scieee Science in your language
[en] (orig)

Neopierwiastki litewskie na „-s-”

Read accessible full text

Neopierwiastki litewskie na „-s-”

Author: Wojciech Smoczyński
Year: 2003
Source: https://journals.lki.lt/actalinguisticalithuanica/article/download/1159/1239
ACTA
LINGUISTICA
LITHUANICA
XLIX
(2003),
103
-
129
Neopie wias ki
li ewskie
na
-s-
WOJCIECH
SMOCZYNSKI
Uniwe sy e
Jagiello iski,
K akow
A
peculia i y
o
Li huanian
wo d
o ma ion
is
ha
many
su ixes,
mainly
hose
con aining
sono an s
(1,
,
m,n,
)
ha e
appa en ly
de eloped
sigma ic
a ie ies,
e.
g.
-sla-
alongside
-la-,
-s a-
alongside
- a-
e c.
Synch onically,
he
asigma ic
a ie y
is
usually
added
o
oo s
ending
in
an
obs uen ,
whe eas
he
sigma ic
a ie y
is
p eceded
by
a
owel
o
a
diph hong.
I is
a gued
in
his
a icle
ha
he
appa en
sigma ic
a ie ies
esul
om
he
esegmen a ion
o
ce ain
e bal
o ms
(in ini i es
in -s i,
p esen s
in
-s a,
a hema ic
p esen s
in
-s i
and
i e a i es
in
-S y i)
in
which
-s-
a ises
om
dissimila ion
be o e
den al
obs uen s,
e.g.,
he
esegmen a ion
o
és i
as
és- i
ga e
ise
o
a
e ashioned
oo
és-
e iden
in
ésliis
( o
be
segmen ed
és-lis
a he
han
éd-slis).
In
his
way,
e ashioned
oo s
in -s-
ha e
de eloped
alongside
mos
oo s
o iginally
ending
in
den al
obs uen s.
The
sigma ic
a ie ies
asc ibed
in
he
li e a u e
o
many
su ixes
can
hus
be
dispensed
wi h.
1.
Jedna
z
osobliwosci
s owo wé s wa
li ewskiego
polega
na
ym,
ze
p zy
pewnych
su iksach
nominalnych
od 6znia
si¢
u
wa ian
asygma yezny
od
wa ian u
sygma ycznego,
polegajacego
na
obecnosci
spd g oski
s
p zed
w asciwym
su iksem'.
Na
pods awie
ma e ia u
zg omadzonego
w
monog a ii
P .
Ska dziusa
(1943: 162n.)
mozna
powiedzie¢,
ze
z 6znicowanie
ego
odzaju
wykazuja
glownie
e
z
su iks6w
li ewskich,
k 6 e
zaczynaja
si¢
od
esonan u
(J,
7
m,
n,
),
po .
Fo ma
asygma yczna
Fo ma
sygma yczna
-la-:
k éklas,
mélas
-sla-:
gi slas,
kaislas,
k islas?
-la-:
déla,
eila
-sla-:
g¥sla
-lu-:
eslis,
uklus,
suoslis
-slu-:
déslis,
éslis,
goslis*
-lé-:
éplés,
na plé
-slé-:
déslés,
piislé*
- a-:
skud as,
s ip as,
ai as
-s a-:
gais as,
ims as
- a-:
kai a,
kan a,
Su a,
auk a
-s a-:
[kais a,
gais a}°
-ma-:
kélmas,
sk a mas
-sma-:
bilsmas,
ga smas,
jaiismas,
a smas®
Wa unki
pojawiania
sig
ego
s
nie
zos a y,
o
ile
mi
wiadomo,
nigdy
sp ecyzowane.
2
Sekunda ne:
mék-slas,
pé-slas,
i k-Slas,
ik-slas.
Sekunda ne:
e -slis.
*
Sekunda ne:
pa a -slés,
auk-slé.
2
Fo macje
u
Ska dZiusa
(1943)
nie
wymienione.
5
Sekunda ne:
bég-smas,
dzia ig-smas,
link-smas,
alk-smas,
e k-smas.
104
|
WOJCIECH
SMOCZYNSKI
-mé-:
de mé,
é mé,
sekmé,
ekmé
-smé-:
bausmé,
d ausmé,
giesmé,
ésmé,
Zosmé"
-na-:
alpnas,
d égnas,
glébnas
-sna-:
dosnas,
sku snas*
-na-:
dusna
-sna-:
dzi isna,
ésnos,
sku sna,
a sna?
-ni-:
ba nis,
ilnis
-sni-:
kqsnis,
k iisnis,
pusnis™
-nu-:
kaunus,
k i n s,
lepniis
-snu-:
ésnus,
sku snuis,
usnis'!
-niu-:
ba ni is,
miZnius,
s isnius
-sniu-:
pi znius
(*pi snius)
- a-:
e d as,
mul as,
Zel as
-s a-:
bals as,
juds as,
kiés as,
i s as'*
- a-:
di a,
kal a,
spa a
-s d-:
b as a,
Idis a,
naus a
2.
Su iks
asygma yczny
p zys epuje
p zewaznie
do
pic wias ka
zakonczonego
obs uen em
zwa ym
(p,
,
k,
b,
d,
g),
po .
ép-lés,
é -mé,
k ék-las,
gléb-nas,
e d- as,
d ég-nas
albo
obs uen em
szczelinowym
(s,
5),
po .
dus-nd,
suos-li s,
méSlas,
es-lius".
Z kolei su iks
sygma yczny
aczy
sig
—
z
opisowego
punk u
widzenia
—
z
pie wias kiem
o
wyglosie
wokalicznym
lub
dy ongicznym.
Po .
samog oske
k o ka
w
asmeé,
us as,
k islas,
pusnis,
samog oske
d uga
w
k@snis,
ésmé,
gosli s,
mislé,
p islé,
dy ongi
w
kiés as,
juds as
o az
kaislas,
ja ismas,
dy ongi
sonan yczne
w
bilsmas,
gi slas,
sku snas,
a sna,
ims as,
k imslé.
Zasade
e
p ze amuja
de ywa y
sekunda ne,
w
k o ych
su iks
sygma yczny
aczy
sig
z
dowolnymi
osnowami,
zob.
p zypis
2
i
nas epne.
3.
Podezas
gdy
su iks
asygma yczny
wy aznie
wyod ebnia
si¢
wzgledem
pie wias ka,
o
w
wypadku
su iksu
sygma ycznego
mamy
do
czynienia
z
zw.
wez em
mo ologicznym:
segmen
s
wywodzi
sig
p zez
degeminacje
z
g upy
*s-s-,
w
k d ej
pie wszy
onem
s anowi
wyg os
mo emu
pop zedzajacego,
zas
d ugi—nag os
mo emu
nas epujacego
czyli
su iksu.
Ska dZius
(1943),
a
po
nim
m.
in.
O ebski
(1965)
ekons uuja
dawna
g anice
mo ologiczna
w
o mie sp zed
asymilacji,
mianowicie
jako
* -s
lub
*d-s.
