COLLECTIO LIBROI Vn1
IVRIS ANTLIVSTINIANI
IN VSVTS SCIIOLARVN
E DIDERVNT
PAVLVS KRVEGER THEGDORVS MOMMSEN
GVILELMVS STV DEMVN U
ToMVS 1.
BER.OLINI
APVD WEIDMANNOS
MGMXXIII.
GAI
INSTIT VTIONES
A
D
CODICIS VERONENSIS
APOORAPHVM STVDEMVNDIANV1°YT
NOVIS CVRIS AVCTVM
IN
VSVí1I.SCHOLARVD I
EDIDERVNT
PAYLYS KRVEGER ET GVILELMVS STVDEMVND
EDITIO SEPTIlMA
I iSVNT, SVPPLE1iENTA
AD
CODICIS VERONENSIS APOGRAPHVM
STVDEMVNDO
COIIPOSITA
1CCEDVN
T
FRAG
M
ENT
A
1NTERPRETATIONIS
GAI
INSTITVTIONVAI
AVGVSTODVNENSIA
AD
RECENSIONEM AEbIILII CHATELAIN
EDITA A
PALO KRVEGER 0.
BEROLINI
A.PVD WEIDMANNOS
MCMXXI
II
.
PRAEFATIO GVILELMI •STVDEMVND,
C isis in
Gai Ins i u ionibus exe céndá pende p aecipue
e
a
codice Ve onensi (nobis
C)
saeculo
p.
Ch .
n. quin o
uel
sex o
sc il3 o e
ab
exce p is, quae
in
Ius i niani Diges is e In-
s i u ionibus legun u ; accedun
mino a agmen a
Gaiana pa im
in
aliis iu is collec ionibixs pa im apud g amma icos se ua a,
quae enume aui Adol us F ide icus Rudo
in
commen a ioni-
bus egiae academiae scien ia um Be olinensis
a.
MD000LXV
pag.
323
seqq.
Codicis Ve onensis esc ip i
(in
biblio heca capi ula a olim
nume o XV
nunc 1
3
signa i)
eliquias,
quo quo lege e ei con-
igi , p imus desc ipsi Iohannes F ide icus Ludouicus Goeschen
opi ulan ibus Immanuele Bekke e
Mau icio Augus o de
Be hmann-
Hollweg. Hoc apog apho, quod pos ea passim emendaui F ide i-
cus Bluhme, omnes quae
an e
annum 4
874
publici iu is ac ae
sun edi iones Gai ni un u . Cum p op e impe ec am codicis
C
lec ionem pe mul a emenda ione ege en e mul i ui i doc i huic
ope am da en , nemo Goescheno au conclude e sub ilius au
p o-
ba e
ac ius coniec u as po ui ; p oxime
ad huno
accedi ui
de
Gaio
pos
Goeschenum
op ime
me i us Philippus Edua dus Huschke.
Nouum codicis C apog aphum ipse annis 4866. 1867. 4 868
Ve onae con eci e iussu academiae egiae scien ia um Be olinen-
sis i a o na um edidi anno
1874, u ue i a i p oximam imaginem.
edde e
i
).
In
p ooemio huic apog apho, quod
c
a
no a
signi icabi-
mus, p aemisso
de
a is
e
condicione
codicis
C
am copiose egi, u
hic paucis
ea
absolue e licea , quae
ad
lib um Ve onensem pe -
inen . lpse ple aque ex eis, quae
an e me
Goeschen e Bluhme
4) »Ga a Ins i u ionum commen a ii qua uo . Codicis Ve onensis .denuó
colla i apog aphum con eci e iussu academiae egiae scien ia um Be oli-
nensis edidi Guilelmus S udemund. P os a Lipsiae apuid Salomon®m Hi zel
a. 1874.«
V
I
-
lege an ,
con i ma e, mul a
co ige e,
non
pauca p imus lege e
'11
po ui. A amen p op e mise am
mul a um
memb ana um
con-
dicionem mul is locis
e iam nunc
adeo hia o a io
Galana,
u
1
nisi qui iu is si consul issimus, edendi Gai o icium solus
sus-
cipe e
non
debea . I aque cum
ego
soleam a em c i icam
con-
saep is philologiae inibus
e mina e
e iu isconsul o um
disci-
plinan] non
u meam possideam
sed
u alienam libaue im, Paulum
`.
K uege , qui,
si ab
incompa abili Theodo i Mommsen solle ia
ecesse is,
in
on ibus iu is Romani edendis hodie acile p in-
cipem locum ene , p ecibus adii, u eam p aecipue edi o is
p ouinciam, quam
ad
adminis amlam accu a io e iu is cogni ione
opus
esse , suscipe e . Inde igi u
ab
anno 4
869
subsiciuis
e ia um ho is K uege e
ego
Gaium
una
ac auimus e edi ionem
p imam absoluimus
sub
inem anni 4873. Quam quominus s a im
publici iu is ace emus,
non
K uege i
culpa
ui ,
sed
o icio um,
quae
ego
hic
sus ineo,
mole
e ec um
es ; quae u inde demum
ab
aes a e anni
4 876
ypis desc ibe e u e anno
4 877
absol-
ue e u edi io
p ima
pe misi . Nec Theodo i Mommsen idelissimi
e
sumi le
eue endi amici mihi de ui
ope a:
is enim annis 1876
e
4 877
benigne e omnia
ea
quae nouanda esse
in
con ex u
Galano
cense e , nobiscum communica e uolui e
si qua
g a-
uio a insci iae meae elapsa essen indicaui e mul i a iam con-
siliis adiuui . Mommseni adno a ionum ple asque cum nos is
con exui
adsc ip o ubique
Mommseni nomine2).
Pos
absolu am anno
4 877
Gai edi ionem p imam cum mihi
ue e anni 4
878
e aes a e anni
4 883
lice e Ve onae commo a i,
Ca olus
comes
Giulia i, biblio hecae capi ula is p ae ec us mihi
amicissimus, libe alissime, u sole ui eg egius, pe misi , u
locos
nonnullos di icilio es denuo cum codice
esc ip o
con e em.
Pe
paucos
ex
paucis, quos anno 4
878
Ve onae dege e mihi con i-
gi , diebus labo is socium sese ob uli Paulus K uege ,
pe
eliquos
eosque plu es solus o icium con e endi sus inui.
Ex
emediis
chemicis, quibus ipse olim annis
4 867
e
4 868
usus e am, paucis
locis codicem leui e a igaue a
kalium
sulphocyana um
mix u a
paucis gu is acidi mu ia ici; nec
Lamen
commissae iniu iae u i
2) sGai Ins i u iones. Ad codicis Ve onensis apog aphum S udemundia-
num in usum schola um edide un Paulus K uege e Guilelmus S udemund.
Ines epis ula c i ica Theodo i Mommsen. Be oiini apud Weidmannos. 4877.«
In hac epis ula c i ica Mommsen eas obse un iones composue a , quae in
ipso appa a u c i ico edi ionis a nobis a. 4877 cu a ae commemo a ae non
e an . In edi ione al e a, quam annis 4 883 e 4 884 pa auimus, e e om-
nes adno a iones Mommsenianas, nisi quae i e a a codicis C lec ione i i ae
ac ae e an , in ipsum appa a um c i icum ecepimus.
me
angi ue
conscien ia:
sane
nusquam g auio es labes
con axi
codex
in
eis locis, quos hoc
emedio
olim emp aue am ; huius enim
ope amquam uelo
de ac o
nuda u
an igua
sc ip u a, eademque
in a exiguum empus denuo ope i u e
in
ue e es eneb as deme -
gi u .
Con a non
pauci
ex
eis locis,
ad
quos legendos olim len-
io e ui kalii sulphu a i usus
e am
3
),
auno
4 878 e anno
4 883
aci-
lius ac plenius legi po ue un quam anno 1868. I aque ac i e
in en a
oculo um acie nonnullo um loco um despe a o um lec ionem
nupe ime pe ice e po ui,
in
aliis
id
ce e disce ne e po ui, u um
id quod au
a
nobis au
ab
aliis ui is doc is
4
) diuinando con-
iec um esse ,
in
codice ex a e po ue i necne. A que u inam
saepius coniec u ae o labo ibus excogi a ae codice con i ma ae
essen ! A quamquam
ego
e K uege aliquan o cau ius ple isque
eo um, qui an e
nos ad
Gaium emendandum accesse an ,
in
locis
lacunosis c isin ac i auimus, paucis locis ipsum Gaiano um ue -
bo um con ex um coniciendo ecupe auimus. A em igi u ne-
sciendi
mul o
e iam o ius, quam
a
nobis adeo ac um es ,
in
u u um exe cendam esse mihi cons a . Cui admoni ioni ne as
si
si
quis pa e e noli . Discan igi u homines doc i
ex
eis
co ec ionibus addi amen isque, quae inde
a pagina
x li huius edi-
ionis
a
me
composi a sun , quam allax si ingeniosissimi cuius-
que opina io diuina ix. Ce e um haec quoque i e a a codicis
Ve onensis lec io mihi s a io es ,
non
po us; quam emenda e
uelim,
si
mihi a um la gia u , u
in
I aliam eue a ; nam
lib os
esc ip os pe sc u an ibus di icile es
ab
incep o
labo e se
abdu-
ce e, siquidem spes spem exci a , quo ienscodex
in
manus esumi u .
3)
Con .
C
a
p ooem. pag.
4)
In e im
Gai Ins i u ionum
lib os
cum alii edide un um Huschke
(Lipsiae
a.
1878), cuius uene abilem senec u em elix illa, quae iuuenem
o naue a , ingenii ube as comi a u , e Polenaa (›Syn agma Ins i u ionum
nouum. Gai Ins i u iones iu is ciuilis Rom. secundum Guilelmi S ude nund
cod.
Ve .
colla ionem edid. emend. no isque illus aui , apposi is lus iniani
lns i u ionibus, iis quidem
ex
ecensione Pauli K uege e e epe i is,
e c.
B. I.
Polenaa , li . hum. e iu . u . d . Lugduni Ba auo unn apud
E. I.
B ill. 1876-1879«). Cuius ui i doc issimi u acumen ingenii agnoscinnus,
i a audacia n e cele i a em
in
emendando
ope e Galano non
aemulamu .
Nam
quo
diu ius
in
Gaio es i uendo ope a ia
collocaue is,
ea
ce ius in-
elleges, quam di icul e
in
locis despe a is pes i e a medicamen a
a
salu-
a ibus sece nan u , e
quo
longio e usu exe ci a ioneque adquisi a e obo-
_
a a
ue i
in
hoc o ic o
acul as,
eo cau ius
a
lec ione adi a ecedas.
Ego
his undeuigin i annis, quibus Gaiu z ac aui,
si nihil
aliud
sane
hoe didici,
mul o
saepe di icilius esse
ab
ince is coniec u is abs ine e quam p aec -
pi em
in
coniec andi pe iculum e i. Nec dubi o
quin
e ipse Polenaa
mox a em nesciendi
in
c isi
Galana
saepius commenda u us si , poslquam
p imus ani ni coniec an is
a do
consede i . Ce e um uidendunh
quo
sua
quemque
na u a
maxime
e o
uidea u .
In,
cons i uendo
con ex u p ae e apog aphum
meum
adhi-
buimus
subsidia, gua e in
huius p ae a ionis
ini io
indicauimus;
in
his p incipem locum
ad
lib i
C
lec ionem impe ec am sup-
plendam uel dep aua am co igendam enen eae pa iculae In-
s i u ionum Gaiana um, quae
in
lus iniani
Diges is Ins i u ioni-
bus'ue legun u . Quodsi quae disc epan iae lec ionis
in C
e
in
uno
al e oue
ex
illis subsidiis obuiam ieban ,, quae u aeque
ad
o a ionis Gaianae indolem quad a en , codicis
C
lec ionem
in
con-
ex um ecepimus. Ce e um
in huno
codicem pe mul a
menda
in luxisse e apog aphum meum quisquis obi e pe lege i in-
el lege
5
)
e con i nan
subsidia
illa
in
eis locis ,
ad
quae haec
ex an . A que u omi am neglegen ium lib a io um
cala ais non
pauca ue bo um mons a excidisse, u omi am ue ba eadem
ab
osci an ihus a i icibus uel po ius opi icibus saepe
ad
aedium
usque epe i a, ia po issimum sun
gene a
mendo um
in C, de
quibus hic b eui e dicendum es : au enim
compendia
sc ip u-
ae, quae
in
codice illo a che ypo ex aban ,
ex quo
Ve onensis
desc ip us es , oede ui ia a sun , au scholia siue glossema a
quae olim
in ma gine
uel in a ue sus
adsc ip a
e an ,
in
ue -
bo um con ex um i epse un , au plu a ue ba p op e homoeo-
eleu on in e cide un . Haec po issi
►
num necesse es nosse e
animo
sempe
agi a e,
ubi
in
emendando
loco
aliquo di icili
a que scopuloso ue se is.
Ac ce a e e emenda ione longe plu imae ea um co up e-
la um lib i
C
sana i possun , quae
ex
sc ip u ae compendiis
saepissime adhihi is o ae sun ; ce am enim a ionem ce aque
p aecep a lib a iolos
in
adhibendis no is olim secu os esse con-
s a . A que cum is codex,
ex quo
Ve onensis desc ip us es ,
illius modi compendiis siue no is abunda e g,
ac u a
es u is
qui Ve onensem exa aui , cum
in
eo quod p o i eba u
non
ae-
que a que an iquio es no a ii excelle e ,
alias no as
male in el-
lec as
also
explica e ,
alias
cum similihus no is commu a e .
Huius gene is co up ela um plu ima um
o igines
u mons a em
5)
Con .
Ca
p ooem. pag. xxix seq.
6)
Abundasse codicem a che .ypum,
ex quo
Ve onensis desc ip us es ,
sc ip u ae compendiis cum
pe se
palam es um ipse dixi
in
p ooemii
apogl.,pho
meo
p aemissi
»
pag.
xx
his i e bis: ›cons a ... a che
n
pum
ea
ae a e exa a um uisse,
qua
a is no andi s udia lae issime uige en .« Dixi
aulem
uisse,
non
esse
ideo, quia
codex a che ypus hodie
non
supe es .
Ve ba mea
ali e in ellexi
I. B.
Polenaa
in
Mnemosyne (nou.
se .
uol.
w
.pag. 413
seqq.), quasi dixissem a che ypum eam ae a em an ecessisse,
qua
s udia no andi laelissime uige en . Recle
me de
no a um
in
codice a che ypo
equen ia
iudicasse doce
1NDEX NOTARVM
apog apho
meo
(pag.
253--312)
subiec us.
Ix
ope am dedi in
.INDICE NOTARVM
sub inem apog aphi mei (pag.
253-312) ypis desc ip o. Ad huno igi u indicem eos qui
nos a edi ione usu i sun seseen ies in appa a u c i ico delega-
uimus addi is his ue bis:
con c
a
pag. . . .;
uelu i 1 § 43 (in
appa a u c i ico huius edi ionis pag. 11 ad ue sum 26) ue ba
p aesc ibi
Goeschen
pos sc ibi C
n
,
con .
C
a
pag. 286
signiócan ,
quam
acile ie i po ue i u p o
p aesc ibi
pe se ip u ae
.
compendium
exa a e u pos sc ibi , in ellec um i i;
Si
in
INDICE
il10
NOTARVM (pag.
286
ue s. 5. 6) simillimae p aeposi ionum
pos
e
p ae
no ae con e an u .
Sed haec leuio a; illa ue o g auia, quae ad glossema a spec-
an ; de quibus admodum lub ica quaes io es : nam cum schola-
um in usum Ins i u iones sc ipse i Gaius, neque copiosio ex--
plica io o endi neque eiusdem sen en iae i e a a epe i io; alibi,
ubi paucis ue bis p ae e expec a ionem inse is s
ē
n en ia u -
ba u , cum in lib o C mul a comma a a que adeo longio a enun-
ia a lib a io um ad inem p ope an ium oculis omissa. esse con-
s e , ple ique ex eis ui is doc is, qui Gaium edide un , malue-
un de
supplemen is
ad o a ionem Gaiánam
edin eg andam
adsciscendis cogi a e, a que paucis glossis codicem C inquina um
esse cénsue un . Sane non nimis pauca ac plu á quam ex eis
expec es, quae in p ooemii apog apho meo p aémissi pagina xx
b euissime dixi, in lib um C i epsisse glossema a is
^
qui dili-
gen ius animum adue e , cum sen en ia um conexu docebi u
uca Ins i u ionum Ius iniana um compa a ione, quae in nonnuliis
loeis ex Gaio haus is ec e glossema is illis ca en . Haec adul-
e ina addi amen a ple aque singulis uel paucis ue bis com-
p ehensa sun , quibus glossa o es p aecipue au ue bo um s uc-
u am adiuua e au sen en iae uel uocabuli alicuius uim expli-
ca e s udue an ; exemplis a me in C
a
1. 1. collec is acili nego io
alia exempla ex hac edi ione ipsa addas ; glossema a enim omnia,
nisi quae in appa a um c i icum elegauimus
7
), in ipso ue bo-
um Gaiano um con ex u his uncinis [ ] saepsimus, con . e. g.
II § 91 e c. e c.
8
).
Po es sane ie i u plu a quam in hac edi-
7)
Pancas illas a que ex pa e inep as ub icas, quas in lib i 1 ini io
(§§ 4. 8. 9. 43. 44. 48. 20. 28) secunda manas (C
2
) e alibi passim p ima
manus (uel ub ica o ) add id i (I § 166
a
;
II § 80. 409. 174. 492. 224. 229.
235;
III §
139 — aliae ub icae nune legi nequeun , con . C
a
pag.
xx ni
seq.), quamquam non ab ipso Gaio sc ip as esse cons a , in a hos unci-
nos [ ] suis locis in ipso ue bo um Gaiano um con ex u, u lec o um com-
modo consule emus, e inuimus.
8)
Facillime ea glossema a dep ehendun u , quae codicis C co ec o
(nobis
C2
)
eme e ex sao ingenio adieci : ea non modo supe uacanea sun
(sic indices e a gumen a pa ag apho um), sed ex pa e pe sen en iae a io-
nem ne e i
quide n possun .
a
iene
seclusimus glossema a
in lib o C
insin , nec ue o ne as
ducendum es
in an a
huius quaes ionis di icul a e
a
suscep a
semel pe suasione discede e; nec amen
mul o
plu a
gua o,
cum
cau issime
in .
hac quaes ione age emus,
non
ipsi deleuimus,
ex
glossema is o a esse ce o demons a um i i con idimus; ce e
modum excessi Polenaa ,
cum
hac emendandi a ione i a u e e-
u , u glossema a sescen ies la e e suspica e u .
P op e homoeo eleu on
mul a
o a ionis comma a
in
codice
C
in e cidisse e Colla io a que Ius iniani Diges a Ins i u ionesque
docen e dudum in ellec
►
m es
9
). Sicuhi hi on es
in
locis
p op e homoeo eleu on
in C
mu ila is
nos
de iciun , pa im
ue e a alio um ui o um doc o um pa im noua addi amen a exem-
pli
g a ia
p oposi a in
«
con ex um quidem ue bo um ecepimus,
sed
nos um illud solle
►
nne se uauimus, u ne quam g auio em
lib i
C
labem
sine
adno a ione dimi e emus: omnia quae
in C
i a desun , u ne lacunae quidem signum ullum
in
C
ex e , e
his uncinis <> saepsimus (con .
e. g. I
§
127 aliaque
id
genus
e e innume abilia) e
inclina is
li e is exp imenda cu auimus.
Ex
his quae diximus appa e , quam saepe
in
emendando
Gaio
ad
coniec u as e ugiendum si . Cum ue o
ex
eis coniec-
u is, quae
pos
Goeschenum
a
ui is doc is
ad
codicis Ve onen-
sis apog aphum Goeschenianum
a
Bluhmio passim emenda um
p ola ae sun , paucae noua quam ipse ins i ui codicis lec ione
con i ma ae,
mul o
plu es i i ae ac ae sin ,
in
hac edi ione
o -
nanda eam e e
uiam
sequendam esse duxi, quam cum alii
p aeiue un um Ca olus Lachmann cau e enui . I aque cum
blim syn axi Gaianae suam cons an iam pe poliendo uindica e
ins i uissem, pos ea
in
con ex u ue bo um omnia
ea in ac a
elin-
que e malui, quae aliquo
modo
e i posse uide en u ; o a io
enim quamquam
a Gajo
diligen e o ma a es ,
non
amen eam
aequabili a em adsecu a es , quam seue io ibus Cice onianae
ae a is sc ip o ibus es i ue e
as
es . Accedi quod ad.huc nemo
accu a ius
de
eis o a ionis legibus quaesiui , quas
in
eliquis
p ae e Ins i u iones lib is Gaius secu us es ").
Raque
(p ae e
o hog aphica) in minu iis sibi cons an em esse Gaium nolui;
9)
Quod Polenaa
in
hine nosyne (nou.
se .
uol.
IV
pag. 11
5
seqq.)
in-
uenisse
sibi uisus es singulos codicis a che ypi ue sus e e uudedicenas
libe as complexos esse,
id us a
i a dcinons: a e cona us es , u p o sus
inc edibilibus no a um mons is ea
►
a a Lnn uissa codieem a che ypum iden-
idem s a ue e .
40)
Ini ium huius quaes ionis nupe ime publici iu is eci Guilelmus
Kalb
in
Woel lini
A chi ü a einische Le il og aphie und G amma ik
uol. 1
(4883)pag.
82-92
[con .Kalb,
Roms Ju is en (4890)pag.
73--88
;G upeZel sch i
de Sa igny-5 i una
XVII (1896)
pag.
311
--323.
XVII (1897)
pag.
243
-
-$28].
SYPPLEMENTA
AD
CODICIS i7?ROXENSIS APOGRÅPIIU
STl'DRISVNUIIN1'l "
C( )MPOS V I'i'
GVILE_LMVS S'1'VDEMVND
4) Haec
S
p
LEMENTA
in appa a u c i ico edi ionis Gaianae no a
C
az
signi icauimus.
GA B.
XVIII
P ae e eos, quos
in a
commemo abo,
locos
annis 4
878
e 4
883
denuo con uli
has pa es
codicis Ve onensis pag: 22, 12-24;
65, 4. 2.
40; 66, 4-3; 69, 48; 70,
4
-24; 73, 20; 84,
9;
86,
1-8;
87,
20
-24;
95,
4-24; 96, 4-24; 409,
1-24;
140, 1-24;
444,
1-6. 16-24;
457,
4
-24; 458, 4
-24; 171, 1-24;
472,
1-24;
477,
4
-24;
192, 1-24;
499,
4-24; 22'+,
5-7. 40-42.
18. 19;
249,
1-24; 230, 21-24.
Ve suum ines
in
apog apho
ideo
pa um accu a e codici Ve o-
nensi esponden ,
quia paulo
diue sa spa ia singulis li e is
in
codice
occupan u . Pa um accu a e ypog aphus aliquo li e a um
o mas
eddidi , uelu i ua ias
7
uel
y
o mas (=
con-),
pag. 410,
24
li e am
ul iman),
li e am ^1
e c.
Al io es quam
in
apog apho sun
lil e u-
lae
e 1.
sub
ue Nuum inem.
Paululo in e ius collocandae e an
e. g.
hae
li e ae:
pag. 409,
8
li e ae
4
4
a
; pag. 474,
11
Ii e a
p ima; e c.
Paulo
g acilin es ac minus c assae esse debeban
e. g.
hae
li -
e ae:
pag.
23, 44
lil e a
p ima;
pag.
440,
1 li e a 16
a
; pag. 444,
48
li e a
p ima;
pag. 157,
22
i e a
44
a
;
pag. 158,
4
li e a
p ima;
pag.
