Te minología | 2007 | 14 61
Qué exis encia, y qué
eque amidad eal o o mali
JoNAs KLimA ičiUs
Ins i u o de lenguas Lie u ių
Jono Jablonskio 1901 m. g ama ikos noekiamasis bū inasis eiksma a pažiū os
eikiamybės, o obligalomybės, noec iamasis pa icipi iz eikš i ūk ina kalba; si
simpleas cosa. Kas mi oja a enzío, p egun a qué pod ía dis, 1922 m.
mejo leis inas o pe misábel (nuok ypis, į empis...); de donde ese semė ino.
KAS KATEGORINė, O KAS LEKSINė REIKŠMė Reikiamybės pa icipan es ma can
peculia idades, que su gen de eque ido ealiza acción(LKG II 1971: § 563). Sin emba go
es o sólo escola ína e dad, con ella oli nenu ažiuosi, no minimo camino a pe kups us
y kelmus: Kai ku ie p iesaga - inas, -a da iniai eiki ne u i del ealizado ac o
signi icanzas. Al igual que muchos de los pa icipan es inac i os del iempo p esen e,
ellos simplemen e ma can peculia idades, elacionadas con una acción pe manen e o
posible ecuen emen e ealizada, ej.: neginčy ini ejemplos, s ebė inas pasaulis,
neabejo inas na ación (LKG II 1971: § 563). En la g ama icas de las ac uales lenguas
li uanas (1994, 2006) ya sólo eiksmažodinė eikiamybės o ma ( eikiamybės daly is) (DLKG
1994: § 957), y en el signi icado mi ima aún de nue o: La mayo pa e de las palab as
comunes se usan en algunas o mas de e bo con adjun o - in-, no eniendo el obje o de
ealiza la acción eque ida, po ejemplo: homb e dudo ino, asun o esencial, mo inoso,
pelig osino, ex año, deseidau ino, mo inoso (KDLG 1994: § 957). T i omėje académica
g ama ikoje bū inas conside ado simplemen e būd a džiu (LKG II 1971: § 563). Es
necesa io no es lo que ha de se , sino lo sin lo cual no se puede des ol e , muy necesa io
DŽ 1993. Además, ya Kalboje i seno ėje (1922) K. Būgos ma cada: Žemaičių a mėje
bū inas signi ica la misma que y usų e odis совершенный ( ollkommen, pe ec us) (Būga
RR II 1959: 122) plg. bū inas 2. isas, uni e sal, absolu o, inal. Sug ąžino necesidadina
pakajos ( . y. amybę) pasaulėj M. Valančius, necesa iamen e: Aš bū inai nege u i
ne ūkau Ša ės (LKŽ I2 1968).
62 Jonas Klima ičius | Kas eksis ybė, a lo que eikiamybė... En onces pi minė
algunas ecuen es palab as de es a ca ego ía ienen isokių sa i ų leksinių
eikšmių, comple amen e a sijusių y desde eikiamybės, y desde galimybės. y
es de la di ección opues a yksma: Es iempo inac i amis pa icipi ,
señalándose de un ag egend in o pasi no acción que su gencia peculia idad, al
mismo iempo a menudo indica y la posibilidad de ealización de es e ac o
(iš aukiama lo a, sukalbamas žmogus, gi an ama kalba), con ella in imamen e
y des ino y ap opiamumo signi icado (še iam bu okai, pagamoji oba), y
e ka čiais (más a mėse) gali ene el signi icado y el luga : Ką en i
negi iamą (negi iną) daik ą Kėdainiai (LKG II 1971: 549 […] 551). Aquí debe ía
deci : lengua no hay mecánica (i no deja, y bien, po que de o o modo
sus ingi ían y men is sus ingdy ų).
