scieee Science in your language
[de] (orig) [en] [lt] [fr] [it] [es] [pt]

Eine mehrsprachige Website zur Grammatik der litauischen Sprache

Read accessible full text
Machine-translated document

This is a machine-generated translation of the original document and may contain errors, omissions, or changes in meaning. Do not rely on this translation for quotations, citations, or authoritative references. Please consult and cite the original document.

Eine mehrsprachige Website zur Grammatik der litauischen Sprache

Author: Daiva Šveikauskienė; Arūnas Ribikauskas; Vytautas Šveikauskas
Year: 2017
DOI: 10.1080/00437956.1949.11659355
Source: https://journals.lki.lt/actalinguisticalithuanica/article/download/833/924
144 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVII
DAIVA ŠVEIKAUSKIENĖ
Ins i u ü li auische Sp ache
ARŪNAS RIBIKAUSKAS
Gediminas echnische Uni e si ä Vilnius
VYTAUTAS ŠVEIKAUSKAS
Ins i u o pa a língua li auice
Cien í icas Fo schungs ich ungen: G amma ik,
Compu e linguis ika.
ENE MULHRSLANGUIGE
WEBSITE ZUR GRAMMATIK
DER LITAUISCHEN SPRACHE
Daugiakalbė lie u ių kalbos g ama ikos
in o macinė sis ema in e ne e
ANNOTATION
Há um ano começou-se no Ins i u o pa a língua li auice a abalha em um p oje o, que em
pa a obje i o, a ap esen ação de exaus i os dados às ca ac e ís icas g ama icais de
pala as li auicas ao usuá io li emen e acessí el na In e ne pa a disponibiliza . Em ma ço
de 2017 oi uma p obe e sion p epa ada, que só pala as com a aiz bėg ( gl. o e b
bėg i/lau en) inclui. O banco de dados consis e de ce ca de 25.000 da ase s. O p oje o é
es o çado, as alhas de já exis en es abalhos na á ea da compu e linguís ica pa a
e i a . Isso diz espei o ao escopo das pala as, a e sa ilidade dos dados g ama icais, a
cla eza e comp ehensibilidade da ep esen ação dos dados u.a. A g ama ical in o ma ion
sob e o do usu ei o inge ido ypen de mo phemen ao usuá io é indicado. Pa a cada na base
bene Wo wi d in d ei Be eichen da ges ell : S uk u des Wo es, mo phologische Da en
und mo phemische Da en. Dies is die e s e Websi e in Li auen, au de die In o ma ion
de dados con ida pala a pode-se ob e uma lexions abelle. Pa a algumas pala as são
ambém e sões de uso indicadas. O si e é conduzido em se e idiomas: Li auisch, Inglês,
Alemão, F ancês, I aliesh, Russh e Japaneseish, pa a que es angei os, que se in e essem
pela língua li auische, eles possam u iliza .
S aipsniai / A icles 145
Eine meh sp achige Websi e zu G amma ik
de li auischen Sp ache
SCÜSSELWÖRTER: G amma ik, Mo phologie, Mo phemik, In o ma ionssys em,
Compu e linguis ik.
ANNOTATION
The p ojec was s a ed in he Ins i u e o Li huanian language in 2016. I aims a p eco e ing
sen ing de ailed da a abou he g amma ical ea u es o Li huanian wo ds. The goal is o
make hose da a eely accessible o any use on he In e ne . The p elimina y e sion
he wo ds wi h he oo bėg/ un was published in Ma ch 2017. The da abase con ains a ound
25,000 en ies. We a e ying o a oid d awbacks ha a e speci ic o he cal da a
wo ks done in he ield o compu a ional linguis ics. I includes wo d co e age, g amma i-
comp ehensi eness, cla i y and clea ness o p esen ed in o ma ion e c. G amma imo phemic
cal in o ma ion abou he wo d in ques ion is p esen ed om h ee aspec s: wo d s uc u e,
mo phological da a, and mo phemic da a. I is he i s websi e in Li huania p o iding
ypes. One can ge an in lec ion able o each wo d he da abase con ains. Usage examples
a e gi en o some wo ds. The in o ma ion on he websi e is a ailable in so o eigne s
se en languages – Li huanian, English, Ge man, F ench, I alian, Russian, and Japanese –
in e es ed in Li huanian language can use i as well. KEYWORDS: G amma , Mo phology,
Mo phemic, In o ma ion sys em, Compu a ional linguis ics.
