scieee Open visual document viewer

Mokytojai apie informacinių technologijų poveikį mokinių raštingumui

Rita Miliūnaitė

Full text

BENDRINĖ KALBA | 87 (2014) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 RITA MILIŪNAITĖ Lie u ių kalbos ins i u as EQUITOJAI APIE INFORMACINI TECHNOLOGY PONEICIPAS TOCANI RELATINGUUM ESMINIAI VOODŽIAI: esc i a, aš ingumas, ašy inė kalba, mokyklinė ašy inė kalba, ensino de linguagem, elek oninė komunikacija. ĮVADAS Es e a igo e cei o de um ciclo de a igos, dispos os a examina os p o esso es li uanis as à abo dagem ao ensino da esc i a, peculia idades da escola esc i a da língua e nos úl imos empos pa icula men e em des aque su gidos p oblemas de ne a ismo dos alunos e suas causas. Mokyklinė ašy inė kalba en endida como aquela bend inės lie u ių kalbos a maina, que é usada no p ocesso docoma, alunos execu ando á ios abalhos de aš o mokykloje e namie. Mokinių ašy inė kalba é amplnė noção, po que aqueles mesmos mokiniai leis imeu ambém usou a língua esc i a, só ela é p i ada, não escola inė, e é o mada no úl imo décmečio su gidos amplos possibilidades de comunicação ele ônica. Assim, es es dias alunos, di e en emen e do que sua ge ação pa e na em seu empo, bemaž lygia e iškai (ben de aco do mokslui e empo de laze designado pa a o dia) gas a d i ašy inės a ainas de linguagem1. Elas di e em ambém em que a maio pa e das a e as de esc i a escola es os alunos ealizam esc e endo à mão, e em p i a e em esc i a alan e quase exclusi amen e se u iliza de meios de comunicação ele ônica com eclado (mobiliaisiais ele onais, compu e iis, planše es). Es udando a língua dos alunos e suas mudanças, al di e encial de linguagem esc i a é necessá ia, pa a que osse possí el melho emulškinha cada uma de suas peculia idades e mos a sua in e acção. Obje i o do a igo baseado baseando-se pesquisa dos esul ados da pesquisa li uanis as de p o esso es con i ma ou e u a hipó ese, que p i a i ojoje mokinių ašy inėje kalboje usando in o macines echnologies ( oliau IT) susi o ma ę habilidades de esc i a b iskie unciona escola ina esc i a. Em p imei o luga , a igo sucus ai desc e e-se e ec u õs pesquisa e ob idas espos as pobūdis. A segui mos a-se como os p o esso es descalam o ge al impac o IT nos compo senos dos alunos, ligada com a esc i a, e de alhadamen e examinam os p o esso es indicadas impac o IT escola ina à linguagem esc i a apa aškos. Elas compa am-se com a p i ada mokinių ašy inės língua sinais. No inal, são o necidas obse ações, esumindo an o es e a igo como odo o seu ciclo de esul ados de pesquisas. 1É su p eenden e que os adolescen es, desc e endo seus pais ago a na comunicação ele ônica usoujamá linguagem, ejam aiškių di e ências de sua p óp ia linguagem na mídia ele ônica: pais usando bem menos neno minių o mų, escan is mui o poucos umpinių e e c. (plačiau ž . Meške e ičiū ė 2011: 10). BENDRINĖ KALBA | 87 (2014) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 RITA MILIŪNAIT. P o esso es sob e os e ei os das ecnologias da in o mação nas ap endizagens | 2 1. APLAUTO DO APRENDIDO APIE APRENDIDO APRENDIDO APRENDIDO APRENDIDO APRENDIDO APRENDIDO APRENDIDO APRENDIDO APRENDIDO APRENDIDO APRENDIDO APRENDIDO APRENDIDO APRENDIDO PROBLEM língua Li uães ins i u e, ealizando p épa ei os de ensino jogo de compu ado li uanis as „Kie i iešu ėliai“2 dalies, ski os ašybos įgūdžiams į i in i, da bus, bu o su eng a moky ojų mix aus ipo apelação3. Embo a es a enque e não enha sido mui o ep esen a i a i, pois ao pedido de pa icipa nela esponde am p o esso es olun á ios, ensinan es de á ias idades e di e