G ama ica poco kam po mano, no odos esos palab as a dija, a leksinės
signi icanzas y no su asun o. Ac ualmen e Li uanas del lenguaje dicciona io
(1993) las palab as que iene no eikiamidades y posibilidades, y simplemen e
exis encia signi icado, deda za ai no en eiksmažodžių a ículos, y po
sepa ado; y explica co espondien emen e: dudo ino ne ic as, noacla es,
dubejojables noabejo inas noekelian es dudas, e dade o lamen able kelian es
penaes ía o engailes ación pasigailė inas kelian es pailesía, pob e, menco,
p as a ob e k inas pasigailin as en el pasado...)., pob e, pese us ganė inas
pakankamas pasibaisė inas kelian es pasibaisė inas keliamas pasi ydą, muy
bueno Cuando de ales palab as hay una explicación y una opción: la elección
habi ual pasijamien o, pasijamien o, pasijamien o pasijacina os aquí es posible
acep a los Requienes ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab
ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab
ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab
ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab
ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab
ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab
ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab
ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab
ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab
ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab
ab ab ab ab ab ab No es di ícil encon a y es a g upele común adjec i o es o
no de algún conc e o hacién, sino de abs ac o ac o, aún más p ecisamen e
alo anos signi ics accionesmaodžių, aunque anaip ol neapemb a de odos ales
eikiamybę aún iene gi inas, peik inas, sme k inas, aisy inas, eik inas, a o inas, eng inas... es DŽ 1993 y ag adecimien o nenuoseklumų: si hay pasibaisė inas, po qué no
ka ego inė eikiamybės eikšmė ne edai i usi galimybės eikšme, a lo que
Te minologija | 2007 | 14 63 pasigė ė inas, pasibjau ė inas; si es plausible, po qué
no p esen ados c eíble (y a sólo c eíble posible c ee , c eěible, con iable) y
poco c eíble (y a sólo poco c eíble 1. negalimas c ee , 2. muy g ande, no
o dina io). A ski ais DŽ 1993 a ículosnia p esen aba, aunque y
nenuoseklamen e, nemažai y esamojo iempo noekiamųjų pa icipan es. Unos se
in e p e an sólo de mane a e e en i ia (esamas dl . → se ) ó sinónimos
( a iamos can an es, nepas o us), a eces las leksínas signi ica i as
ampliamen e di isadas (esc i omas dl . 1. ku iuo ašoma, 2. an cuyo ašoma, 3.
ku is ašoma), pe o algunos de los indicados ó de las posibilidades de signi icados:
ėdamas 1. Puedid, ap o es adi, comedible 2. inkamas algy i (ge iamas no hay,
ūkomas, uos omas no hay), neginčijamas negalimas echaza , e dade o
(ginčijamas no hay), pakal inamas pode en ende sus poelgius y po eso
esponsable. Requiamidades y ac ual iempo noec i o pa icipio de DŽ 1993 son
a os, su di e encia (a) noacen uado ó incluso (b) nu ido: a) mi ino 1. negando
mue e, amenazando con mue e: mo inas pelig os, mo ina en e medad, 2.
muy g ande: mi ina odikan a, mi inas išas (nesu aikomas), mi ina yla
( isiška); mi inai (bū inai) hay que dine o mi š amas → mo i i 1: mi š ama liga
(nuo cuya mi š ama); mo š amai ispasandés; ambién inmo amas immo ingas,
e e ninas: nemi š ama ga bė; aún mo al decido a mo i , mo s ado, y inmo al 1.
El cual no mue eš a, 2. siemp e quedando en la memo ia, e e ninas: ob as
inmo ales [bas a cla amen e di e encia e minís icas abs ac as
signi ica i as mo š amós la elación del núme o de casos de mue e con esa
en e medad núme o de en e mos, y mo ilós la elación del núme o de mue es
con el núme o de población]; a . mo alino 1. → mo is 1: mo inis (miš amas)
golpeg, 2. g elís, in inis: mo al enemigas; b) į a iamas į a iamas į a iamas
pediendo sospecha.
Así no minamaja académica g ama ika el asun o ya bas an e cla o,
no minamajom ocynie aún necesi a padi bė i, y a osenai has a
pe eccion oliausia. En ella hay algunos casos ealmen e no ác os.
TRÜKSTAMAS y TRÜKTINAS
Bend iné lengua es ugdoma y ugdy ina lengua a maina. Ugdy ojui o no min ojui
necesi a pensa sis emas. Si o dina ios usua ios de lengua comun inés cuando
sis emas nohujia, sp agų deja, es o ealmen e debe ía ayuda . DŽ 1993
p opo ciona al ando 1. → ūk i, 2. ku is con de iciencias: ∆ ūks amieji
eiksmažodžiai ( u in ys no odas o mas), ūks amai pa uoš a a askai a.