1. INTRODUÇÃO: COMPUTERLINGUISTIK
A é à me ade do 20. século o am odas g amá icas em papel imp esso. Após o
su gimen o de compu ado es (em anos 1942 oi o p imei o compu ado do mundo,
MARK I, na Uni e sidade Ha wa d cons uído (Schwanke 1991: 69)) começa am eles
a in adi em odas as á eas da ida. Línguas não e am exceção: logo o nou cla o
que compu ado es não só núme os, mas ambém quaisque símbolos podem
p ocessa . Consequen emen e eles ambém podem p ocessa línguas. Vá ios
linguis as começa am a desen ol e desc ições o mais de línguas, pa a que as
capacidades de compu ado es ambém pudessem se aplicadas a línguas
(Winog ad 1983: 23). No campo da in eligência a i icial o nou-se a p ocessamen o
de linguagem a uma das p incipais á eas de aplicação (Chab is 1989: 71). Desde 1968
a é 1978 oi a análise g ama ical de línguas o mais impo an e ema dos e udi os
de in eligência a i icial (Nie enbu g 1987: 26). As línguas, po ém, que se ão
acilmen e aos se es humanos subme em, apa ece am como du a nuss pa a os
compu e (Jensen, Heido n,
DAIVA ŠVEIKAUSKIENĖ, ARŪNAS RIBIKAUSKAS, VYTAUTAS ŠVEIKAUSKAS
146 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVII
Richa dson 1993: 2). Po an o, a é ago a não pude am bons esul ados na
á ea do p ocessamen o de linguagem com ajuda de compu ado es se alcançados.
1.1. METODES STATISTICAIS
Mui o g ande impo ância êm na p ocessamen o de linguagem mé odos
es a ís icos. As p imei as p opos as, elas usa em, inham sido ap esen adas
pouco depois do su gimen o de compu ado es. Pa icula men e ale isso pa a a
língua inglesa. Dawid W. Reed e ö e a análise linguís ica quan i a i a (Reed 1949:
236). Wa en Wea e oi o p imei o, que exp essou a ideia, de usa compu ado pa a
aduções. No ano 1949 ele p opôs, pa a isso usa mé odos es a ís icos. Mas os
daqueles cien is as o ejei a am depois de uma cu a coisa, p o a elmen e po
causa do insu icien e escopo ele onicamen e legí el de ex os e po causa da não
alló g ande pe o manceabilidade dos daqueles compu e s. Depois de um pa de
décadas, quando os ex oko po a es a am eunidos, e a aplicação de mé odos
es a ís icos no econhecimen o de ala p oduziu bons desempenhos, ol ou-se
no amen e aos mé odos es a ís icos na adução (B own a al. 1990: 79). No Canadá
hou e condições pa icula men e a o á eis pa a isso, po que lá odo o ma e ial
do pa lamen o po causa das duas línguas es aduais em duas línguas (inglês e
ancês) é a mazenado. Po an o, pôde uma su icien e quan idade de
pa alelel ex os mui o apidamen e se cole ada (Al-Onaizan, Cu in, ano 1999: 1). A
es u u a das duas línguas, i.e. da inglesa e da ancesa, são mui o semelhan es: a
sequência de pala as é igo osa (no p imei o luga es á o sujei o, no segundo luga
o p ädika ). As semelhanças na es u u a das línguas pe mi i am, bons
desempenhos na adução com mé odos es a ís icos alcança . Mas isso é com a
língua li auica não o caso. As Google-Übe se zungen, que o mé odo es a ís ico
usam, o necem a é ago a nenhuma boas aduções na língua li auica. Segundo os
dados do ano 2017, os esul ados an o da adução inglês-li uano como ambém da
adução li uano-inglês são pio es que aqueles pa a inglês-le ão, le ão-inglês,
inglês-es oniano e es nix-inglês (Skadiņš 2017: 22).
Os mé odos es a ís icos pene a am ambém em ou as á eas da linguís ica.
Os p imei os abalhos conce ne am a Foné ica (Zip 1929). 1944 o am
es a ís icas in es igações da li e a u lexik ealizadas, d.h. quan as pala as
o am usadas uma ez, quan as pala as duas ezes, ês ezes e c. (Yule 1944: 9).