en es nacionalidades c ianças, po ém de alhadas espos as, apoiadas gausim exemplos, pe mi e ge a imagem a, como os p óp ios p o esso es desc e em e a aliam p oblemas de esc i a mokykloje. Assim, ealizado õs dados da pesquisa podem se usados p epa ando ep esen a i ias pesquisas des a emá ica. Pab ėž ina, que nes a enque e os p o esso es o am ques ionados sob e abalhos de esc i a dos alunos, ealizados na escola e em casa, e não sob e suas leis alaikio comunicação ele ônica, ai as espos as o am baseadas escola inas, e não p i a i as dados de esc i a. Em um a igo des e ciclo, com base nas espos as dos p o esso es, esna inhado, como os p o esso es a aliam as habilidades de esc i a dos seus alunos, quais êem di e enças de esc i a, elacionadas com a idade dos alunos, quais usam meios ele ônicos de ensino da língua (ž . Vasiliauskas 2013: 2731). O segundo a igo oi dedicado à opinião dos p o esso es sob e en as ėjusio mo i os dos alunos lis ados (ž . Miliūnai ė 2013: 192211). Uma delas os e ei os das ecnologias in o macá ias nos alunos habilidades de esc i a. Po que, em busca de sinais de impac o IT na esc i a escola , escolhida uma pesquisa dos p o esso es, e não di e amen e in es iga os p óp ios abalhos de esc i a dos alunos? Rūpimai p oblemai examina impo an es ambos modos, e cada um deles em seus posi i osamybios. Os p o esso es melho conhecem os alunos, pode a pa i de sua expe iência compa a an e io men e a si uação de aš ingumo na escola, pois a p óp ia p oblema o mulada como ce os mudanças de inida na á ea de consumo da língua li uãs oco ência. Nas espos as dos p o esso es ais compa ações de a o são, po exemplo: Sim, oco e desses e os, que há dezê anos nem nesusapnuoda au, po exemplo.: aikuj4 (naudininkas), keulė, nebe ašo a nelių an ž, š, aškų an ė nebeno i dė i. Mokslei iai mui o mais eqüen emen e do que an es de cinco anos não dá sob e ž, š le as a nelių, ne ašo nosinių le as galūnėse (ką? gal a, s ala), usa w le a. A opinião dos p o esso es sob e as peculia idades da esc i a dos seus alunos, di e en emen e do di e o es udo da língua dos alunos, pe mi e não só es abelece sinais da língua esc i a dos alunos, mas e ece aqueles sinais com as p emissas de sua oco ência, e ela as causas das mudanças da esc i a, simul aneamen e cons i ui uma imagem mais obje y es de odos os p ocessos elacionados com a esc i a dos alunos. 2 Fo ei sob e es a sé ie de jogos mokomuosius e . h p://www.kalbosnamai.l /index.php?op ion=com_con en & ask= iew&id=22&I emid=36. 3 8is inqué i os, 2012 m. publicados g e u amen e no si e do Ins i u o da língua Li uânica […]Kalbos namai[…], pe gun as ecebidas 120 espos as de 95-ias de á ios pe iles de escolas Li uanas (ž . h p://www.kalbosnamai.l /index.php?op ion=com_con en & ask= iew&id=143&I emid=69). 4 Nas espos as dos p o esso es isu pas i ooi on e dis ingui pala as e le as, cuja esc i a é discu ida. Em ou as ocasiões os p o esso es ala ne aisy a (Ed.). BENDRINĖ KALBA | 87 (2014) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 RITA MILIŪNAIT. P o esso es sob e os e ei os das ecnologias da in o mação nas ap endizagens | 3 2.APLAUSOS QUASIMAI DL IT POVEIKIO MOCINI RAŠTINGUMUI P oblemas, elacionados com o impac o da IT na al abe ização dos alunos, o am des inados a um sepa ado enque e demão: No am que po causa das ecnologias in o macionais (mobiliá ios ele ones, compu ado es) su gindo hábi os e mãdos eik as alunos esc i a? sim, qual que é o e ei o se? Es as ques ões ab angem dois numanos aspec os de in luência IT dos alunos à linguagem esc i a: is o é e meios écnicos, pelos quais oco e