P opo ciona ambién su icien e y su icien e, más a o su icien emen e, p opo ciona su icien emen e y
64 Jonas Klima ičius | ¿Qué exis encia es, y qué eque amidad... po él iska más
Bend inés lengua a osenoje hay y al ak inas, al ak ina, al ak inai, pe o
no minamasis dicciona io sus no daquia, aunque p p opo ciona. no ūk inai
pakankamai, za ek inai. LKŽ XVI 1995 según da os, al ak inas muy ampliamen e
consumido bajoaičių 1. ku iam ko al a, insu icikamas: Mejo , que e es de icic inesnis
que pa si algęs Ša ės. Di bk nedi bk, y de esos piningos al k inai i[ ] al k inai Pkeliai
(2. ne odo p o o, k ailas: Ans kaži koks ūk inas, no como odos Rie a as. Ba belei
biškį ( . y. upu į) ue al k inai And ieja as). Va o as An ano Salio: Todos los
ex os g amalis desde el pun o de is a oné ico muy al anini; aukš aičio Pe o
A ižonio: con e gencia al ac inum. P esen a g ama ica académica al ak inai pe
poco, con de iciencias: Si hab á saluskos al ak inai, įsidėki LKG II 1971: § 760.
Us ojamas lengua cul u ís icos. Impo an e sis emá ico elemen o de la lengua.
LEISTINAS LEIDŽIAMAS DRAuSTINAS DRAuDŽIAMAS DŽ p esen ado y pe mi ido →
pe mi i : pe mi ido (ned audjado, nekliudomas) ing eso, pe mi ido sedamojiaka
(g am.) DŽ 1954 → pe mi i 1: pe mi ido amañois, no ma pe mi amoji, pe mi ido
sedaka (g am. du ia eiškai us y aún no es pe ec o pe misible pe mi ido, no
kiamas su ikimas“) DŽ 1993, i leis inas,neleis inas, be šių (pa) eikimas
p ohibi ado: pe misible compo amien o, pe mi ido, no p ohibi ido él come ió,
p ohibido del que no se puede pe mi i , ole a : p ohibido compo amien o, no
p ohibi ido sulė in i piū ies e minus DŽ 1954, pe misible ilebesican e de cie as
no mas, pe mi ido, ned aus inas DŽ 1972, pa em as de cie as no mas, 1993 DŽ
(a leis inas no exis e). Vemos que pe mi ido, aunque en su explicación de signi icados
inse ado y sinónimo de signi icado de exis encia se pe mi e, pe o y eikiamybės
signi icación sinónimo ned aus ina, en ealidad conse a su ca egó ica eikiamybės
signi icado (especialmen e neleis inas que no se puede pe mi i ). Además, ne ūks a
(así como en algunos casos son) p esen e iempo noec i o pa icipan e pe mi ido,
DŽ p opo cionan e minus pe mi idois amañois, pe mi imoji no ma. Cie o,
e minía e a y pe misible, algunos donde y oda ía es, y pa icula men e ecuen e
en a io o pe iodikoje, po ejemplo: in e nnamio e ec o causan e de con aminalos
emisión a la a mós e a pe misible lími es Vd 2006 29 10. Pe o incluso y pequeñas
cosechas enece nu icien es ma e ias del suelo y las necesi a. Kuo? Ogi compensa
en las eglas de ag icul u a ecológico leis inos na u ales ma e iales Mksl 2006L 9 5.
Gana ecuen es, pe o ambién ajus y ini pe mi ida no ma Vd 2007 36 10, pe mi idas
y no pe mi idas no mas Sa con TV 2006 49 5, pe mi ida can idad Vd 2007 46 38,
pe mi ida concen ación
ecuencial ganė inai (DažnŽ 1998; ganė inas bas an e a o, como y zaganėdin i).
Te minología | 2007 | 14 65
Vd 2007 44 10, pe misible elocidad Vd 2006 48 48, Sa con TV 2007 4 8, pe misible
g ado de emb iaguez Vd 2006 48 49, leis inos p omilės Vd 2007 36 14, leis ino
es adía JAV é mino Vd 2007 31 6, leis ino al u aingumas Sa con TV 2007
4 8.
Te mino dėmens pe mi idas posiciones o alece sis ema an onimas suelen es
p ohibidasis: p ohibidasis acción, p ohibidasis ac uación, p ohibidasis abajo,
p ohibidasis sus ancias, p ohibidasy a mas, aunque y aquí de e o es un poco
ocu en, ej. Sa į au omó il deja enka y daus ino luga con TV 2007 37 8.