Oznacza
o
pie wias ek
zakonczony
zwa a
spdlg oska
zebowa
i
su iks
0
nag osie
-s-,
np.
ki slas
<
*ki -slas,
bausmé
<
*baud-smeé.
4.
Pos ula
su ikséw
sygma ycznych
jes
nie oze walnie
zwiazany
z
hipo eza,
ze
de ywuja
one
nomina
od
osnéw
we balnych
zakoniczonych
na
zwa a
zgbowa.
O dz
zeba
powiedzie¢,
ze
hipo eza
a
sp awdza
sig
jedynie
w
odniesieniu
do
nominéw
dewe balnych,
zawodzi
jednakze
p zy
p obie
jej
ozciagni¢cia
na
de ywa y
Sekunda ne:
ei-smé,
ik-smé,
e k-smé.
Sekunda ne:
kiip-snas,
ilg-snas.
Sekunda ne:
liep-sna,
ék-sna,
alk-sna.
Sekunda ne:
kép-snis,
lup-snis,
mi k-snis,
Zi ig-snis.
Sekunda ne:
lak-sni s,
lip-ini s,
mil-sniis
(«=
pamil i),
y-sn is
(=
y i)
Sekunda ne:
Zils as
=
Zilas,
Zal-s as
=
2al(ijas.
3
Sekunda ne:
gaus a,
yd a,
nas a.
Od
ej
eguly
zda zaja
sie
jednak
wyja ki,
po .
kél-mas,
bai-me,
ba -nis,
kau-nus,
di - a.
NEOPIERWIASTKI
LITEWSKIE
NA
-s-
|
105
czasownikowe
nalezace
do
ych
samych
pods aw
s owo wo czych.
Tak
np.
obok
ki slas,
in e p e owanego
zwykle
*ki -slas,
sa
we ba
ki scio i
i
ki sno i,
a
im
nie
sposdb
p zypisa¢
s uk u y
*ki -Cio i,
*ki -no i.
W
wypadku
czasownik6éw
u abianych
neosu iksami
ze
skladnikiem
-d-,
ki sdiné i,
ki sdin i,
a siki sdy i,
nie
jes
p awdopodobne,
zeby
g upa
[zd]
na
szwie
mo ologicznym
wywodzi a
sie
ze
zdysymilowanej
g upy
* -d.
P osciej
jes
p zyjaé
u
osnowe
ki s-
jak
w
in .
ki s i
i
an ycypacyjne
udzwiecznienie
s
spowodowane
do aczeniem
su iksu
na
-d-
(po .
mesdamas
=
més i);
odpowiednie
nomen
ki slas
na u alniej
jes
uja¢
jako
ki s-las
niz
jako
*ki -slas.
Takie
de e ba i a,
jak
kdscio i,
kdslio i,
kdsno i
pokazuja
samog oske
4,
k o a
moZliwa
jes
ylko
p zed
spi an em,
po .
in .
kds i.
To
od
azu
wyklucza
ekons ukcje
ze
zwa a
zebowa,
*kand-cio i,
*kand-lio i,
*kand-no i,
i
zaleca
Taczej
analize
kds-Cio i,
kgs-lio i,
kis-no i;
odpowiednie
nomen
kdsnis
la wiej
wywodzi
sie
z
kqs-nis
niz
z
*kand-snis.
5.
De ywa y
czasownika
és i
wo za
nas epujacy
sze eg:
és-diné i
és-din i
és- e i
és-ena
és-ka
és-li s
és-nos
és-nus
és- i ai
és- li as
Jes
oczywis e,
ze
w
ca ej
ej
se ii
osnowa
jes
neopie wias ek
és-
i
Ze
en
zos a
wyabs ahowany
z
o my
in ini iwu
és- i
(<
*é - i
<
*éd- i).
Neopie wias ek
nadaje
ej
se ii
au onomie
mo ologiczna
w
en
sam
spos6b
jak
pie wias ek
p yma ny
éd-
w
s osunku
do
se ii
de ywacyjnej
éd-iné i
éd-in i
édz-ib i
éd-a
éd-éjas
éd-éné
éd- is
éd3-ios
6.
Jesli
e az
z
se ii
és-
wylacza
sie
o me
ésli s
i
p zypisuje
sie
jej
osnowe
éd-
(po .
*éd-slus
u
Ska dziusa
1943:
166),
o
zeba
s wie dzié,
ze
jes
o
chwy
in e p e acyjny,
k 6 y
nie
liczy
sie
z
ak em,
ze
de ywacja
dewe balna
ko zys a
w
jezyku
li ewskim
nie
z
jednej,
lecz
z
dw6ch
osnéw:
éd-
i
és-
(s a szej
i
miodszej).
Wziawszy
o
pod
uwage,
po zucimy
koncepcje
sygma ycznych
su iks6w
p yma nych
-sl-,
-s -,
-sm-,
-sn-
p zy
osnowach
na
- -/-d-.
Zas apimy
ja
pojeciem
neopie wias ka
zakonczonego
segmen em
106
|
WOJCIECH
SMOCZYNSKI
s
wywodzacym
si¢
os a ecznie
z
dysymilacji
zwa ej
zebowej
w
o mie
in ini i i
(-s-
<
*- - i).
Ten
neopie wias ek
p zybie a
akie
same
su iksy
jak
pie wias ek
p yma ny
z
e ymologicznym
-s-
w
wyg osie,
po .
dla
p zyk adu
és-ena
jak
d és-ena
(do
d és i,
d ésé)
lub
is-ena
(do
js i,
iso),
gies-mé
jak
ges-mé
(do
gés i,
géso),
és- u ai
albo
e s-
u é
jak
p aus- u é
(do
p aus is,
p aiisés),
kds-Cio i
jak
blés-cio i
(do
blés i,
bléso).
7.
Juz
pobiezny
p zeglad
s ownika
akademickiego
(LKZ)
u wie dza
nas
w
p zekonaniu,
ze
niemal
kazdemu
pie wias kowi
zakonczonemu
zwa a
zebowa
owa zyszy
neopie wias ek
na
-s-,
wynikly
z
eanalizy
in ini iwu
na
-s i.
Z
eguly
jes
on
udokumen owany
kilkoma
de ywa ami,
nominalnymi
i/lub
we balnymi,
po .
és-
w
§
5.
Niekiedy
jednak
ylko
pojedyncza
o macja
pochodna
jes
dowodem
na
is nienie
neopie wias ka.
Tak
jes
np.
p zy
ga is-mas
<=
gaiis i,
gos-lis
<=
gos i,
kiés- as
=
kies i,
mes- inis
<=
més i
o az
iz-na
(<
* is-na)
=
is i.
Podobnie
jak
pie wias ki
p yma ne
éwniez
neopie wias ki
podlegaja
z éznicowaniu
apo onicznemu,
mianowicie
p zybie aja
one
o me
s opnia
o:
obok
b is-
(b is iné)
jes
b as-
(b as a,
b as a),
obok
mis-
(misa)
jes
mais-
(mais as),
obok
ki s-
(ki slas,
ki scio i)
jes
ka s-
w
izolowanym
sb.
ka sa.
8.
Dalsze
Z 6d a
neopie wias k6w
na
s.