S aipsniai A icles 147 /
Eine meh sp achige Websi e zu G amma ik
de li auischen Sp ache
Desde 1973 é a denominação dialec ome ia pa a a nomeação do domínio da
linguís ica, que se ocupa com a e udição quan i a i a das línguas e munda es
(Köhle , Al mann, Pio owski 2005: 498). Igualmen e o am aplicados mé odos
es a ís icos na á ea da mo ologia. Goldsmi h desc e e o algo i mo pa a a
de e minação dos Mo phemes na pala a assim: algo i hm ha akes as inpu a lis
o wo ds and p o ides as ou pu a segmen a ion o he wo ds in o mo phemes
(Goldsmi h 2010: 365). Fim do século passado são desc i as en a i as na li e a u a
ussa, uma au omá ica sin ác ica análise de sen enças com ajuda de cálculos
es a ís icos ealiza . Os cien is as em Rússia êm p opos o, a es u u a
sin á ica de sen enças não em base da análise linguís ica a aze , mas uma
p ocessamen o es a ís ico dos ex os a usa . Eles alega am, que cada unidade
linguís ica (Wo d, ca ego ia sin ác ica da pala a, cons ução sin ác ica) com uma
ce a eqüência no ex o i a. Z.B. segundo as in o mações do inglês
F equenzwö e buchs de Valenz são 195 di e en es pad ões das elações
sin ác icas ao e bo p óp io. Mas sozinhos os dez mais eqüen emen e
ocu en es pad ões azem 86% de odos os casos usados em ex os. Legi imidades
es a ís icas são ambém usadas pa a a es u u a linea do sen enç. Cada classe
de pala a em sua equência, com a qual ela pode se com um ce o
dis anciamen o do pon o de pa ida. O e bo da língua inglesa pode com a
p obabilidade 0,7 em a segunda a quin a posição do início da sen ença. E com a
p obabilidade 0,95 oco e na segunda a é décima posição (Сердюков 1979: 124).
Mais a de, o am dados pa a a análise sin á ica de um co po de ex o
usados (Köhle 2012: 31).
No en an o bons esul s são p elimina men e só na p ocessamen o da língua
inglesa alcançados. Vidas Dauda a ičius, que na á ea da compu e ização da
sin axe li auischen abalhou, a i ma: Nai u many i, kad me odai, ku i sėkmingai
aikomi anglų kalbai, inka i ki oms kalboms.1
(Dauda a ičius 2012: 3).
Com ajuda dos mé odos es a ís icos pode-se apidamen e c ia sis emas ápidos de abalho,
mas sob uma condição: Se em que ole a um de e minado núme o de e os (Link 1). Po an o
oi no Ins i u o pa a língua li auice decidido, se possí el menos em es a ís ica a in oca ,
po que se es ende po maio exa idão e con iabilidade dos dados. 1 É ingênuo pensa , que os
mé odos, que pa a a língua inglesa são usados com sucesso, ambém pa a as ou as línguas
igual se encaixam.
DAIVA ŠVEIKAUSKIENĖ, ARŪNAS RIBIKAUSKAS, VYTAUTAS ŠVEIKAUSKAS
148 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVII
1.2. DIE LAGE IN LITAUEN
Mui os abalhos são na á ea da compu e ização da G amá ica Li uaniana já
oco ido. A maio ia deles são apenas pa a especialis as da compu e linguís ica
comp eensí el. Alguns ambém são pa a o amplo público des inado. Eles e le em
mas apenas indi iduais p op iedades e ca ac e ís icas das pala as e da
g amá ica. Z.B. oi em Kaunas na Uni e sidade Vy au as des G oßen uma base de
dados da Mo phemik sob e base de um ex oko pus c iado. Lá al am mui as
o mas de pala a e se usa mui o mui os abb e iamen os, que não são odos
comp eensí eis. Os mo phemes são sepa ados com Bindes ich e nenhum dados
sob e o ipo do mo phems indicados. No Ins i u o pa a Ma emá ica e In o má ica
em Vilnius oi c iado um banco de dados pa a De i a ion e Mo phemik. Lá é o ipo do
Mo phems indicado bem como as undwö e e de e minaungswö e
(Mu mulai y ė 2012: 96). In elizmen e é o banco de dados não li e acessí el.
Po an o, oi decidido c ia um ab angen e sis ema de in o mação, que de a se
des inado pa a o amplo público e pode o e ece ao usuá io dados de alhados.
Pode-se dois ex emos na ep esen ação da li auischen g amma ischen
in o ma ion na In e ne obse a . Isso são: o al a a é mesmo dos co uen es
o mas de pala a e a ep esen ação supe luos, mesmo ao na i o- alan e
incomp eensí eis pala as. No Sis ema de In o mação pa a a g amá ica li auiche é
se es o çado, esses dois ex emos a escapa em. Todas o mas de pala a são
au oma icamen e com o compu ado pa indo do lemma da pala a, assim se ob ém
o in ei o se o de o mas de lexões. Todas as possí eis de i ações e composições
são insc i as na base de dados. En ão não há al a de o mas de pala a mais.