Cabe a ae la a ención que del ac o nega i o aiška e minijoje (y no sólo en ella)
con más ecuencia son o mas del pa icipio eikiamybinės: no pe mi ida nuok ypis,
no pe mi ida ac i idad, no exce ida dosė, no exce ida ibinė e ė, nea idėlio ina
eacción... Pe o nožme š inas y con a io cosa, po ejemplo, aunque deli o imas
skųs inas, pe o la decisión del ibunal (no s ne eisingiausias) sólo puede se
apelándose, úl ima ins ancia el allo del ibunal es neskundžiamas, i. y.
no puede se denunciado.
PuSėTINAS
A inas la a ención de los mecánicos de la lengua en la palab a pusė inas. Su
signi icado idu iniškas; ge okas, sma kokas DŽ 1993 (LKŽ X 1976 3. pe pusę, mi inis:
Kad pad e numi š a, niños pusė ini našlaičiai, pe o ma inas noekę, es o ya
e dade os pobgšai! Lazdynų Pelėda. ¿ Me amas ú al menos medioé amen e, como
yo e?! Žemai ė). Es a palab a de da yba noaiškinama P. Ska džiaus Li u ias
palab as de da yboje (1943). En la g amá ica de la lengua Li uania la palab a
pasė inas se conside a būd a džiu, suda y u, como y baisė inas baisus, con an ine
p iesaga -ė inas (LKG I 1965: § 964 4), aunque eiksmajodis baisė is bas an e habi ual
(i pasibaisė inas ik ai eikiamybės daly is), es y pusė i, aunque pap as ai įpusė i.
Kada eikiamybė ik a, kada sólo eikiamybės o ma, kada eikiamybės según el
con enido del concep o nė no puede se o son eikiamybės y exis enciaybės
p iešp ieša e minijai impo an es, pe o neleng i cues iones, exigigan es
especial de los c eado es de é minos, usua ios y edi o ios. Ningún
au oma ismo aquí no puede se lemia signi icación. Conside ando, qué no mas
debe ía pe mi i , se puede habla de leis ina no ma, pe o se decide y acep a
necesa iamen e la no ma pe mi ida. Žalą hay que compensa , po lo an o
necesa iamen e indemnizin ji daño, pe o en la ida, si de la ley quien no cumple, es o pasadi o i epa able daño. El Consul o puede
66 Jonas Klima ičius | Kas esamybė, a lo que eikiamybė... se pagado y no
i eplain inas consul o , sensamiga emungin inas
konsul an as.
BEVARDė GIMINė IR PRIEVEIKSMIAI Reikiamybės pa icipan es be a dės gimins
éikšmės ambién son di e sas y eikiamybė, y posibilidad, y exis encia, es aún y sa i ų
leksinių. Aquí más impo an e no signi icanzas (ellas dependen de undamen os de
palab as pa icipan es signi icanzas), y a osena. Académica g ama ica no a su
peculia idad sólo en au osako y g ožinėje li e a u a, ej. : Si gy en ina pe gy ens, si
a g ina pe a gs (p iežodis). P isi e ksime i paskuo ( . i. paskui), si hab á e k ina
Žemai ė (LKG II 1971: § 596). Sin emba go es as o mas pa icula men e ecuen es en
los ex os emá icos alo aciones eikš i: lamen able, e e k ina, į a ina,
pab ėž ina, ik; (ne)abejė ina, (ne)a leis ina, (ne)ginčy ina, (ne)gi ina, (ne)leis ina,
(ne)pa ydė ina, (ne)peik ina, (ne)p iim ina, (ne)sme k ina, (ne) aisy ina, (ne) a ina,
(ne) eng ina...
En e eikiamedad pa icipiones (į ai ių eikšmių) mucho hay y p ie eiksmių. DŽ 1993
ellos se p esen an en los a ículos de esos pa icipan es, ej.: dudo inas, ~a <...>.