249, 6
li c a
p ima;
pag.
249, 8
li e a
p ima.
Paulo
minus al ae esse debeban
e. g.
hae
li e ae:
pag.
23,
44
li e a
p ima;
pag.
65, 40
li e a
9
a
;
pag.
86, 7
li e a
p ima;
pag.
96,
4
li e a
p ima;
pag.
96,
16 lil e a p ima; pag.
4
4
0,
14
li e ae
es
ul imae; pag. 441,
23 li e ae
duae ul imae; pag. 157,
5
li e a
e ia; pag. 177,
3 li e ae es
ul imae ; pag. 477,
7
li e a 4
6
a
;
pag.
177, 14 li e a
p ima;
pag.
249, 4 li e ae 4
a
e
2
a
;
i em nume i
in
ma ginibus pagina um 65.
95.
441
e c.
Paulo
al io es esse debeban
e. g.
hae
li e ae:
pag. 110, 1 li e a
p ima ;
pag. 440,
24
li e a
p ima;
pag. 458, 12 li e a
p ima;
pag.
474,
12 li e a paenul ima; pag.
249, 8
li e a 34a.
Paululo maio e spa io
a
li e a p oxime sequen e sepa andae e an
e. g.
hae
li e ae:
pag.
23,
15 li e a 10
a
; pag.
23,
18 li e a
quin a;
pag.
65, 4
li e a 24
a
; pag.
66, 4
li e a 30
a
; pag.
70, 23
li e a 25a;
pag.
86,
3
li e a 44
a
;
pag.
86, 8
li e a
4 6
a
;
pag.
95, 2
li e a
quin a;
pag.
95,
12 li e a 33
a
; pag.
95, 43
li e a
44
a
;
pag.
96,
10 li e a 26a;
pag. 109,
8
li e a
quin a;
pag.
409,
14 li e a nona; pag.
109,
46
li -
e a
p ima;
pag. 109, 19
la e a
23
a
; pag. 110, 12 li N a
nona;
pag.
440, 43
li e a 22
a
; pag. 144, 21 li e a 22
a
; pag.
474,
45 li e a
18a;
pag. 474, 46 li e a
8
a
;
pag. 477,
3
li e a 34a.
Paululo
mino e
spa io
a
li e a p oxime sequen e sepa andae e an
e. g.
hae
li e ae:
pag.
96, 3
li e a
al e a ;
pag.
4
58
5
7
li e a sep ima.
Punc um
paulo
al ius collocandum
e al e. g.
pag.
23,
49.
ADDENDA
ET COR RIGENDA
1)
IN
CODICIS VERONENSIS
APOGRAPHO STVDEllZVNDIANO.
pag. VI in ul imae adno a ionis ue su (ab ul imo) quin o p o
y
2
239, 240
93
249, 250 lege
92
249, 250
93
239, 240
pag.
XVIII
ue s.
22
-25 ue ba inde
ab
ac ne memo abili
usque
ad
quaesiuisse uide u
una
cum adno a ione
a
)
delenda sun
pag.
XXI in
abulae la e culo qua o p o
92
93
lega
93
92
239.240 249.250
239.240 249.250
pag. XXVI ue s. 42 an e
100, 3
adde
95, 43;
pag. XXVI ue s. 20 an e
39, 18
adde
17,
3 ? ; 20, 21 ;
pag. XXXII in ue su paenul imo dele
.e=
pag. 4 sup a ue sum 4 co ec o non
NAT
pe sc ip u ae com-
í
11:!
pendium sed uocabulum NATA =_- pe sc ip um dedi
pag.
4, 9
e 43 lec io ce a es
pag.
2, 4
non
hoRT
.
Si.
sed
hopis X
appa ui ; ue i
ho .sl^
pag.
2, 4
p o
p le B
Cc 1Tx
lege
pag. 2, 5
p o
'
FU
i
lege
F
.
0
lT
plFBlsc1Tx
4) Con . e iam CORRIGENDA ET
ADDENDA in
C
a
pag. aaai seq.
xx
-
pag. 2, 4 2 p o
p U C
l S
lege
,
p
U
C
I S
pag. 2, 13 e 3, 12 e 3, 48 e 4, 18 lec io ce a es
ad pag. 5] Pos quam ipse anno 4874 nouum apng aphum codicis
Ve onensis edidi, Bluhme pe colloquii amilia is occasionem K uege o
na aui ea quae in schedis Blulimianis de paginae quin ae lec ione
exla en , olim a se obi e inspec o codice desc ip a esse neque adlli-
benda esse ad o a ionem Gaianam edin eg andam, eamque schedulam
in elici casu in schedas Ve ona in Ge maniam ansmissas i epsisse
pag. 6, 7 lecho ce a es
pag. 6 , 15 in ine in e uallum in e
e
e IN ce co doce non
e
sed e (ia n) exp ime e uoluisse lib a ium
^
7
pag. 6-17 haec appa ue un :
FTS
l )
F A F F CeR
li e ulas i e
sup a oc auam e snp ima n ab exi u li. e as quo-
minus ab ipsa p ima manu (non a co ec o e) addi as esse sumas,
nihil impedi . oc aua n ab exi u ii e am, cuius in e io pa s o asse
sac a sc ip u a obduc a es ,
q
qua n li e a n a!iquam co ec ione
elTec am uisse p obabilius es
pag. 7, 14 e 15 mea lec io ce a es ; 7, 15 plu a qua n oli n ne
nunc quidem lege e po ui
pag. 8, 4-5 leáe
1
)
:
1
Cuispom.121:
,
l
T ?
2
_°--p_3'IS==u=__.
P
1
1 1
1 1
3:
_
____ _-_
,_
Á =xxx: ;
U = - - ---
-
-á.+
3
1 1
1
2
1
1
1
1
4
1
psFFli USC= `
°
s
zs_1__
=
e_-o)“_-
-
uz
=
:
5
óFBFTCS^.mpB^,RF^
=
s^ ^
1
e ^
- ----= -
T 1 1
^
-Y
E
^
^
T-'
-
i.i
-
^^_
;^
^
sF —
4
pos
oc auam li e am
non
FTEXTINUSFIEIUSFIUS
ex-
i isse cons a .
1 pos
IÁTI
N
Á
ce um
es
Si
non
ex i isse.
4 spa ium in e
qu
e
S U (p
li e as ince issimas
su ici e. g.
1)
P o cis li e is, qua um lec io nimis ince a es , punc is di-
s inc as li e as adhibui; qua um lec io
si
e e me ae coniec u ae
debe u , sup a eiusmodi li e am punc is dis inc am signum in e -
oga ionis addidi.
1
-
_
_-
1
1 1 1 1
1 1
11
1
1
l
1
1
1
1
-- -
==- –=
_
"s
°_
?^
=_`
XXX^^_==xXX
1
%XI
ad
LUX
uel similes li e as capessendas.
2 p o
duabus p imis li -
e is possis e iam
de
unico
N
cogi a e.
2
hic ue sus nullo
modo a
KUpTils
incepi . 2 pos
pmissum
Be
q
ue
FSTTUTO-
Rl bUS
neque
FTUTORI
B
ex ili .
3
spa ium
pos al e am
'li e am
su ici
e. g. ad
ioq
li e as capessendas.
3
hic ue sus
nullo
modo
au
ab
p lS
C
ITU R
au
ab ?
k
g
incepi .
3
hic
ue sus
non
uide u
in
SI
uel
l
exiisse.
5
duanaquam eo um, quae
pos
UT
sc ip a e an , lec io ince issima es ,
cons a e
amen uide-
u
in ine an e 81 non
SU
pRx
ex i isse.
£
pag.
8, 6 pos
11-217P
_
^ ^ _
= ¡
_ : _^ .
nihil
amplius sc ip um uisse
-^
_
ue i simile es ; sane^nullo
modo ETbFI
F
iIIZAXN
N
1
CU
lx
ibi ex i i
pag.
8, 7
hic ue sus i a uide u
a
li e a maiuscula
eminen e
in-
DI
_
cepisse, u nouum capu signi ice e u , uelu
ab
_
Reliqua
mu ia in
ue sibus
7
e
8
legi nequeun .
pag.
8, 24 pos
F
R1,1
CY)F N Tl
non
uide u
p p
l
=_ ^
^
^FT
sc ip u n uisse
pag.
9,
3-46
lege:
3
sFq
u
l
4
_=
i-_=_.;^T
=_X:=NOR'mms=e -1X
=
1___
__
=---=
5
.LI
_q,.__==
=.11mcONS_
_
6
=
_
=
1. -,
=
NO R
I
,]z
=.
.--
-
=T- y.
_
1
7
_
_
g
8
-__-
_=_
=:^_'-_-^=_'s== ? ==
-2NSUXT
=
=-
IUISROCi•
9
'_
=_^- -=-
-
-
'=' -,-
^
--
e
=
e
^
_
_
p
IiBFRTz _
___---i
-
^
--=
-_=w= -__ __
-sis,R=^usl
-
^= :
I
T
1
,o _
O
1-4
sT=_-:scxluRFgRI == _:mmcusc=4 _-_^_T :N us-_
1T1_
Ti
11
Á
TFSO
R
IOiFRipOTFS==TC^=^^_= =.m^ .- -
_ _
^ _
^
a
.^`-- z =='O_^._^_ ? ^.'ssl1E3FRTUSF1TS=
_
^- _= ° _ =cY3o
42
=_
s
= F•- -
_
- - - -
a s
43
lusqulRlTlumcoNsecuTusme =Sl_ _ • T =:ll F1TI3oNo
• 44
R'xT4NA_1smoR.eNT__ -R-
hqu_
_=
--__3_p'sFss-o
45
Á iu
R
q
^
'
=
uC:
c
l7lusqulRiTlumFueRlTCoNsFcU
1111
1131
46 ---=
=
L
==_
ul
z
z -=--
BONIS
e c.
slo
es
8
sep ima
ab
exi u li e a o asse
ui supe sc ip is
es
li e ulis.
9
li e a
ab
exílu
23
a
non
a
ui .
42
li e a
sex a non
uide u 1,
uisse. 46
li e ae quin a
e
sex a
au
N
X au
14'a
ue un .
46
hic ue sus nullo
modo ab
TUSCUlUSaTeTIN au
ab
TUS C U l
x.TFT1
N
incepi , quamquam ini ii huius ue sus
lecho
iuce issima es .
46 an e
1 N SON
lS
quominus ` T
sc ip um
uisse suinamus, denuo inspec o codice
nihil
uide u
obs a e; an e
1 N
6ON
1 S
non
N O
N
ChOaO pe sc ip um pe uo compendium
sc ip um ex i i
pag. 40,
4
e 13 lec io
co a
es
pag. 44,
4
li e a
ab
exi u
nona
u
(u
i
x
p)
uisse uide u ,
non
o
uide u
T
au TT uisse
pag. 14,
20
po es
e. g. ab
le
p
Ro
u
l
s u m
incepisse, quam-
quam quinque p imae
li e ae
o amine haus ae sun ; uide u amen
adeo
in e io
pa s
p
li e ae in sede
e ia supe esse. nullo
modo
spa ium su Gci
ad
R
xy
N
F,p
U
lS U Ci1 li e as capessendas
pag.
41, 23
ea um li e a um , quae Bluhme
sup a
ue sum con-
spice e sibi uisus es , nec uola nec ues igium supe es
pag. 41,
24
eas li e as, quas solus Goeschen legi , ne nune qui-
dem dispice e po ui
pag. 1
3, 6
p o
a
S
lege
a$
pag. 1
3, 6
sep imam
ab
exi u li e am
T
uisse ue i es si-
millimum
is
pag.
43, 6 in ine
lege aUTCRC
possi aliquis suspica i enuibus illis duc ibus
sup a
ue su n
li e ulas signi ica i
paá.
1
3, 24
li e a decima
non
T
sed
T
/
ui
pag. 4
ls,
4
_
lec io
ceda
es
pag.
15,
3
p o
CÁUI
T
N
lege
Cku N
possi aliquis suspica i li e ula ila sup a lineam non
C
li e am
sed au signum illud indica a, quo nos solemus loquen is ue ba in-
oduce e, au illud po ius, de quo dixi in p ae a ione ad C
a
pag.
XXX ue s.
5
e adno a . ); quamquam espondens huic signo
al e ijm
neque 45 3
neque 15, 4 appa e
4
1
3
XXIII ------
pag. 46, 11 lee io ce a es
pag. 1
7,
3
FU
1T•
la
eO
milla
sup
a
p ius ue bum addi a line-
ola
sc ip um uisse paene cons a
pag. 17,
12 lec io ce a es
pag. 47, 22. 23
lego:
22
Fx kT NX kc uFmRomaN ucnFxcR o mxN xwaN
23
h^,8F6dTeumlNpOTFST^.T:^ (
-
1
^
xxx
Oc)A(x
x U)
^
o
c
23
p o
p io e ( ) Blulame:
Á
• •
p o
pos e io e ( )
Bluhmo =
.
23 an e
Á , quam li F am
non
p ocul
ab
ue sus
ine ce io
lege e po ui, po es
e. g.
p
B
>,:
uisse ;
pos
illam
li e am uix
CR
ex i i , po es
e. g.
lu
ex i isse, a que inp imis
U li e ae
ues igia enuia nonnuc iquam appa e e uísa sun ;
sed
omnia ince a sun
pag. 47,
24
ne nunc quidem quicquam lege e po ui;
in ine
pOTFSYÁTF
lec io cum obscu is li e a um umb is cong ue o
uide u
pag.
49,
2.
3. 4
2
neque plu a neque ce io a quam olim lege e
pe ui
•
pag. 19,
6 in ine
FF e
T
oó
lec io ce a es
pag. 1
9, 8
lec io ce a es
pag. 19,
21
ul imam li e am
C non q
uisse paene cons a
pag.
20,
1
-3
lege :
Sipepeqpiwuscpuxopec ò
=-
-
_ :
__--^
•=
8_
u
b
_
1
1
_
__
i
=
^
_^=
d o
e
i
a
c b c
1
g
1
2
p oxima
pos
q
u
FS TU
ene
la e a
uix uide u
S
uisse.
3 li e ae
47
a
e 18
1
ince issimae sun
pag.
20,
44
P
'ex•
c
lea
lec io ce a es
pag.
20, 20
C
ON
Tj2.á
►
h
eTTUNe
lec io ce a es
pag. io, 24 in ine lege
pXTR se 2.1T•1T-g.s ClulqRai
li e a ab exi u undecima ince a es ; , a amen mul o p obabilius
es
ITXq.
quam
lT•q,
in codice uisse
pag. 21,
4
duae ul imae ex eis li e is, quas olim desc ipsi , in-
ce issimae sun ; cons a pos ^ i; = nullo modo s i con u b iu m
n (o n) s i g( u i) ex i isse
=
pag. 21,
5. 6 lege:
1 1 1 1
1
1 1
i
1 1 1 1
1
1
5
NasclTURpFRFGRiNu__ l^- _ __
-__ _ _ __- __ _j_ _-_ ---
6
Fü=s
_
_s-a^==
•
a
FNTIS
_
p
R
e c.
^
5 li e ae qua uo decim ul imae ince issimae sun ; in ine pos
uix
Tuco,
aliquan o , ole abilio
FTUR
lec io uide u .
5 pos ^ ^ _ = _
_ _ _ _ nullo modo
u
F
N
i
T
ex i i . 6 lil e •a um
secundae e e iae lec io e e cenia es . 6 li e ae undecimae lec io
ince issima es . 6 an e
p aRF N T i S
non uide u i u b e n (u )
de e io is ex i isse
pag. 21,
7. 8 lege:
1 1
^
1
1 1 1 1
7
Fl,a•le= - =
_
=-__Y ^^T.7:,= -_-
=
=
=z-
sIpFRFq INs
8
gFlcoNUBlumNSlTUxoREmY= ^ ^.
pcRcga1
.
7 li e ae sep imae lechoince issi na es . 8 sha ium in e
bUX
e
p
F
R
su ici e. g. ad
FRITCR
li e as capessendas
.
pag. 21, 9
N
XS
C
ÁT'S'h
OC
lec io ce a es
pag. 24, 40.
44
lege:
e
1
z1
1 1 1 1 1 1
4
o
SÁR Á
=;
_.
=N€
=1ÁNA^ m_° s=^-=o=
^.=?^i.C_
_
1
1 }^
-.-
44
i ':Nz.;C_0__^- ^.S_q -
-,__
_--`_
4 0
in ine uelu i
a i
u
FRsÁm uel a
i
u FRS
X
uisse po es
^
pag. 24, 16 pos UT non Si exü i sed au
Fxx
au simile
aliquid
pag.
23, 23
li e a ab exi u sep ima
é es
pag. 23, 24 li e a ab exi u
4 4
a
R
/
es
pag. 35, 2---4 lege :
zx
2
oll ngg•quoTFmpoRepiuNIXTINkSRFcloNesco
3
loNlXSÓeÓuceBxTq _._-'=
upÁjZ.eNT1s1Ne_
1
1
•
y
aT I
4
N1(1nN
=
=í1^eNÓeÓ_ __ _=_T '°^=`:^___ =_"'=s='-^==Txx
^ '" ^^
_ - :'
2 lec io ce a es . 3 li e a um
1 7
a0
e
4
8ae
lec io e e ce a es ,
nec uide u
IN
p o
U
1
legi posse. 4 spa ium pos
a
es
1 N
e-
B
ÁNTI
N
su ici ad
p
OT
•pa
li e as i a capessendas, u
•A
li e ae imminu ae ue in
pag. 35, 12 in ine sc ibendum es
3C 11•T•T>INTum
pag. 35, 13 in e
TR1 B
e
mÁ N
c
1
p
XT1
o N 1
$
paululum
uacui spa ii elinqucndum e a
pag. 35, 14. 15 lege:
s
i
14
UeRBlsslpZ^T
45
li B
eResTO x
x
x x
=
Res[1Tx)Vq
1)TU
R
e c.
14 non ec e e uli in C
a
de codicis lec ione. 15 'spa ium in e
eSTO
e
el/es
op ime explea u i e is
exq u
pag.
-
35, 4 9--23 lege :
=
19
c1pXR
•=
sq
Ump'Te1^s1m1 1
^
u1N
_^
lc
==_WIm:
á_ ea
20
^
^_ _ _
O:_ =^SUSiN
pOTesT1^TFmp1^TRiSFueRIReueR
-
.
.
;
21
T_
_
uRTeRT1o.pxTeReummxNclpxTuelelóemuel
22
xllseThoclNusue uTe aemx.Nc p
ma[N]
23
e1pXT= -_1---C(xxcS NlO)Np(cicxx):=T=pkTI2=S=S(Sx1)'-xl'-'
dele ea quae olim ad ue sum 23 adno aui nus.
pag. 36, 1-12 lege :
1
T 1
1
_:-_'_
:4 1 .1
1
_
xi^--^o.= .3
ī
z
-
s
_:n
4
5
.7
s__-
_=._
'8
2
40
^4
^.: 1.
=-1~ !
-
^
^
^
_ -
_^" :
_ ^'''
=
^-
C
_
^
^
-
1
i.
=
s
^
"s_
_
-^
^
i"--7
L
1
i
=
42
S= _
=:SSÁF
FUFRiN
T`=
4 hic ue sus [lullo
modo ab
Ó u
RFT
incipieba , nec magis
a p u d
e u m c u
i
m a
n c i p a
us e s ue ba
in
hoc ue su uiden u ex a e
po uisse. 4 e ia Ii e a uix
T
ui . 2
p o
CO
li e ís ince issi-
mis
de
unico (Y)
non
uide u cogi a i posse
In
pos o io e paginae
36 pa e
eo um , quae
in
Dig.
4 ,
7 , 28
e
in
Ins .
4, 42, 7
adi a sun , nullum ues igium
in
codice appa ui
pag.
38, 8 ne
nunc quidem quicquam dispice e po ui
pag.
46,
-
42
in ine
1
,
11 :PI.)
= po ius quam
l =_ = _
i=
in
codice
uide u uisse, quamquam duae ul imae Ii e ulae
a
-
T
I
lí e a um
o ma
haud longe ecedun
pag.
46,
13 ini ium nunc legi nequi
pag.
47,
44 e
48, 3
lec io ce a es
pag.
48,
13
in ine
1
W
P u ej
FSS IT•
1
1
B •TAe
ex i isse ue i es
similiin um
pag.
48, 23 in ine
lege
Ám
1TT _
T
pag.
49,
11 sep ima li e a nullo
modo
e
ui , ac ne
1
quidem
uble u uisso
pag. 51,
4
ce o cons a
in ine pos el numquam
sc ip um
uisse
pag. 51,
23
ex ema um li e a u n
lecho
ce a es
pag. 52,
46
pos
ÇPscu['-_
-_
ex i isse
x UTFCn
C
ue i es
simillimu n;
sane
cons a
p o
ÁUTFCn
non
UFRoC
sc ip um
uisse
:^
pag. 52,
17
an e = ^
_ = =_ u = po es
u BFRFinauTFm
in
codice uisse,
non
po es
Ugej2.FcnUFRO
pag.
55, 24
exi um ne nunc quidem lege e po ui
pag.
56,
8
li e a dubia,
duam
olim L=; uisse conieci, po es
e iam
ui.ss e
XXXIII
*
pag.
480, 49 in ine
lege
"e-`['N
e c.
sex a n ha-
um li e a um
T
gua a S
uisse
pau o
p obabilius uide u
ppg. 191,
7
nunc
nihil
noui dignosce e po ui
pag. 191, 10
ini io
lege
F Á iS
l[^.]e g
_
.
(X x
111)I.
C_
e c.
ad
hunc ue sum haec adno anda sun : 1
0
ini .
F x
Ls 1
eci o
ce issima
L
C
i
es ;
p o [ ]
Goeschen
1 ; p o ( )
Blulime
modo
XI:
I
1, modo Mi
modo
a),
u=_;
cons a hunc ue sum neque
ab
a l s i s a c
amen i
causa
neque ah alsidicis incepisse
1 ,
pag. 195,
3 ini io
lege 1.
1
1
?
pag. 212,
5. 6 lege:
P
5
m
Á
N
áxT1ÚepoSlTl
1?
Flau^kepsocloTuTelke:_ ul,_
==
6
'ÓÁTIaCpoSITIFIÓUcIXFpsoCIoTUTE[XF
- °U
pag.
2
1
2, 8 lege:
$
N1sRxT1oN
emhXBeReN- 9Xp T =_eFoRmuixeueBl
dele
adno a iones
in C
a
a me ohm
hui.c ue sui
subsc ip as
Iila
olia,
quae
in C
a
his página um nume is insigni a sun :
239.
240
e
249.
250 , nunc manu Ca oli Giulia ii biblio hecae
capi ula is Ve onensis p ae ec i
bis
nume is in
s
c ip a sun :
pagina
Gaiana
239 = ol.
93
(non = ol.
92 )
»
240 —
ol.
93
u
(non
=
ol.
92u)
!1
»
249
=
ol.
92
(non
=
ol.
93 )
»
^^
250 —
ol.
92
u
(non = ol. 93°)..
P op e hanc nume o um con usionem
de condicione
pagina um
239
e 250
in C
a
non
ec e e uli. I aque
p ima
adno alio paginae 239
haec po ius esse debe .
Pagina
ex e io
p op e
emedia
Bluhmiana di i-
cillime legi u .
Con a
p ima
adno a io paginae
250
haec po ius esse debe :
Pagina
ex e io p op e li e a um Pallo em dil'G-
cul e legi u .
.
239,
14
ini io
lege .
c
44
-
^
^
'''
B E
a
Ni. pxxx^ex ..
xx
=
:--_
_uc^^u
e c.