Takie
p zyk ady,
jak
bals- as
<=
bdils a
(in .
bal i),
yks-mas
=
yks a
(in .
yk i)
suge uja,
ze
e ymologiczne
p aesens
na
-s a-
zos alo
z ein e p e owane
jako
p s.
na
- a-
opa e
0
osnowe
na
-s-,
bdls- a,
yks- a;
podobnie
biis-ena
zak ada
p s.
bi s- a
(zob.
§
11).
-
Osnowa
akich
de ywa éw,
jak
dés-Cio i,
dés-lio i,
dés-ena
i p.
umaczy
sie
najlepiej
p zez
o me
a ema ycznego
p s.
dés (i)
‘k adzie’,
k 6 e
na
wz6
in ini iw6w
na
-s i
mog o
zos aé
esegmen owane
jako
dés- i
(zob.
§
12).—
De ywa y
ypu
kausdin i,
pjdusdin i
podlegaja segmen acji
ujawniajacej
neopie wias ki
kaus-
ipjaus-
w
s osunku
do
pwk.
p yma nych
kau-
i
pjau-.
Dla
wyjaSnienia
ych
neomo em6w
na
-s-
zeba
siegnaé
do
o macji
in ensywnych
na
-s y i
i
uznaé,
ze
ich
segmen
s
zos a
poje y
jako
weze
mo ologiczny
i
zin e p e owany
jako
pie wo ny
s yk
*s-s:
kdus y i
=
*kaus-s y-,
pjdus y i
=*pjaus-s y-
(§
13).
9.
Zbié
neopie wias kéw
na
-s-
p zeds awia
si¢
nizej
w
podziale
na
cz e y
g upy,
odpowiednio
do
z éznicowania
o macji,
k 6 e
s aly
sig
punk em
wyjscia
dla
mo ologicznej
esegmen acji.
Sa
o:
1.
in ini iwy
na
-s i,
2.
p aesen ia
na
-s a,
3:
a ema yczne
p aesen ia
na
-s i,
4.
in ensi a
na
-s y i.
10.
Resegmen acja
in ini iw6w
na
-s-
NEOPWK.
DERYWAT
ZRODEO
NEOPWK.
PWK.PRYMARNY
aus-
dus-din i
dus i
aud-,
dudziu,
dudziau
a aus-dy i
dus y i'
IS
P zez
degeminacje
z
*aus-s y i.
baus-
bels-
bes-
bils-
b is-
b is-
d aus-
és-
‘©
Ska dzius
(1943:
206):
*baud-smé.
Ska dzius
(1943:
203)
wymieni
ws 6d
wy azow
na
-smas,
jak
bég-smas,
ék-smas,
e k-smas.
NEOPIERWIASTKI
LITEWSKIE
NA
-s-
|
107
aus- u e
baus-l¥s
baus-mé'®
baus- i é
bels-mas
béls- elé i
béls- e é i
bels- ukas
bes-Ci6 i
bés- elé i
bes- i as
bes- iikas
bils-Cio i
bils-dén i
bils-mas"?
bils-no i
b is-né i
b is- e i
b is- iné
b is- elé i
d aus-diné i
d aus-mé
d aus- inis
d aus y i?
d aus- ojas
d aus- i és
és-diné i
és-din i
ba s i
béls i
bés i
bils i,
bils a
b is i'®
b is i,
b is a"®
d a s i
és i
‘8
S opniem
0
do
b is-
jes
b as-,
zob.
nizej
§
10.1.
*_
Jeszcze
p zed
zmiana
p ali .
*inS
w
li .
iS
p aesens
*b in
Nas epnie
o me
e
esegmen owano
jako
b ink-s a,
czego
spos6b
neopwk.
b ink-
‘b zeknaé,
nab zmiewaé,
pecznie’
*
P zez
degeminacje
z
*d aus-s y i.
baud-,
baudzi i,
baudziaii
beld-,
béldziu,
béldziau
bed-,
bedi,
bedzia i
bild-,
bilda
b ed-
/
b id-,
b ed,
b idaii
b ind-,
p ib indo
d aud-,
d audzin,
d audzia i
éd-,
édu,
édziau
-s a
o zyma o
inse cje
wela na:
>
b inks a.
swiadec wem
jes
p .
b inko
i
in .
b ink i.
W
en
s a
si¢
synonimem
neopwk.
b js-.

108
|
WOJCIECH
SMOCZYNSKI
és-ena?!
és-ka”
és-l is?
és-nos
és-nus**
és- e i
*6s- is?>
és- ii al
és- li as
gas-
gds-Cio i
iSsigds i
gand-,
issigandau
gqs-din i
nuogas-li s
isgas- is
26
gaus-
ga is-mas
gaus i
gaud-,
gaudzi ,
gaudzia
geis-
geis-las
geis i geid-,
geidzi l,
geidziai
geis-liis
geis-mas
pageis- ojas
gels-
gels- as””
gels i,
gels a
gel -,
pagel o
gi s-
gi s-las**
gi s i,
iSgi s a
gi d-,
iigi do
gi s-mas
gys-
gys-mas
gys i,
gys a”
gyd-,
p agydo
glaus-
glaus-mé
gla is i
glaud-,
glaudzi ,
glaudziau
glaus-nus
1
Wed ug
Ska dZiusa
(1943:
234)
jes
o
de ywa
z
su .
-sena.
Po .
jednak
és-ena
z
de ywa ami
na
-ena
od
pie wias kow
zakoniczonych
e ymologicznym
-s-:
d és-ena
=
d esi ,
d ésiau,
d és- i;
isena
=
is i,
isa i,
is i.
2
Ska diius
(1943:
124):
*éd-ska.
—
Adi.
éskis
a.
éskus
sa
acze}
de ywa ami
na
-us
od
sb.
éska
“ape y ”
nizeli
o macja
dewe balna
*éd-skus,
jak
chcia
Ska dzius
(1943:
124).
Po .
ez
ésk-ena
=
éska.
3
Ska dZius
(1943:
166):
*éd-slis.
+
Ska dZius
(1943:
225):
*éd-snus.
>
Fo macja
*
és-i is
zos a a
p zeksz a cona
p zez
inse cje
k
w
*éks i s,
nas epnie
p zez
zmiane
ks
>
ki
w
éks is
‘wyb edny
w
jedzeniu;
s abowi y’.
Fo ma
u
Ska dZiusa
(1943)
nie
uwzgledniona.
%
—
Ska dZius
(1943:
166):
*gand-slus.
Ska dzius
(1943:
377):
*gel -s as.
8
Ska dzius
(1943:
163):
*gi d-slas.
9
Po .
w
§
12
giesmé
od
p s.
a ema .
gies (i).