En ão odas as pala as e o mas de pala a o madas pelo compu ado são
p o adas de mão e não exis en es a ian es eliminadas. Assim se alcança o
exclusão supe luos de pala as.
2. DIE TRABAITEN ZUR
COMPUTERLINGUISTIK IN LITAUEN No Li auen pode-se dis ingui dois mé odos da
compu e bea bei ung de linguagem. Em Kaunas, são no Cen o pa a
Compu e linguís ica os abalhos ealizados com base de um ex oko pus. Em
Vilnius, na uni e sidade e no Ins i u o pa a língua li auice, ai-se mais das
ca ac e ís icas da língua li auica p óp ia a pa i . Os dois mé odos êm an o
an agens como ambém des an agens. Im adian e é isso em alguns exemplos
mos ado.

S aipsniai / A icles 149
Eine meh sp achige Websi e zu G amma ik
de li auischen Sp ache
2.1. TEXTKORPUS-BASIERTE ARBEITEN
An de Uni e si ä Vy au as’ des G oßen in Kaunas wu de ein Tex ko pus
de li auischen Gegenwa ssp ache e s ell . Man benu z es ü e schiedene
Tipos do p ocessamen o de linguagem. Na á ea da g amá ica oi um dicioná io pa a
Mo phemik (Rimku ė, Kazlauskienė, Raškinis 2011) e depois de alguns anos ambém um
banco de dados c iado. Ao usuá io são o e ecidos an o os dados mo phemicos como
ambém os mo phologicos. Es a é a p imei a on e li e acessí el, na qual a pala a
em seus mo phemes é za ejada. O um exemplo pa a isso é mos ado em imagem 1.
Typ des Mo phems wi d leide nich angegeben und manchmal üh das zu
eine e wi enden Da s ellung de mo phemischen S uk u des Wo es. Das
is de Fall, wenn Wö e mi e schiedene S uk u gleich da ges ell we den.
As pala as pe -ei- i (passa ) e pe -ė- i (b ü en) di e em-se äuße lich kaum. As
es u u as mo phemicas das duas pala as pa ecem no banco de dados pa a
Mo phemik igual. Na p imei a pala a é mas o mo phem pe o p e ixo e na segunda
pala a é o mesmo p imei o mo phem pe a aiz. FILD 1. Pala as com di e sa
es u u a mo phemisca são igual ep esen adas (Rimku ė, Kazlauskienė, Raškinis
2011: 8, 35) Como o segundo man o pode-se menciona o al a a é mesmo de o mas
de pala a co ô idas. Os pa izipien êm na língua li auica seis casus. Na abela 1 é a
oco ência das o mas de pala a (singula , maskulin) do
Pa izips „bėgan is / lau ende , ließende “ in de Da enbank ü Mo phemik
gezeig .
Mos a-se que a é mesmo o lemma (Nomina i o, Singula ) des e wo s al a.
Também as ou as o mas al an es, z.B. do loca i o (bėgančiame andenyje no
luíçen e água) não se pode como a amen e indo ou ungeläu ig conside a .
En ão são apenas 2 o mas de pala a de 6 casus exis en es. Os cien is as da
segunda língua bál ica, do le ão, sp e-
chen auch on eine unzu eichenden Zahl an Wo o men im Tex ko pus (Pai-
kens, Ri uma, P e kalniņa 2013: 272).
DAIVA ŠVEIKAUSKIENĖ, ARŪNAS RIBIKAUSKAS, VYTAUTAS ŠVEIKAUSKAS
150 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVII
TABELLE 1. Oco endo no banco de dados (Link 2) das o mas de pala a do
pa izips bėgan is Das co endo, luindo no singula , maskulin /
Kasus pala a banco de dados
Nomina i bėgan is ehl
Geni i bėgančio o handen
Da i bėgančiam al a
Akkusa i bėgan į exis en e
Ins umen al bėgančiu ehl
Loca i bėgančiame al a
Insgesam : 6 2
2.2. AUSGANGSPUNKT – DIE LITAUISCHE
SPLACHE
Na Uni e sidade Vilnius ai-se das ca ac e ís icas do li au len do pala a da .
Sp ache aus. Die Websi e Mo ologija.l (Link 3) s ell soga die Flexions abel-
In elizmen e, há mui os luga es azios, às ezes pa a o odo o pa adigma.