Gai s.
91*
blCei e
e c.
P
xx$I
V
^---^^-
3
li
dele
adno a iones
a me in C
a
huic ue sui
subsc ip as.
in e qua -
am li e am e
be
po es
e. g.
psi
sc ip um uisse. spa ium
8 S
a
in e =- e su ici
ad
duas li e as uelu i =
__;
uix ad
1TÁ
li e as capessendas ; nonnumquam
sup a
p oximam
an e
___ -. w li -
e am
linea, qua
compendium signi6ca i sole , ex a e uideha u , cuius
amen líneae species o asse allax es . spa ium in e
be
e
cumqu x
non
uide u li e is
jLx TCj2o
exple um uisse
pag.
240,
23
med. lege
pCR1
C
UiO
Ñ
gUC
e c.
pag.
244,
10
in ine pos
RCC
z,
nihil
amplius ex i isse
mul o
Í^
p obabilius es qua n
po
li e ulas secu as esse
pag.
244, 44.
12 lege:
lU
11
iUS__*
_-
___ __bCS`_ORL U:xiIT:qICTm2BITR'gul q.
42
pCTlTggulXCON = _Te:T1
pag.
246,
3
lege :
_
i 1
_
_
__
g i
_
8 ___
_. _
_
--=_- __ _-^ _
=' =_
TF
_` i
e c.
Ii e a sep ima
non U
ui . in e
B
e
xs
po es
e. g.
sc ip um
uisse
SCTpOTCST
pag. 246, 6-8 le e:
:___C_-:±_-_
= JS oN suC
ubIC _=
=--_ _
_
p
i=_^s_:^
=
-
-
7
^_ _^_ =-
_
= ^
-_
=
_
^
-__-_= __-
=possFS- __
-==
•-
- ^:_=
1
1 1 1
1
= -=:U
=:
_
^
=
p
^
8
SIaCN '--: k__
=
-
e c.
7
duae p imae
li e ae SI
magis quam
CT uiden u ui ise.
inem umb ae in e e
n'
non
nimis bene
ad
1 U
C
N
quad an , quamquam omnia ince a sun
pag.
248, 20
spa ium in e
pXRTIS
e
ÁÓUSUS
uide u
e e paulo ap ius
ad
p q
qua n ad
p gq
li e as capessendas
su ice e, quamquam omnia nunc ince a sun
pag. 249 (= ol. 92
), 6 li e ae
20
a
e 24
a
ap
esse debeban
pag. 249, 43 lil e a sex a
i°J
es
pag. 249, 46 li e ae
29
a
e
30
a
UÓ
esse
debeban
7 sub
li e as
XXXV-----
pag. 249 dele adno a ione n in
Ca
a me ue sul 15 subiec am ;
nana
qu
li e ula um species ce e allax uide u uisse;
k
i
x
lec io
ce a es
pag. 250
ol. 92
u
), 4-20 lego:
4 ObbkmÑx- 'xc o
lipo uep_ q
2
oN spoe )px- u ielhiegex ueohnixe ubucnopp.ohn- 'NeiT
8
a iuslup_xNbige qlohn1uNg - 'Ñ
-
7- p_xi
U
miuduí )ex
4
hIsexusislocucoNomhxBe epxixa--)U
5 qUiBUSbXeniUblenSZYKCONXTilq‘NO niNlOSIFiUNTjj
6
Fu u iu•B•wiN up_ xp_'I eco,psoc o lbucl:2-„I ,--1JT-12_1-57
7
s
_u
11'í-:,bhco qb,
'U
8 TI4OTXN igNOMING.8-e ilkanXCTIITE.1-jeOiCTOpp
9
sc up- umU
.
en ec ep uRicoueo p é u TIVe xb
e "
10
xlIquiskNexco
q
uixe ubeu - oilln-iimullx
p1,11- e
44
ebic- i psuc
y
momiNkTimexpium-1-1-
l
uTxlIc
uls q
I
1 1
1
111
111
42
COINIOSLI =e1-
7:=1
).
Z
.1
;
x x
q,PhlBeT.eT
u
xxxx
11
43
op_bm e,peuRemuehxBei e -
.
i ,-1-c
y
lic-_
,
K
.
eq-,
,
x
x
14
12,10NOM•ILICIICIOIUeNly elC-
.¡Ne)MINIOSUee
INSUMMXSCieNbUCO
-
é
-
eUenele
.
MiC1751-
-
eRelleilTOpPoR
45
31
46
47
48
bidopR.Riscomeo i-eRequxsbxcoTa soNxss ue
48
pmissuPToRis NiusuocxRei-i ice uiipxy/eNTesPx
TRoNxspk i oNosiTliBeRos1-2-cpki/eNTespx- p,oNip2- Ikü
20
Nkeuee Nexci-Axbui susexegeiu- poeNxeoh4M in "
Pagina ex e io p op e li e a um pallo em di ieul e legi u . 1 in
ine nihil amplios sc ip um e a .
14 an e 1
nullo mudo
pl,CTUS
sc ip um e a . 12 in e S e
cwhley
spa ium ap o
su ici ad
el•
uel
'el-
uel
uel
'eo
uel similes quasdam
XXXVI
li e as capessendas.
42
kilo
quam
?^^.II$
ex i isse
mul o
p o
-
.
bal ilius es . 12
spa ium
an e
_--= su ice e uide u
e.
g.
ad
FTCO
li e as capessendas.
42
ín
ine pos
^ i -j u um
i
ex i e i necne,
dici
nequi .
43
li e a um 32ae e 33
a0
lec io ince issima es ; 33a
non
uide u
U
uisse. 1
4
pos
ce
uix amplius quicquam sc ip um e a .
1
7
li e a paenul ima
non
N
ui . 1
9 p o
li e is
4
5
3
e
4 6
a
nullo
modo
unicum
q
ex i i .
20 in ine
p o sus cjissimile
ue i es
CON iiTITUTAe
ex i isse
pag.
250, 22 in ine
lege
FACIFNbU(17 _
I -13•u T
pag. 250,
23 ini io
lege
,p(T)ITTXT
e c.
pag.
250, 24 in ine
lege
$XTI
l
i
/
120
-
10
N
neque enim quic-
qua n amplius
pos
ul imum N, ac ne
e
quidem ibi uide u ex i isse
pag.
254 , 6 (non 251 , 40,
u ypog aphus
in C
a
pag.
XXXII
dedi ) e ia
ab
exi u
la e a
.4
n
1
uisse uide u
in
adno a ione
ad
pag. 251,13 p io e lege
li e a
25
a
p o la e a
27a
P ae e ea in indice n o a u m in eis la e culis, qui
no as ad Gaium pe inen es con inen , haec co igenda sun :
pag.
256
dele
ue sum
23
pag.
257
dele
ue sus
8
e
9
ibídem
ue sum
13
lege hoc
modo:
»uel
xs
(13, 6; 21, 23)
ue
?,,s•
(446,
22)
uel
X s
(9,
22;«
ibidem ue s.
25 p o
459,
4
lege
459,
9.
pag.
258
dele
ue sum
4
ibidem ue s. 40
in ine p o
U'd12'
lege
U
•
g
•
R•
pag.
259
ue s
3
lege
bono uni pos ieso um
148, 42
ibídem
ue s.
45. 46
dele
haec: C A ü T
ea) p o
causa
426,
4 2 ;
ibidem
pos
ue
•
su n
21
adde:
»a
p o
C
(i.
e.
causam) 20, 4«
pag.
261
ue s.
4
dele signa
inle oga ionis
ibidem ue s.
20
(pos
19, 2 ;)
adde:
ciuis
Roma-
mis 8, 4
;«
ibídem
ue s.
21
lege
»C
1 U I S
jL0 (Yi
•
(
8, 1 ;
simili e
9, 9:(‹
ibidem ue s.
34 p o
lege 1),"
pag.
262
ue s.
47
lege:
»
-cuius
(coní.
e iam
244,
3)
e e
in
solo
lib o pa o;
semel
in lib o p imo
=
_: _ =
cuius,
,
9 , 16 ;
coní.
«
pag.
263
pos
ue sum
9
adde:
»
inde
bIllli/Á(^^IÁN
I
p o
diuus Had ianus
44, 24--45,
1<<
ibídem
.
pos
ue
•
sum
40
adde »inde o asse
a
lX I
p o
diximus
25,
12;
474, 46«
ibidem
pos
ue sum
4 4 adde ;
p
inde
e l
U S
b u m
p o eiusdem
453, 44«
pag.
264
ue s.
4 4 an e
»212, 4 4 «
adde
»208, 4 ; «
pag.
265
ue s.
30
an e
bFUFNT'
adde:
» nojLIFNTUR
9, 14 p o . mo ie u , «
ibídem
ue s.
35
adde
» ,
P
i
Slb(o)á.NT 246, 8
p o
possidea «
pag.
267
ue s.
6
an e
250, 9
adde
»249, 4 3 ;
ibídem dele
ue sum
7
wig.
268
ue s.
34
adde:
"»;
Fi
l
i
o
also
p o
ilii 204, 20u
pag. 269
ue sus
2
e
3
lege :
F
U
F•
C
a
N•= Fu ia Caninia
(p aecedi
legis
p o
lego) 39, 44
pag.
270
pos
ue sum
44
adde :
»indo
hÍAbjzIAN
1
p o
Had ia-
nus 44, 24-15, 4«
pag.
271
ue s.
47
dele
ue ba
»
I l
U N
('
3
1T
^
250, 3 p o iniungi u ,«
ibídem
ue s.
21 p o 73, 15
lege »73, 5«
ibidem ue s.
28
p o
in enden-
lege
»in en-«
ibidem ue s.
34-35
lege:
»16; 250, 9; 226, 24 [p o in e esse])
in e es ;
e c.«
pag.
272
ue s.
4
p o
97, 4
lege
»97;14«
ibidem ue s.
3
pos
in e emp o
adde »(`P
?)«
ibídem
ue s.
8
p o
56, 22
lego
»59, 22«
ibidem ue sum.
20
lege hoc
modo:
»
IF•
(251, 2)
uel
l
e. (250, 22)
uel
l
e
(222, 20; 250, 24)«
ibídem an e
ue s.
29
adde
:»
1
U
jz
L S I U
Rx N b U C
p
p o ius-
iu andum 248, 9;«
pag.
273
ue s.
36-39
lego:
»47)
uel
l
b
(249, 44. 22; 250, 2)
uel
lUb
(249, 16)
uel
IUb
(161, 9)
uel
lUb
,
(241, 23; 248, 49)
uel
ud (230, 3)
uel
IUd•
(249,- 8) [uel ub 228, 3; 245, 4. 46;
248, 22. 24)
uel
'L
id
(245, 18) = iudici- i.
e.«
pag.
274
ue s.
34
an e » also«
adde:
»
uel
e b 1 «
pag.
275
ue s.
32
pos
lege adde »44, 20??;«
pag.
276
ue s.
2
an e
le
cUm
adde:
»
eC
IS
39, 4
4
p o
lege,«
ibidem ue s.
46
adde : »e
1113» _ libe
in
subsc ip ione
1 87«
ibidem ue s.
23 p o 95, 2
lege
»95, 40«
ibídem dele
ue sum
31
pag.
277
ue s.
27-28
dele
ue ba
indo ab
_(j)
pag.
279 ue s. 4
pos
9, 4
adde
»;
9, 8«
ibídem pos
ue sum
15
adde :
»a - (i),
=
also p o
missionem
sc ip um esse uisum es
9, 9«
ibidem ue s.
36. 37
p o
»semel in
lib o
qua o :
in
lib o
qua o :
190, 5
el
251, 6
(hoc
loco p o
non)«
pag. 280
ue s.
47
(pos
248, 45;)
adde
»250,
2;«
(l;(Y)
=
manu-
490, 5«
lege:
»bis
Xg%VIII
N
ibidem ue s.
19
lege »inde
N g
U F
.«
ibidem ue s.
12
lpos
240, 12;)
adde
»250,
g;«
ibidem ue s.
24-
25
dele
omnia inde
ab
1TFCY)
c
ibidem ue
•
s.
36
adde:
»;
con . eliam nj =
nunca
pag.
281
ue s.
23 p o
212,
15
lege
»212, 8.
45«
pag.
282
ue s.
8
lego :
»j
J
U
p^,
R
e
=
nuncupa e
82,
21«
ibidem
dele
uc sus
11
e
16
c
ibídem pos ue sum
10
adde
»N
p o
nec 15, 3 (i.
e.
nec
ex
nunc
co ec um 2) « e adde deinceps
»N Á = ?? 9, 14«
ibidem ue s.
33-34
dele ue ba inde ab » o asse«
pag.
284
pos ue sum
12
adde:
»inde
apTC(Y)
p o ape e 186, 8a
ibidem dele ue sum
46
pag.
285
dele ue sus 1 e
2
e
22
ibidem ue s.
19
an e
200, 48
adde:
»20, 3; «
pag.
2S6
ue s.
25. 26
p o »uno an um loco
(136, 15) «
lego: » nus-
quam«
ibidem ue s.
29
an e
141, 5
adde »
136, 15;«
ibidem ue s.
40
lego
,
p C U Rem
pag.
287
ue s.
23
lege
»PVBLIVS MEVIVS«
dele is uncinis
ibidem ue s.
37
an e
37, 2
adde »
35, 4?;«
pag.
288
ue s.
33
lege »inde
pp .p
jS
(250, 17)
uel
pR•
(250,
8)
uel
pRRLS
(228, 24)
uel
mu
(
(236, 9)
p ae o is; «
pag. 289
ue s.
19
lego:
I U
C 1 S
(2, 12)
[uel
pu C l S
(2, 17)]
p ouinciis «
pag. 290
ue s.
18
dele nume os
230, 7
o
ibídem pos ue sum
24
adde: »q p o
-que 185, 5«
pag.
291
ue s.
30. 31 dele q •
usque ad
»18, 6;
i e o«
pag.
293
ue s.
8
adde • »;
con . e íam 28, 9«
ibidem dele ue sus
23. 24. 37
ibidem ue s.
25
pos
18, 14
adde: »;
168, 24«
ibidem ue s.
33
pos
quo
adde »34,
13; 68, 10«
ibídem pos ue sum ul imum adde: »__ p o
quoquo
22, 9«
pag.
294
ue s.
10
p o
92, 6
lego
»92, 6. 16«
pag.
21,5
ue s.
4
(pos
6, 12;)
adde
»9, 16; «
ibídem ue s.
24
dele »;
q
p o
quod 218, 9«
pag.
296
pos ue sum
4
adde:
»q
also p o
quia 218,
9«
ibídem ue s.
30
(an e
58, 14)
adde »9,
10 ; «
ibídem
pos
ue sum
38
adde: »
q O
=
-guando 92, 8«
pag.
297
ue s.
17 p o 52, 22
lege »55,
22«
ibidem ue s.
21
pos
178, 9
adde »(??)«
ibídem ue s.
33
dele
»34, 4
e «
I
XX
XIX
pag.
298
ue s.
8
pos
230, 22
adde »;
250, 13«
• ibidem ue s.
9 p o 109, 25
lege »109,
5«
ibidem ue s.
24
adde:
»;
1
2STlTUF
l
L
e
244, 5«
pag. 299
in ine adde:
»p_
u
ÁO
=
ei uxo iae 212, 5. 6
con .
R•u•
e uxo ia p«
pag. 300
ue s.
40
an e
11, 15
adde »9
12; «
pag.
304
ue s.
3
dele »el
173, 42«
ibidem ue s.
4
pos
103, 7
adde » e
79, 23«
ibidem pos ue sum
6
adde:
»s
also p o
es 153, 23 «
ibidem ue s.
29
an e
F
x(Y)
l l Ás
adde:
»
P'S
also p o
pos-
sun 162, 9«
pag.
302
ue s.
2
pos
SC•
adde
»uel
S•C
(20, 1)«
pag. 303
ue s.
34
adde »;
250,
pag.
304
ue sum
2
i a lege: E (i. e.
s ipula us es )
ibidem ue s.
49
lege:
»
T•
_ - en- 2, 4 (
h
O
T•
S l
x) ;
ue i
hojZT•slX«
pag.
306
ue s.
8
dele
»28, 44; «
ibidem ue s.
41
(an e
179, 2)
adde »177,
5;«
ibidem ue s.
20
p o »47.
18«
lege »17-48
«
ibidem ue s.
31. 32
dele omnia pos
co nmi i u
ibidem ue s.
39
dele omnia pos
i u ; ;
pag.
307
dele
ue sum 1
e
ue su n
6
pag.
309
ue s. 1 adde: »e
TOT
p o
es amen o 9, 8»
pag.
310
ue s.
6
lege ,p U C
l
s
ibidem ue s.
36
ini io lege
u•B•¡Z•
(250, 6)
pag.
314
ue s.
4
lege :
»
U
•
p_•
also
p o
u • B •
•
250, 7»
ibidem ue s.
27
pos
59, 12
adde »(??)«
ibidem dele ue sum
30
pag, 312 ue s. 8 p o 224, 14
lege )228,
48«
pag. 314
ue s.
35
(an e
ce ae)
adde:
»ape ae 212, 8 ;«
pag. 315
ue s.
21
pos
246, 3
dele signu n in e oga ionis
pag.
317
ue s.
25 pos que e la e c.
adde »20,
2; «
pag.
349
ue s.
30
pos
possi
adde »126,
15;«
ibídem ue s.
32
an e »e
404, 47«
adde: »e
250, 16 (uenie i
[p o
uene i ])
«
pag.
320
ue s.
36. 37
dele omnia pos »460,
8-9«
pag.
323
ue s.
42
p o
59, 9
lege
»57, 9«
pag. 324
ue s.
32
an e
86, 43-44
adde
»46, 12 ;«
ibidem ue s.
33
(pos
204, 2;)
adde
»242, 6»
ibidem ue s.
35
an e
404, 43
adde »56,
24;«
4-2
(jZe TipioNls)«
XL
APPENDIX
FRAGMENTA INTEIiPRETATIONIS GAI INSTITVTIONVM
AVGVSTODVNENSIA AD RECENSIONEM AE:1'IILII
CHATELAIN EDIDIT PAVLVS KRVEGER.
R.
Codicis Augus odunensis 21, qui con ine Cassiani Ins i-
u iones
a
lib a io saeculi
VII
sc ip as, nonnulla
olia
esc ip a esse
p imus obse uaui Guil. Lib i
1
)
nec amen uide u e uisse, quid
an igua sc ip u a con inea u . p imum ea de e nun ium a uli
Leopoldus Delisle
2
);
nun iaui enim ui cla issimus
ab
Aemilio
Clja elain
in olio
1
00
codicis Augus odunensis agni a esse ue ba
Gai 4, 45
aliae . . . ac u
a
.
unde spes o a es Gai lib um
nobis
in
oliis esc ip is huius codicis se ua um esse
3
).
oliis
au em accu a ius e
g
amina is appa ui
alsa
spe
nos
elusos esse:
non
Gai Ins i u iones,
sed
ea undem Ins i u ionum In e p e a ionem
an iguio e codicis sc ip u a con ine i Cha elain agnoui .
Qua nquam igi u hesau i
ab ipso
inuen i aes ima io ualde
deminu a es , Cha elain
ab ope e ins i u o non
des i i ,
sed qua
es
acie oculo um e
a e
e us am sc ip u am explicandi, di icilem
aediosumque labo em
ad
inem pe duxi . ac ne
in
hoc quidem
subs i i : em ipsam
in
In e p e a ione exposi am adeo adsecu us
es , u hia us con ex us ple osque elicibus coniec u is exple e .
De
indole In e p e a ionis alibi
egi
4
);
hoc
loco de condi-
cione
olio um, quibus
ea
se ua a es , e
de
lec ione eo u o
pauca p aemonenda sun .
Codicis Augus odunensis
olia 97-410 ad
Gai In e p e a-
ionem pe inen , p ae e ea qua uo
olia
an ea u im abla a,
iam edemp a e
in
Pa isiensem biblio hecam publicam ans-
la a
5
;;.
ex
his
XIX
oliis ( olium
98 bis
nume a u )
olia
103-1 10
p o pa e
legi possun ;
in
oliis
98
e 101
non
appa ue un nisi
4) Ca alogue gene al des manusc i s des biblio héques publiques des
dépa emen s I (1849) p. 17.
2)
Léopold Delisle, Les ols de Lib i au séminai e d'Au un. Pa is
4 898
(Ex ai de la Biblio héque de l'École des cha les LIX pag. 379 sqq.).
3)
con . Zei sch i de Sa igny-S i ung ü Rech sgeschich e uol.
XV
pag.
365.
4)
In -epheme ide no . 3 lauda a ol. XXIV pag. 405 sqq.
5)
Biblio héque Na ionale N.
a.
1. 1629
ol. 17,-20.
XLI
panca ue ba (§ 79. 80), in eliquis oliis an iquae sc ip u ae
ues igia i ace issima sun . olio um 404 e 409 paginae ec ae,
olii 108 pagina
ue sa ecen io e sc ip u a acan ;
cadena in
olii
105 pagina ue sa media desini . lib a ius li e is quas uocan
semi-uncialibus usus es ; locos amen ex Gai Ins i u ionibus
exsc ip os, ad quos spec a In e p e a io, li e is maiusculis
dis inxi
6
). idem passim sc ip u ae compendiis usus es isdem
e e, quae in lib o Ve onensi compa en .
Sex pagina um con ex um Aemilius Cha elain in annalibus,
quibus i ulus es Re ue de philologie, uol. XXIII (1899)
pag. 177-181 publici i is eci ; eliquae paginae u in qua a
huius oluminis edi ione a. 1899 ex schedis i i cla issimi p imum
ede en u , ide n singula i libe ali a e concessi , nonas quoque
pagina um iam edi a um ( ol. 104, 105, 108°, 1091 lec iones
mecum communicaui . p ae e ea ea undem sex pagina um ima-
gines a e pho og aphi eE ec as mihi ansmisi , qua um ope
sc ip .u am lib i an iqui cum lec ione edi a cou e e mihi licui .
duobus annis pos Gai In e p e a io ex pa e g iasi nouam
speciem indui cu is
.
duo um I alo um Con a di Fe inii, cuius
p aema u am mo em lu;emus, e Vic o ii Scialojae. qui ui i
pos quam bene icio Aemilii Cha elain omnium olio um imagines
pho og apbicas consecu i sun , diligen issimo ha um imaginum
examine ins i u o eo pe uene un , u hia us p io is edi ionis
plu imas exple en lec ionesque iam edi as mul is locis emen-
da en .
7
) his I alo um s udiis adiu us nouam In e p e a ionis
edi ionem a. 1903 pa aui
8
), quae in a paucis immu a is epe i u .
Folia au em an iqui lib i non in eg a in Cassiani Ins i u iones
ansla a sun , sed u o mae eliquo um olio um adaequa en u ,.
cum ma gine ex e io e pa s sc ip u ae esec a es . lacunas con-
ex us inde exo as in a uncinos quad a os hos [ saepsi
•
alias
lacunas impe ec a euanidae sc ip u ae lec io eliqui .
6)
con . § 66. 79. 80. 96. 97; in § 97 e o e lib a ii ini ium In e -
p e a ionis eodem modo dis inc um es .
7)
Bulle ino dell' Is i u o di di i o Romano XIII p. 4
sq.
8)
Zei sch i de Sa igny-S i ung ü Rech sgeschich e ol. XXIV
p. 378 sqq.
A =
codex Augus odunensis
A
eiusdem codicis lec io secundum
u. d.
Cha elain
A
Í
=
lec io I alo um Fe inii e Scialojae
A
k
= lec io nos a olio um
104, 105,
108
, 409
[ ¡
hí uncini saepiun lacunas, quae ma gine olio um esec o
o ae sun
s ellulis H
.