NEOPIERWIASTKI
LITEWSKIE
NA
-s-
|
109
glaus- y i(s)*
p iglaus- ojas
glos-
glos-nis
glos i
glod-,
glédziu,
glédziau
glos- elé i
glos y i*!
gos-
gos-lis®
gos i
god-,
godziu,
godziau
g es-
g es- i as
g és i
g end-,
g éndziu,
g éndziau
g aus-
g a is-mas*
g daus i
g aud-,
g dudzia,
g audé
g aus- inis
iaus-
1aus-mas
idus i
iaud-,
g idudzia,
g idudé
g
g
7
g e 81
S l
g iaus- inis
g is-
g is-din i
g is i
g ind-,
g indzi i,
g indzia i
g is-lai
g is-mas
g is- as
g is- inis
g is- ojis
g iis-
g i s-lys
g iis i
g ud-,
g iidu,
g iidau
g us-mé
g iis- as
g iis- iné
g iis- is
g iis- iné
g iis y i*
g is- iikas
g i s- iké
g us- i as
g iis- u é
g is- i is
g us- u ys
©
P zez
degeminacje
z
*glaus-s y i.
*!
P zez
degeminacje
z
*glos-s y i.
Al e na ywna
me analiza
glos - i
wy wa za
neopwk.
glos -:
glos iné i,
glos inis,
z
kolei
glos y- i
p owadzi
do
glos y-din i.
32
De ywa y:
gosldu i
‘gosliam,
geidulingam
ba i’,
goslyba
‘gaSlumas,
geidulingumas’.
Ska dzius
(1943:
166):
*god-slus.
*
Wa ian y:
g a izmas,
g a idzmas.
“
P zez
degeminacje
z
*g iis-s y-.
110
|
WOJCIECH
SMOCZYNSKI
gu s-
gu s- as®
gu s i,
gu s a
gu d-,
gu7do
gu s- e é i
jaus-
jais-ena
Jjaus i
jau -,
jauciu,
jauciai
jaus-lis
TT
36
ja is-mas
Jaus-meé
kais-
uzkais-din i
kais i,
kais a
kai -,
pakai o
kais-las*’
kais- a
kas-
kds-Cio i®
k@s i
kand-,
kdndu,
kéndau
uzkaqs-diné i
k@s-din i
k@s-lio i
k@s-nis/-nys
k@s-no i
kqs- elé i
keis-
keis-diné i
keis i
kei -,
keiciu,
keicia i
keis-ena
kéis-lio i
keis-mas
keis- inis
keis- inys
kes-
apkes-din i
kés i
ken -,
kenci ,
kendcia i
kés-mas
kés- e é i
kés- e i
kés-
kés-Cio i
kés i
ké -,
ké ,
ké a
késé i??
kés-las®
38
Ska dZius
(1943:
322):
*gu d-smas.
3
Ska dZius
(1943:
203):
*jau -smas.
Ska dZius
(1943:
163)
wymienia
en
wy az
w
g upie
o macji
z
su .
-sla-.
38
Po .
s a sze
i e a ywy
opa e
o
kand-,
kandy i
i
kandiio i.
3%
P zez
degeminacje
z
*kés-sé i.
Po .
e sé i
s.
.
e s-.
“©
Tuwyja kowo
Ska dzius
(1943:
163)
si¢
waha:
,,gali
bi i
kiles
i8
*kés-slas
i
*kés-las,
plg.
késin is*.
NEOPIERWIASTKI
LITEWSKIE
NA
-s-
}
111
kies-
kiés- as*!
kies i,
kies a®
kie -,
sukie o,
uzkie o
ki s-
ki s-Cio i
ki s i
ke -
/
ki -,
ke i,
ki aii
a siki s-diné i
nuki s-din i
a siki s-dy i
ki s-las®
ki s-mas
ki s-né
ki s-no i
ki s- as**
ki s- elé i
ki s- e é i
ki s- inas
ki s- is
ki s- ojas
ki s- ukas
ki s- i as
k és-
k és-Cio i
k és i
k e -
/
k é -,
k ecin,
k éciaii
k és-diné i
k és-no i
k ims-
k ims-Cio i
k ims i
k em -
/
k im -,
k em i,
k im aun*®
k ims-din i
k ims-é i
k ims-lé
k ims-nis
k ims-no i
k ims- elé i
k ims- el i
k ims- iikas
k is-
k is-diné i
k is i
k i -,
k in i,
k i a i
k is-din i
‘1
Ska dzius
(1943:
377):
*kie -s as.
42
Pods awa
de ywacji
jes
b.
denomina i um
u obione
od
p zymio nika
su iksem
-s a-.
Tak
jak
kiés- as
“ wa dawy’
objaSniaja
sie
6wniez
adi.
bals as
‘bia awy’,
gels as
“Z6l awy’,
juds as
‘cza niawy’,
mels as
‘sinawy’,
a is as
‘ ézowy’,
Zals as
‘zielonawy’,
zils as
‘siwawy’.
Ska dZius
(1943:
377)
i
O ebski
(1965:
§
121)
nies usznie
pos uluja
dla
ca ej
ej
g upy
su iks
-s as.
*
Ska dZius
(1943:
164):
*ki -slas.—
Wa ian
ke slas
jes
w 6 ny;
wokalizm
zos a
wy éwnany
do
p s.
ke i
(Ska dZius
1.
c.
pos uluje
*ke -slas,
j.
de ywacje
od
osnowy
p aesen is,
co
malo
p awdopodobne).
Wa ian
ke s as
jes
w 6 ny;
wokalizm
zos a
wy 6wnany
do
p s.
ke i .
Jes
6wniez
odpowiedni
neopwk.
na
s opniu
0,
zob.
nizej
k ams-,
§
10.1.
44
45
118
|
WOJCIECH
SMOCZYNSKI
smu s-no i
smi s- elé i
smi s- el i
smi s- e é i
smi s-kus®®
spaus-
spaus-diné i
spaus i
spaud-,
spdudziu,
spdudziau
spdaus-din i
spdaus-ena
Spa is-mas
Spaus-muo
spdus- ai
/
spaiis-
spdaus- elé i
Spaus- e é i
spdus y i®’
Spaus- ojas
spaus- ikai
Spaus- i ai
Spaus- i é
sp aus-
sp aus-lé
sp aus i
sp aud-,
sp adudziu,
sp adudziau
sp aus-mas
sp aus-mé
Sp aus-muo
sp dus- as
sp aus- i kas
sp aus- i ai*®
sp es-
sp és-din i
Sp és i
sp end-,
sp éndziu,
sp éndziau
sp és-ena
sp éz-lis®
Sp és-mas
Sp es- i ai
Sp es- u as
s ies-
s ies-dy' i
s ies i
s ied-,
s iedziu,
s iedziau
s ies- as®
86
Po .
wyzej
pi s-kus.
87
P zez
degeminacje
ze
*spaus-s y i.
Od
pwk.
p aus-
‘myé
(si¢)’,
z
e ymologicznym
-s-,
jes
odpowiednio
p aus u é
a.
p aus i é
‘miednica’.
Ze
*sp es-lis,
z
sono yzacja
g upy
sl
jak
w
mézlia a
<
més-lia a
(zob.
s.
.
mes-/mez-),
k emzlé
obok
k emslé
‘ch zas ka’
(neopwk.
k ims-
/
k ems-).
*
O ebski
(1958:
§
471):
*s ied- as.