~ai p . La lengua iene aquí y cie os sa i umos no hay p ie eiksmio leis inai, es á
sólo neleis inai; no hay pa icipio za ek inas (y a sólo pe ek inas, ambién
pe ek inai), pe o es muy ca ac e ís ico p ie eiksmis za ek inai. DŽ 1993 en
a ículos sepa ados inclui sólo aquellos eque amía pa icipan es, los cuales
noelpa en su ca egó ica signi icación. De los acos umb ados equisi os de
pa icipan es, que no ienen en el dicciona io sus a ículos, los p e eiksmía se
p esen an po sepa ado: im inai, įski inai, išsimokė inai, pab ėž inai,
pa eikalau inai, e k inai. En el dicciona io pa ecidos p e eiksmía hay y g e a
deli inosos adje i os con p ésaga -sud: a mes inai p as ai y a mes inis be no o, į
a si ik inai y su a inis, iški kai yinai i skai y inis, izpi k inai i lyk inis, lyg inai
i pi g inis, pabaig inai galu inai, ogu inai, p imyinai, p imyu inai y sudyinai,
p i e s inai y sudina inai, p imi inai y agu inai. Algunos ales p ejeiksmías se
p esen an en a ículos de adje i os: a i icial, ~ė <...>. ~ai, epe o ino, ~ė <...>. ~ai,
žū bū inis, ~ė <...>. ~ai. ¿Es o mos a ía di e en e ha ibá: es os de los adje i os
deli inos, y anų de los pa icipan es eikiamybės? Va gu (excep o p ū bū inai).
Academiaina i omei g ama ikai odos esos son
eikiamybės pa icipan es o igen p ie eiksmiai (LKG II 1971: § 760), allí de ellos
aún y más: a siskai y inai, ne el ui, baig inai isiškai, labai, g įž inai
numačius g įž i, išsineš inai, lik inai 1. paseando donde pa a odo el iempo,
pagado, emune ado y no emune ado, pe o bep asmiška eikiamybė
Te minología | 2007 | 14 67
2. iek, que aún lik ų, nuomo inai, nusig iau inai su eise nusig iau i ką, pasigė ė inai
pasigė in , peik inai peikiamai, nege ai, sup as inai sup an amai, s e inai
s e ian , y no de akies. Po beje, y LKG II 1971: § 760 pasada ganė inai, pasibaisė inai,
p iim inai, pusė inai, sudu inai. Jü ealmen e más necesi a no minamajo
ocabula io, de ellos conside ables pueden es a pa icikine a al habla. An ai 1938 m.
P ekybinės ko espondencijos žodynėlyje inclui p ie eiksmiai a sisaky inai,
a skai y inai, išmes inai, išpi k inai, išskai y inai, išsi ež inai, įskai y inai,
nea saky inai, pames inai, pa eikalau inai, pasi ašy inai, p is a y inai, auk inai
(A. SalR I 1979).
O o una nepap as edad Būdinio sky iuje ne ikė ai minimi nieku
negi dė i eiksmažodiniai p ie eiksmiai, po ejemplo, išsimokė inai (LKG II
1971: § 684).
DAIKTAVARDINÉS TRANSFORMACIJOS Reikiamybės p ie eiksmías suelen u iliza se
compuños con accionesmažodžiais, ej.: apsuk inai siū i, a mes inai di b i, g ęž inai
sušlap i, išsiki s i nai pi k i (miško), mi inai si g i, pa eldė inai gau i (ūkė į), užgul inai
eikalau i ( ečiau su būd a džiais: pa ydinai g ažus). Veiksmajodį ans o mándose
abs ac y p ie eiksmis cambia: ishimegė inai ende ishimegė amasis endación,
equikalau inai pi k i equikalau inis pi kimas (A. SalR I 1979: 463, 47 c .: desde la pena 2,
c .: exone ado c .: c .: condenación DŽ 1993. Daik a a džių junginiai su p ie eiksmiais muy
a a (LKG III 1976: § 396), ejemplos exim iniai (ap enimien o de memo ia o de memo ia
ealmen e no puede se a aminis ejemplo).
IŠVADOS
En epinea y cien í ica lengua y e minía impo an es de los emas g ama ícos
es y keblus de los llamados eikiamybės pa icipan es cues ión. Suncundum a no
de la e minía, y de la p opia g amá ica esa ca ego ía, les ėjusios en el pasado,
man enidas no de odos los e mimos, el con enido conside ablemen e desla ado
algunos e iniai no ienen el signi icado de la acción eque ida (no en odos los
conjun os la iene, y sólo se no a como ambién es posible los pa icipan es no
ejecu ables del iempo o incluso la ca ac e ís ica de un ac o pe manen e
(mo in, nu in, mo ...), además, y muy peculia de los signi icados leksolinos
( ūk inas 1. ku iam ko al a, insu ici, 2. neu as; sma inas, k ailas, del odo;
gu u ini; nu okas). Aunque de la ca ego ía dis an e, pe o y es o es he edi ado y
p eciin inoso pa imonio lingüís ico, Zag eb-
68 Jonas Klima ičius | Kas exis encia es, y kas eikiamybė... nan is adición y
con ap iešos elaciones nodejanja cla i i es e camino, po ejemplo, co necesi a
pe mi i , y sólo po causa neiš engiamnos i se pe mi en, es eso necesa iamen e
pe mi amasis, -oji (g ei is, no ma...), y no leis inasis, -oji. An es p ohibidasidadis,
-oji (ac o, ma e ial, a ma...) e minijoje gua daos i čiau (no s como an solo cada
p ohibido obje o á ez necesi a y p ous i). G amá ica de sen ido y jun o
g ama ical y loginio pensamien o aquí muy necesi a e minos c eado es y usua ios,
edi o es y secunda ios usua ios pe iodis as.