-) li e ae singulae quae pe ie un indican u .
^..
¡I:.
i
[LIBER PRIllI VS.]
ol.
107T
§ 4
Liben',
qui cum pa e inpe aue un Romanam ciui a em
Ga .
1,93
p op e pa is
[pe i ionem],
1
ciues Romani sun non p op e
pa is condicionem,
sed
p op e bene icium
[p incipis;,
I nam
nisi
modo
impe a o indulsisse , pe eg ini essen .
5
2
Quid si
solus pa e
inpe[ aui ciuz]
I a em Romanam?
non
libe i sun ciues Romani. nisi speciali e dica : pe[ o
I
I
—
c i
mihi
e
libe is meis ciui a em de e e digne-
min
[i.
eui
si
im] lpe a o indulse i , ^ien
e iam libe i ciues
Romani.
4
o
3
E
go uides, quod se[
]
I
ciui
eo
eg
ciui
ionis
p op e pa is condicionem
mani sun
**** [
]
^
in
debe
e
is e pa e [
]
I
15
ciui a em Romanam speciali e debe
p[e e e]
1
eum
po esi
*** [
] ie (?)
e
20
ü0'
-
-adbe[
]I—m(?)
a^ai
-
le be
i
ciues Ro-
ndum
qui
,
]
^
.
amen
e[
]
I
cadun
I
u (?)
ab
impe a o e
bene icium ib[
da e,
sed
25
[spe]ciale ius
le
[
]Cpe
.,.,.,.,...,.,.....,...
^
5
nisi] nisi eo
Mommsen
II
6/7
non
libe i] libe i
non
se .
I)
ue sum
6
suppleui
Cha elain II
7 pe o
suppleui Cha elain: es ne
pa[ e ]?
8
c i A
l
,
esc ip o?
I ali
mihi A
i
:
e suppl. I ali
9
ue sum suppleui
Cha elain
11 18
ionis A
c
,
e i ?
A
i
II
4
4
sun **** ] A
i
, sun —
A
^^
in
A
c
,
inpe iall
au
inpe a o
ndum
A
i
,
diem
Ac
II
45 is e pa e[ ]
A
i
,
ille pa e 20 ***I
o asse
eo
au
ca. A'
II
22
le be]
[specia]le
be[ne icium]?
I ali
II
u ]
'
(= u
au
us)
A'
II
24
.]
=
esc ip o?
I ali:
sequun u dubia ues igia li au
in
qu
Ai
II 26
[spe]ciale
I ali,
—cale
A
c
j]
le
A , li ?
A
i
II 27
pe A', p
A
c
:
paulloos
pe
sequun u
li e ae
en
dubiae üsque sup asc ip um es
po e i
A.
si maio essem , p ius delibe assem, p ius quaesissem
n[ec
Gai.
$, 4 63
he edi a] i em
adiissem; modo pe inconsul am ae a em e-
me e ad[ii.
pe o]
in in eg um es i ui. hoc, quod dici ex-
aneus, po es mino
su[us dice e], (
si
eme e se miscue i
bonis pa e nis.
5
28 Quod si maio [
ue i ]
1 ex aneus qui adie i uel suus
qui miscue i se bonis,
[in
in eg um]
es i ui non po es ,
omnimodo ene u one ibus he edi a iis, quia dees ill[i
auxili]
um, nec po es maio i, nisi exhibean u in e dum ius ae
causae, [in in]i eg um es i ui; nec eni
i
n nzaio ibus
I
gene-4o
ale bene icium d[
] o quidem hoc con igi .
29
Quidam , cum maio esse ae a e, con a opin[ionem]
1
adii he edi a em, quam pu aba non esse damnosam. ideo
[pu a]'ba eam non esse damnosam, quod aes alienum in
occul[ o
e al].
I eme se un plu es c edi o es, coepe un p o-15
e e
[abulas]
* cum debi um eci appa e e he edi a em
damnosam.
[he es, qui]
maio adie a , eneba u . dedi
loo e go p eces impe a[ o i,
]
II [
j non si quod ue a ,
me ui speciale esc ip um, u ecedel[ e ] ab he edi a e.
30I a dixi : igno ans, cum la e e aes alienum,
[adii]
he e-2o
di a em, pos ea eme si g ande debi um, appa ui damnosa
[ea
he edi as.]
e go a e pe o, u licea mihi discede e.
concessi ei impe a o .
31
Hoc e go I [exem]plo hodieque, si ali e p ocedis, pos-
sumus da e consilium, u
[suppl]ice u . nam acile
im-
25
pe an u ab impe a o e
ea
quae iam ab
[aliis]
impe a a
XLIX
isl
1111;
es¡im.
us. OaW
— 110
i
mioo '
no),
n '•
nulo
^
}1
;.
ue sus
4-3. 6-8
expleui Cha elain ^^
2/3
e
4
ime e
A
^
4
suus
u
dice e
I ali,
suus u i
Cha elain
j1
8
he edi a is A
°
ii
quia
A
i
,
quod
A
0
9
exhibean u (?)
A
i
,
exhibue i A
0
11 10/11
[in
in] eg um
es i uí
lSís
i
^°
nec enim maio ibus
(sic A
l
dubi an e )
gene ale
(sic A',
—ale
Ae)
n
^
0';
bene icium
d[
]
o ( o ? A
i
, o
uel
eos A
0
) quidem
(sic
A
e
,
quid
In
,
haec
si
ec e
ab
I alis lec a sun , ue su
10
equi i u
maio :
h l;;^`'
Gaius amen magis
ad
impe iale
(uel
speciale,
non ad
gene ale) bene-
icium
duci
11 con igi
(non
con ingi )
A
c
jj 12
opinionem
Cha elain;
o asse
opinionem damnosam
sc ibendum es ue sus
44
-
17
suppleui
{^
Cha elain ji
4
6
* cum
A
i
,
cum
Ae
jj
4
8
non
si quod ue a
A
e
,
ue a
3
/!^'
Ai,
sic
uel
die a A
k
:
unde possis es i ue e
[quia]
1 [debi i igna us
P^'
^^'^ -
a]die a
II
49
ecede e
ab
suppleui Cha elain il
2
0
i a] in e ea
Cha elain
I a'
l
.
adii
suppleui Cha elain
1
.
22
e go A",
om.
A
c
II
24
exemplo
Mommsen,
j1
^
l a^^'.
[--
110
]plo Al,
ip o ^
(unde
esc ip o
ha elain),
iplo
uel
];
ip o
A" II si
ali
e
p ocedis
A
e
,
si al (?)
cedi
A
i
,
si
ali *pcedi*
1
1!
A": si
alis
es
p ocedi
Fe ini
ji 25
supplice u
ó ommsen,
[—]ice u
¡^i
o
A0 A
k
, [—]ice
A
i
jj
25/26
impe an u
Fe ini,
impe an u
A
11
26
im-
pe a o e
ea
Cha elain,
impe a o ea
A
j!
aliis
suppleui Cha elain
11
im-
^
Q
p,li
pe a a sun
Fe ini,
inipe a a sun A
k
, impe a u quod Ae.
10'
Gaws.
*
**
•
2,186
,
iP eS
.es!
-:^^^, 111
.
,:~^be e^(a
,^ 1uP 10
le eS,
sem
/11 111,
:4111,
el
111J
...J1^
^o1Gl
e
; ;,
ehoi
'411
i
^
i e
i
Gi
bl
g^' ¡
^
Fhi
i^0;se^d^
•
n
n
11
^
k ^
1
eliá
^
adl
11q
1
^.
'
1:
0
1;
sun : aliud es nouum bene icium pe e e, aliud es
id
pel[ e e,
Gai.
32
cuaius
ex an exempla. Nam
pe
g a zanz
ac u a
es , u
si
maio
[si qui]
lice
pe
igno an iam omnimodo he es i ,
ei discede e
ah
he edi a e 1
cum habe . p op e quod
exemplo eius alii possun in in eg um es i ui
a
p ae o e.
s
33 E go ubi
[is
mi]no es qui adii uel qui se miscui ,
pe p ae o em uel pe p aesidem p ouinciae po es 1
[in
in eg um]
es i ui; sed qui maio
es ,
sine bene icio p inci-
pali non po e i in 1
[in eg um es i ui neque]
auxilium ex-
o a i ei he edi secundum ea quae ac auimus.
40
34
[Ex a]nei,
qui haben po es a em, quamdiu uolun ,Gai.
amdiu p o ahun
1
[adi ion]em
he edi a is. e quid in e ea
acien c edi o es? quid illo empo e 1 [
eba ]
in e ea
de
35
sac is, quo um
magna
e a obse ua io?
Ideo
qui
es a-
Gai.
men a aI[ciun , s]i sc ibun ex aneos he edes, dan eis ce -
4
um
empus 1
[ad
ce ]nendam
he edi a em, quod es
ale:
4 6
TITIVS HERES
ESTO
CERNITOQVE I:V DIEI[BT'S
CENT]VM.
SI NON
CRE-
VERIT, EXIIERES ESTO.
36
Is a dici u c e io p op e id 1
[ empus quod]
da u ad
delibe andum, hoc es ad dece nendum. ideo
1
[c e io
dic]i u ,
20
quia ad hoc accipi u empus, u apud
se
delibe e e de-
ce na , 1 [an
adeun]da
si he edi as.
37
E go
ubi da u c e io, au adi in a empus
e
ue ba
Gai.
dici
I
[e e ionis],
au si non dixe i ue ba c e ionis in a
38 empus, ezcludi u . Quae au em sun I
[ue ba e e] ionis?
25
S1C
dici :
QVOD ILLE GAIVS ME SCRIPSIT HEREDEM APEO
CERTNO-
39
QVE HEREDI]TATEM.
Nisi haec ue ba dixe i in a empus quod
p ae iniui
es[ a o ,
ex]cludi u , e iamsi p o he ede gesse i ,
e iamsi enea es he edi a ias. 1
[qua e nisi
ue ]ba dixe i
in a dies p aes i u os, he es esse
non
po e i .
80
2
pe
g a iam
sc ipsi,
pe
g adus ? A
c
* g*** A
k, sicu ?
Aí U
8 maio ...
4
habe j maio [adeundo] lice ... 4 he edi a e [licea ],
cum
esc ip um habe
p oponz Mommsen
11
5
exemplo eius A
k
?, exempla
eius e iam A
c
, exempluna e iam Ai?
11
in
in eg um es i ui
a
p ae o e]
ii p e
A
k
,
pup p e A
e
,
impe a e
A
i
1!
6
is mino
suppl. Cha elain
1
8
sed-
A
c
,
sed
uel
si
A
k
,
si
A
i
11 es
sc ipsi,
in e es A
e
,
i
*
A
k
,
Al
44 [ex a]nei
sc ipsi, [
]
nam A°
11
4
2
adi ionem
suppl. Cha elain
4
3
illo empo e
uiden u anspónenda esse
pos
14 quo um,
c .
Gai.
2, 55
ieba
suppl. Mommsen
11
16
ad
ce nendam
sc ipsi, * * * * * * *
ad
Ac
4 7/4 8
c eue i A
c
A
i
: possis e ia
m
de
c eue is
cogi a e,.
c .
Gai.
2,
165
1
19
id
A
k
?,
quod A
c
I
I
21
quia
A
k
A
i
,
quod Ae
11
dilibe e
A
11
22
an.
adeunda
suppl. Cha elain
11
24.
dixe i * ue ba
A
k
H
ue sus 25.
26.
28
suppl. Cha elain 11
26
sic
sc ipsi,
sis A,
unde
is I ali sc ib2cn `
11
28
ges
-
se i A^, gessi A
i
1129 [qua e nisi ue ]ba
sc ipsi,
[nisi haec ue ;ba
I ali
LI
Q1;111,,
E
l
1I^
40
E sei e (
[debes
quod
quan] um uul es a o empus da
Gai. 21170
le^
s
E,
ad c e ionem ; e I
[quamquam ple i]que
es a o es cen um
le°
dies dan , po es quidem e b euius] 1
[ empus da e],
po es
AIl<
a
dice e:
CERNITO
IN
DIEBVS X
l
CEBNITO
IN
DIEB
n
S
XX.
po es e
'
m
i:^
^
[longius]
cons i ue e:
CERNITO ET
IN
BIENNIO, CERNITO
IN
ANNO.
1
5
es ,"
44
^
Sed
uulgo]
da um empus e consue um es : c
DIEBYS.
i
o
'
42
- Dici e go 1 [he es ha]ec ue ba:
ADEO CERNOQYE
HERE-
Gai.
2.
16(s
iliu
",
ol.
108
DITATEM.
nihil quae i u nisi
de
dic ione
ue bo um. e go
i,
^
q
^ ^
g
in a empus ubi dica non in e es , u a uen p obe u .
in e im si ea
e[e e
sepa] a im dica , unde po es p oba e, 10
1 a0i0
^
quod ue ba c e ionis dixe i ?
d[ebe ]
e go adhibe e amicos,
iidi°Im
43 quibus p aesen ibus haec ue ba dica .
Quod si sin [e
e e-
Gai.2.167
Dle °aa,
io]ne
sc ip us ui , haec ue ba c e ionis dice e non coge u ,
9ui lesw "
sed
p[o es e ianz
p o]
he ede ge endo adqui e e he edi a em. 14
o eisl
44
Quid es p o he ede ge e e? ani[naum] habe e capi-
Gai.2,166.
I es:
ii
endae he edi a is. e go si au em enea au p aesen ibus
467.
I
NON
111
,
[a7 aicis]
dica uelle se he ede a esse, sa is aci adi ioni
45 he edi a is. Nam duobus [mo]dis ab ex aneis he edibus
,1 da ul;j
adi u he edi as , au c e ione au p o he ede ge e[ndo] ;
ioki
c e ione, u ue ba dican u ; p o he ede
ge endo,
u os en- 2o
el
^
da se animum [ha]be e capiendae he edi a is. sed he es
c ol
is, qui cum c e ione sc ip us es he es,
n[isi ue ba]
c e ionis
dixe i , he es esse non po e i . qui au em sine c e ione
i' eloed''
sc ip[ us
es ],
uel ce nendo uel p o he ede ge endo po es
` ioms il'
adqui e e he edi a em.
23
el;
10111
''
46
Ex hoc
[is a]
nasci u di e en ia : qui sine c e ione
Gai.2,169
DEa c
11
:
1;
;
sc ip us es he es, po es medio
[enzpo e]
epudia e he e-
emp
usC
í
l
'
:
di a em e ,
si
semel epudiaue i , paeni en ia
[ac us]
edi e
,de
¢°10
ad he edi a em non po e i .
^,'ba 1^0;', ^
47
Quid es epudia e? nolle
ca
[pe e]
he edi a em, con- 3o
a ia des ina io, epudia e. quomodo des ina io cap[ien]dae
he edi a is adqui i , sic des ina io con a ia, hoc es uolun as
,
"
-
`
1.
non cap[ien] di, olli he edi a em.
k
le^
sl
co
^'.:;
.
;
48
Qui sine c e ione sc ip us es , si ueli he es esse, es
lila ^^
he es, e [si no]li he es esse, pe di he edi a em; nam quod
3s
'
sd
`
'^^^s
°
49 nudo animo adqui i u , nudo
an[Zmo]
ami i po es . Vbi
Gai.2,1 ss
l li
`ul4!
I
a,
^
1
.
1 ;
l,^^
a
1pPl
G
p
'^
l
i ^
0,
0
'i/,
`ip,
^ QGF
,l14
C^
V,.^;íj^'á
^^
¡b'
^
IpCC
4
debes
suppl. Fe ini i1 ue sus
2. 3.
5-7. 15. 17-1
9.
21.
23-34
suppl. Cha elain
Il
5
e
del. II
8
de
om.
A.
li
9
amen;
m
A,
es amen um
Cha elain,
c .
Gai. Apog ap um pag.
308
II
10
ec e
suppleui Mommsen
unde] dum
se .?
II
11 adhibe e Á
k
A
i
,
adhibe
A.
c
II
1
2/1
3
sine
c e ione
Cha elain
44
e iam om.
Cha elain
II 20
ge endo
om.
A
II
21 sed
he es
A
c
:
expec es
con a si 22
nisi ue ba
mecum
suppleui Scialoja
ii
23 non]
nec
A
c
11
34
uelli
A.
am
---^-
LIi
au em cum c e ione sc ip us es he es,
non
ali e excludi-Ga11,46$
u ,
[quam si]
empus ansiue i c e ionis, quod
a
es a o e
p ae ini um es . sicu enim [ad]qui e e he edi a em
non
po es , qui cum c e ione sc ip us es , nisi
si
ue ba dixe[ i ] 6
c e ionis in a empus, i a
non
ali e excludi u , nisi exie i
Ga .2,16g,
50 dies c e io[n2s].
E go
si
medio
empo e dixe i
se
nolle
469.
esse he eden], nihil ei p aeiudica [e
po es , nam]
epudia e
he edi a em
non
po es , quae cum c e ione
de e a u ; si
adhuc [su]pe es empus c e ionis, po es ue ba dice e e ad-
qui e e he edi a em; ubi au em
[sine]
c e ione sc ip us es ,
40
si
semel epudiaue i , pos ea
pe
paeni en i[am] edi e
non
po e i .
51
loe
e iam ci ca eos se ua u , qui
ab in es a o
[úo]can- Gai. $,169
u ad he edi a em. qui ab in es a o uoca u , sicu au
ce '
i
nenl do au p o he ede ge endo i he es, i a e con-15
a ia des ina ione po es
am[i e] e
he edi a em.
52
Vbi c e ionem accepi he es sc ip us, non diu po es Gai.2, 466
[ a]he e adi ionem; nam au cogi u in a empus adi e au
excludi u ,
s[i
non]
adie i . qui sine c e ione sc ip us es , Gai. 2,467
ol.
1 os
amdiu po es delibe a e, quamd[iu] II [--]
uolue i , empo e
20
53 non
u gue u .
Sed hoc ipsum noce c edi [ o i]bus. ansie un
cen um dies e adhuc is e dici se delibe a e; [ ansí]i
annus e adhuc dici se delibe a e; empo e enim non ex-
54
clu[di u ].
E go si uolue i pos quinquagin a annos adi e
he edi a em, expec[ abu]n c edi o es exi um, nam nihil pos-25
sun hodie ace e: du a ille se
[dici ]
delibe a e, conueni e
eum qui nondum adii non possun , bona p osc ib[e e
non]
possun , quia adhuc ince um es , quin habea de unc us
succes[so ]em. quo um enim bona p osc ibun u ? eo um
qui sine successo e mo i[un ]u .
so
55
Ne
e go
hoc
incommodum c edi o ibus obs e ', sole
p ae o adi i
[ab
i]psis c edi o ibus, u ipse cons i ua diem
he edi sc ip o uel qui
[ab
in] es a o uoca u ad adeundam
he edi a em. e dici p ae o :
lu[beo]
illum he edem in a
cen um dies delibe a e, an debea adi[ e he ed]i a em; scia 35
au em me c edi o ibus pe missu um bona
[ill]
a p osc ibe e,
..,_
^ ......... . ...^.^ -
lacunas huius paginae expleui Cha elain ((
4
nisi
si
A
k
,
nisi
A^
Ai (^
7
p aeludica e
Mommsen,
p aeludica i
Cha elain
epudiaue i
epudiaui
A
i
(
edi e
A,
adi e
mauul 1l ommsen ((
44
uoca u
Cha elain,
uocan u
A
11
15
i he es i a e
A
(Cha elain
secundis
cu is
hace
legi omnino ec e) ((
20 [—]
[
]s
A
i
?
i(
27
p osc ibe (e
non]
A
i
28 quin
A^,
quin
uel
en
A'
(Í
36
[ill]a
Cha elain,
he edi a ia
I ali.
LIII
si
in a empus
non
adie i . * *
Hec
el diu ius
delibe a-
Gai. 2, 4
67
m
9
ll
[—Je .
lU
B4' .
56
I aque in a empus quod a p ae o e p ae ini um es
0
1
omnimodo adi e
[de]bebi
au si non adie i , bona p ose i-
a iop
4
`
,
ben u ; e quod dixi Gaius, p ou mo[de] a us ue i ipse
5
pu(
1
,
p ae o , i a empus cons i ui u .
s u
57
Ecce
habes e[me]dium, ubi
sine
c e ione sc ip us es
Gai.
2,
4
70
/14
uel ubi ab in es a o uo[ca] u ad he edi a em. quodsi cum
•
US
c e ione sc ip us es he es e longum
[ epus]
accipi , in e -
J1 e
^i
m
dum
e e
nisi ***
in
biennio,
in
bi[en]nio
ex-
4o
1,1
pec abun c edi o es, u um adea ille he edi a em,
[an]
[une°°,,
excluda u .
non
ali e enim e
gcludi u , nisi empus quod
ieu!
al.
a
es a o e p ae i[ni] um es implea u .
58
Quod e go ace e non possi , qui c e ionem non habe ,
e o°aii
[ad]eo po es ace e, qui longam c e ionem habe ? a po es
15
in e pella i
[a
c] edi o ibus, u ipse p ae o mode e u em-
° Pmel;
pus
adeundae he edi a is e di[ca] : nisi in a empus adie i ,
adi a°c
pe mi am c edi o ibus
bona
p osc i[be ]e.
iplusK:
59
Omnis c e io ce um nume um die um habe . nam
em
^a,
es a o
[cum]
da c e ionem,
non
simplici e dici :
CER1 ITO,
20
1
.'aOsiQiUGi
sed
dici :
cER[1Y]ITO
IN DIEBVS TOT.
necesse es u exp ima
i
1711
nume um die um. alio[qui]n
non
es c e io,
si non
dica
TOT
loU i
DIEBVS.
e go
omnis c e io ce um [n]ume um die um habe .
l
a
^;
60
Duplex nomen es c e ionis. nam quaedam c e io
[d]
ici-Gai.
2,
474
ipUS
bil ^^`
u ue bo um ce o um die um, alia dici u uulga is c e io.
25
pi
,,
in e dum [c] e io
sic
da u :
CERNITO IN DIEBVS CENTVM ; SI
NON
coaueo^^^
ol.
4
0
6,
61
uniue si as, ubi he edi as di ec is ue bis
Gai.2,247
elinqui u sing[
] lega a singulas
es
elinqui . 11
sed
Gai.2,250
uniue si a em
in
omnibus
es[
]
dimidiam uide u es i-
30
1-3
** lice
ei
d. delibe a[—]
e i a quod A
c
:
es ne i a:
scilice
si d.
delibe a[ue ]i i aque?i
4
[de]bebi ,A.
i
?, [—]a u A
c
II 5
mo[de] a us
ue i
d
i
,
mo[de ]a us ui
A
C
JJ
8
[uo]ca u
.A.
i
,
[uoc]a u A
c
JJ
9
p o
accipi
malim
accepi
II
40
lacunam Mommsen i a supple :
[in
biennio iussus
ce nie e,
nisi [ce ni ]
in
biennio,
I ali
sic:
biennium accipi , nisi ce ni
in
bienno
4 2 non
ali e enim A
c
, nam ali e
non
gi
,
ji
4 4
possi
posse
45 [ad]eo
I ali,
[id]eo
Cha elain
II ¡acunas
ue suum
46
-
26
suppleui Cha elain
II
22
alioquin
sc ipsi,
alio[Ak]n
uel
alio[*] enim
A:,
alio
[modo]
enim
Cha ela n
II
si non
^
i
, e nisi 25 ue bo um
del.;
Mommsen emenda
ue bo
II 29
alia e e deside an u :
sing[ulae
es,
ubi
pe ]
JJ
30
es[ i ui e qui] dimidiam
supple
Mommeen: unde I ali emen-
dszn i
p
omnibus ebus uide u es i ue e e qui dimidiam es i uF ,
^l
CREVERIS, EXHERES ESTO.
iB
LIV
ue e. e go e si dica :
BOGO,
V[T
he es
VICB
SIMAá
PARTEM MERE—
Gai. 23250
DITATIS R STITVAT,
uniue si a is
di[ci u eicommissum;.