NEOPIERWIASTKI
LITEWSKIE
NA
-s-
|
119
s ies- elé i
s ies- iné
s ies- ynés
s ys- s ys- elé i
S ys i,
s ¥s a
SVYS- e é i
Sus-
S s-din i
Sus i
Sus- iniai
Sus- inis
Sus- iikai
S eis-
S eis-Ci io i
S eis i
S eis-din i
S eis- inis
nuS eis- ojas
S eis- ikas
S eis- ii as
S eis- u e
S ies-
S ies-a”!
S iés i
S iés-as
S iés-din i
S iés-dy i
S les-é
S ies-é i
S iés-in i
|
-in i
S iés-is
S ies- li as
S ies-ulys
S ies-uma
S ies- umas
S ies-ls
is-
iz-na
* is i
a1
92
Ska dZius
(1943:
310):
*s ei -sa.
s yd-,
s ydo
Su -,
Sun i,
Su a i
S ei -,
S eici,
S eicia i
S ie -,
S ieci ,
S iecian
id-
/
ied-,
* indn,
* idai;
w o nie
ys u
<
* ind-s u,
ydau,
ys i”
Wb ew
Ska dZiusowi
(1943:
219)
wy az
izna
‘biegunka;
osoba
na
nia
cie piaca’
nie
moze
byé
wyp owadzony
z
p o o ypu
* id-dna
z
ej
p os ej
p zyczyny,
zadnym
wy azie
li ewskim.
Ba dziej
na u alny
bedzie
u aj
ze
sk adnik
-dna
nie
pojawia
sig
jako
su iks
w
wyw6d
iznd
z
p a o my
isna,
mianowicie
p zy
uwzglednieniu
an ycypacyjnej
sono yzacji
sn
>
zn.
To
nie egula ne
zjawisko
one yczne
dokumen uja
akie
pa alele,
jak
z
jednaj
s ony
uéznai
<
udsnai,
nuolaiznus
<
nuolaisnis,
z
d ugiej
s ony
g azmé
<
g asmé,
g a izmas
<
g a ismas,
juozmud
<
juosmud.
Fo macja
*¢ is-nd
ak
sie
ma
do
in .
is( i)
jak
sius-na
do
120
|
WOJCIECH
SMOCZYNSKI
e s-
e s-Ci ikas
e s i
e -,
e cill,
e ciau
e s-diné i
e s-din i
pé e s-dy i
e s-ena
e sé i?®
e s-las
e s-mas
e s- u é
es-
es-diné i
es i
ed-,
edi,
edzia i
es-din i
es-dy i
és-imas
/
-ima
es- i es
és-
és-a
és a,
és i
ed-,
édo
ées-Cio i
a és-diné i
és-din i
a és-in i
és-ulys
és-uma
es-uumas
és-ls
zais-
|
Zais-las*
Zais i
‘bawié
sie’
zaid-,
Zaidzin ,
Zaidzia i
Zais-mas
Zdis- ojas
zais-
2
Zais- is®®
Zais i
‘lepié
z
gliny’
zaid-,
Zaidziu,
Zaidziaun”®
Zaiz-dé
si s( i)
o az
jak
dzi is-na
do
diii s( a)
i
s li .
duos-na
do
p s.
a ema .
diios( i).-
D w.
iznius
‘osoba
cie piaca
na
biegunke’
sp owadza
sie
do
* is-nius.
Ze
i
u aj
chodzi
o
w 6 na
sono yzacje,
p zekonuje
nas
pa alelaw
pos aci
pi znius
‘pie dzioch’
z
*pi s-nius,
o
do
pi s-
=
*pi s i
(zob.
wyze}).
Po .
s isnius
od
s is i.
Inaczej
O ebski
(1965:
§
298),
gdzie
p oponuje
si¢
p a o my
* id-snius
i
*pi d-snius,
z
su iksem
sygma ycznym,
k 6 y
jednak
udno
uznaé
za
s a y
i/lub
p yma ny.
2
P zez
degeminacje
z
* e s-sé i.
Po .
wyzej
késé i
s.
.
kés-.
Ska dZius
(1943:
164):
*zaid-slas.
‘miejsce
p zy
piecu
chlebowym,
p zypiecek’
(LEZ...
88).
Pok ewnym
wy azem
jes
u
Zaidas
‘ognisko
kowalskie’.
¢
é
&
%
—
Gwa owe
Zais i
ma
si¢
do li e .
Zés i
‘lepié,
o mowaé
z
gliny’
w
p zyblizeniu
ak
jak
gwa .
Zais i
‘ aniC’
ma
sie
do
Zeis i
‘ s.’
Z
uwagi
na
s opien
o
mozna
Zais i,
Zaidzia
in e p e owaé
jako
czasownik
quasip yma ny,
j.
aki,
k 6 y
us ali
sie
na
miejscu
i e a ywu
*Zaidy i,
odmieniajacego
sie
w
p aesens
z
su .
-ia-:
Zaidzia
(po .
s li .
yp
p s.
mdkia
do
moky i,
édzia
do
édy i,
O ebski
1965:
§
639).
NEOPIERWIASTKI
LITEWSKIE
NA
-s-
|
121
Zaiz-dé”
Zaiz- a
Zaizd a”*
Zis-
2s-Cio i
Zis i
zind-,
Zindu,
Zindau
3is-din i
3is-lio i
3is-lo i
Zis- likas
zos-
Z0s-Cio i
ZOs i
zod-,
Z6dziu,
Z6dau
Z6s-las
Zos-mé”
Z6s- é
10.1.
Doda ek:
o macje
na
s opniu
o
b as-
b as- a
b is i
b ed-
/
b id-,
b ed,
b idaii
b as- as ™
b as- a
b as- a
b as-
b as-a'!
b és i,
b és a
b end-
/
b ind-,
p ib éndo,
p ib indo
b as- a'*
b qs- a
gais-
gais-as'°
*gis i,
*gys a
—
*gied-
/
gid-,
po .
giéd as,
gaid is
°7
Wa ian
wy azu
Zais- is
(
LKZ,.,
90).
Da
sig
on
wywies¢
z
*Zais- é
p zez
okazjonalna
sono yzacje
w
pozycji
po.
To
samo
odnosi
sig
do
wy azu
Zaizda
albo
Zaizdé
‘ ana’,
<
*ais- a/-lé
<
gwa .
Zais( i)
‘ ani’.
‘ognisko
kowalskie’,
sze zej
znane
jako
masc.
Zaizd as
(LKZ,,,
90-91).
W
Zaiz é
mamy
do
czynienia
z
o macja
na
- a-
od
in .
Zais( i),
j.
*Zais- a.
Od
wypadku
akiego,
Jak
kais- a
=
kais i
(zob.
wyzej)
od éznia
nasz
p zyk ad
udzwiecznienie
s
(co
do ego
po .
sp ézlis
s. .
sp es-
o az
izna
s. .
is-).
M odszym
wa ian em
jes
na omias
Zaizd a,
pochodzaca
z
udéwiecznienia
*Zais a
<
*zais- a
(- -
epen e yczne
jak
np.
w
gais as
‘ una
na
niebie’,
po
udzwiecznieniu:
gaizd as).
Ca kiem
inaczej
Ska dzius
(1943:
301):
*Zaid-
d as,
z
ikcyjnym
su iksem
-d a-
(wa ian
Zaiz a
nic
zos a
w
ym
kon ekécie
uwzgledniony).