ele ónica comunicação, e okiõs comunicações c ia social e psicológica ambien e. À p imei a pe gun a se os p o esso es no am o impac o IT na esc i a dos alunos, posi i amen e esponde am 87,5 % dos p o esso es. Tendo-se em con a, aos olhos dos p o esso es, es e e ei o e iden e e o e. Impac o nega i o so em de odos g upos idade de alunos, não dis inguindo nem p adinukų, que já usam IT: Po que mokau p imá ios klassių c ianças, isso aquele e ei o não é ainda mui o sen ido, mas de aco do y esnę duk ą jaučiu (ji sep in okė), que moda esc e e de ou a o ma mui o gaji. C ianças [an okai], que equen emen e u ilizam mobiliaisiais ele ones, nebe ašo aidžių ė, ž, š. Pa ys p o esso es impac o IT aos alunos aš ingum a alia am (no s o enque e ques ionnai e não oi pedido) do o eíssimo a é ze o: siaubingas e ei os c ianças p ak iškai be aščiai, labai unciona o emen e, į aka didžiulė a é ne eikia. No en an o, apenas duas p o esso as no am que o impac o IT na esc a agem p as ėjimui mąž a: P és mesmos alunos econhecem que há alguns anos a ás o impac o das ecnologias in o macinių e a mui o g ande. Ac ualmen e pa e dos alunos es o ça-se sms mensagens bem comen á ios na in e ne esc e e egula men e. Mas ul imamen e esse esc i a de e io amen o po causa IT como e não pe cobiu, os jo ens isso azem en e si, com senio iisiais es o çam-se a esc e e da o ma como é p eciso, especialmen e se o p o esso nisso di ige a enção. A pa i des as pa o enias espos as pode conclui -se, que is o boas exceções, p esumi elmen e, mui o pe encen es da p óp ia habilidade do mes e in luencia alunos pensaisená e hábi os na di ecção con á ia. Algumas espos as dos p o esso es o am umpas, só con i mando o impac o nega i o IT na esc i a dos alunos: O impac o ealmen e é nega i o. Taip, labai eikia, neigiamai. Não sabe esc e e co e amen e. Nega i o, não espei a eg as de o og a ia. Mui o eduzido o le amen o ge al. A maio pa e das espos as a es a pe gun a o am mui o mais de alhadas, po exemplo: BENDRINĖ KALBA | 87 (2014) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 RITA MILIŪNAIT. Os p o esso es sob e o e ei o das ecnologias in o macá ias nos alunos le ing | 4 S ip iai unciona. T azha compu ado izado cole ada ex o e sabe, que seu ne e ins, isso não á de pon os sob e ė, não impo a, qual i, u, gale não nosinių, ab eina pala as lb (labai), mum, jum, uom, kuom. Pa ece, elemen a us pala a logo, e alunos já di ícil ele sem e os esc e e , po que eles acos uma em e pala as ab e ia , e nelie u iškus esc i os em seus mainu ėse consumi . Às ezes alunos esc e endo já pe gun am, como pa ece a a ou a le a, po que simplesmen e a esques a... E não penc okai assim azem. Respondendo à segunda pe gun a, que e ei o a IT az à esc i a dos alunos, os p o esso es indica am á ios sinais da língua escola esc i a, seus ocimis, sie inos com o a o de que os alunos usam IT pa a comunicação ele ônica, po exemplo: Mui o mais di ícil ap ende em longas umpas balsiões, nosícios de esc i a de pala as em shaknyje, links de esc i a, po que só ap endem a eg a e na aula p a icamen e aplicapena, quase em nenhum luga es es conhecimen os não usam em comum, nem na espa iação online ou mobilia. Ra amen e, mas são alguns alunos, que e sąsiu inyje esc eço žinu es. A segui a igo essas espos as dos p o esso es e são conside adas. Eles esc e em o ma li e, ad após a pesquisa p elimina o am escolhidos odos os p o esso es indica como de ido ao IT exposição su gidas alunos de esc i a aços e es a icamen e sumenciadas suas eqüências de menção. 