ŠALTINIAI
DažnŽ 1998 – L. G umadienė, V. Žilinskienė. Dažninisdaba inės ašomosioslie u iųkalbos
žodynas(abėcėlės a ka), Vilnius.
DŽ 1954 – Daba inėslie u iųkalbosžodynas, Vilnius.
DŽ 1972 – Daba inėslie u iųkalbosžodynas, Vilnius.
DŽ 1993 – Daba inėslie u iųkalbosžodynas, Vilnius.
LKŽ I2 1968 – Lie u iųkalbosžodynas1, Vilnius.
LKŽ X 1976 – Lie u iųkalbosžodynas10, Vilnius.
LKŽ XVI 1995 – Lie u iųkalbosžodynas16, Vilnius.
MkslL – MoksloLie u a (laik aš is).
A. SalR I 1979 – P ekybinėsko espondencijosžodynėlis. – A. Salys. Raš ai 1, Roma, 453–484.
Sa su TV – Sa ai ėsuTV (sa ai aš is).
Vd Veidas (žu nalas).
LITERATūRA
Būga K. RR II 1959: Rink iniai aš ai 2, Vilnius. DLKG 1994: Daba inės lie u ių kalbos g ama ika,
Vilnius. LKG I 1965: Lie u ių kalbos g ama ika 1, Vilnius. LKG II 1971: Lie u ių kalbos g ama ika 2,
Vilnius. LKG III 1976: Lie u ių kalbos g ama ika 3, Vilnius. WHAT IS A REALITY AND WHAT IS A TRUE
OR FORMAL NECESSITY Amongs ma e s o g amma which a e impo an o special
language, language o science and e minology he e is he icky issue o necessi i e
pa iciples. The di icul y a ises no om e minology, bu om he g amma i sel a
con en o his ca ego y which lou ished in he pas , bu did no su i e in all dialec s,
lacks cla i y o usage. Some o ma ions do no any longe ha e he meaning o an ac ion
which s h o u l d o m u s be done (o ha e i , bu no in all colloca ions and i signi ies like he
p esen passi e pa iciple he p o s s i b i l i y o e en he p ope y o c o n i n u a l ac ion
(bū inas, mi inas, s ebinas...)), bu in addi ion hey ha e e y peculia lexical meanings, which
a e dis an om he ca ego ial meaning ( ūk inas 1. ku iam ko, insu icien as , 2. p o o
ne idinas, k a, smu inas ; ge ; puskas; A pesa mo ing away om he ca ego y, such
ge undi es ough o be che ished, since hey a e an inhe i ed easu e o he language,
which ensu es adi ion.
comun ys ę. Sin emba go e minijos logiškidad, mik osis emos g ama ónicos
Te minología | 2007 | 14 69
Logicali y o e minology and ela ions o g amma ical opposi ions o mic osys ems do
no allow a blind ollowing o his oo , o ins ance, a hing which s h o u l d n o b e
allowed, bu is allowed only because o ine i abili y, is leidžiamasis, -oji (g ei is, no ma...),
bu no leis inasis, -oji. The opposi e p ohibidasis, -oji (p ohibi i e) ( eiksmas, ma e ial,
ginklas...) keeps a igh e hold in e minology (e e y d audžiamas (p ohibi ed) hing needs
o be p ohibi ed). In such cases a sense o g amma oge he wi h g amma ical and
logical hinking is e y necessa y o c ea o s and use s o e minology, edi o s and
seconda y use s jou nalis s.
Recibió 2007-11-20
Jonas Klima ičius
Ins i u o de lenguas Lie u ių
P. Vileišio g. 5, LT - 10308
E. poš a e minolo[email p o ec ed]