W
monog a iach
$.
Amb azasa
(1993,
2000)
nie
znajduje
wy az6w
Saiz a,
Zaizd a,
Zaizd as
(ani
ez
kais a,
sp ézlis,
izna,
gaizd as).
”
—
Ska dzius
(1943:
206):
*Zod-smeé.
‘0
P zy
obu
ych
de ywa ach
na
- -
méwimy
o
s osunku
apo onicznym
b as-
=
b is-.
B ak
o macji
in ens.
Tb as y i
wyklucza
mozliwosé
analizy
+b as -a,
b as -as.
101
Ska dZius
(1943:
310):
*b and-sa.
12
Ska dzius
(1943:
378):
*b and-s a.
"8"
Ska dzius
(1943:
310):
“gaid-sas.
Wy azowi
li ewskiemu
odpowiada
o .
gaiss
‘powie ze’.
P s.
“gys a
mozna
ozumie¢
jako
odnowienie
s a ego
p s.
in igowanego
(*gind-s a
=
*ginda
‘ ozjasnia
sig,
wypogadza
sie’)
w
pa aleli
np.
do
is y's a
(* ind-s a
=
* inda
‘spos zega,
zauwaza’),
gdzie
ys-
s anowi
osnowe
dla
s opnia
o
ais-,
zob.
nizej
diskus.
103
122
|
WOJCIECH
SMOCZYNSKI
gais- a'
gais- as'°°
gais-is
ga s-
ga s-as
gi s i,
i gi s a
gi d-,
gi di,
iSgi do
ga s-in i
ga s-in i
ga s-mas ”
ka s-
ka s-a@'°8
ki s i
ke -
/
ki -,
ke i,
ki a i
k ams-
k éms-éio i'
k ims i
k em -
/
k im -,
k em ,
k im au'°
k ams-é i
k ams-lé
k amz-lé""
k ams-lys
k ams-liis
k ams-no i
k ams-6 i
k ams- elz i
/
- el i
k ams- e é i
k ams y i'?
k ams- iukas
k ams- s
las-
lqs- a
lis i
lend-
/
lind-,
lend ,
linda i
IGs- as'3
Iqs- is
lais-
Idis-Cio i
léis i
leid-,
/éidziu,
léidau
lais-din i
10S
Budowa
jak
kais a
=
kais( i),
zob.
wyzej
s. .
kais-.
16
Ska dzius
(1943:
301):
*gaid-s as.
7
Ska dZius:
(1943:
203):
*ga d-smas.
8
Ska dZius
(1943:
310):
*ka -sd.
Co
do
apo onii
po .
nizej
na sa,
amsd,
ésa
o az
b asa
s. .
b as-.
109
Obok
ego
k dém-Cio i
‘kasaé;
p zezuwac’.
Zdaniem
Ska dZiusa
(1943:
519)
k dms-cio i
de ywowano
su iksem
-io i
od
wyk zyknika
k ams .
—
Jesli
kogos
nie
p zekonuje
de ywacja
k ams-
od
k ims-
o my
in ini i i,
o
moze
si¢gnaé
do
in ensi um
k ams y i,
by
d oga
eanalizy
*k am-s y-
wydobyé
zen
po zebny
neopie wias ek
(pa alele
na
o
wymieniono
nizej
w §
13).
ne
Po .
wyzej
neopwk.
k ims-.
"1
Wa ian
udzwieczniony,
po .
wyzej
sp ézlis.
12
P zez
degeminacje
z
*k ams-s y-
=
k ims-.
Po .
o .
k ams i
‘mi
den
Zahnen
e w.
EBba es
zu
e langen
suchen,
g ei en,
haschen
nach
e w.;
zug ei en,
s ehlen’.
13
§ka dZius
(1943:
321):
*land- as.
NEOPIERWIASTKI
LITEWSKIE
NA
-S-
|
123
ldis- a'"*
lais- as">
Iais y i'®
laizdy i'”
mais-
mais- as''8
mis i
mi -,
min ,
mi ai
mas-
sumas y i'?
mes i
me -,
me i,
mecia i
na s-
na s-a'?
suni s i,
-ni s a
_
ne -
/
ni -,
ni o
na s-as
sma s-
sma s-as'
smi s i,
smi s a
—
smi d-,
pasmi do
S ais-
§ ais-
a'”
S is i S ie -
/
S i -,
S ieci u;
S in '™
S ais-Cio i
§ ais-in i
S ais-y i
S ais y i!**
S ais-us
ais-
ais-kus'>
is ys i,
iS ¥s a
yd-,
is ydo
a s-
a s-na!*6
e s i,
i s i
e -
/
i -,
e ci ;
i s i
a s-mas
11.
Resegmen acja
o m
p aesens
na
-s- a
NEOPWK.
DERYWAT
PRS.
NA
-S a
FORMA
PRT.,
INF.
bals- bals- as'?7
bdls a
bal-,
balo,
bal i
4
115.
116
Ny
126
Ska dzius
(1943:
378):
*laid-s a.—
Co
do
s opnia
o
p zy
su igowaniu
- a
po .
kal a
od
kél is,
na a
od
kél is,
na a
od
né i,
spa a
od
spi i.
Ska dZius
(1943:
377):
*laid-s as.
P zez
degeminacje
z
*ldis-s y-
=léis-.
s li .
‘pa a¢
ogniem’
(DP).
Pisownia
one yczna
dla
lais-dy i.
Ska dzius
(1943:
321):
*mai - as.
Po .
wyzej
neopwk.
w
o mie
s opnia
zanikowego
mis-.
‘sples¢,
sk eci¢,
zmo ac’,
p zez
degeminacje
z
*mas-s y-
=
mes-.
Po .
mé menys
‘osnowa
w
kaninie’.
Ska dZius
(1943:
310):
*na -sa.
Po .
wyzej
na s-as
=
ni s( i).
Ska dzius
(1943:
310):
*sma d-sas.
Ska dzius
(1943:
310):
*S ai -sa.
Po .
nizej
gais-ma
‘Spiew’
od
gies- i
3
os.
‘Spiewa’
(pwk.
gied-),
§
12.
P zez
degeminacje
z
*S ais-s y- i
=
S ies-.
Budowa
jak
pi s-kus
=
pi s( i),
smi s-kus
=smi s( i),
zob.
wyzej.
Ska dZius
(1943:
124):
* aid-skus.
Co
do
s opnia
o
po .
aidin i,
aidén is,
aidilas,
aiduoklis.
Ska dzius
(1943:
220):
* a -sna.
Po .
nizej
Zals- as
do
zdls a.

124
|
WOJCIECH
SMOCZYNSKI
bis-
biis-ena
biis a’®
ba-,
bi o,
bii i
dzi s-
diiiis-kis
dzi is a
diziu-,
di o,
dziu i
dzi is-la
dZi is-na
diiiis-na
dii is-nas'*°
gi s-
gi s-Cid i
gi s a
ge -
/
gi -,
apgi o,
gi i'”
gi s-no i™
gi s- el i
links-
links-é i
links a
lenk-
/
link-,
li ko,
link i'”
links-mas
links-né
li iks-nis
links-6 i
links- é
links- inis
links- is
mis-
imjs -i*
*mis a<*min-s a
min-,
*mino,
*min i
pamijs -i'**
mis-lé'5
uks-
uks-ena
iuks a’®
uk-,
iko,
uk i
28
Qbok
biis-
jes
neopwk.
bas -,
k é y
wyabs ahowano
d oga
eanalizy
p s.
bii-s a
jako
biis -a.