3. IT POVEIKIS POLICI BEHAVANAI, SUSTRIAIAI SU RAŠYBOS MOKYMUSI Os p o esso es nas espos as mui as ezes indicam não só conc e as peculia idades da linguagem dos abalhos de esc i a dos alunos, mas e en a as incula com os alunos egsena, que age em suas idas desde pa mažens įsiliejančios IT. Tendo maio expe iência de abalho, os p o esso es compa am des es dias e an igos empos alunos e a i mam aquela egsená cambii us. Pode-se dis ingui algumas ca ac e is icas mais ca ac e ís icas dela. Os p o esso es no am que mudou os hábi os de esc i a dos alunos: os alunos išsiugnou g ei amen o esc i o. Padauguiu escapiblaškimo, passado le as. [Poinhai] me a espe a ozes Taip, žinoma, po eikis y a. Visų pi ma, skubėjimas. Mokiniai jaučia didžiulį nepasi enkinimą, kai eikia de pala as e odaip di e en e,,g ei ina esc i a. p ocu a o e o, explica po que assim dis inguimos. A isco a i ma que isso não é ques ão de moda, e p ejudicial hábi o. Ypač po ilgesnių a os ogų, например., e anos, eik ka iau bene mês, que c ianças alcançasse ní el, bu usį a é a os ogų. Os alunos cul u a da esc i a, a kingumas sup as ėję, eles não en endam, o que signi ica esc i ykime mais longe do pa aš ės, com mais equência é p eciso lemb a , que há pa aš ės. Alunos nebes o çan es ap ende em, is o endencia esc e e mas como, eles nesucian es po eikio melho a em: Nebegal oja, kaip aisyklingai pa ašy i, neugdomas įp o is. nededa „paukščiuko“ a aškelio i š aidės i eisinasi, kad ai nė a s a bu – jis ik pami šo. BENDRINĖ KALBA | 87 (2014) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 RITA MILIŪNAIT. Os p o esso es sob e o e ei o das ecnologias in o maciais pupínios aš ingum | 5 Mui as ezes nus emba adę ma cė ą klaidą: Bu aqui só aškelis... os alunos indi e ingesni esc i ybai, a mes inai aiso pa ašy us esc i os. Menziau es o ços de buscando p ecisamen e, co e amen e exp imi men is. En ão mokiniai, p o esso es ocimis, pasida ê indi e ingesni mokslui, išsiblaškę, nea idūs, udo a an is skubo ai, nek uopščiai e a mes inai. De ido a isso não desen oldomas o denkingumo po eikis, não supokiama egula ingo esc ip u a sen ido. Taisyklingo esc i a ampan is nebemadingas, po que in o macinių echnologiaka g aças eles susikū ę sa as sis emas de esc i a. Tokie mudanças não são alea ó ias, sob e eles, julgando a pa i da pesquisa espos as, pode ala como sob e yškų polinkį. 4. IT POVEIKIO POCINI RÁSTINGUMU APRAISKOS Na comunicação ele ônica usadas línguas na Li uânia a é ago a mui o não al am pesquisas, eles agmen iški (plg. publicações sob e IRC pokalbių žinučių kalbą Zelenkauskai e, He ing 2006: 117; cu ųjų žinučių ašybą Ne inskai ė 2010: 275296; pokalbių Skype p og ama ašybą Meške e ičiū ė 2011: 915). Nag inėjando o impac o IT em ge al à língua esc i a, li e a u a es angei a indicam ais mais b ilhan es sinais daquele impac o (plačiau ž . And ou sopoulos 2011: 145–159): 1) a esc i a o na-se saky inės kalbos ansk ipcija, i. y. esc e a assim, como šnekama; 2) po esc i o es o ça-se pa a compensa a aiška de comunicação di e a (specialiais sinais ma cados mimiką, ges us, emoções, in onações); 3) de ido ao acele ado i mo de comunicação ele ônica aplica es a égia de economia da língua (į a iadas manei as ab e ia-se aiška o ma). Isso é ca ac e ís ico p incipalmen e à li e comunicação ele ônica, po ém, como se á is o a pa i da analisada pesquisa de espos as dos p o esso es, não poucos desses a ibu os ou pelo menos seus zauomazgų em e escola ašy inė kalba. 