Desconhecidas e pa a um li uano incomp eensí eis pala as ambém oco em
às ezes, z.B. susi ikimoji (Link 4) e semelhan es. No Ins i u o pa a Ma emá ica
e In o má ica em Vilnius oi c iado um banco de dados pa a o mação de
pala as e Mo phemik (Mu mulai y ė 2012). Nele é mui o aliosa in o ma ion
con ida (o ype des Mo phems, G undwo , Bes immungswo u.a.), mas os
dados são in elizmen e não li e acessí eis.
3. DAS INFORMATIONSSYSTEM FUR DIE
LUISCHE GRAMMATIK
A língua li auice pe ence ao g upo das mais menos compu e izadas línguas da
Eu opa (Vaišnienė, Zaba skai ė 2012: 35). Po an o oi decidido, c ia um sis ema de
in o mação, que con ém exaus i os dados sob e as ca ac e ís icas g ama icais
das pala as li auicas. A necessidade de c ia mais so wa e pa a um amplo
cí culo de usuá ios, é po os cien is as, que se ocupam com as línguas bál icas,
mui as ezes en a izada. Nas ins uções da Con e ência BSNLP (Bal o-Sla ic
Na u al Language P ocessing) 2015 bem como 2017 esc e e-se: submissions
desc ibing sys ems, ha a e made a ailable o he wide public would be s ongly
S aipsniai A icles 151 /
Eine meh sp achige Websi e zu G amma ik
de li auischen Sp ache
encou aged especialmen e ge e enciadas são as ap esen ações, que desc e em
sis emas que são ei os disponí eis o he wide public (Link 5). Po isso eio-se a
idéia, o sis ema de in o mações pa a a g amá ica li auiche pa a um amplo cí culo
de usuá ios concebe e os dados possí el simples e comp eensí el ep esen a .
Demi indo-se, um esponsi e webdesign (RWD) oi escolhido, pa a pode as
necessidades dos usuá ios co esponde o melho possí el. Consequen emen e é
a in o mação g ama ical sob e a pala a em as Tile (inglês iles) in e p e ada (Link
6). Po an o, ao si e ambém pode se acessado com o celula .
3.1. METODO DER ERSTELAÇÃO DER DA-
TENBANK
Obje i o da compu e ização da g amá ica é, a oda in o mação g ama ical sob e
cada pala a e odas as suas o mas em o ma ele ônica e . Há duas manei as
de isso alcança . O p imei o caminho é, uma desc ição o mal das eg as
g ama icais pa a c ia (que se ia uma espécie de auxílio) e depois o compu e as
necessá ias in o mações ge a a deixa . O segundo caminho é, a oda in o mação
g ama ical sob e odas as o mas de odas as pala as no compu ado
a mazena e es as, em necessidade, sai leze . Sob e, qual p oceio mais abalho
p ecisa, é ainda a se discu ido. No Ins i u o pa a Ma emá ica e In o má ica é o
so wa e pa a uma análise mo ológica da língua li auica (Zinke ičius 2000)
desen ol ido, pa a o que o p imei o mé odo inha sido usado. Não conseguiu, mas,
uma 100%ige exa idão a alcança : Há al as ha es in o mações, algumas pala as
li auiche não são econhecidas.
No desen ol imen o do sis ema de in o mações pa a a g amá ica li auiche oi
sob e es e caminho po seguin e azão e edicido: Pa a que o compu e mesmo
as pala as possa p ocessa , em-se lhe mos a mui o exa amen e, quais
a i idades ele com qual pala a de e aze . En ão p imei o de em odas as
pala as em al manei a se dadas em g upos, que pa a odos os memb os de um
g upo as mesmas egula idades aplicam, i.e. pa a que o mesmo mé odo de
p ocessamen o possa se usado. Pa a a pala a na uma ou ou a g upo
insc e e , em-se mui as ca ac e ís icas cons a a , de ido às quais as
pala as de em se g upadas. Z.B. usa-se na análise sin ác ica da língua li auica
o ca ac e ís ica seman ica [ empo] pa a a de e minação da
syn ak ischen Funk ion on Akkusa i de Subs an i e. Im Sa z „Visą nak į ji
DAIVA ŠVEIKAUSKIENĖ, ARŪNAS RIBIKAUSKAS, VYTAUTAS ŠVEIKAUSKAS
152 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVII skai ė šią knygą Die ganze Nach ha sie
dieses Buch gelesen. e Visą knygą ji pe skai ė šią nak į Das ganze Buch ha sie in
diese Nach gelesen. As duas pala as knygą/Buch e nak į/Nach di e em-se
quan o às ca ego ias mo phlogicas não ambas são eminin, Singula , Akkusa i e
apenas o ca ac e ís ica semân ica [ empo], que a pala a nak is/Nach em, e a
pala a knyga/Buch não em, pe mi e ao compu ado co e amen e a pala a
nak į/ Nach como empode e minação e a pala a knygą/Buch como obje o na
sen ença. Algo Ähnliches em-se ambém pa a Mo phology aze . Um dos e os na
já c iada so wa e pa a análise mo ológica da língua li auica consis e em que o
Mo phem -ėjals su ix é conside ado em ais aízes, com as quais não pode
en a em uma conexão. Um em que de e mina as ca ac e ís icas pa a
pala as, que deixassem o compu e decidi , com quais aízes des e su ix -ėjin
conexão pode en a . Mas é mui o complicado isso aze . Qual ca ac e ís ica é
e.g. aos e mos ge o ė/Wohlhaben, žino as/Kenne (Expe ) e da žo ė/Obs
comum? Dissem odos o su ix -o haben. E o que a dis ingue de odas as demais
pala as, à cuja aiz se esse su ixo não pode sujei a (se não pode dize *kėdo ė
a de i ação com o su ixo -o om pala a kėdė/S uhl)? E qual ca ac e ís ica
mos a isso?