Po .
akie
de ywa y,
jak
biis -as,
biis -iné,
s li .
biis -imas
DP,
biis -imé
DP.
-
Gdy
w
pewnym
momencie
ozwojowym
biisena
zacze o
koja zyé
z
bii i
zamias
z
bi s a,
pojawila
sig
segmen acja
bi -sena
(jes
ona
zgodna
z
obecnym
poczuciem
jezykowym).
29
Pojawia
sie
w
ej
g upie
owniez
wokalizm
(eksp esywnie)
sk écony:
dZiiisas,
dZiusna,
dziusnis,
dzi snius,
diius a,
dzi s is.
Segmen
-s-
nalezy
w
kazdym
azie
uwaza¢
za
p esu iksalny,
jak
w
osnowie
synch onicznej
diiiis- a.
Inaczej
S.
Amb azas
(1993:
125,
133),
k 6 y
ope uje
su iksami
sygma ycznymi
-sn-
i
-s -.
130
apgi i
‘upié
sig’,
p agi i
‘ ozpié
sig,
s a¢
sie
pijakiem”
(LKZ,,,
350-351).
31
Ska dzius
(1943:
220),
k o y
p zemileza
obecnoSs¢
gi s-cio i
i
gi s- el i,
humaczy
gi sn6 i
jako
gi sn-6 i,
j.
czasownik
denomina ywny
od *gi -sna
‘picie’.
82
Po .
nizej
neopwk.
lanks-,
§
11.1.
33
In .
‘zgadnaé,
odgadnaé
(zagadke)’.
G4
In .
‘zadaé
zagadke’.
Z
ego
in .
na
-s i
wyabs ahowano
pwk.
mijs-,
widoczny
w
p s.
misa
‘zgaduje
zagadki’.
Po .
As
mjs i
mjsle.
Misles
beminsan
adau.
Nebus
do ai,
jei
neimjsi.
AS
pamjsciau,
ans
anc ik um.
Zob.
LKZ,,,
284,
gdzie
jednak
podano
alszywe
o my
na
p s.:
minicia
albo
minsia
ina
p .:
mi i é
(b ak
dla
‘VIII
nich
okazowych
zdan).
435
Q
allomo ie
na
s opniu
o
zob.
nizej
s. .
mqs-,
§
11.1.
136
Pa alelna
eanaliza
niks -a
(p s.
na
-a-)
gene uje
neopwk.
niiks -,
widoczny
w
akich
o macjach,
jak
iks -é i
(kaminas
iiks éja),
iiks -én i
( iiks éna
pi is),
aks -o as
(diena
i ks o a).—-Gdy
w
pewnym
momencie
iiksena
zacze o
koja zyé
uk i
zamias
z
niks a,
pojawila
sie
segmen acja
uk-sena.
NEOPIERWIASTKI
LITEWSKIE
NA
-s-
|,
125
uks-é i
uks-mas
uks-no i
sp ogs-
Sp ogs-ena
sp ogs a'*?
sp og-,
sp ogo,
sp og i
sp ogs-ena*s
sp ogs-mas'**
ims-
ims- as *°
* ims a
/
éms a
em-
/
im-,
su émo,
ém i'*'
ims- as'*?
iks-
iks-mé!8
uks a
uk-,
ko,
i k i
liks-na
iks-né
uiks y i'**
yks-
yks-mas
yks a
yk-,
yko,
yk i
yks-nis
yks- elé i
zals-
Zals-ganas
Zals a
Zal-,
2alo,
2al i
Zalz-ganas
Zals- elé i
24ls- el i
/
- e i
Zals- as'5
Zils-
3ils-ganas
Zils a
Zil-,
Zilo,
Zil i
2ils- elé i
2ils- e é i
87
Gdy
w
pewnym
momencie
sp dgsena
zacze o
koja zyé
ze
sp og i
zamias
ze
Sp ogs a,
pojawi a
sie
nowa
segmen acja
sp ég-sena.
88
Okazjonalna
zmiana
[ks]
>
[k8].
‘8
Obok
ego
sp og-mé
‘pus a,
niepo os a
k zakami
p zes zen’.
0
Po .
gais- as
od
*gis( i),
kais- a
od
kais( i).
Ska dzius
(1943:
301)
analizuje
en
wy az
jako
im-s as.
Ude za
pominigcie
ims as
w
monog a ii
S.
Amb azasa
(1993:
132-133)
(su iksy
-(s) a,
-(s) is).
‘!
Sko o
segmen
s
wymienionych
de ywa 6w
pozos aje
w
zwiazku
z
me analiza
o macji
p aesens
na
-s a-,
(=
“ ims- a,
* éms- a),
o
s aje
pod
znakiem
zapy ania
zwiazek
o m
li .
ams4a
i
ims as
z
pie.
ema em
na
*-es-/-s-.
Po .
wed.
amas-,
loc.
sg.
émasi
‘w
ciemnosci’,
ac.
eme e
‘po
omacku’,
wed.
dmis ah
‘ciemnos¢’,
0
czym
blizej
Smoczynski
(2001:
106).
LKZ,..,
365,
z
okazjonalna
zmiana
ms
>
mi .
—
Op 6cz
ims-,
k 6é e
zak ada
obecnosé
p s.
ing esywnego
* im-s a
‘zmie zcha
sig’
do
ém i,
mamy
jeszcze
dwa
dalsze
neopie wias ki:
ems-
(zob.
nizej
amsa,
§
11.1)
i ems -
(po .
éms a
‘zmie zch,
m ok’).
Polegaja
one
na
dwu o owej
me analizie
(nowego)
p s.
éms a:
jako
éms- a
albo
jako
éms -a.
"8
Ska dZius
(1943:
206):
ak-smé
od
ak i.
"4
P zez
degeminacje
z
*aks-s y-.
8
Ska dZius
(1943:
377)
uwaza
za
d w.
denominalny
z
su .
-s as
od
Zalias
‘zielony’.
142
126
|
WOJCIECH
SMOCZYNSKI
Zils- e i
Zils- as'*°
11.1.
Doda ek:
o macje
na
s opniu
o
lanks-
lanks-ci6 i'”
liiks a
lenk-
/
link-,
li iko,
link i'**
lanks-mas
lanks y i?”
mas-
mgas-lé'*°
*mis a<*min-s a
min-,
*mino,
*mi i i
mas-lus
(w d nie
mijs i)
mas y i'*!
ams-
ams-a'**
* ims a
|
éms a
em-
/
im-,
su émo,
ém i’*
11.2.
Wypadki
szczegdlne
na
-5
ni -
jako
neopie wias ek
do
ni -:
jni S a,
ni So,
ni s i
‘wziaé
sig
do
czegos
zaza cie,
z
zaciek oscia;
s a¢
sie
zawzig ym;
ozochocié
sig’.
