: 915). Nag inėjando o impac o IT em ge al à língua esc i a, li e a u a
es angei a indicam ais mais b ilhan es sinais daquele impac o (plačiau ž . And ou sopoulos
2011: 145–159):
1) a esc i a o na-se saky inės kalbos ansk ipcija, i. y. esc e a assim, como šnekama; 2)
po esc i o es o ça-se pa a compensa a aiška de comunicação di e a (specialiais sinais
ma cados mimiką, ges us, emoções, in onações); 3) de ido ao acele ado i mo de
comunicação ele ônica aplica es a égia de economia da língua (į a iadas manei as
ab e ia-se aiška o ma).
Isso é ca ac e ís ico p incipalmen e à li e comunicação ele ônica, po ém, como se á is o a
pa i da analisada pesquisa de espos as dos p o esso es, não poucos desses a ibu os ou
pelo menos seus zauomazgų em e escola ašy inė kalba.
4.1. Comum Símbolos de Exposição IT (ne aisyklingas hábi os de esc i a)
Mui os sinais da língua esc i a escola , que indica am os p o esso es, oco e di e amen e
ans e indo habilidades de comunicação ele ônica em abalhos de aš o (ka a as e ais, que
são esc i os compu ado e iu), plg. :
[Es udan es esc e o di e en e] não po que que não conhece eg as, mas po que que assim é acos umada
esc e e sms mensagens. Labai,,š epluoja e isso já azia sé ia p oblema, nebe ašo nosinių, cons oja mui o
san umpas, me a lauk ozes de pala as e udoip di e en e,,g ei ina esc i a.
Alguns alunos a é mesmo me enųsando abalhos de esc i a a e e-se a explica que no seu compu ado
não há,,lie u ichas le as...
Sim, ele one e compu ado eles esc e em sem pis as, cablelių, ja gão. En ão assim esc e o e
sąsiu á ios. [...] quando é p eciso es e só g a a missadas aides, c ianças ais e os ge almen e não azem.
BENDRINĖ KALBA | 87 (2014) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
RITA MILIŪNAITĖ. Moky ojai apie in o macinių echnologijų po eikį mokinių aš ingumui | 6
Ma y i, kad apsk i ai ašy inės mokinių kalbos ypa umus daug lemia iek įp o is skubė i,
an o limi adas possibilidades écnicas dos ins umen os de comunicação ele ónica
u ilizados. Isso unciona cla amen e a escola de linguagem esc i a; es e e ei o é desc i o
pelos p o esso es com base em exemplos conc e os.
Assina u as da língua esc i a escola , su gidas de ido ao IT e ei o, das espos as dos
p o esso es são a ibuídas não um logís ico undamen o, po an o kebloka eles susis emiza .
Nes e a igo isso é ei a minimamen e, po que šiuoko a é impo an e ap esen a os p óp ios
p o esso es no ando sua eqüência na escola esc i a na ala.
4.2. Não usou-se Li u iškos le as com diak i iniais sinais Es a polinkis p o esso es
mencionado mais equen emen e 98 ezes. Nas espos as do mesmo p o esso podem se
indicadas á ias ca ac e ís icas, po exemplo:
[...] se imsemos QWERTY ecia ú , isso ac ialmen e não unciona a ąčęėįšųūž linhau ė. Jaun
meškos paslaugą pada ė IKT - neliko ė, ū, nosinių aidžių, a nelių, o nou madingi š, ž pakai alai sh,
zh.
Em mui os casos polinkis ne a o i diak i ís icos sinais suconc e izado. 1) Ne ašomas nosinės aidės5
(48 paminėjimai): įgunda esc e e be nosinių pami š a nosines aides galūnėse (p z., gal. aide, mielaji,
li o e . .; dal. ns. e dgs. pa ėje, suskubes, šąlas, ešias e e c.).
esc e endo išlų ex o cada ez mais equen emen e nededa nosinių (ę, в, ų). 2)
Ne ašomi paukščiukai ( a nelės) nas le as č, š, ž (40 menções, aigi qua oadalio
en e is ou os p o esso es pa icipan es): menos k eipia a enção em a neles
š epluoja; ima esc e e š eplu ex o con undí el s com š, ž com z
Disks a à cos ume esc e e š, ž.