4.1. Comum Símbolos de Exposição IT (ne aisyklingas hábi os de esc i a) Mui os sinais da língua esc i a escola , que indica am os p o esso es, oco e di e amen e ans e indo habilidades de comunicação ele ônica em abalhos de aš o (ka a as e ais, que são esc i os compu ado e iu), plg. : [Es udan es esc e o di e en e] não po que que não conhece eg as, mas po que que assim é acos umada esc e e sms mensagens. Labai,,š epluoja e isso já azia sé ia p oblema, nebe ašo nosinių, cons oja mui o san umpas, me a lauk ozes de pala as e udoip di e en e,,g ei ina esc i a. Alguns alunos a é mesmo me enųsando abalhos de esc i a a e e-se a explica que no seu compu ado não há,,lie u ichas le as... Sim, ele one e compu ado eles esc e em sem pis as, cablelių, ja gão. En ão assim esc e o e sąsiu á ios. [...] quando é p eciso es e só g a a missadas aides, c ianças ais e os ge almen e não azem. BENDRINĖ KALBA | 87 (2014) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 RITA MILIŪNAITĖ. Moky ojai apie in o macinių echnologijų po eikį mokinių aš ingumui | 6 Ma y i, kad apsk i ai ašy inės mokinių kalbos ypa umus daug lemia iek įp o is skubė i, an o limi adas possibilidades écnicas dos ins umen os de comunicação ele ónica u ilizados. Isso unciona cla amen e a escola de linguagem esc i a; es e e ei o é desc i o pelos p o esso es com base em exemplos conc e os. Assina u as da língua esc i a escola , su gidas de ido ao IT e ei o, das espos as dos p o esso es são a ibuídas não um logís ico undamen o, po an o kebloka eles susis emiza . Nes e a igo isso é ei a minimamen e, po que šiuoko a é impo an e ap esen a os p óp ios p o esso es no ando sua eqüência na escola esc i a na ala. 4.2. Não usou-se Li u iškos le as com diak i iniais sinais Es a polinkis p o esso es mencionado mais equen emen e 98 ezes. Nas espos as do mesmo p o esso podem se indicadas á ias ca ac e ís icas, po exemplo: [...] se imsemos QWERTY ecia ú , isso ac ialmen e não unciona a ąčęėįšųūž linhau ė. Jaun meškos paslaugą pada ė IKT - neliko ė, ū, nosinių aidžių, a nelių, o nou madingi š, ž pakai alai sh, zh. Em mui os casos polinkis ne a o i diak i ís icos sinais suconc e izado. 1) Ne ašomas nosinės aidės5 (48 paminėjimai): įgunda esc e e be nosinių pami š a nosines aides galūnėse (p z., gal. aide, mielaji, li o e . .; dal. ns. e dgs. pa ėje, suskubes, šąlas, ešias e e c.). esc e endo išlų ex o cada ez mais equen emen e nededa nosinių (ę, в, ų). 2) Ne ašomi paukščiukai ( a nelės) nas le as č, š, ž (40 menções, aigi qua oadalio en e is ou os p o esso es pa icipan es): menos k eipia a enção em a neles š epluoja; ima esc e e š eplu ex o con undí el s com š, ž com z Disks a à cos ume esc e e š, ž. Dois p o esso es obse am que a ausência de paixes às ezes en a-se compensa d i aidžiais sh, zh, embo a isso escola izados aš o abalhos pa ecesse di íceis c í el6: 5 En ende-se que nosinas pode se ne ašomas e ou as po causa das eg as de esc i a nãoėjimo, po ém sepa i i, onde es e sinalį lemia IT c ia habi učiai, e onde unc ionis ne aš ingumas, nes a ase de pesquisas não há possibilidade. Em ge al p esume-se que ambas as causas ealmen e es ão en elaçadas e a uam uma ou a. 6 Plg.: Paaugliams ca ac e ís ico k ea i idade e on ade se dis ingui de ou os comunicujando en e si. Mas ealmen e não ac edi o que nossos ilhos a a és das aulas de língua li uãs ičia ne ašy ų nosinių a aidę š keis ų d iga siu sh, não du ido P ieiga na in e ne : h p://www.del i.l /news/daily/li huania VDU akademinės bend uomenės a s o ė.