I
^^
^,
6
2
Vniue si a is dicimus,
id
es iu is, eo
ipso,
quod pa s
,(^
aliqua
[he
e
di a is
es]I i ui u
q
e um pa s
,^
e
e con a io si
sin[gulas
es]
1 elinqua ,
id
es
si sin-
5
1
gilla am elinqua , e ialn
si
o um [pa imo]lnium,
non
dici u
i
o
uniue si a is ideicommissum,
sed
sin$ula um
[ e um idei-
3
commissuma]. I
G
'
31
63
P
pos ea ,
quid
in e si
ín e
uniue si a is idei-
1'
^h
a1
commissum e singula um
[ e um adezcommissum] .
1 qui
es
i
o
ag os habe
in pa imonio
suo e dici :
TITIV[S
HERES ESTO,
deinde
a],dici :
ROGO
TE,
VT CVM ADIERIS HEREDITATEM, ILLVM
ET
ILLVM
[e illum
AGRVlI ]
IiESTITVAS:
lice paene o um pa i-
monium elique i ,
[non dici u ]
1
uniue si a is ideicommis-
sum,
sed
singula um e um
ideicommissuma.
sed
si pa s]
1 -15
aliqua he edi a is elinqui u
pe
ideicommissum, dici u
6/ uniue si a is
[ ideicommissum.
Yoca]lbi u
alias
he es di ec is
ue bis ins i u us, alius ideicommissa ius * * [
] I he edi-
a em,
non pa em
he edi a is.
.
65
Fideicommissa ius
non
po es suo iu e adi[ e
he edi a-
Ga1.2,25I
em],
1
sed
debe
ab he ede
pe e e. e hoc es quod dici u 24
uulgo, ideic[ommissum
non in
usu ]pa ione esse,
sed
in
pe i ione, nec
bona
debe
usu pa e, sed
[pe e e]
1 debe
ab he ede,
u
he edi a em
ade[a
e ]
1 es i ua ei ideicommissum. nam he es ins i ui u di ec is 25
ue bis [
] j pe i he edi a em,
sed
suo iu e po es
adi e e adqui e e
si[
]
1 h
*
*
**
au ideicommi i
h
bona ide
qui
1 nam
he edes
non
aci nisi
di ec a
ins i u io,
sed
in e dum is quidem e i
1[ oco he edis]
1 ideicommissa ius, in e dum e i
loco
lega a ii.
30
66
Apud ue e es au em neque loLco
he edis e a ]
neque
loco
Gai.2,252
lega a ii,
sed loco
emp o is. plene
e go
ex[plicabimus],
quem-
lacunas ue suum
4. 2. 4
-
6.
1
2
suppleui Cha elain
II
4
pos
es i-
ui u
expec es
quamuis minima e um pa s elic a si
II
9
an e
pos ea
lblommsen supple
quae is
13
e[ illum ag um es í uas
I ali
II
15 e um]
A
%
e um
id
es ag o um
a
A'
II
4 8
ins i u us
a.
ideicommis-
sa ius
ad
supplemen um
a me
p oposi um lege un
**]
sed n
A
i
?
II
4 9 non
.A
c
,
n
Ai
II
20
lacunam suppleui Cha elain
II 2
A',
idei[
]
A
c
II 23
[pe e e] debe
ab h.
u (u
ince um)
he edi a em
ade(uel adi)[a e ]
I ali,
debe
eliquis omissis
26
pos
ue bis
ex-
pec es e e
ideoque
non
uel
neque
ab
alio
(sic
I alin
27
adi e e
A
i
,
au
di ec e
II
27/28 h***
*
au — qui]
sic A
c
,
h
e . . . . sib
A'?
II 29
an e
sed
nescao an alia in e cide in :
e go
ideicommissa ius es i u a he ey
dila e
no
n
i he es,
c .
Gai.
9, 454
II
is
4
e
,
o
nz.
4i.
qu
iJi
LV
',IN
1/14111
admodum apud ue e es loco emp o is ui ,
e
guando hodie Gai.2,25
^
el
^
id[eicommissa ius
loco
he edis es ]
1
quando loco lega a ii.
TVNC ENIM IN VSV ERAT El CVI
[RESTITVE]BATVR
dI
llsi„
HEREDITAS NVMMO VNO EAM HEREDITATEM
[DICIS
^
pl
I
^,
CA VSA VENIRE] .
5
^,
^
l
I^i
67
Sicu supe ius diximus, ideicommissa ius apud ue e es
hl'
nec he edis lo[co
ou
nec]
i
lega a ii, sed emp o is. nam
,
ú
qui ogaba u he edi a em
es
[ 2^ ue e],
1
apud ue e es ad-
/"
94
hibeba quinque es es lib ipende[mque
e
ima]lgina ia uendi-
188
&
,
ione uideba u uende e he edi a em illi
[ideicommissa7
•
io;
lo
biil,
1
ol.
4
o6
unde]
1
loco uendi o is he es ipse, ideicommissa ius loco emp-
olum
1
o is e a[
e s ipula iones] l[in e pone]ban u
in e he edem e
ideicom
.
ideicommissa ium, quae solen in e poni ín e uendi o em
hip
e
1
[emp o] em, ubi ins i u us he es uendi he edi a em.
im II
68 Nam quando he es he edi a em de e e
1 [* * gen]e ali e 4 5
ees
d
quia one a he edi a ia apud eum maneban e , ac iones
i
Úe^
u quid-
-11
he k.
quid uendi o he edi a io
I
[nomine]
solue i bona ide
I[
—] i emp o is nomine
20
] esse **** debe
debea sed dis — 1
^.,,....,...,.,
ue4c¢;,I,
4
^,
4
e ] e iam A
ii
3 uno ... 5
uéni e
sun ue ba Gai
ii
3
[ es i ue;ban-
(^b
.
u
(n
li e a expune a) A ;i
7
nec
A
c
,
neque
Ai
il
he edes
A iI
lacunas
'
ue suum
7-9.
42.15
suppleui Cia elain
!l nam
.
A
e
,
namque A
i
I
l
8
es[ .i-
i1
^
ue e]
A
c
,
es [i ue e]
A'
II
15
di e e
A
II
46
quia
A
i
,
quod
A
c
11
mane-
p^
^'^
ban
A
i
,
A
c
e ac iones
ac ion—
[I
47
pos
ac iones
I ali
sup-
'^^`
`'^
plen :
°
ei e
in Ki i
Ki i
daban u ,
ab
emp o e i a s ipulaba u
11
49.
di
Ai,
c
'
A
20
o io
A
ii
21
esse
» *» *
debe
A
l
,
—
II
emp o is
em
^d ^ p
/
esse
A
c
22
debea
dis
A
i
,
Ac
^,
s ^ Ai
li
sed
123
se
^^-
II 24
e
A
i
,
le
es
s ipulaba u
emp o ió
44
c
,.
^,
il
[
]
i^
pon
A
c
:
an e
spondes
I ali
i a
A
i
25
A
l
,
[
]
emp o
II
spondes
sei
iu^s,
supplen
ue bis
II
26
condemna us [ ue is ueI
bona]
ide
solue is
Ai,
(
o
1 ií0
i
ú
^
^ {
1
condemnabe is
[»bona]
ide
solui
A°
11
28/29
solue o
illis A
i
,
solui
A
c
1
29
a u .
Ai,
ec
Ac.
di
[
]se
e s ipulaba u quidquid uendi l [
] es
emp o i a:
s ipulo a e, in e ogo e sollemnibus ¡ [
] spondes
25
quidquid he edi a io nomine condemna us
1
[ ue is
uel bona]
ide solue is
'[conclemna] us
ue o in iudicio, bona ide sol
-
ue o illis p i a im iis sempe de 1 [
] a u
,
mani es um esse debi um ^ [
]
li iga e
Gai^,$52
( [
d* solue o.
!
69
Ideo
hoc dici ne
pe
iudioem supponas hoc ( [
] /
modo
*
c edi o ** dica ***** soluis he edi a is
no;[mine
—]d
condemna us
ue o
uel
1
eddi
1 [
]5
s ipulaba u e emp o hoc
modo: si
quis c edi o he edi-
a ius 1 [
] p opone e ac ionem
de ensionem
suscipe e
sponl[des?
] * pos ea
c edi o i ego soluam * 1 [
] e pos ea agam
con a e:
suscipe de ensionem
in
em 1 [
] ue is au
4
o
si
uic us ue is
1
[
s]us ineas **
non
seque u , u one a
he edi a ia
I
70
[* **
e]
con a io
ideicommissa ius in e ogaba he edem:
quidquid
he edi a io nomine
1
[exege] is,
mihi da i spondes?
15
1
[he edi] a ios
p opone e ac iones ac u um esse spondes?
*
*
e
1 [
] em
in
em
siue
non
ille exiga ,
sed
mihi enea u , 1
[
a]c ionem cede e
sed
hae 1 [
]
in e poni in e he edem e ideicommis- 2o
sa ium.
ideo
apud ue e es
loco
emp o;[ is
e a ].
71
loe
ipsum pos ea uisum es emenda ione indige e
1 [
]
he es au em pu e he es
ba em e ga 1 [
]ibus he edi a iis ei donaban
[
]ieci ideicommis-
25
sa ium e diceba : ueni, suscipe
causas
ol.
4 03
[unum
uel
duo olia
uiclen u pe iisse]
71
a
qua a ex
bene icio
sena usconsul i Pegasiani amen dici
Gai.2,257
illam
d[
]
1 e iam he edi a em, u
non
si ei necessa ia
ipsa qua am da e [
] ( aius p ospec um, cum an ea 3o
1 [
]
li iga e
A
c
, [
li iga e
A
i
(
2. 3. d
* solue o
ideo
A
i
,
de
A
soluo
induo A
c
((
3 pe
A',
p—
c
((
hoc
i
,
h—
A
o
((
3-5
hoc [
]
modo
* c edi o ** dica ***** soluis he edi a is no[mine
—]d
Ai,
h—[—]— nudum
e
he edi a e
soluis he edi a e
—[—] A
o
((
5
uel
1
A
c
, úel *
A' (( 6
e emp o hoc
modo
A
i
,
ex
hoc e
dolo malo
A
c
((
7. 8
quae
pos
ac ion
lec a sun , deben u I alis
9
e
A
i
,
nec A
c
()
40 ue is au
A^, **ce * A
i
(I
12 **
non
A
i
, ei
non
A
o
II he edi a ia
A
i
,
he edi a is A
o
(( 17 ac iones
A
i
,
ac ionis A
o
, *hke
A' ((
18 em
incas
siue A
c
(( 49 cede e A
i
,
Ac ((
20 sed
hae A
i
(I
21
suppleui Cha-
elain ((
23
he es
a. p.
he es A
e
, * a
pu—
A
i
((
24
ba em A
c
, *a em
A
i
; el
,
**
A
i
((25
ieci
A
c
* * *
Ai1(
28ex
uele
Ao(( amen
Ai?
am
((
29 d
e iam
(e * A
i
)]
possis
empla e
damnosam esse
30
qua am da e
A
i
,
qua a ** de e Ac
Í(
aius
A
l
,
alus
A
c
: es ne
[me^-
bus?
(J
cuco]
c
A:
es ne
q
(= quam) ?
)Q^^
¡1.
I
^'+
LVII
p ospec úm es sena usconsul o T ebell[ ano--] I in e
Gai.2,257
72
n.
ueli **
*
*
**
im adi
[
]
1
pos ea in oduc um es Pegasianum, ne
pos
* * * * *
**
en es [
]
1
enem libe i
****
um
sena usconsul i
Pegasiani ** de qua a [
]
1
72
sibi inu ile
e ine
1
u
he edi a em]
esse sibi suspec am
adea ideicomm [
]
^
us
he es au em
non
dica
he edi a is [
]
1
pa em
noli adi e he edi[ a em]
1
(72)
5
adi [
]
+ Gai.
2, 258
--
ideicommissum
ui , u
si
he es
4o
he es
d[ica
ius esse adi ionem,
us p ae[ o
*
uel]
1
p aesidi
he es
45
ins i u us [
]
1
pu a
po es dice e: ille sc ip us he es
oga us es mihi
es[ i ue e; he edi]( a em;
suspec am sibi
esse dici .
ego
pa a us
sum
[one a]
he edi a is in me sus-
cipe e. meo pe iculo adea e es i [ua
he edi a em.
si]
1
coac us he es adie i he edi a em
es i ue i he edi-
20
a [em --]
1
e e [
]
1
es i u ae es
he edi a is
loco
he edi a em oga us es es i ue e,
non
quod suspec am --
[
]
1
e noli adi e
25
coac us si adi[ e coac]I us adi e manea obliga us,
huno
edde e he edi a[ em cons]i i u um es , u i a ansean
ac iones, ac
si ex
T ebel [liano es i] l u a esse be edi as
Pegasian[
]
1
e espondemus ,
ex
sena usconsul o T ebelliano ac ion
es
30
$
n.
ueli
A
e
,
n
ui A
i
II 3
in e adduc um
pos
iud' iui en es
(an ea
iud'um an es)
A
e
,
pos ea lice e *en es
A'
6
adi
Ai,
/l
e
II 7
dica sibi inu ile ideicommissum he edi a is
A
i
,
idei-
commissum
8 pa em
e ine
A
i
,
pa e
emi
ji 40 u
A'
14 he es d[ica
h
;
]
I ali
42
us
e iam adl ion
Ae,
ius esse adi ionis
A
l
:
e pe iculosam eius esse adi ionem, adea ideicomm[issa ius p ae-
o em uel p aesidem]
supple e possis
14 p ae[ o l uel]
suppleui
Cha-
elain 11
17
lacunam suppleui Cha elain
U
18
pa a us] oga us
A
p
20
coac us
A
1
,
Ae
II
he edi a em
es i ue i
h.
A
l
,
i
a em
A
e
22 e e
A
l
,
Ae
23
he edi a is
A
i
,
h
Ae
H
loco
—
A
e
:11
24
suspec am A
i
, suspec a A
c
25/26
noli
ac i e
coac us si adi A
i
,
Ac
28 [ es i] u a esse he edi as
A
►
,
.Q.
c
II
29/30
pegasian (--)
e espondemus A
i
,
e
mus
Ae.
ans e e[ndas
si con]
i pulsus
he es
a
ideicommissa io adi
Gai. 2,25s
he edi a em e es i ue
is[ am
]
1
one a [
] 1 qua am,
sed
omne ius he e-
di a is ans e , e sena usconsul o
P[egasiano]
1
ideo locas
i ,
quia non
habe quad an em
bene icio
es a[ o is]; 1 o am
5
enim he edi a em oga us es es i ue e ideicommissa io;
[su-
spec am] I
dixi e nolui adi e
ipsius [
] 1
ol.
103T
quan um ad
ideicommissa ii con en ion.em e pe misi ins i u us
[
JIU
[
]
e i sc ip us he es, ipse quidem omnino emo-
lumen um
non
el[ ine ],
sed
omne ius he edi a is ans e u
1
o
ad
ideicommissa ium, i a u ac iol[nibus
ene]a u
uel habea
73
obnoxios debi o es
he edi a ios.
Nam
ipso
1
[sena usconsul o
Pega]
siano
a
p ae o e coac us he edi a em
he es
adie i e es i ui[e i
he edi a em,
] ansean ac iones, ac
si
ex
sena usconsul o T ebelliano es i ua;[ u .
]
non
es
4 5
locus T ebelliano,
sed ex
Pegasiano is a ideicommissa `
[
a]c
si ex
T ebelliano es i u a esse .
74
Vides e go,
quod
si
unlue si a is]
ideicommissum oga-
us si es i ue e ,
id
es he edi a is pa isue 1
[eius]
non
e en a qua a, um cogi u adi e he edi a em, e iamsi
I [c2c n zo
singulae]
es
elinquan u ,
non
cogi u , sicu
si
lega um si
singula um 1 [
]i u he es adi e, u de lega a io, e
si
singula um e um si 1
[ ideicommissum. ali ]e
e go in
uni-
75 ue si a is ideicommisso placui p op e uolun a em. Quod
I Gai. 2, 259
[
]
es
de
eo
he ede,
qui
ex
asse sc ip us es , e iam 25
de
eo qui
p o pa e
1
[sc ip u]s
he es oga us es es i ue e
he edi a em
s
ex un1 [cia oga]
us
si es i ue e, ex
^...,.,.,...,.
4
suppl. I ali
he es A
i
, adi e *
A°
4
ans e
A
c
,
ans e u
A
i
5
habe
q. b.
es a[ o is] o am enim
I ali,
habe u ex-
[
]
o
Ac
II 8
pe misi ins i u us
A
i
,
p imis
Ac
h
9
qui-
dem
A
c
,
quod A
i
10 ans e u A^, ans e A
L
,l 12 sena usconsul o
Pegasiano
es i ui Cha elain
4 3
pos
[pega]siano
A
c
legi
pos -
quam (?),
uix ec e: expec es
cau um es , u
si II
a
p ae o e coac us
ad umb as li e a um es i ue un I ali
11 45
pos
es i ua u
supple e
possis:
in
hoc enim ^^ 16 is a ideico nmissa
A',
is a ic io
A
c
. .
is a
he edi as ans[ e u , a]c
expec es
49
pos
pa isue
(sic A
i
, om. Ac)
deside an u e e alaa:
[eius uel e en a uel]
non non
A
i
, *
A^ ^
21
es
elinquan u A
i
,
e
eliquan
cum singulae
supplen I ali (`
22 an e
he es
expec es
e um
non
cogi u
(cogi a
suppleui Cha e-
lain)
II
e ]
expec es
i em
II 23
[ali 'e I ali, [—J
e
A
c
II 25
es
Ai,
e A
e
: quod [au em
dic an]]
es I ali
malim
quod [au em cau um]
es
27 s
]
dimus u
si
.
I ali
11
ex
un[cia xoga; us
suppleui
Jllommsen,
'11 .
O»,
LX
unus]
de u iudex,
sed
e plu es,
non
e i legi imum,
sed
Gai.
4,
4
09
404 impe iale. E
e con a io
[ui bono um]
ap o um ab io
p ae o ia es ;
sed si
apud unum iudicem ciuem Rolnanum
[e in
u] be uel in a p imum u bis Romae milia ium
Romanus ciuis
[age
con a
ciues Roman]
os
li iga o es, e i
5
legi imum iudicium.
105
Vides,
quod
non
quali as ac io[nis e i]ci au legi imum
au impe iale iudicium,
sed
nume us e locus e condicio
[pe sona um, u dixi]mus.
ea causa
in e es
ín e legi ima
iudicia e impe iala.
40
406
Hace si
ene is, iam
[uide is, quod]
in legi imo
iudicio
Gai.4,106.
ipso
iu e ac io consumi u ,
in
impe iali iudicio numquam
'1°7
407
[ipso ju e
consu]
mi
po es .
In legi imo ludido non
omnis
ac io consumi u ,
sed ea sola,
quae habe
[in en ionem pe ]-
sonalem
in
ius concep am : nam es e
in ac u a
concep a.
4 5
4
08
Dicis:
SI
PAR[RET TE DáRE]
OPORTERE TOT MILIA
uel
ILLAM REM
e
QVIDQYID
TE
DARE FACERE PRAESTARE OPORTET;
is a es
pe -
109 sonalis
[ac io
in
ius]
concep a. Nam ubi
in
em ac io p o-
poni u ,
non
po es consumi
legi imo
[iudicio
]
quomodo:
SI
PARRET ILLVM FYNDVM MEVM ESSE
EX
IYRE QVIRITIVM * * *
e
20
ege is
in
legi i[mo
***
II
**
,
non consumís
ac ionem. amdiu
enim po es ibi compe e e ac io, quamdiu domi[nus
es,
nam]
ec e dominus quandoque dici : íSI
PARRIiT ILLAM REM MEAM
410
ESSE
EX
IVRE QYIRITIYM. [******]*111
li igans audia u
in i
u-
diciis diue sis
pos
p imam ac ionem
*
e
*
[******]**
opponi-25
u excep io
eí in
iudicium, hoc es
si
adhue pende iudi-
cium, [* * * * * *] um deduc ae,
si
iudica a
in legi imo
iudicio,
ei iudica ae
de
[******] * iudica ae ******le.
4
e
del.
I I
2
e
e con a io
A
c
(secundis cu is)
11
4
[u] be A
k
, u bem
A
c
(j
9
pe sona um u dixi
suppleui Cha elain, * * * * * *
A
11
ea causa]
ea
*
(e ?= causa)
A
k
,
a io
A
c
11
4
4 haec A
k
, hoc
A
c
H
4 3 ipso
iu e
consumi]
mi
A
k
,
si
A
e
ac io
in
ius
suppleui Cha e-
lain
11
4 8
nam
A, non
sed ,
u lege un I ali
ubi
in
em ac io
p o-
poniLu A
k
, ue bis
in
em ali opponi u A
e
1¡
49
consumi
legi imo]
consumile legi imum
A
h
A
i
, consimile legi imum A
c
11 [iudicio ac io]
J.
Willems
11 20/21 * * * e ege is] ai (?) e ege A
k
, 1. i . e ege es
A
°,
lice e ege is A
i
11 21 **
non] p
(uel
qs),
Id non
A
k
, am.
(=
amen)
non
A
i
?, um
non
A
e
22
nus
es
suppl. Da es e,
nam
addidi p op e
lacunae spa iuna
11
23
em
om. A
ii
24
3,m
A
l
,
em
A
i
,
mus A
c
:
L
ne i e jum
supple Mommsen,
[ne au em id]em
I ali
11
25
*e *] e e A
c
, *e
i
Ak
**opponi u
A
h
, e
opp. A
c
, ei opp. A
i
i{
26
excep io ...
28
deduc ae]
11lommsen haec dele is ue bis
ei
in
iudicium
i a sana e s ude :
excep io,
hoc es
si a. p. i.,
[ ei
in
iudici]um deduc ae;
possis haec quoque emp-
la e:
excep io ei
in
iudicium [deduc ae, uel ei iudica ae], hoc es
si
a. p.
1., [ ei
in
iudici]um deduc ae
11
27 in legi imo
iudicio
ec ius abesse ji
28
*(an e
iudica ae)]
in
A^,
u
A
k
?, uel Ai.
QÁIV
B.
** **
444
Sun e ac iones quae dicun u
in ac u o , de
quibus
Gai.4,4 od.
iam
[locu i
s]umus. E
in
ac um ac io
non
consumi u ,
quia
4"
quod ac um es in ec um ie i
non
po es .
pu a
[deposi ]
i
ac i0
eS in
ac um:
SI PARRET ME DEPOSVISSE APYD ILLVM GAIYM
SEIYM ILLAM REM
[NEC REDD] ITAM
ESSE DOLO MALO ILLIVS GAI SEI, 5
CONDEMNA ILLVM.
numquam
ex
eo quod
[ac um es
in] ec um
41.2 esse, cum deposuis i, . po es . Venis e dicis: sI
PARRET MB
DEPOSVISSE.
[deinde]
dicis : quod semel ac um es , in ec um
ie i
non
po es ,
si quid
opponi u ibi
ex
[cep io, quod
í`]am
es
iudica a es uel
in
iudicium deduc a es .
40
44
3 E go
neque 'i
n
ac um
[ac iones]
consumun u neque
in
em,
sed
solae ac iones
pe sonales,
quae haben
[in
ius
concep ]
am
in en ionem.