En ão oi no desen ol imen o do sis ema de in o mações pa a a g amá ica
li auica o segundo caminho escolhido, i.e. oi um banco de dados p epa ado, a qual
exaus i a in o mações g ama icais sob e odas as o mas de odas as pala as
da língua li auica possui. Aqui não se em que pa i das ca ego ias g ama icais
(como é em odas em papel imp essas g amá icas o caso), mas da pala a mesma:
pa a cada pala a de e a oda com ele ligada in o mação se o necida ao
usuá io. Foi decidido, como começo uma aiz a oma e uma so wa e a
desen ol e , que a oda a es u u a da g amá ica li uanique de e e le i . Como
p imei a amos a oi a aiz bėg ( om e b bėg i/lau en) escolhida. En ão o am
odas as possí eis de i ações com o compu ado ge adas e mais a de odas as
na língua li auica não exis en es pala as de mão es iadas. To almen e con ém
o banco de dados ce ca 25.000 en adas. 3.2. BESONDERHEITAS VON LIGIS O sis ema
de in o mações pa a a g amá ica da língua li auica (Lie u ių kalbos g ama ikos
in o macinė sis ema LIGIS) (Link 7) em duas ca ac e ís icas essenciais. Em
p imei o luga , há dá ao usuá io mais exaus i a in o ma ion sob e uma conc e a
pala a do que as g amá icas imp essas em papel. E
S aipsniai / A icles 159
Eine meh sp achige Websi e zu G amma ik
de li auischen Sp ache
Köhle Reinha d 2012: Quan i a i e Syn ax Analysis. De G uy e Mou on. Köhle
Reinha d, Al mann Gab iel, Pio owski Rajmund G. 2005: Quan i a i e Linguis ik.
Be lin New Yo k: Wal e de G uy e . / A his ó ia de Be lim Linguis Lis 2017:
28.2524, Qs: How do you say he LINGUIST Lis in you language? 08 Jun 2017.
linguis @lis se .linguis lis .o g. Mu mulai y ė Dai a 2012: Lie u ių kalbos
mo emikos i žodžių da ybos y imų pe spek y os. Žmogus i žodis 1(14), 96102.
Ni enbu g Se gei 1987: Machine T ansla ion: Theo e ical and Me hodological Issues.
London: Camb idge Uni e si y P ess.
Paikens Pē e is, Ri uma Lau a, P e kalniņa Lauma 2013: Mo phological Analysis wi h
limi ed esou ces: La ian example. P oceedings o he 19 h No dic Con e ence o
Compu a ional Linguis ics. (NODALIDA 2013); Linköping Elec onic Con e ence
P oceedings #85, 267277.
Da id W. Reed 1949: A S a is ical App oach o Quan i a i e Linguis ic Analysis,
WORD, 5:3, 235247, DOI: 10.1080/00437956.1949.11659355. Rimku ė E ika, Kazlauskienė
As a, Raškinis Gailius 2011: Dažninis lie u ių kalbos žodynas. Kaunas: VDU.
Schwanke Ma ina 1991: Machinelle adução: Um esumo sob e eo ia e
P á ica. Be lin: Sp inge -Ve lag.