“ (A noldo Aleksand a ičiaus in e iu su Ine a Dabašinskiene. boskas-labiausiai-g iauna-lie u iu-kal-sis ema.d?id= 615975#ixzz2sX37ppYBRz). No en an o, mui o su p eenden e não há o, po que a esc i a em mui os casos é au oma izada, delibe adamen e pouco con olada p ocesso; se à pessoa acos uma dia iamen e maldeci , lhe o malixmo às ezes descon oladamen e esb úja e ele isão. BENDRINĖ KALBA | 87 (2014) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 RITA MILIŪNAIT. Os p o esso es sob e o e ei o das ecnologias in o macá ias aos alunos aš ingum | 7 em ez š apa ece sh, zh š, ž pakai alai sh, zh. Rašan e ia ū a sem lie u iškų aidžių, es e eiškinys ne e o, exce o cu ąsias žinu es, onde se es o ça consumi quan o menos símbolos (plg. Ne inskai ė 2010: 285). 3) Ne ašoma aidė ū, ela con unde-se com u (7 meninėjimai): oco e endência ū de is não esc aši i con undija balsius u e ū. 4) Ne ašomi pon os sob e as le as ė, i, į, j em abalhos esc i os à mão (35 meninėjimai): eqüen ėja da esc i a sem pon os casos acima ė, i, į, j (juos esques a) do aškelio em ė não conside a sé io assun o não dá pon os em ė e nem que acei a que e e ė di e en es le as Labės [IT] unciona ė ašybą (sede i, sk ybele; a ėjis). [Pelo esc e e compu ado ou ele one] eles (nes e caso alo de alunos gabesnios) mui as ezes nãoeme am a di e ença en e ė e e. En ende-se que a achas ne ašymą em i e j pode se conside ada uma equisa de ada, que a p óp ia sis ema de esc i a não é mui o pe igoso7. Tudo o que mais é não dis ingui le as de e e ė, que ma cam di e en es sons e a liepiam di e en es onemas, a liekančias pala as dis in i a a unção (plg. me a e mė a, a es e a ės). Neischleis inas de olhos mais um ou o p o esso es mencionado po causa da esc i a sem diak i ínicos sinais bep adedan is yškė i pada inys. IT pa eik a esc i a seu u nž u unciona mokinių a į: Ko ge o, [IT] unciona galininko e kilmininko galūnių ašybą. Os ga ikai nem neskai o egula men e des es aleg nių. Ta ia: ejo li o. T. p. embo a aço (da !), mas linkę ne a i ė. Tokie coisas obse imi kokie 23 me ai. 4.3. Us ojami nelie u iški esc i menys w, x (8 meminėjimai): ie oj esc eoma w, ie oj ks x ašiniuose apa ece w. Embo a ais casos, quan o pode julga a pa i das espos as do inqué i o, não sejam mui os, mas eles indicam que os alunos mesmo e comple amen e ki õs sis ema es animas abėcėlės elemen os, com os quais amilia iza am u ilizando IT, às ezes ans e e pa a escola inius abalhos de aš o, aí nãoqueba passa de uma sis ema de esc i a pa a ou o. 7 Plg. Documen o do Di ec o do Cen o Nacional de Examinos, ap o ado em 2013, C i é ios de a aliação da a e a do exame es a al de língua e li e a u a li uaniano, onde ap esen ada a seguin e explicação: G amá ica, ocabulá io, o og a ia, des io não são duplicados e são conside ados e os sepa ados, exce o os seguin es casos: a) quando pon os não esc e em em i, j, conside ada um e o em odo o abalho, po ém se pon os não esc e em em ė, cada e o sepa ada. acesso na in e ne : h p://www.egzaminai.l / ailai/3938_ins ukcija_LT_VBE_2013-11-15 .pd . BENDRINĖ KALBA | 87 (2014) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 RITA MILIŪNAIT. P o esso es sob e os e ei os das ecnologias da in o mação nas ap endizagens | 8 4.4. Em ez de i, especialmen e do inal da pala a, esc e e j (5 meminėjimai): eles mesmos econhecem que o na-se complicada uj usua io linksnyje ne aši i ej em ez de eikiamas ei aj, paskuj, kaj, aj, aikuj d ibalsį ui [ima] esc e e F eca j esc i a das pala as: ajp, aj. Es e a ibu o pode se explicado e como sa o išką madą, e como su gadusį esc e endo de klausos. Da in e ne a osens e , que p i a i ojoje mokinių alboje j às ezes apa ece e da pala a no meio, po exemplo ajkas. 4.5. Usam-se á ios ab e iamen os8 (28 meminėjimai): ab e ia pala as lb (labai) e sen inhas esc e endo esc i inas usa ab e iamen os (lb, nzn, kdl e ou os) me a bals campos passam-se ozes, p iebalsia aço ab e iamen os: nzn, ok, g e ou os su gem nenhuma eg as não bas undiziam ab e iamen os de pala as, ais como j ( ai), a (ža ažiuok). 