Dois p o esso es obse am que a ausência de paixes às ezes en a-se compensa d i aidžiais sh, zh, embo a isso
escola izados aš o abalhos pa ecesse di íceis c í el6: 5 En ende-se que nosinas pode se ne ašomas e ou as po
causa das eg as de esc i a nãoėjimo, po ém sepa i i, onde es e sinalį lemia IT c ia habi učiai, e onde unc ionis
ne aš ingumas, nes a ase de pesquisas não há possibilidade. Em ge al p esume-se que ambas as causas ealmen e es ão
en elaçadas e a uam uma ou a. 6 Plg.: Paaugliams ca ac e ís ico k ea i idade e on ade se dis ingui de ou os
comunicujando en e si. Mas ealmen e não ac edi o que nossos ilhos a a és das aulas de língua li uãs ičia ne ašy ų
nosinių a aidę š keis ų d iga siu sh, não du ido P ieiga na in e ne : h p://www.del i.l /news/daily/li huania
VDU akademinės bend uomenės a s o ė.“ (A noldo Aleksand a ičiaus in e iu su Ine a Dabašinskiene.
boskas-labiausiai-g iauna-lie u iu-kal-sis ema.d?id= 615975#ixzz2sX37ppYBRz). No en an o, mui o su p eenden e não há o,
po que a esc i a em mui os casos é au oma izada, delibe adamen e pouco con olada p ocesso; se à pessoa acos uma
dia iamen e maldeci , lhe o malixmo às ezes descon oladamen e esb úja e ele isão.
BENDRINĖ KALBA | 87 (2014) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
RITA MILIŪNAIT. Os p o esso es sob e o e ei o das ecnologias in o macá ias aos alunos
aš ingum | 7 em ez š apa ece sh, zh š, ž pakai alai sh, zh.
Rašan e ia ū a sem lie u iškų aidžių, es e eiškinys ne e o, exce o cu ąsias žinu es,
onde se es o ça consumi quan o menos símbolos (plg. Ne inskai ė 2010: 285). 3) Ne ašoma
aidė ū, ela con unde-se com u (7 meninėjimai): oco e endência ū de is não esc aši i
con undija balsius u e ū.
4) Ne ašomi pon os sob e as le as ė, i, į, j em abalhos esc i os à mão (35 meninėjimai): eqüen ėja
da esc i a sem pon os casos acima ė, i, į, j (juos esques a) do aškelio em ė não conside a sé io
assun o não dá pon os em ė e nem que acei a que e e ė di e en es le as Labės [IT] unciona ė ašybą
(sede i, sk ybele; a ėjis). [Pelo esc e e compu ado ou ele one] eles (nes e caso alo de alunos
gabesnios) mui as ezes nãoeme am a di e ença en e ė e e.
En ende-se que a achas ne ašymą em i e j pode se conside ada uma equisa de ada, que a
p óp ia sis ema de esc i a não é mui o pe igoso7. Tudo o que mais é não dis ingui le as de e e ė,
que ma cam di e en es sons e a liepiam di e en es onemas, a liekančias pala as dis in i a a
unção (plg. me a e mė a, a es e a ės).
Neischleis inas de olhos mais um ou o p o esso es mencionado po causa da esc i a sem
diak i ínicos sinais bep adedan is yškė i pada inys. IT pa eik a esc i a seu u nž u unciona
mokinių a į: Ko ge o, [IT] unciona galininko e kilmininko galūnių ašybą. Os ga ikai nem neskai o
egula men e des es aleg nių. Ta ia: ejo li o. T. p. embo a aço (da !), mas linkę ne a i ė. Tokie coisas obse imi kokie 23 me ai.
4.3. Us ojami nelie u iški esc i menys w, x (8
meminėjimai): ie oj esc eoma w, ie oj ks x ašiniuose
apa ece w.
Embo a ais casos, quan o pode julga a pa i das espos as do inqué i o, não sejam
mui os, mas eles indicam que os alunos mesmo e comple amen e ki õs sis ema es animas
abėcėlės elemen os, com os quais amilia iza am u ilizando IT, às ezes ans e e pa a
escola inius abalhos de aš o, aí nãoqueba passa de uma sis ema de esc i a pa a ou o.
7 Plg. Documen o do Di ec o do Cen o Nacional de Examinos, ap o ado em 2013, C i é ios de a aliação da a e a do
exame es a al de língua e li e a u a li uaniano, onde ap esen ada a seguin e explicação: G amá ica, ocabulá io,
o og a ia, des io não são duplicados e são conside ados e os sepa ados, exce o os seguin es casos: a) quando
pon os não esc e em em i, j, conside ada um e o em odo o abalho, po ém se pon os não esc e em em ė, cada e o
sepa ada. acesso na in e ne : h p://www.egzaminai.l / ailai/3938_ins ukcija_LT_VBE_2013-11-15 .pd .
BENDRINĖ KALBA | 87 (2014) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
RITA MILIŪNAIT. P o esso es sob e os e ei os das ecnologias da in o mação nas ap endizagens | 8
4.4. Em ez de i, especialmen e do inal da pala a, esc e e j (5 meminėjimai): eles mesmos
econhecem que o na-se complicada uj usua io linksnyje ne aši i ej em ez de eikiamas ei
aj, paskuj, kaj, aj, aikuj d ibalsį ui [ima] esc e e
F eca j esc i a das pala as: ajp, aj.