414
In
impe iali au em iudicio numquam ac io consumi u ,
sed
sempe
2
locu i sumus
es i ui Cha elain
e
A
c
A.
k
,
e iam A.
1
[de-
posi ]i A
i
, [
]
e
A
c
II 6
ac um] ac um
Cha elain
11
8
deinde
sup-
pleui Mommsen 11
9 si quid
nescio
quo modo
co up um es
II
excep io
quod iam
es i ui Cha elain
II
45
pos
sempe
alia deside an u :
ex-
cep ione
e
i
iudica ae uel ei
in
iudicium deduc ae
opus
es .
45
EPIMETRVM TH. MOMMSENI.
U pa es nos i lae a i sun ecupe a o Gaio, i a nobis quo-
que similis so s e eni ,
sed
i a similis u gemma ca boni. Gaius
ille edi i us
iu is Romani no i iam
uni e sam illus a i o mam-
que eius apud nos os commu a i ;
ex
hoc
Gaio
non
Gaio
ad
e us am doc inam ix quicquam accedi ,
sed
p uden iae la-
ben is condicio aliqua enus decla a u .
Codex Augus odunensis ipse op imae no ae es
Galo
Ve o-
nensi nequaquam
in e io ,
sc ip us compendiis iisdem, o ho-
g aphiae i a p obae , u
a
i iis inde
a
qua o saeculo ecep is
immunis e e manse i .
b
e
y
nusquam pe mu an u ,
e
e ae
1),
i
e
e
in
ocabulo um e mina ionibus
2
)
a o.
Ae a em eius ge-
ne is lib o um u p uden io es ix audebun de ini e, i a epu-
an i, quod
ex
ges is
de
Theodosiano ecipiendo in ellegi u ,
medio
saeculo
quin o
no a um iu is usum lice impe i is odiosum ni-
hilo minus adhuc iguisse
non a
y
e o
idebi u absimile ci ca
ea
empo a huius codicis lib a ium ixisse;
pos ea
ix c edide im
an iquam consue udinem i a inco up am du a isse.
Sed a
lib a ii
a e
e excellen ia auc o is in an ia e exili as
i a abho e , u
Pseudo
-Gaius Augus odunensis
in
men em nobis
e oce Ba io um nos o um poema a cha ae mundi ie e ypo-
um ni o e ipsa
se
i iden ia. Gaium Ve onensem e Augus o-
dunensem qui compa a , in ellege
huno
hominem
non
sapiisse
ul a
unum auc o em suum, quaeque
in
eius commen a iis in e-
ni simplici e e commode exposi a, eddidisse inanibus epe-
i ionibus i a e e ía, u
e ba cumula a, es
obscu a i ; cuius
ac a ionis
insigne
exemplum es dic io ac a
in ec a
ie i
non
posse
in
b e i enun ia o
e
epe i a
(e.
111, 1
0.
13. 112, 15).
1)
LVIII, 8
he edi a ie
LVI1I, 23
.
pene --
LXII, 2
sep'e.
2)
i p o
e:
XLIV, 9 [dec]o ionis — XLIV, 24:
[adop iojnis —
XLVII, 3:
hos is --
LVI11, 8:
pa is —
LXIII, 6
ciuis ---
E con a io
e
p o
i:
XLV,
18.
XLVI, 2.
8:
pa en es --
LIV, 29:
he edes --
LIX, 29
neces —
LXI, 24 :.spon-
siones — LXII, 28:
p aosides.
L%VIII
Re um igno an iae, cuius documen um ce issimum es
La ini iu is ac a io
(c. 6. 7),
quasi esse ius ci i a is Romanae
impe ec um, esponde e bo um o dina io. Sen en ia quae dici
possi
pe
o um ac a um nulla epe i u , nec am male sc ipsi
ho no
quam abho e o us
a
s ilo qualicumque. Nego
pe
li e-
as ullas eiusmodi commen a ios e ici po uisse; scholas habemus
e ipsas
non
bonas, magis um
dic a
sua c eb a i e a ione pue is
inculcan em, pue os
o e
sibi adi a idelius
gua a
elicius
in
pugilla es
e e en es.
Inde
pe
o um ac a um auc o adloqui-
u
modo
unum audi o em
( enis e dicis
p.
LXIV,
4
4;
simili e
p. XLII, 10. XLVII, 18. XLIX, 11. LII, 28. LXI,
49. LX1II, 14..
23. 27), modo plu es
( ene is
LXIII, 18; simili e p. XLIII, 8).
I em
e iam saepius o a ionem in e umpi quaes ionibus di ec is
ad
audien es
(XLII, 6. XLIII, 21. XLV, 15. XLVI, 12. XLIX, 25. L,
9. 24
.
. 30. LI, 14. LII, 4 5. LIII, 4).
Simili e
non a o
eum
de
quo
agi u in oduci u en em o a ione
di ec a (XLII, 7. XLIII,
4 9. XLIX, 9. LII, 20. LIII, 4). Quae omnia edeun ad usu n
schola um. Denique scholis i a excep is ec e con eniun loci
in e p e a i auc o is hic illie in e spe si e o ma li e a um di-
S inc i.
Recupe a imus igi u ins i u ionum Gaiana um edi ionem al-
e am auc am e
pessumda am ;
nam quamquam uno loco (c. 56)
qui eam cu a i Gaium nomine
ci a
e pa iculae quoque illae
ex commen a iis ad e bum ela ae decla an nequaquam hoc
eum egisse, u Gaianis suos commen a ios subs i ue e ,
nihi-
lominus
quod legi u c. 94:
quemadmodum
u o
au cu a o
e ician u
ician u
in p imo
commen a io ela um es
eo
duci , u hi
p aecep o is commen a ii discipulis amquam Gai ipsius appa e e
debue in . Eius e ac a ionis
alias eliquias
nullas supe esse
non
mi um es ; ce e
p uden es
Ala iciani quamquam Gai ins i u iones
ali e a que eliquos iu is Romani ac a us male mu a un ,
non
Pseudo
-Gaium hunc,
sed
genuinum concide un e elumba un .
Nec magis mons i nos i pa iculas Ius iniani
doc o es
ecepe un .
Nihilo minus apud eos ipsos o asse buiusce ope is aliqua
memo ia
epe i u . Auc o um index diges is p aemissus cum in e Gai
ope a
ecensea
`
au eon
pcpAía
é zá; exce p a inde sump a
insc ip a
ple umque
`
e um co idiana um si e au eo um'
(p io
i ulus
solus p aesc ibi u agmen is inse is lib is diges o um
XVII—
XXII; al e
solus agmen is inse is
lib o XLIV) mul a in
di-
ges is in eniun u ,
sed ex
solis lib is p io ibus
ibus;
au eo-
uln qua uo
pos e io es in
ipsa compila ione
non
compa en .
`
Áu eos'
ce e Gaius ipse e um quo idiana um
lib os non
ap-
pella i ,
sed nomen id pos e io es
ope i mul um lec i a o impo-
LXíX
sué un . Eo magis mi um es , quod eo um au eo um lib i qua uo
pos e io es plane e anue un . Iam cum in indice auc o um illo ad-
sin `ins i u ionum
R (3Xia
TGaaapa',
non adsin e um quo idiana um
lib i, c edide im laben e ae a e e es ha um lib os e ins i u io-
num qua uo
ci cumla os
esse sub i ulo communi au eo um
sep em, subs i u a in his ecensioni genuinae edi ione amquam
secunda scilice Augus odunensi, T ibonianum au em eiusmodi
exempla i usum p o sua p uden ia es lib os p io es adhibuisse,
qua uo pos e io es p ae genuinis ec e sp e isse.
loe si p obabili e posuimus,
censequens
es
Pseudo-Gaiani
ope is o iginem non e ocandam esse ad Aeduo um si e Augus o-
dunensium s udia libe alia ae a e impe a o ia
passim
celeb a a,
quamquam nihil impedi , quominus codex Augus oduni epe us
sc ip us quoque ibidem si in usum an ecesso is cuiusdam e-
us ae eius academiae. O igo igno a u ; sed ec e commen a ii
eiusmodi au ei con eniun saeculis collaben is impe ii Romani
au eis e ipsis appella is apud aequales, apud pos e os iu e in-
ama is.
%
,
GAl
INSTITVTIONVM
COMMENTARII QVATTVOR
INDEX
PRAECIPPARVñi NOTARVM QVIBVS VSI SVMVS
C =
codex Ve onensis
esol
ip us
C
1
=
eiusdem codicis manus
p ima
C
2
=
eiusdem codicis
co ec o
p imae manui e e coaeuus
C
n
=
idem codex in eis locis, ubi no is sollemnibus complu ibus uel
singulis usi sun lib a ii
C
a
=
codicis Ve onensis apog aphum S udemundianum (anno 1874
publici iu is
ac ual)
C
a3
=
supplemen a
ad
codicis Ve onensis apog aphum S udemundi-
anum anno 4
878
e
4
883
a
S udemundo Ve onae collec a e
huic edi ioni p aemissa
{ ) his uncinis quae ci cumsc ip a sun ,
a C
absun lacunae
signo
nullo elic o
[ ] his uncinis quae ci cumsc ip a sun , adi a quidem sun
in C,
sed
abesse debeban
A g. = In e p e a io Augus odunensis jpag.
XLII
sqq.)
Coll.
=
Colla io legum Mosaica um e Romana um
Epi .=
Epi ome
Gai, quae ex a
in
lege
Romana
Wisigo ho um
Dig.
=
Diges a Ius iniani
Ins .
=
Ins i u iones Ius iniani.
Alia uide
in
p ae a ione,
•
I
§ 4---3
(COMMENTARIVS PRIJi VS.)
Cod. Ve
§
{I. DE IVRE CIVILI ET NATYRALI.]
Omnes
populi,
quj legj- paá.
1
bus
e mo ibus egun u , pa im suo
p op io,
pa im com-
mun.i omnium hominum
ju e
u un u ; nam quod
quislque
populus ipse sibi ius cons i ui , id ipsius p op ium es
uoca u que ius ciuile, quasi ius p op ium ciui a is; quod
5
ue o na u alis a io ín e omnes homines cons i ui , id
apud omnes populos pe aeque cus odi u uoca u que ius
gen ium, quasi quo ju e omnes gen es u un u . populus
i aque Romanus pa im suo p op io, pa im communi
om-
nium hominum iu e u i u . quae
singula
qualia sin , suis
4
0
locis p oponemus.
2 Cons an au em iu a populi Romani ex legibus, ple-
bisci is, sena usconsul is, cons i u ionibus p incipum, edic is
eo um qui ius edicendi haben , esponsis p uden ium.
3 Lex es quod populus iube a que cons i ui . Plebisci um 4s
es quod plebs iube a que cons i ui . plebs au em a po-
pulo eo dis a , quod populi appella ione uniue si ciues
signi ican u connume a is e iam pa iciis; plebis au em
appella ione sine pa iciis ce e i ciues signi ican u ; unde
olim pa icii diceban plebisci is se non ene i, quia sine
20
auc o i a e eo um ac a essen ; sed pos ea lex Ho ensia
pag.
la a es , qua cau um es , u plebisci a uniue sum populum
§ 4 usque ad 8
u un u _
Dig. 4, 4, 9; § I= Ins . 4, 2, 4
§ 3 índe ab 16
plebs au em —
4, 3
signi ican u
con . Ins . 4, 2,
4.
4
ub icam addidi
C
2
,
con .
C
as
II 4
-
3
Omnes--quod quis
sup-
pleui Goeschen
ex
Dig. e Ins ., quamuis
ibus
ue sibus
in C
explendis
haec ue ba uix su lcian ; con .
C
a
II 4 p op ium C, p op ium ciui-
a is
Dig. Ins .
(j
5 ciui a is C, ipsius ciui a is
Dig. Ins .
7 populos
C
Ins .,
o771.
Dig.
II
.
8 populus C,
e
populus
Ins .
N
40
u i u ]
con .
C
a
pag. 306 p
sin
C, sun
Ins .
i 18 e iam
Ins ., e ?
C,
con .
Ca
pag.
267
ue s.
10 II
20
quia]
con .
C
a
pag. 295
1121
auc o i a em C.
I
§
3-4 4
4
ene en ;
i aque eo modo legibus
exaequa a
sun . Sena-
usconsul um es , quod sena us iube a que cons i ui , id-
5 que legis uicem op ine , quamuis ue a quaesi um. Con-
s i u io p incipis es , quod impe a o dec e o uel edic o
uel epis ula cons i ui . nec umquam dubi a um -es , quin
5
id legis uicem op inea , cum ipse impe a o pe legem
6 impe ium accipia . <
). ius au em edicendi haben magis a us
populi Romani; sed amplissimum ius es in edic is duo um
p ae o um, u bani e pe eg ini, quo um in p ouinciis iu is- 4 o
dic ionem p aesides ea um haben ; í em in edic is aedi-
lium cu ulium, quo um iu isdic ionem in p ouinciis populi
Romani quaes o es haben ; nam in p ouincias Caesa is
omnino quaes o es non mi un u , e ob id hoc edic um
7 in his p ouinciis non p oponi u . Responsa p uden ium 45
sun sen en iae e opiniones eo um,, quibus pe missum es
iu a conde e. quo um omnium si in unum
sen en iae
con-
cu un , id quod i a sen iun legis uicem op ine ; si ue o
dissen iun , iudici lice gua a ueli sen en iam sequi; id-
que esc ip o diui Had iani signi ica u .
20
8
[II.
DE
IVRIS DIVISIONE.1
Omne au em ius quo u imu
uel ad pe sonas pe ine uel !I ad es uel ad ac iones. e
pag. 3
p ius uideamus de pe sonis.
9
[III.
DE CONDICIONE
11OMINVM.1
E quidem summa di-
uisio de iu e pe sona um haec es , quod omnes homines 25
1
0
au
liben'
sun au se ui. Ru sus libe o um hominum alii
-41 ingenui sun ,
ahí
libe ini. Ingenui sun qui libe i na i
sun ; libe ini, qui
ex jus a
se ui u e manumissi sun .
^..^.i ^.n. ^. w^..n^.i..^i•.,^.^.
^..^..^.^. . ... . .^,^ ..-^..-^,^, ..w^^"
§ 4
usque
ad 2
cons i ui -=
Ins . 1,
2, 5
11
§ 7
usque
ad 4 7
con-
de e =
Ins . 4,
2, 8
11
§
8
usque
ad 22
ac iones
=
Dig.
4, 5, 4 ; § 8
= ^
Ins . 4,
2, 42
1
1
§ 9 =
Dig. 4,
5, 3;
Ins .
4, 3
p .
11 § 44
inde
ab
libe ini
=
Dig.
4, 5, 6;
Ins .
4, 5
p .
3
Con i u io C
n
((
6
op inea
ex
op inea u
co ec um
C,
con .
Ca
pag.
306
(1
legan
C
i
, léges C
2
?,
con .
C
a
pag. 276
11
8
an e
ius
in e -
cidisse edic o um de ini ionem conieci Huschke,
au em
dele Mo smsen
44 quaes o es
C
2
,
quaes o e C
i
11
4 6
e
opiniones
C
Ins ., dele Eisele
17 concu an
C
11 48 op ine
ex
op ine u
co ec um
C 11
4 9
uelli
C
sequii sedqui C
n
11
20
essc ip o C
n
,
con .
Ca
pag. .298
11
signi ican u C
24
ub ica a
addidi
C2
11
au em C
n
Ins ., omis. Dig.
11
22
e
Mommsen,
se
uel
sed
C
n
, ac
Ins .
1123
uideamus
de
pe sonis
C, de
pe sonis
uideamus
Ins .
11
24
ub icam addidi
C211
e quidem summa
C,
summa i aque
Dig.
Ins . 11
diuisio
de
iu e pe sona um
C
Ins .,
de
iu e pe sona um diuisio
Dig.
1
28
libe ini qui
C,
libe ini sun qui
Dig. Ins .
41 oa , Th
CCC,
d dicü (^
!
11-+9
Glos
'
i
^'3jol
1
hi^
I
N
8
d
modo
d
dCSlos
,:
um a mi
^ GáCia
;,
ddl
io pi
i^1
^i
si
^
^o^e b
i
sil
Ca
CSCh
:^
co°^^c ii
E
1
9
áo
11
o
,^^
g
i, si4
3pcm
;^
11
5q
0
^ ^
i^
oP is
141
oo dA
^1l0i
nc
sq
11
I
-
§
nianumi a .
sed e ila() causae, quas supe ius in
se uo
mino e xxx
anno um exposuimus ,
ad huno quoque casum
de quo loquimu ad e i possun , i em ex diue so hae
causae, quas in mino e xx anno um domino e ulimus,
40 po igi possun e ad se uum mino em
xxx anno um.
Cum
5
e go ce us modus manumi eiidi mino ibus xx anno um
dominis pe legem Aeliam Sen iam cons i u us si , eueni
u qui
xiIII annos ae a is expleue i , lice es amen um
ace e possi e .
in
eo he edem sibi ins i ue e lega aque
elinque e possi , amen
si
adhuc mino si anno um
xx, 10
41libe a em se uo da e non possi . E quamuis La inum
ace e ueli mino xx anno u iñ dominus, amen nihilo
minus debe apud consilium causam
p oba e
e i a pos ea
in e amicos manumi e e.
42
P ae e ea lege Fu ia Caninia ce us
modus
cons i u us
45
43 es in se uis es amen o manumi endis. nam
ei,
qui plu es
quam duos neque plu es quam decem se uos habebi , us-
que ad pa em dimidiam eius nume i manumi e e pe -
mi i u ;
el
ue o, qui plu es II quam ^ neque plu es quam
pag. 44
xxx se uos habebi , usque
ad
e iam
pa em
eius
numen
2o
manwni e e pe mi i u . a ei, . qui plu es quam xxx ne-
que plu es quam cen um habebi , usque ad pa em qua -
am po es as manumi endi da u . nouissime ei, qui plu es
quam c nec plu es quam
D
habebi , non plu es manumi e e
pe mi i u quam quin am pa em; neque plu es (
25
> u : sed p aesc ibi
§ 39
supe ius'
§
19 u
§ 40 =
Ins . 1,
6, 7 § 42
inde
ab
lego
^
Ins . 1,
7.
4
supe ius] supe ius
id
es
C, sed
id
expunc um es
5
mino-
em
Goeschen,
mino um C
n
,
con . C
a
pag. 29811
6
uigin i Ins ., xxx C
anno um C, annis
Ins .
II 9
he edem
Ins .,
he ede C II
40
anno um
C,
annis
Ins .
1114 possi
Goeschen,
po es
C
la inum
ex
uel la inum
co -
ec um C1142
nihilo minus
sup a amen
i a addi um
a C,
u uidea u
lib a-
ius
amen nihilo minu§
po ius quam
nihilo minus amen
uoluisse
15
u ia
Ins .,
u ia?
ex
u idia
co ec um
C;
con .
Ac a
Philolog. Wi cebu g.
(
1
868)
pag. 127
II
4.9 ei
Goeschen,
si
C
quam
x
neque plu es om. C1,
add.
Cz 9
20
nime i
C
p
23
da u ] uda u ?
(non
da u ) C
n
,
con .
Casi!
24
nec plu es quam
D
om. C
!
, add. C
2
i a, u u um
pos
an an e
habebi
haec ue ba collocanda sin ,
non
liquea
manumi e e] ei
manumi e e
C
25
(luan)]
quam u ?
C
neque plu es
J
a u
C,
neque con inua u
Mommsen: uiden u amen nonnulla in e cidisse,
quae i a e e supple e possis: neque
plu es (quam
D
se uos haben is
men io
in ea
lege habe) u ;
o asse
in
a che ypo
habela u
p o
habe u
sc ip um e a .
II 26
p aésc ibi
Goeschen,
pos sc ibi C
n
,
con .
Ca
pag. 286. •
(
h
i .
1
I"
$
43-46
I^ax,
ne cui pia es manumi e e licea quam a. quod-
si quis unum se uum omnino au duos habe , ad hanc
legem non pe ine e ideo libe am habe po es a em
ma-
4.4 numi endi. Ac ne ad eos quidem omnino haec lea pe -
ine , qui sine es amen o manumi un . i aque lice
lis, 5
qui uindic a au censu au in e amicos manumi un , o am
amiliam libe a e, scilice si alía causa non inpedia libe -
45 a em. Sed quod de nume o se uo um es amen o manu-
mi endo um diximus, i a in ellegemus, ne umqua in ex eo
nume o , ex quo dimidia au e ia au qua a au quin a
o
pa s libe a ' po es , paucio es
manumi e e
licea , quam ex
an eceden i nume o licui : e hoc ipsa
lege
p ouisum
es ;
e a enim sane absu dum, u x se uo um domino quinque
libe a e lice e , quia usque ad dimidiam pa em eius
nume i manumi e e el concedi u , xii
(au em)
se uos ha-
45
ben i non plu es lice e manumi e e quam mí ;
í em
eis
qui plu es quam x neque
pag.
12
(24 ue sus
in C
legi nequeun )
46
nam e si
es amen o
sc ip is in pag.
43
o bem se uis libe as da a si , quia nullus o do manumis-
Qo
sionis inueni u , nulli libe i e un , quia lex Fu ia Caninia
quae in audem eius ac a sin escindi . sun e iam
4
c quodsi] c cqsi? C II 1-3
expec es:
quodsi quis unum
se uum au duos habe , ad eum haec lex omnino non pe -
ine
4
haec C
2
, ea C
1
(I 5 manumi un
Goeschen,
manumi un u
Cn
U
7
amiliam C
1
, amiliam suam C
2
(suam
glossema esse uide-
u )
0
40
dimidia
ex
dimidiam
co ec um
C
quin a
ex
quin am co -
ec um
C
42
con .
Cas
11 4 3 abosu dum C ('
44
eius
add.
C
2
,
om.
C1
45
concedi u xi au em] concedi xii
C
1
,
cui e iiiae
supe sc ipsisse
C2
uideba u sol•i Bluhmio,
con .
C
a
e
Cas
46
i em] a
C
es e
Goescheno
47
pos neque in noua pagina,
quae nunc legi nequi , Gaius eliqua
de
eo casu addidisse uide u ,
quo
dominis plu es quam
x
neque plu es
quam
xxx
se uos haben ibus piu es manumi e e lice e uide e u
gua a
eis, qui plu es quam
xxx
se uos habue in . Fo asse alia exemp a
de
maio ibus nume is se uo um addi a e an . Sequeban u ea;
de
quibus
in
Epi .
4,
2,
2
his ue bis agi u :
Nam si aliquis es amen o plu es
manumi e e uolue i , quam quo con ine nume us sup a sc ip us,
o do se uandus'es , u illis an um libe as ualea , qui p ius manu-
missi sun , usque ad illum nume um, quem explana io con ine
supe ius comp ehensa; qui ue o pos ea sup a cons i u um nume um
manumissi legun u , in se ui u e eos ce um es pe mane e. Quodsi
non nomina im se ui uel ancillae in es amen o manumi an u , sed
con uso omnes se uos suos uel ancillas is qui e
,
z amen um aci
!ibe os ace e uolue i , nulli peni us
i ma
esse
iube u
11oo o dine
da a libe as, sed omnes in se uili condicione, qui hoc o dine manu-
^
^^ q
^k q
^p lp
l 11
i`I9
12
13
I
§
46-54
specialia sena usconsul a, quibus escissa sun ea, quae in
audem eius legis excogi a a sun .
47 In summa sciendum es ,
(cum)
lege Aelia Sen ía cau-
um si ,
u
c edi o um audando um causa manumissi
libe i non ian ,
hoc e iam
ad
pe eg inos
pe ine e (sena us
5
i a censui
ex
auc o i a e Had iani), ce e a ue o iu a eius
legis
ad pe eg inos non
pe ine e.