4.6. Os e dadei os i ic a ó dios esc e em da le a baixa, e os gené icos às ezes da capi al (6 meninėjimas): Lúdna, mas cada ez mais comumen e az ce os e os de o og a ia de i ik a a dzes, às ezes mažąja aide ašo a é seu nome, o que já bekalbė i sob e Lie u ą... ik inių e bend inių daik a . esc i a (Li u a, li au os). 4.7. Sakinhas po aško começam de pequena le a (7 paminėjimai): começa sakinį mažąja aide alguns quando ašo ou o sakinį po aško mažąja aide neski ia bo dų sakinio nebeski ia sakinių ibų, nedada sky ybos ženklų. 8 Tal peculia idade em uma 2014 m. in e iu obse a e a p o esso a li uanis ė Aldona Š en ickienė: P acendada a ensina a uais abi u ien as classe, mui o nus ebau ê-la que 11 classe eles esc e iam esc i os po meia pala a assim, como umposias mainu ês. Eu exigia que enha que se oda a pala a, de modo que es e ano aqueles p oblemos já não, po ém no início da 11a classe assim de a o e a (Smolskienė 2014). BENDRINĖ KALBA | 87 (2014) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 RITA MILIŪNAIT. P o esso es sob e os e ei os das ecnologias da in o mação nas ap endizagens | 9 4.8. Escóse, como ou ida: 1) paniojama e e ia, po exemplo esc e a če, keulė (2 meminėjimai). 2) não em ez esc e e j (1 menção): Dažniausiai ašo jieško ie oj ieško (man a odo keis as oks ašymas umposiose žinu ėse, nes ie oj ab e iação esc e e mais uma le a). 3) az-se e os de ido à p iebalsias assimiliação (4 paminėjimai): nãoieka s, ao in és deles imka c, p z.: acip ašau. 4.9. Usados sinais nãoi adionais de comunicação ele ônica (4 menções): Nos abalhos de Raš o bando emoções eikš i símbolos ao in és de aško no inal da ase não a as ezes apa ece šypsniuk. 4.10. O li e es ilo de comunicação ele ônica de aiškos meios são ans e idos pa a a escola de língua esc i a: 1) b uscos e ei os de li e es ilo de comunicação ele ônica (18 menções). Alguns p o esso es no am que o in ensi o uso dos alunos de IT labai unciona não g a ibą, mas mesmo es ilo de linguagem, manei as de c iação de ex o; es ilos esc i ó ios p as ėjan es, mokiniai įsi edan ys sa ą es ilos de esc i a. Bingue am-se ais sinais de al e ado es ilo dos alunos: a) menks a meios de aiškos de linguagem ese as, especialmen e dicciona: sku s a dicciona menkas dicciona Linga pob e. Eles já não sabiam o que signi ica gūsis, ė a... [IT] e ei o az ao ocabulá io - mui o pobu dina. o ocabulá io de alunos pouco usado a a ibu os o na-se mui o pob e; b) simpliėja sakinių kons ukcijos: Sunkiau o mula sen inhas. banalėja sakinių kons ukcijos não pode expandi sakinių ašinyje mais eqüen e jungiamasis pala aelis qual, sakiniuose ele se epe e á ias ezes Ra amen e, mas há alguns mokinių, que e sąsiu inyje ašo žinu es; BENDRINĖ KALBA | 87 (2014) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 RITA MILIŪNAIT. Os p o esso es sob e o impac o das ecnologias in o macá ias aos alunos al abe izados | 16 ake ull ad an age o he oppo uni ies o e ed by language. Os a ibu os w i en school language indicados po p o esso es podem se e e idos a in u he esea ch o pupils language and in sea ch o ways o mi iga e he nega i e e ec s o he ee w i en language on he w i en school language in pa icula and on pupils li e acy in gene al. KEYWORDS: o hog aphy, li e acy, w i en language, language acquisi ion, compu e -media ed communica ion. RITA MILIŪNAITĖ Lie u ių kalbos ins i u as Pe o Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius [email p o ec ed]