Skadiņš Rai is 2017: Neu al MT and o he Language Technologies a TILDE.
h p://school.g amma ical amewo k.o g/2017/slides/Rai is-Neu al_MT_a _Tilde.p-
d (acessado em 2017.11.21).
Sulge Sebas ian, Bu Mi iam, King T acy Holloway, Meu e Paul 2013: Pa G amBank: The
Pa G am Pa allel T eebank. P oceedings o he 51s Annual Mee ing o he Associa ion
o Compu a ional Linguis ics, So ia, Bulga ia, 550560. h p://
aclweb.o g/an hology/P/P13/P13-1054.pd ( acessado 2017.11.21). Š eikauskienė Dai a 2015:
Mo phemic s uc u e o he Li huanian p e ixes. Language: Meaning and Fo m 6. Language
Sys em and Language Use. : Rīga La ijas uni e si ā e, 189197.
Vaišnienė Dai a, Zaba skai ė Jolan a 2012: The Li huanian Language in he
Digi al Age. G. Rehm, H. Uzhko ei Whi e Pape Se ies. Heidelbe g No a Yo k /
Do d ech London: Sp inge . / Do d ech London: Sp inge . Do d ech London: Sp inge . Do d ech London: Sp inge .
Te y Winog ad 1983: Language as a Cogni i e P ocess 1. Syn ax. London:
Addison-Wesley Publishing Company.

DAIVA ŠVEIKAUSKIENĖ, ARŪNAS RIBIKAUSKAS, VYTAUTAS ŠVEIKAUSKAS
160 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVII
Yule Geo ge Udny 1944: The S a is ical S udy o Li e a y Vocabula y. Camb idge
MA, Camb idge uni e si y p ess.
Zinke ičius Vy au as 2000: Lemuoklis – mo ologinei analizei. – Da bai i dienos
24, 245–273.
Zip Geo ge Kingsley 1929: Rela i e equency as a De e minan o Phone ic
Change. Ha wa d s udies in classical philology 40, 195. Сердюков Пëтр Иванович
1979: Оптимизация алгоритма поиска синтакси-
ческих связей. – Международный семинар по машинному переводу. Москва: ВЦП,
123–125.
LINKS
Link 1: h p://www.digi alg amma s.com/ (Zug i am 21.11. 2017)
Link 2: h p:// eks ynas. du.l /page.xh ml?id=mo ema-db (Zug i am 21.11. 2017)
Link 3: h p://mo ologija.l / (Augu e em 21.11.2017) Link 4:
h p://mo ologija.l /zodzio- o mos/susi ikimas (Augu e em 21.11.2017) Link 5:
h pbsnlp.cs.helsinki. ic p.h ml (Augu e em 21.11.2017) Link 6: h ps:
wikipedia.de.o g h ps: Windows_8#Obe l.c3. A4che
(Acesso no 21.11. 2017)
Link 7: h p://ligis.lki.l / (Zug i am 21.11. 2017) Link 8:
h p://goldli . u/componen ://slog (Zug i am 21.11. 2017) Link 9:
h pwww.lkz.l /Visas.asp?zodis (Zug i am 21.11. 2017) Link 10:
h p://www.canoo.ne (Zug i am 21.11. 2017)
S aipsniai A icles 161 /
Eine meh sp achige Websi e zu G amma ik
de li auischen Sp ache
ANHANG A. GRAMMATISCHE INFORMATION. Exemplo do g ama icamen e
mul ideu igen pala a nubėg i hinlau en-hingelau ene. A in o mação g ama ical é
em o webpage em Tile expos os. Es a ep esen a i idade é econômica pa a
esponsi es webdesign RWD. Obse ação: As co es são na imagem emo idas.
DAIVA ŠVEIKAUSKIENĖ, ARŪNAS RIBIKAUSKAS, VYTAUTAS ŠVEIKAUSKAS
162 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVII
ANHANG B. FORMENTABELLE FÜR
DEKLINATION.
Como exemplo, a lexão do pa izips nubėg as hingelau ene em odos os
ês gene a e odos casus é ci ada.
S aipsniai A icles 163 /
Eine meh sp achige Websi e zu G amma ik
de li auischen Sp ache
ANHANG C. TOOLTIP FÜR
VUODUNGSBEISPIELE.
Als Beispiel wi d die Schnellin o ü die Akkusa i -Singula -Fo m bėgį des
Subs an i s bėgis Lau , Ge iebe, Eisenbahnschiene indicado /.
DAIVA ŠVEIKAUSKIENĖ, ARŪNAS RIBIKAUSKAS, VYTAUTAS ŠVEIKAUSKAS
164 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVII
ANHANG D. FORMENTABELLE FÜR
KONJUGATION.