48
Sequi u de
iu e
pe sona um alia diuisio. nam quae-
dam pe sonae sui iu is sun , quaedam
alieno
iu i
s ubico-
49 ae sun . Ru sus ea um pe sona um, quae
alieno
iu i
sub-40
iec ae sun , aliae
in
po es a e, aliae
in
manu, aliae
in
50 mancipio sun . Videamus nunc
de
his quae
alieno
iu i
subiec ae sin ; (nam)
si
cognoue imus, quae is ae pe sonae
5I sin , simul in ellegemus, quae sui iu is sin . ac p ius di-
spiciamus
de lis
qui
in aliena
po es a e sun .
15
§ 48 =
Dig. 4 ,
6, 4
p .; l is . 4 ,
8
p . ((
§ 49
usque
ad
4 4
po es a e =
Ins .
4 , 8
p . ((
§ 50
= Dig. 4 ,
6,
1 p .; Ins .
1,
8
p . (j
§ 54 =
Dig.
1. 1,;
e e
=
Ins .
1. 1.
missi sun , pe manebun . nam e si i a
in es amen o
se uo um
manumissio
adsc ip a
ue i ,
[id
es
in ci culo],
u qui
p io ,
qui
pos e io
nomina us si ,
non
possi agnosci, nulli
ex
his libe a em
uale e mani es um es ,
[si
agnosci
non
po es qui
p io ,
qui
pos e io
ue i manumissus].
Quae ibídem §
3. 4 pos
epi omen §
46
legun u :
(Nam
si
aliquís
in
aeg i udine cons i u us
in
audem huius legis
ace e nolue i es amen um,
sed
epis ulis au quibuscumque aliis
ebus se uis suis plu ibus quam
pe
es amen um lice , con e e uolue i
libe a es, e
sub
empo e mo is hoc ece i , hi qui p ius manu-
missi ue in usque
ad
nume um supe ius cons i u um libe i e un ,
qui ue o
pos
s a u um nume um manumissi ue in , se ui
sine
dubio
pe manebun . Nam
si
incolumis quoscumque diue so empo e ma-
numisi , in e eos qui
pe
es amen um manumissi sun nulla enus
compu en u )
ea aliunde haus a esse quam a Gaio in e §
45
e
46
ac a a esse ue isimilius es , con . Zei sch . de Sa igny-S i ung 4
4,4 95
19
si es amen o
Goeschen,
si
C,
con .
C
a
pag.
504
in .
3
cum
add. Lachmann,
o n.
C (l 4
u
Huschke,
au
C
1
,
au
si??
C
z
, con .
Gas
u
manumissi
C
1
,
manumissi sin
C
2
(j 5
hoc e iam
Goeschen, e iam
hoc
C (( ue ba
sena us — Had iani
amquam glossema
expelli Mommsen in Zei sch i ü Rech sgeschich e uol. 1X pag. 98
(^
6
had iani
C,
(diui) Had iani
Huschke
Q
8
sequi u
an e
de
iu e
co locan C Ins ., pos
diuisio
Dig. ((
nam C
n
Ins . ,
quod
Dig.
p
9-40
subiec ae sun
Dig. Ins .,
sun subiec ae sun C
n
(( 4
0
pe so-
na um C
n
, o a.
Ins .
p 42 nunc? C
n
(con .
lamen
C
a
pag. 282 ue s. 9),
i aque
Dig. Ins .
H
13 súbiec ae
Dig. Ins .,
subiec a?
C ((
sin C
sun
Dig. Ins . (i
nam
Dig. Ins .,
o n.
C
(i is ae
Dig.
lns .,
iuslae
C
N
14 sin
Ins .,
sun
C
Dig. (( sin
C,
sun
Dig. Ins . (( ac
p ius dispicia-
mus
C
Ins
.i
dispieiamus i aque
Dig. ((
45 qui
in
C Ins .,
quae
in
Dig.
1+
§ 52 =
Dig.
1,
6, 4 , 1 ;
Ins .
4 , 8,
1
11
§ 53
usque
ad
12
coe ce u
=
Dig.
1 , 6,
1,
2;
usque
ad
46
uende e
=
Ins .
1,
8,
2
11
§
53
ue s. 8
cons i u ione]
con . Dig.
4 , 6,
2;
Ins .
4, 8, 2.
I
`§
52-54
52
In
po es a e i aque sun se ui domino um. quae
qui-:
dem po es as iu is gen ium
es :
nam apud omnes pe aeque
gen es
animadue e e possumus dominis
in
se uos ui ae
necisque po es a em esse; e quodcumquQ
pe
se uum
ad- -
53
qui i u ,
id domino
adqui i u ,
sed
hoc empo e neque
5
ciuibus II Romanis nec ullis aliis hominibus, qui sub impe io
pag.
populi Romani sun ,
lice sup a modum e sine causa in
se uos suos
saeui e;
nam ex cons i u ione impe a o is An-
onini qui sine causa se uum suum occide i , non minus
ene i iube u , quam qui alienum se uum occide i , sed 40
e maio
quoque
aspe i as domino um pe eiusdem p incipis
cons i u ionem coe ce u ; nam consul us a
quibusdam
p aesidibus p ouincia um de his se uis, qui ad ana deo-
um uel ad s a uas p incipum con ugiun , p aecepi , u si
in ole abilis uidea u domino um saeui ia, cogan u se uos
15
suos uende e. e u umque ec e i ; malo enim nos o
iu e u i non debemus; qua a ione e p odigis in e dici u
54 bono um suo um adminis a io. Ce e um cum apud ciues
Romanos duplex si dominium (nam uel in bonis uel ex
iu e Qui i ium uel ex u oque iu e cuiusque se uus esse
2o
in elleg, u ), i a demum se uum
in
po es a e domini esse
dicemus,
si in
bonis eius si , e iamsi simul
ex
iu e Qui-
^^^e^ Do
.11
47
^i4
Pu^^
110
I
^^^
1,
^Ie^e
^^^babo4
's1
1
^
I
i
°^I^Sa^
11eDQC Q
i
d
Pleeo
á' F/
•
^
_
;oil
^^Oplap
.
1
,
i
i101,1
,1 o
(sol
.:,lI is
II
.
pñ,léipg
;
oe e^ iuil
. : ZIgUiel
.:,, ^;^sll^
,
1 Sol
:kua uudl
Kus, 9u
II(
i
iu
VAN
311
1,11
14
4 in
po es a e i aque C
n
Ins .,
igi u
in
po es a e
Dig.
li
sun se ui domino um
C
Dig.,
dQmino um
sun se ui
Ins .
:
111
3 animaadue e e C p 4 quodcumque Dig. Ins ., quocumque C^`
^ ^il,,i
5
con .
Cala
11
5-6 neque ciuibus Romanis nec ullis aliis
C,
nullis
Dig
5.a11
Ins .
li
7 populi
omani
C, omano
Dig.,
nos o
Ins . II
causa C, causa
111
legibus cogni a
Dig.
Ins . (hae o dinem ue bo um
uicino um
inue un )
11
Ni;
8
cons i u iones impe a o is
C,
cons i u ione diui
Dig.,
cons i u ione
1
1111
diui Pii
Ins .; con . H. De nbu g
»
Die Ins i u ionen
des
Gaius ein
Col-
1111,
legienhe < (Halis 1869) pag.
68
e
C
a
pag.
300
ue s. 1
11
40 ene i
C,
punid
Dig. Ins .
II
alienum se uum
C
Dig., se uum alienum Ins . 11
11
quo-
que C
n
, om.
Dig. Ins .
11
pe
eiusdem p incipis cons i u ionem Cn,
eiusdem p incipis cons i u ione
Dig. Ins .
11
43 p aesidibus]
con .
C$
pag.
286
ue s. 1
II
deo um.
ex
eo um
co ec um C1115-46
se uos suos
°'
11
C,
se uos
Ins .
11
16
male
Sa igny,
egula ma e C
(ex
glossema e,
1
con .
C
a
pag.
XX)
11
47
in e dici u C
2
,dici u C
1
11 24 in ellegi u
'
1
Goeschen,
in ellega u CA
11
se uum
ex
se uus
co ec um
C.
N
li
I
§
5
4
-
59
i ium eiusdem non si ; nam qui nudum ius Qui i ium in
se uo habe , is po es a em habe e non in ellegi u .
55 I em in po es a e nos a sun libe i nos i, quos ius is
nup iis p oc eauimus. quod ius p op ium ciuium Roma-
no um
es ; e e enim nulli alii sun homines, qui alem in
5
ilos
suos
haben po es a em, qualem
nos
habemus. idque
diuus Haild ianus
edic o ,
quod p oposui
de bis,
qui sibi
pag. 45
libe isque suis ab eo ciui a em Romanam pe eban , signi-
icaui . nec me p ae e i Gala a um gen em c ede e in
po es a e pa en um líbe os esse.
40
56
1
,1
si
ciues Romanas uxo es duxe in , uel e iam La inas pe eg i-
nasue cum quibus conubium habean ; cum enim conubium
id e icia , u libe i pa is condicionem sequan u , eueni
u non
(solum)
cines Romani ian , sed e iam in po es a e
15
57
pa is sin . Unde
e
ue e anis quibusdam concedi sole
p incipalibus cons i u ionibus conubium cum his La inis
pe eg inisue, quas
p imas
pos
missionem uxo es duxe in ;
e qui ex eo ma imonio nascun u , e ciues Romani e in
po es a e pa en um iun .
20
58
i Non
u nen
omnes nobis uxo es duce e lice ;
nam
a
59 qua undam nup iis abs ine e debemus; in e eas enim pe -
sonas, quae pa en um libe o umue
locum
in e se op inen ,
nup i
ā
e con ahi non possun , nec in e eas conubium es ,
uelu i in e pa em e iliam, uel in e ma em e
ilium, 25
§ 55
usque
ad 5
es =Dig. 1,
6, 3;
usque
ad 6
habenzus
e e
=
Ins .
4, 9
p .
§
§ 58
e e
=
Ins . 4 , 10,
4 § 59
e e = Ins .
4,
10, 1.
3
ius is
C, ex
ius is
Dig. Ins .
11 4p oc eauimus
C,
p oc eaue imus
Dig.
Ins .
ll
cíuium Romano um es C
n
Dig., es
ciuium Romano um
Ins .
11
5
qui
Ins .,
que?
C
n
,
con .
C
a
pag.
293 11
6
ilios suos
C,
libe os
Ins .
II
ha-
ben
C,
habean
Ins .
11
7
diuus Had ianus
Goeschen,
díui. had iani
C,
con .
C
a
pag.
263
ue s.
8
seq. e pag. 270
sub inen' ;
con . eliam
C
ae
II 9
nec]
ñ'
C
n
(i.
e. neo ex
nunc
co eclum ?)
p ae e i
ex
p ae-
e i a
co ec um
C
Il
10 po es a em
C
11
11
an e
si,
ubi
in C pos
ue sum ub icae
des ina um
unus ue sus ub icá o i uacuus elic us esse
uidelu ,
alia
e e pe ie un
I aque libe os suos
in
po es a e h<
►
ben
ciues Romani,
quibus similia iam Goeschen suppleui
11
43
habean
Goeschen,
babean u
C.
15 solum
addidi Goeschen
11 4
6
unde e ]
con . Ca;{
4 8 pos
Goeschen,
p
Cn,
con .
C
a
pag. 285
11
4 9
ma imanio
C.
11
20
po es a em
C
24
Non
—iice om.
C
pos
spa ium uacuum ( ub i-
ca o i?)
elic um;
supple um es
ad
Ins ilu iones,
in
quibus
E go non
p o
Non
amen
legi u
11.
a
C,
om. Ins .
23 libe o umue locum
Ins ,,
libe o um uel hpe
C
p
25
(p io e
loco)
in e l in e
e
.Cn,
15
I
§
59—
.
64
16
uel in e auum e nep em; e
si
ales pe sonae in e
se
coie in ,
ne a ias
(j
e inces as nup ias con axisse dicun u .
pag.
16
e haec adeo i a
sun ,
u quamuis
pe
adop ionem
pa en-
um libe o umue
loco
sibi esse coepe in ,
non
possin in e
se
ma imonió coniungi,
in
an um, u e iam
dissolu a 5
adop ione idem iu is manea ; i aque eam, quae nnihi
pe
adop ionem iliae
au
nep is
loco
esse coepe i ,
non
po e o
60
uxo em
duce e, quamuis eam emancipaue im. In e eas
quoque
pe sonas,
quae
ex
ansue so g adu cogna ione iun-
gun u , es quaedam similis obse ua io,
sed non an a. lo
o
61
sane
in e a em e so o em
p ohibi ae sun nup iae,
sine
eodem pa e eademque ma e na i ue in , siue al
ē
u o
eo um:
sed si qua pe
adop ionem so o mihi esse coe-
pe i , quamdiu quidem cons a adop io,
sane
in e
me
e
eam nup iae
non
possun consis e e; cum ue o
pe
eman- 4
5
cipa ionem adop io dissolu a si , po e o eam uxo em du-
ce e;
sed
e
si ego
emancipa us
ue o, nihil
inpedimen o
6M
e i nup iis. F a is iliam uxo em duce e lice , idque
p imum
in
usum ueni , cum diuus Claudius Ag ippinam a-
is sui iliam uxo em duxisse ; so o is ue o iliam uxo em
2o
duce e
non
lice . e haec i a p incipalibus cons i u ionibus
63
signi ican u . I em ami am e ma e e am uxo em duce e
pag. 47
non
lice .
í em
eam quae mihi quondam soc us au nu us au
p iuigna au noue ca ui .
ideo
au em dix.imus pquóndam
«,
quia si
adhuc cons an eae nup iae,
pe
quas alis ad ini as
25
quaesi a es , alia
acione
nihi nup a esse
non
po es ,
quia
neque eadem duobus nup a esse po es , neque idem duas
61^ uxo es habe e.
E go si
quis
ne a ias
a que inces as nup-
§ 60 = Ins .
4,
40, 2 11
§
61
=
Ins .
4,
40, 2.
2
e
C,
a que
Ins .
4 libe o umue
Ins .,
libe o um
uel
Ca,
con .
C
a
pag.
309 ¡¡
possin nonnulli
Ins i u ionum codices,
possun C
cum aliis Ins . codicibus
11
5
coni u n gi C
n
, iungi
Ins .
7
iliae au
nep is
loco
Goeschen,
ilias nep is
(p io e
s.
li e a expunc a)
loco C,
ilia
au nep is
Ins .
1
1
8 uxo e n
Ins .,
eam uxo e
C
emancipaue-
imus
C,
con .
C
a
pag.
278
ue s.
8
U
9
cogna ione
C,
cognaiionis
Ins .0
41
sane C, sane
enim
lns .
11
e
so o em
C,
so o emque
Ins i u ionum
codices melio es
(j
p ohibi ae sun nup iae
C,
nup iae p ohibi ae sun
Ins .
1
siue
C,
siue
ab
Ins .
¡1
12
siue
C,
siue
ex
Ins .
11
14 con-
s a
Ins .,
cons an C
11
15 non
possun consis e e
C,
consis e e
non
possun
Ins .
11
47 in(pe)dimen o e i C, es
impedimen o
Ins :
¡1
24
ui .
C, con .
G
as
;
an
ue i
legendum?
(con . C
a
pag.
269
ue s.
G),
F
17
I
§
64--68
ías
con axe i , neque uxo em habe e uide u neque
li-
be os; i aque hi qui
ex
eo coi u nasoun u ma em qui-
dem habe e uiden u , pa em ue o
non
u ique: nec ob
id
in
po es a e eius
(sun ,
sed
ales
>
sun quales sun hi, quos
ma e
uulgo
concepi ; nam e hi pa em habe e
non
in elle-
5
gun u , cum is
e iam
ince us si ; unde solen spu ii
ui
appella i, uel
a
G aeca uoce quasi a opá8y concep i, uel
quasi
sine
pa e ilii.
65
( lliquando
au em eueni , u libe i, qui s a im u
nal i sun
pa en um
in
po es a e
non
ian , ii pos ea amen
edigan-
4
o
66
u
in
po es a em.
Velu i
si
La inus ex lege Aelia Sen ia
uxo e duc a
ilia a
p oc eaue i au La inum
ex La ina
au
ciuem Romanum ex ciue
Romana, non
habebi eum
in
po-
es a e ;
sed si
pos ea
causa
p oba a ius (Qui i ium) conse- 14
cu us
ue i ,
simul eum
in
po es a e sua habe e incipi .
pa?. 18
67 I em
si
ciuis Romanus La inam au pe eg inam uxo em
duxe i
pe
igno an iam, cum eam ciuem Romanam esse
c ede e , e ilium p oc eaue i , hic
non
es
in
po es a e
eius,
quia
ne quidem ciuis Romanus es ,
sed
au La inus
au pe eg inus,
id
es eius condicionis cuius e ma e ue i ,
2o
quia non
ali e quisque
ad
pa is condicionem accedi , quam
si
in e pa em e ma em eius conubium si ;
sed
ex se-
na usconsul o pe mi i u causam e o is
p oba e,
e i a uxo
quoque e ilius
ad
ciui a em Romanam pe ueniun , e
ex
eo empo e incipi ilius
in
po es a e pa is esse. idem iu is
25
es ,
si
eam
pe
igno an iam uxo em duxe i , quae dedi icio um
68 nume o
es , nisi quod uxo
non
i ciuis
Romana.
I em
si
ciuis
Romana pe
e o em nup a si
pe eg ino
amquam ciui
Romano,
pe mi i u el causam e o is
p oba e,
e i a
ilias
quoque eius e ma i us
ad
ciui a em Romanam pe ueniun , e
30
aeque simul incipi ilius
in
po es a e pa is esse. idem iu is
es ,
si pe eg ino
amquam
La ino ex
lege Aelia
Sen ía
nup a
§ 64 inde ab 2
i aque
e e =1ns . 4, 4 0, 42 § 65 e e = Ins . 4, 4 0, 4 3.
4
addi um
duce
con ex u Ins i u ionum
II 6 is
Goeschen,
his
C
e iam
Ins ., au e
C au e iam
Cn
si
C,
es
Ins .
spu ii ilii
C,
ilii spu ii
Ins .
A
7 quasi]
con .
C
a
pag.
289 ue s. 26 II
anopaS l
y
Ins .,
spo ade
C
ll
9 Aliquando — u na
suppleui Lachmann
ex
Ins .
40 pa en um in
po es a e C, in po es a e pa en um
Ins .
C,
om. Ins . (concinnius)
44
uelu i si]
con .
4
4
-4
5
ad
ince os Goescheni e Bluhmii duc us
(con .
C
a
)
dubi an e supple um;
in
C uisse po e i uelu
s'sip'eac ,pba aius (
consecu us ue i simul,
con .
C
as
u
15 eum] e go eum
C es e
Goeschen ,
con .
Gas
eius]
con .
C
a
pag. 264 ue s.
3
4
ne quidem
Goeschen,
ne Pue
dem?
C
n
, con .
pag.293.
11
24 ad] a
ex
e
co ec wm
C
N
26
dedicio u
►
.n
C.
si ; nam e de hoc speciali e sena usconsul o caue u . idem
iu is es aliqua enus, si ei qui dedi icio um nume o es am-
quam ciui Romano au La ino
e
lege Aelia Sen ia nup a si ;
nisi quod scilice qui dedi icio um nume o es , in sua condi-
cione pe mane , e ideo ilius, quamuis ia ciuis Romanus, 5
69 in po es a em pa is non edigi u . I em si La ina pe eg ino,
cum eum La inum esse c eiJde e ,
(e
lege Aelia Sen ia)
nup-
pag.
4
9
se i , po es ex sena usconsul o ilio na o causam e o is
p oba e,
e
i a
omnes iun ciues Romani e
ilius
in po-
70 es a e pa is esse incipi . Idem cons i u um es , si La inus•4o
pe e o em pe eg inam quasi La inam au ciuem Romanam
74 e lege Aelia Sen ia uxo em duxe i . P ae e ea si ciuis
Romanus, qui se c edidisse La inum
esse,
ob
-
id La inam
(uxo e e duxe i ) ,
pe mi i u ei ilio na o e o is causam
p oba e, amquam
(si)
e lege Aelia Sen ia uxo em duxis-
45
se .
I em his, qui cum ciues Romani essen , pe eg inos se
esse c edidissen e pe eg inas uxo es duxissen , pe mi i-
u ex sena usconsul o ilio na o causam e o is p oba e;
quo ac o ie uxo ciuis Romana e ilius
non
solum
ad
ciui al em Romanam pe ueni , sed e iam in po-2o
72 es a em pa is edi^i u . Quaecumque de ilio [esse] diximus,
73 eadem
is causam p obandam a ine , nihil in e es , cuius ae a is
ilius si
111"1
o
111/
I
^uscoi^s
e de ilia dic a in ellegemus. E quan um ad e o-
:I^imouü
11
^ippl^é
iu^
sup i
^
'^
^
^
0511
pll
10
^ p^
^
^
i'o
,1^4;^hlm
uae
pe
di;
pP c^^(
m
N9^11U
;
ue o
ci
ouem
^ubíum
cnm qu
•
25
"};
quoquc
,
si mino anniculo si ilius iliaue, causa p oba i 1
^z his
non po es . nec me p ae e i in aliuo esc ip o diui Ha-
;;^MS c i
4
caue u . idém
Goeschen,
caue u idem
uel caue up idem
C
2
dedi-
icio um
Goeschen,
dedicio un ? C
n
,
con . C
a
pag.,299
3 e
legeAeliaSen ia
Goeschen,
a•
selege
ā
•
s
• (i. e.
Aelia
Sen id e
lege Aelia Sen ia?)
C,
con .
Ca
pag.257 ^^
7
e
lege AeliaSen ia
addidi Huschke
9
e i a
Goeschen p obabi-
li e , e si
ibus
an um lil e is capessendis spa ium
in
C
su ci
i
4
0
si]
u
si? C i
13
esse] esse e
C,
con .
Cas
ue ba
ob
id
o asse delenda
sun
14 .( )
ad
sensum supplendum addi um es
11
ei Goeschen,
eis
C
I
I
45 amquam
si
Hollweg,
amq
modo
C
n
duxisse
Goe-
schen,
duxissen
C
4 6
his
Goeschen;
hi
C
I
I
47 c ededissen
C
i
•
"el,p ,
49
in e
ilius
el
non
in C 8-9
e e
li e ae
(con .
Ca)
ex an , quae
quid
sibi uelin
non ique ,
cum
ad
sen enliam
nihil
deside e u
i
20
po es a e
C
21 esse
dele Polenaa
II 24
an e
si
uide u
iliaue
in e cidisse, nisi
pos
hoc ue bum (con .
C
a
)
eadem no io aliquo
modo
addi a e a .
in
lacuna quae sequi u dic um uisse,
ex
lege Aelia
Sen ia causam p oba i
non
posse,,
si
mino anniculo si ilius iliaue,
in ellexi Goeschen; sen en iá um conexus
e. g.
hoc
modo
es i ui po-
es :
nisi
o e
eo um aliquis, qui
e
lege Aelia Sen ia ma imonium
se
"con ahe e pu a in , e o is causam p oba e ueli ; ab hoc enim, si
e c.
19' -----
1
§
73-77
d iani i a
esse cons i u um, amquam quod
ad
e o is
quoque
I
causam
p obandam
--
71 impe a o
dedi .
(Sed)
si
pe e-pag.