Es e a ibu o pode se explicado e como sa o išką madą, e como su gadusį esc e endo de klausos.
Da in e ne a osens e , que p i a i ojoje mokinių alboje j às ezes apa ece e da pala a no
meio, po exemplo ajkas.
4.5. Usam-se á ios ab e iamen os8 (28 meminėjimai): ab e ia pala as lb (labai) e sen inhas esc e endo
esc i inas usa ab e iamen os (lb, nzn, kdl e ou os) me a bals campos passam-se ozes, p iebalsia aço
ab e iamen os: nzn, ok, g e ou os su gem nenhuma eg as não bas undiziam ab e iamen os de
pala as, ais como j ( ai), a (ža ažiuok).
4.6. Os e dadei os i ic a ó dios esc e em da le a baixa, e os gené icos às
ezes da capi al (6 meninėjimas):
Lúdna, mas cada ez mais comumen e az ce os e os de o og a ia de i ik a a dzes, às ezes
mažąja aide ašo a é seu nome, o que já bekalbė i sob e Lie u ą...
ik inių e bend inių daik a . esc i a (Li u a, li au os).
4.7. Sakinhas po aško começam de pequena le a (7 paminėjimai): começa sakinį mažąja aide alguns quando ašo
ou o sakinį po aško mažąja aide neski ia bo dų sakinio nebeski ia sakinių ibų, nedada sky ybos ženklų. 8 Tal
peculia idade em uma 2014 m. in e iu obse a e a p o esso a li uanis ė Aldona Š en ickienė: P acendada a
ensina a uais abi u ien as classe, mui o nus ebau ê-la que 11 classe eles esc e iam esc i os po meia pala a
assim, como umposias mainu ês. Eu exigia que enha que se oda a pala a, de modo que es e ano aqueles
p oblemos já não, po ém no início da 11a classe assim de a o e a (Smolskienė 2014).
BENDRINĖ KALBA | 87 (2014) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
RITA MILIŪNAIT. P o esso es sob e os e ei os das ecnologias da in o mação nas ap endizagens | 9
4.8. Escóse, como ou ida:
1) paniojama e e ia, po exemplo esc e a če, keulė (2 meminėjimai).
2) não em ez esc e e j (1 menção):
Dažniausiai ašo jieško ie oj ieško (man a odo keis as oks ašymas umposiose žinu ėse, nes ie oj
ab e iação esc e e mais uma le a).
3) az-se e os de ido à p iebalsias assimiliação (4
paminėjimai): nãoieka s, ao in és deles imka c, p z.: acip ašau.
4.9. Usados sinais nãoi adionais de comunicação ele ônica (4 menções):
Nos abalhos de Raš o bando emoções eikš i símbolos
ao in és de aško no inal da ase não a as ezes apa ece šypsniuk.
4.10. O li e es ilo de comunicação ele ônica de aiškos meios são ans e idos pa a
a escola de língua esc i a:
1) b uscos e ei os de li e es ilo de comunicação ele ônica (18 menções). Alguns p o esso es
no am que o in ensi o uso dos alunos de IT labai unciona não g a ibą, mas mesmo es ilo de
linguagem, manei as de c iação de ex o; es ilos esc i ó ios p as ėjan es, mokiniai
įsi edan ys sa ą es ilos de esc i a. Bingue am-se ais sinais de al e ado es ilo dos alunos: a)
menks a meios de aiškos de linguagem ese as, especialmen e dicciona: sku s a dicciona
menkas dicciona
Linga pob e. Eles já não sabiam o que signi ica gūsis, ė a...
[IT] e ei o az ao ocabulá io - mui o pobu dina.
o ocabulá io de alunos pouco usado a
a ibu os o na-se mui o pob e; b)
simpliėja sakinių kons ukcijos:
Sunkiau o mula sen inhas.
banalėja sakinių kons ukcijos não pode expandi sakinių ašinyje mais
eqüen e jungiamasis pala aelis qual, sakiniuose ele se epe e á ias ezes
Ra amen e, mas há alguns mokinių, que e sąsiu inyje ašo žinu es;
BENDRINĖ KALBA | 87 (2014) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
RITA MILIŪNAIT. Os p o esso es sob e o impac o das ecnologias in o macá ias aos alunos al abe izados | 16
ake ull ad an age o he oppo uni ies o e ed by language. Os a ibu os w i en school language
indicados po p o esso es podem se e e idos a in u he esea ch o pupils language and in sea ch o
ways o mi iga e he nega i e e ec s o he ee w i en language on he w i en school language in
pa icula and on pupils li e acy in gene al.
KEYWORDS: o hog aphy, li e acy, w i en language, language acquisi ion, compu e -media ed
communica ion.
RITA MILIŪNAITĖ
Lie u ių kalbos ins i u as
Pe o Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius
[email p o ec ed]