Pa adygma
en
polega
na
o mie
p s.
ini s a
(p .
-ni o,
ni s i
s.),
w
k o ej
dosz o
do
one ycznego
zas eps wa
s
p zez
s.
Si g-
jako
neopie wias ek
do
Si d-:
p .
si7So
sk ania
do
analizy
p s.
Si7S a
jako
o macji
na
- a:
si §- a.
G upa
§
pochodzi
u
ze
zmiany
s.
Dany
neopwk.
jes
wi¢c
wa ian em
do
Si s-,
po .
si s a
<
*Si ds a,
Si do,
Si s i
‘ ozgniewaé
sig,
ozsie dzi¢
sie’
(denom.
od
Si dis
‘se ce’).
12.
Resegmen acja
o m
p aesens
a ema ycznego
na
-s- i
NEOPWK.
DERYWAT
PRS.
NA
-S i
FORMA
PRT.,
INF.
dés-
dés-Cio i
dés
<
dés i
dé-,
déjau,
dé i
46
Ska dzius
(1943:
377)
uwaza
za
d w.
denominalny
z
su .
-s as
od
3ilas ‘siwy’.
47
Al e na ywne
humaczenie:
*/anks -id-,
i e .
od
neopwk.
lanks -
jak
w
lanks -y i.
48
Po .
wyzej
neopwk.
links-.
49
Synch onicznie
moze
byé
oceniane
jako
*lanks-s y i
=
links( a).
Diach onicznie:
lanks -¥ i,
j.
de ywa
i e a ywno-kauza ywny
na
s opniu
o
do
osnowy
links -
jak
w
p s.
in ans.
li iks -a
(=
link-s a).
10"
Po .
z
LKZ,,,
893-894:
Uzminsiu
daba
okiq
masle,
kad
nei
ienas
nea spés a.
Minu
minu
masle,
ka é
eza
pusle.
‘1
P zynajmniej
w
znaczeniu
‘zgadywaé
zagadki’
pochodzi
p zez
degeminacje
z
*mas-s y-
=
mis( i)
‘zgadywae
(zob.
wyzej
neopwk.
mjs-).
Po .
AS
mas au,
a
neiminsiu,
kas
q
pada e.
Misles
mas o.
Mas ykime
misles.
Na omias
mas y i
w
znaczeniu
‘mysle¢,
ozmyslac’
moze
wywodzic
si¢
z
*man-s y i
=
men ,
mini i
‘pamic ac’.
‘82
Pomija
sie
u
akie
o my,
jak
amsin i,
ams io i,
amsiis,
poniewaz
sa
o
de ywa y
od
amsa.
-
S osunek
ams-
&
ims-
|
ems-
jes
podobny
do
k ams-
=
k ims-
/
k ems-
(zob.
wyzej). Dla
abs ac um
na
-@
nasuwaja
sie
jako
pa alele
dwie
o macje
u wo zone
od
in .
na
-s( i):
Ka s-@
=
ki s i,
na s-
@
=
ni s i.
—
Ska dzius
(1943:
310)
analizuje
am-sd
ze
wskazaniem
na
ém i
jako
osnowg.
83
Po .
wyzej
neopwk.
ims-,
ims as,
§
11.
NEOPIERWIASTKI
LITEWSKIE
NA
-s-
{
127
dés-ena
dés-lés
dés-li
dés-lio i
dés-ni'™
duos-
d ios-ena
d ios
<
d os i‘*
duo-,
da iai,
diio i
duos-liis
duos-na
duos-nis
duos-nus'6
ais-
ais-ma'?
ies
<
gies i
ied-,
giedu,
giedo i
g
& &
gl
g
&
gl
gies-
gies-ena'®
gies
<
gies i'®
—_gied-,
giedu,
giedo i
gies-mé'
gies-no i
13.
Resegmen acja
czasownik6w
na
-s y i
NEOPWK.
DERYWAT
CZASOWNIK
NA
-S y i
—
PWK.
PRYMARNY
kaus-
kaus-din i
kdus y i
=
*kaus-s y-
kau-,
kduju,
kéu i
kaus-ena'
kaiis- é
|
- é'
na s-
na s-la
na s y i
=
*na s-s y-'°
ne -,
ne i ,
né i
'*
Obok
dés-
is nieje
neopwk.
dés -:
dés elé i,
dés iné i.
Wyabs ahowano
go
z
in ens.
dés -y i
=
dé-s y i
(osnowa
dé i).
®S_Gdy
w
pewnym
momencie
d iosena
zacze o
koja zy¢
z
in .
diio i
zamias
z
p s.
a ema ycznym
d ios (i),
pojawi a
sie
nowa
segmen acja
d io-sena.
86
Obok
duos-is nieje
neopwk.
duos -:
duos -elé i,
diios -u i.
Wyabs ahowano
go
z
in ens.
d ios -y i
=
d io-
S y i
(osnowa
d io i).
_
‘Spiew,
Spiewanie’
(u
Dowkon a,
LKZ,,
35).
Mo em
gais-
s anowi
allomo
na
s opniu
oo
do
gies-
jak
w
Sles- i
3
os.
‘Spiewa’
(zob.
nizej
gies-mé
§
12).
De ywacje
ai
<
*ei,
li .
ie
ilus uje
np.
s osunek
S ais-4
=
s ies( i),
S ieci .
Obok
ego
mamy
s a szy
allomo izm
gaid-
::
gied-
,
po .
gdida
‘melodia,
s uch
muzyczny’,
gaidas
daw.
‘Spiewak’,
gaidys
‘kogu ’
jako
de ywa y
pie wias ka
gied-,
giedu,
gied6 i
‘Spiewae’.
Ska dZius
(1943:
234)
wymieni
en
wy az
w
g upie
o macji
na
-sena,
w az
z
ei-sena,
j6-sena
o az
dug-
sena,
bég-sena.
Po .
wyzej
gysmas
od
gys i,
g s a,
§
10.
‘©
Ska dzius
(1943:
206):
*gied-smé.
—
Pa alela
z
pie wias kiem
na
-s-:
ges-mé
‘ledwo
lacy
sig
za ’
=
géso,
ges i.
‘!
Gdy
w
pewnym
momencie
kausena
zacze o
koja zyé
z
kdu i
zamias
z
kdus y i,
pojawi a
sie
nowa
segmen acja
kdu-sena.
W
znaczeniu
‘sk zynka
z
na zedziami
do
kucia
koni’.
Modliwa
ez
analiza
kaus -é
i
p zynaleznosé¢
do
neopwk.
kdus -,
o
z
esegmen acji
kdu-s y i
jako
kdus -y i.
Al e na ywna
me analiza
*nd s -y i
wy wa za
neopwk.
na s -,
k o y
widaé
w
na s -as
albo
pana s -is
‘bicz,
zemienna
cz¢é¢
ba a,
o
co
sie
p zy wie dza
do
biczyska’,
pand s a
‘bo ago
suna s ymas.
kad
bi u
umpesnis;
na ple,
na s as’
(LKZ,,
325).
157
158
159
162