Als Beispiel wi d die Flexion des Ve bs bėg i / lau en in allen Tempus o men
e Modi apon ado.

S aipsniai / A icles 165
Eine meh sp achige Websi e zu G amma ik
de li auischen Sp ache
Daugiakalbė lie u ių kalbos g ama ikos
in o macinė sis ema in e ne e
SANTRAUKA
Lie u ių kalbos kompiu e iza imo da buose galima pas ebė i du pag indinius ūkumus:
ūks a ka ais ne i dažnai a ojamų o mų i pa eikiami pe ekliniai, lie u ių kalboje
neegzis uojan ys žodžiai. Ku ian Lie u ių kalbos g ama ikos in o macinę sis emą (LIGIS)
s engiamasi iš eng i jų abiejų. Vis o mosos gene uojamos kompiu e iu au oma icamen e i
pos e io men e gau i ezul a ai pe žiū imi žmogaus, kad bū ų a mes i lie u iui
ami žodžiai.
Lie u ių kalbos g ama ikos in o macinė sis ema apima isus da inius. Šiuo me u duomenų
bazę suda o ik šaknies bėg- žodžiai. Jų y a apie 25 000. Palyginimui galima pa eik i okius
nesup anduomenis: mo emikos duomenų bazę suda o y a apie 75 000 į ašų, be jie su ink i iš
isos lie u ių kalbos leksikos. Su šaknimi bėg en ė a 118 žodžių. Ku ian Lie u ių kalbos
g ama ikos in o macinę pag indinis sis emą ikslas bu o pa eik i išsamią g ama inę
in o maciją plačiajai isuomenei. Todėl bu o s engiamasi da us a aizduo i kuo aiškiau i
sup an amiau. S e ainė p i aiky a naudo is i mobiliuosiuose ele onuose.
Va o ojas, pa eikęs žodį, gauna ijų ipų in o maciją apie jį: žodžio s uk ū a (p adinė o ma
bei pama iniai žodžiai da iniams), mo ologinė in o macija (kalbos dalis bei jos mo ologinių
ka ego ijos laikasijos linksnis, giminė, skaičius, laipsnis i . .) i mo eminiai žodis išskaid
pi masis mo omis, nu ody as mo emos ipą bei požymius, jei kalbos apie g ama ikos
mo ema jų u i, pa yzdžiui, p iesaga – da ybinė / kai ybinė, galūnė – į a džiuo inė, su-
umpėjusi i k . Kiek iena mo ema žymima is ki a spal a. Reikia pab ėž i, kad Lie u ių
in o macinė sis ema y a pa eikiama inklapis Lie u oje, ku emos. Be o, apdo ojami i žodžiai su
su umpėjusiomis galūnėmis, ku ios labai papli usios, особенно šnekamojoje kalboje.
duomenųam bazėje Kiek ien esančiam žodžiui a o ojas gali gau i isą kai ybinę len elę. Kai
ku iems žodžiams pa eikiama a ojimo pa yzdžių. Kai ku iems žodžiams pa eikiama a ojimo
pa yzdžių. jo šiame da be não pas ebė a klaidos. S e a pa eikiama sep yniomis kalbomis: lie u ių,
Ku ian Lie u ių kalbos g ama ikos in o macinę sis emą siekiama kuo didesnio ikslumo i
pa ikimumo. Todėl isos lemos (žodžių p adinės o mos – a dininkas, bend a is) su eda-
mos į duomenų bazę ankomis. Kai ybines o mas sugene uo i pa ikė a kompiu e iui, nes
anglų, okiečių, p ancūzų, i alų, usų i japonų.
A e planuojama Lie u ių kalbos g ama ikos in o macinę sis emą jung i su suskai me-
nin ais žodynais i suku i okiečių inklapio CANOONET analogą.
DAIVA ŠVEIKAUSKIENĖ, ARŪNAS RIBIKAUSKAS, VYTAUTAS ŠVEIKAUSKAS
166 Ac a Linguis ica Li huanica LXXVII
Į eik a 2017 m. ugsėjo 5 d.
DAIVA ŠVEIKAUSKIENĖ
Pe o Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius, Lie u a
dai a. m @gmail.com
ARŪNAS RIBIKAUSKAS
Saulė ekio al. 11, LT-10221 Vilnius, Lie u a
a unas. ibikauskas@ g u.l
VYTAUTAS ŠVEIKAUSKAS
Pe o Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius, Lie u a
code . [email protected]