20
g inus ciuém Romanam uxo em duxe i , an
ex
sena us-
s
consul o
causam
p olba e possi , quaesi um
es .
p oba e
eausam
non
po es , quamuis ipse
hoc ei
speci-
ali e concessum es .
sed
cum pe eg inus ciuem Romanam
uxo em duxisse e
ilio na o alias
ciui a em Romanam
4 0
consecu us esse , deinde cum quae e e u , an causam
p o-
ba e
posse ,
esc ipsi
impe a o An oninus p oinde posse
eum causam
p oba e,
a que
si
pe eg inus mansisse .
ex quo
75
colligimus e iam pe eg inum causam
p oba e
posse.
Ex
his
quae diximus appa e ,
sine
ciuis
Romanus pe eg inam
siue 4
5
pe eg inus ciuem Romanam uxo em duxe i , eum qui nasci-
u pe eg inum
esse.
sed
siquidem
pe
e o em
ale
ma i-
monium con ac um ue i , emenda i
ui iu
?n
eius
ex
sena-
usconsul o lice (secundum)
ea
quae supe ius diximus.
si
ue o nullus
e o
in e uene i ,
(sed)
scien es suam condi-
20
cionem i a
coie n ,
nullo casu emenda u ui ium
eius
ma-
76 imonii. Loquimu au em
de
his scilice , (in e )
quos co-
nubium
non
si ; nam alioquin
si
ciuis Romanus pe eg inam
cuna qua
ei conubium es uxo em duxe i , sicu
sup a
quoque diximus, ius um ma imonium con ahi ac ; e
unc
25
ex
his qui nasci u ciuis Romanus es e
in
po es a e
pa-
77
is
e i .
I em
si
ciuis
Romana pe eg ino,
cum
quo
ei
co-
§ 76
sup a §
55.
4
quoque
Goeschen,
qc
C,
con .
Cas
II 2
pos
p obandam
ale quid
supple e possis
duce
e e Goescheno:
a ine , anniculus ilius esse
debea .
Deinde Gaius addide i
nihil ex
hoc
esc ip o
Had iani
con a
ius
sup a
exposi um concludi posse,
quia
is qui, u e o is causam p o-
ba e ,
p eces
impe a o i ob ulisse , ilium anniculum
se
hahe e adseue-
aue i e p op e hoc ipsum,
non
iu is nouandi
g a ia
impe a o
in
esc ip o
anniculi ilii men ionem ece i
4 sed
on .
C
5 dixe i C
5-8
con .
Cae
6 causan)] b
C
supplemen un quod
olim
p opo-
suimus,
ad
codicis
C
duclus
non
quad a
II
41 queu e e u
C II
47 esse
sed] in C
ue a
ée
sed
uel
-
é
-
e
-
se II pe
Huschlce,
p o
C
alem
ma imonium
C,
con . '
C
a
pag. 279 ue s. 25
48—
49
ex
sena us-
eonsul
o
lice
secundum]
ex•c1
C
20 sed
om.
C
i 24
coie in ]
con .
C
a
pag. 299 ue s. 4
II
casu]
con .
C
a
pag. 260 in .
emeda u
C
eius] es C,
con .
C
a
pag.
264
in .
II 22 in e om. C
i
23 aliquin C
25 con ahi
C,
con .
C
as
27
i em] i aque
C,
con .
C
as
11 quo] qua
C
^
20
I
§
77-80
$11
0 i
^
10
T4da
6^d i
^doe
1
,±)el ^
'
13a
ue
II el
m
pa^
QG0
lalu
d la^
111
4 nupse i I e i pe eg inum
C;
possis e iam
nupse i , pe eg i-
nus
ij
â
eai
sane
p oc ea u
empla e !{
4
Had iano
Goeschen,
had iano)s?
con .
Ca
pag.
300
II
7
pe eg inumque
Goeschen,
pe eg inoque
au
Cll
pe eg inuque
C
II 7-4
0
locus lec u
di
iéillimus
(con .
C
as
)
ua io ^l
modo
supple i po es ; nec
(amen
ullum supplemen um
sa is
ap e
ad
eliquia um
imb as
quad a e uideba u . Sen en ia e e haec ui :
Quod au em diximus (§ 75) in e ciuem Romanam pe eg inwm-
que
con ac o
ma imonio
eum
[p o
his
ibus
uocabulis ,Ilomuisen
mauul
nisi conubium si ] qui nasci u , pe eg inum
esse, lege
Minicia
caue u ,
(qua
lege e ec um)
es ,
u
si
ma imonium
in e
ciues
Romanos
pe eg inosque
non
in e uenien e conubio con aha u ,
is qui nasci u pe eg ini pa en is condicionem sequa u .
Seckel e
ip
hueble p op e ue ba
u.
4
2 sed
hoc
m.
casu
alia emp an :
quod
a.
diximus in e ciuem Romanum pe eg inamque, nísi conubium si , qui
nasci u pe eg inum esse, 1. M. caue u , u is quidem de e io is pa en is
condicionem sequa u .
u 4 2
hoc maxime
C;
expec es
al e o
an um (^
4
5
condicioni
Hollweg,
condicione C
il
4 9
-24
lacuna, quae
i a es u
ue ba
excipi (con .
Cas),
sic
e e
ad
sensum supple i posse Mommseno uide u :
Adeo au em hoc i a es , u ex
ciue
Romano
e
La ina
qui nasci u
La inus nasca u , quamqnam
ad
eos, qui hodie La ini appellan u , lex
1
11linicia
non
pe ine ; nam conp ehendun u quidem
pe eg ino ulu
appella ione
in ea
lepe
non solum e c. !' 23
cluí a es
Goeschen, ciui a e
C.
V
^<<
nubium es , nupse i , pe eg inum
sane
p oc ea e is
ius us pa is ilius es , amquam
si
ex pe eg ina eum p o-
c easse . II hoc omen empo e
(ex)
sena usconsul o, quod pag.
auc o e diuo Had iano ac um es , e iamsi
non
ue i conu-
bium
ín e
ciuem Romanam e pe eg inum, qui nasci u á
78
ius us pa is ilius es .
II Qu:od au em diximus in e ciuem
Romanam pe eg in
u nque
qui
nasci u
pe eg inum esse, lege Minicia caue u ,, (
)
les , u s
pa en is condicionem
sequa-
u .
I eadem lege eni n ex diue so caue u ,
u
si pe eg i-
40
na n,
cum
qua el conubium non si , uxo em
duxe i ciuis
Romanos,
pe eg inas ex ea coi u nasca u . sed hoc maxime
casu necessa ia lex Minicia; nam emo a ea lege diue sa n
condicionen sequi debeba ,
quia
ex eis, in e quos non es
conubium, qui nasci u ju e gen ium ma is condicioni
4
5
accedi . qua pa e au em iube lex ex ciue Romano e
pe eg ina pe eg inum nasci, supe uacua uide u ; nam e
emo a ea lege hoc u ique ju e gen ium I u u um e a .
79 Adeo au em hoc i a es , u
20
non solum ex e ae na iones
e gen es, sed e iam qui La ini nominan u ; sed ad alios
La inos pe ine , qui p op ios populos p op iasque ciui a es
80 habeban e e an pe eg ino um nume o. Eadem a ione ex
con a io ex La ino e ciue Romana, siue ex lege A ella 25
pa;
C,
4 45a---419
cipa aeque e manumissae uissen :
sed
hanc necessi a em
coemp ionis aciendae
ex
auc o i a e diui
Hald iani
sena us
115
1
emisa.
emina
ilduciae
causa
cum ui o
suo
ece i coemp ionem,
nihilo minus iliae
loco
incipi
esse; nam
si
omnino qualibe
ex causa
uxo
in
manu ui i
si , p acui eam iliae iu a nancisci.
416
Supe es u exponamus, quae pe sonae
in
mancipio
417
sin . Omnes igi u libe o um pe sonae siue masculini siue
eminini sexus, . quae
in
po es a e pa en is sun , mancipa i
4 0
ab
hoc eodem
modo
possun ,
quo
e iam se ui mancipa i pos-
118 sun . Idem iu is es
in
ea um pe sonis quae
in
manu sun ; 1
coemp iona o ibus eodem
modo
possun
1 —
apud coemp iona o em illiae
loco
si 1
4
nup a si ,
nihilo minus e iam
11 quae ei nup a
pag.
3
4
non
si
nec ob
id
iliae
loco
si ,
ab
eo mancipa i possi .
P.
18
a
Ple umque
(ue o ,um)
solum e
a
pa en ibus e
a
coemp io-
na o ibus mancipan u , cum uelin pa en es coemp iona io-
esque
(ex)
suo iu e eas
pe sonas
dimi e e, sicu in e ius
1
19 euiden ius appa ebi . Es au em mancipa io, u
sup a quo-2o
que
diximus,
imagina ia
quaedam uendi io; quod e ipsum
ius p op ium ciuium Romano um es , eaque
es
i a agi u :
adhibi is
non
minus quam quinque es ibus ciuibus Roma-
nis pube ibus e p ae e ea alio eiusdem condicionas, qui
lib am aeneam enea , qui appella u lib ipens, is qui
25
§
4
1
8
a
in e ius]
con . §§
132, 434, 137 § 419
=
Boe h. in Top. 5,
-
28
(ed. Bai e pag. 322); inde ab 24
qui lib am —
25
lib ipens
•
P iscian. VI 96 (I pag.
282 ed. He z)
g
sup a] §
443.
3
pos
emisi
Gai a haec e e uide u dixisse: eam eminam, quae
lduciae- causa cum ex aneo coemp ionem ece i , iliae loco
apud eum
non esse; sed quae
$duciae
causa
e c.
p
7 placuí
Niebuh ,
placu i?
C II
iu a
ex
iu ae
co ec um C
9
40 emini C
44 hoc eodem
Goe-
sch
ē
n,
eodem hoc
C 43-15
!acunad ducibus ex pa e ince is co-
dicis C umb is cu a Lachmanno aliisque i a e. g. exple i possun :
nam
uel
qua e) eminae a
coemp iona o ibus eodem
modo
possun
(mancipa i, quo libe i a pa en e mancipan u ; adeo)
quidem,
u
quamuis
ea sola
apud coemp iona o em iliae loco si ,
quae ei
nup a si ,
lamen
nihilo minus
e c.
li
16
non si
Lachmann, non
es C nec
ex
e
co ec um
C
11
47 ( )
addidi Goeschen
9
19 ex
addi um
duce
C ame o
9
20 appea ebi C
9
24 dixímus C,
indica-
~as
Boe h.
quod e
Goeschen,
quia e C
n
,
quod
Boe h.
9
22 ciuium
oalano um es
CD,
umano um es ciuium
Boe h.
9
23 quam
Boe h.,
quod C.
GAMO.
2
11/1:
i3le
l
ii;
^us
ebus
'^ Ob
eO ülO
I
§ 449-423
mancipio accipi ,
aes
enens i a dici
an e
EGO HOMINEM EX
IV
RE
QVIRITIUM MEVM ESSE AIO 1SQVE MIHI EMPTVS ESTO HOC AERE
AENEAQVE LIBRA;
deinde ae e pe cu i
lib a a
idque aes da
120 ei
a quo
mancipio accipi quasi p e ii
loco.
Eo
modo
e
se uiles e libe ae pe sonae mancipan u ; animalia quoque s
14
quae mancipi sun ,
quo in nume o
haben u boues, equi,
;0
muli, asini;
í em
p aedia
a a u bana
quam us ica quae
;:I
e ipsa mancipi sun , qualia sun I alica, eodem
modo
, ,¡(
121 solen mancipa i.
In
eo
solo
p aedio um mancipa io
a
ce-
e o um mancipa ione di e , quod pe sonae se uiles e
libe-
4
o
^
ae, i e a
animalia quae mancipi sun , nisi
in
p aesen ia
1'¡
sin , mancipa i
non
possun ; adeo quidem, Il u eum
(qui)
pag. 32
`0 ,
mancipio accipi , adp ehende e
id
ipsum quod ei mancipio
A,
;.
da u necesse si ; unde e iam mancipa io dici u , quia
`;¡I I^^
manu
es_
capi u ; p aedia ue o absen ia solen mancipa i.
45
¡ulelle
122
Ideo
au em aes e
lib a
adhibe u ,
quia
olim ae eis an u n
nummis u eban u , e e an asses, dupundii, semisses,
qua-
^;espo
d an es, nec ullus au eus uel a gen eus nummus
in
usu e a ,
¢o
su'
sicu ex lege
mi
abula um in ellege e possumus; eo um-
l^
o
p'
que
nummo um uis e po es as
non
1
in nume o
e a
sed
2o
m
o
iu
in ponde e
as^ses lib ales e an , e du-
^o; ^
pundii
1;
unde e iam dupundius
dic as
casu í
c
es quasi
duo
pondo, quod
nomen
adhuc
in
usu e ine c .
: Q(cl ^
semisses quoque e quad an es
p o a a
scilice po ione
ad
^^,^l i
^
pon
¡dus
examina i
e an .
qui daba
olim
^ pe— 2^
mili
a
cuniam, non nume aba eam,
sed
appendeba ;
ande
se ui,
¡,,o^¡
9
1
quibus
pe mi i u adminis a io peicuniae,
dispensa o es
423
appella i
sun
e
^ ^
§
121 ad 12
eum —
45
capi u
con . Isido . o ig. 5, 25,
34 !1 § 122
ad
25
qui —
28
sun
con . Isido . o ig. 1
0, 67.
1
ma
►
cipioC, mancipium
Boe h.
aes
Boe h.,
em
C,
con .ue s.12 sg.
!
iiu e
Boe h.,
ius •
C,
con .
C
a
pag.
273
II
isque mihi
Boe h.,
iis quem hi
C
1
, iisque mihi
C
2
es o C,
es
Boe h.
ae e
Boe h.,
ae
O II 4
mancipio
C,
mancipium
Boe h.
H
7 mulii
C
quam
Goeschen,
que
C
n
II
8
qualia
Goeschen,
quali
C
11
9
p aedio um
Goeschen,
p aedi o um
C 1
0se ui
les
ex
se ui es
co ec um
C
1
II
42
qui
Isido us om.
C
43
accipi
Isi-
do us,
accepi
C
u
comp ehende e
Isido us
ei Isido us,
e
in
uel
ei
in
C
44
da u
Isido us? Goeschen,
da
C II
46
an um
Goe-
schen,
an um um
C,
con .
C
a
pag.
308
21-22
Gaius alia e e
exp essisse uide u :
sed
in
ponde e posi a; nam e asises
lib ales
e an
e
dupundii
bilib es
I) 22-23
con . C
a
(I 23
adhuc
Goeschen,
adhunc
C 25
an e
qui -daba
supplendum uide u :
quam
ob e n
uel simile
aliquid
I
28
enun ia um,
quod
ad
appella i sun
pe ine e
sup a
signi ica um es , u um
paulo
la ius e iam (e adhuc . . . .)
pa ue i necne,
non ique .
Deinde
appa e explica um
osse
a
Gaio,
28
; m
i6.
1 § 123--127
^
coemp iol
a quidem quae coemlp ionem ac
-----
se uilem condicilonem a
1
mancipan
mancipa aeue se uo um
loco
conis i uun u , adeo quidem, u
ab
eo cuius
in
mancipio JJ 5
sun , neque he edi a em neque lega a ali e
cape o
possin ,
pag. 33
quam
(si
>
simul eodem es amen o liben', esse iubean u ,
sicu íu is es in pe sona se uo um. sed di e en iae a io
mani es a
es ,
cum a pa en ibus e a coemp iona o ibus
isdem ue bis mancipio accipian u , quibus se ui; quod non
4
0
.
simili e
il
in
coemp ione.
424
Videamus nunc, quomodo
hi
qui
alieno
iu i subiec i
sun , eo iu e libe en u .
125
Ac p ius
de
his dispiciamus qui
in
po es a e sun .
426 E quidem se ui quemadmodum po es a e libe en u ,
ex
his
15
in ellege e possumus, quae
de
se uis manumi e idis supe ius
127 exposuimus. Hi ue o qui
in
po es a e
pa en is sun ,
mo uo
eo sui iu is iun .
sed
hoc
dis inc ionem ecipi ; nam
mo -
uo pa e
sane
omni-
modo
ilii iliaeue sui iu is e iciun u ;
mo uo ue o auo
non
omni
modo
nepo es
nep esue
sui
iu is 2o
iun ,
sed
i a,
si pos
mo em aui
in
pa is sui po es a em e-
casu i
non
sun .
i aque
si
mo ien e auo
pa e eo um e ui-
ua
el in
po es a e
pa is
(sui)
ue i , unc
pos
obi 2.cm
aui
in
pa is
sui po es a e iun ;
si
ue o is,
quo
empo e auus
mo i u , au iam mo uus
es au
exii
de
po es a e
<pa is,
25
unc hi,
quia in
po es a em)
eius cade e
non
possun , sui iu is
§ 424 = lns . 1, 4 2 p .
JJ
§ 126 = lns . 4 , 42 p .
supe ius]
in e
§ 21 e 22? (con . ad pag. 6 ue s. 28) i § 127 = Ins . 4, 12 p .
quibus ebus di j"e a condicio eminae quae coemp ione
[ac a in
manu
si ,
ab
eo um
condicione
qui
in
mancipio sin .
2-4
i a e e supplendo sensum Gaianum es i uas;
ea
quidem quae
coemip ionem aci , non deduci u in se uilem condicilonem; a
pa cn ibus
au em
e a coemp iona o ijbus mancipa i mancipa aeue
e c. 0 4 mancipa i
Bluhme,
mancipa i C 6 he edi a em
Goeschen,
he edi a es C JJ possin
Goeschen,
possun C JJ 7 si
addidi Goeschen
JJ
8 sicu iiu is C,
con .
C
a
pag. 320
l
9 mani es a es
Goeschen,
mani es e
C
p 40 accipian u
Goeschen,
accipiun C
JJ
42 quomodo
C,
quibus
modis
Ins .
J) 13 liue en u C, libe an u
Ins . JJ
15
seqq. supple nen a
pa ag apho um
126
e 127
ex
Ins i u ionibus dep ompsi Goeschen
45 libe en (u ) C
n
, libe an u
Ins . ))
47 expossuimus C JJ 20 (nepi e)sue
C, nep esque
Ins .
J) 24 •pa is sui po es a em C, po es a em pa is sui
Ins . p
22 ui a
Goeschen,
uiui
Ins . p
23
sui
Ins .,
o a.
C
p
ue i
Goeschen,
ue in C, es
Ins .
p 25 mo us
uide u e e
in
C
uis e
Í¡
25----28 ( )
addidi Goeschen
ex
Ins .
29
2*
,,I?;II
^1
;,1,i
ylp0l
I§ 427-131
30
128
iun . Gum
au em is, cui ob aliquod male icium
ex
lege
pag.
84
Co nelia
agua
e igni in e dici u , ciui a em Romanam
ami a , sequi u u , qui.c eo
modo
ex
nume o
ciuium Ro-
mano um olli u , p oinde ac mo uo eo desinan libe i
in
po es a e eius esse ; nec enim
a io
pa i u , u pe eg inae
5
condicionis
ho no
ciuem Romanum
in
po es a e habea . pa i
a ione e
si
ei, qui
in
po es a e pa en is si ,
anua
e igni
in e dic um ue i , desini in po es a e pa en is esse,
quia
aeque
a io non
pa i u , u pe eg inae condicionis
ho no in
129 po es a e si ciuis Romani pa en is. Quodsi
ab
hos ibus
4 0
cap us ue i pa ens, quamuis se uus hos ium ia , amen
pende ius libe o um p op e ius pos liminii,
quo
hi qui
ab
hos ibus cap i sun ,
si
eue si ue in , omnia p is ina iu a
ecipiun ;
Raque
eue sus habebi libe os
in
po es a e.
si
ue o illic mo uus si , e un quidem libe i sui iu is ;
sed
45
u um
ex
hoc empo e
quo
mo uus es apud hos es pa ens,
an
ex
illo
quo ah
hos ibus cap us es , dubi a i po es . ipse
quoque ilius neposue
si ab
hos ibus cap us ue i , simili-
e dicemus p op e ius pos liminii po es a em quoque pa-
1
30
en is
in suspenso
esse.
P ae e ea exeun libe i ui ilis
20
sexus
de
pa en is po es a e,
si
iamines
Diales
inaugu en-
1
31
u , e eminini sexus,
si
ui gines
Ves ales
capian u . Olim
pag.
35
quoque,
quo
empo e populus
Romanas in La inas egiones
colonias
deduceba , qui iussu pa en is
in
coloniam La inam
nomen
dedissen , desineban
in
po es a e pa en is esse,
25
quia
e ice en u al e ius ciui a is ciues.
§ 128 usque ad 5
esse
e inde ab 6 pa i -- 8
esse
e e _ Ins . 1,
42, 1 § 429 usque ad 44
po es a e
e inde ab 47
ipse
lns .
4,42,5.
4
y
e ba
ex lege Co nelia
ex
glossema e uiden u i epsisse
Q
2 o-
manam ami a C
n
, ami i
Ins .
11 3 quia
Ins i u ionum aliquo lib i,
qui
C
e alii lib i Ins . J
I
4 olli u
Ins .,
olli C 11 p oinde ac C, pe -
inde acsi
Ins .
11 5 po es a e
Ins .,
po es e C 11 5-6 pe eg inae homo
condicionis
addi o
as e isco C,
con .
C
a
pag. 312
11 4 0 quodsi C
n
, si
Ins .
44 se uus
Ins .,
se uo C,
con .
C
a
pag. 5O2 in :
11
42 quo
Po-
lenaa ,
quod C
n
, quia
Ins .
11
44 laque
C, id^^i co
Ins .
11
eue sus
Ins .,
eue sis C11 habebi libe os C, e libe os habebi
Ins .
o
47 quo
Goeschen,
quod C 11 19 dicemus C, dicimus
lns .
po es a em quo-
que C, ius quoque po es a is
Ins .
i 22 ui gines
Goeschen,
ui gine
C
23
ue ba
in La inas egiones
ex
glossema e i epsisse cense
Mom nsen
11 24-25
con .
Cas
u
24 qui iussu
Goeschen,
quiusu
C.
Nx
P
I
§132-4 328
4
32
Fi•ae e ea
emancipa ione desinun libe i
in
po es a e
pa en um esse.
sed
ilius quidem
ibus
mancipá ionibus,
ce e i ue o libe i siue masculini sexus siue eminini
una
mancipa ione exeun
de
pa en um po es a e; lex enim xn
abula um an um
in pe sona
ilii
de ibus
mancipa ionibus
5
loqui u
his
ue bis SI
PATER FILIVM
(TER)
YENVM DYIT A
PATRE
FILIVS LIBER ESTO.
_
e
n
e
es i a agi u : mancipa pa e i! ium
alicui; is eum uindic a manumi i ; eo
ac o
eue i u
in
po es a em pa is; is eum i e um mancipa uel eidem uel
alii
(sed in
usu es eidem mancipa i) isque eum pos ea
si- lo
mili e uindic a manumi i ; eo
ac o
u sus
in
po es a em
pa is eue i u ; e io pa e eum mancipa uel eidem
uel alii
(sed
hoc
in
usu es , u eidem mancipe/u?) , ,
ea que
mancipa ione desini
in
po es a e pa is esse, e ialnsi nondum
4
4
manumissus si
sed
adhuc
in causa
mancipii.
11
si
paz.
36
.<
31
missi
(3"
'mi-sus
in
C
legi
432
a
nequeun )
pa ono in bonis libe il-
(3 e sus in C legi nequeun )
20
eminae una
1 manci-
§ 432
usque
ad 2
esse
=
Ins . 4,
42, 6; ad
ue ba
7
mancipa
--
14
esse
con[.
Theophilus
4,
12,
6.
4
p ae e ea
suppleui Lachmann
ex Ins .
emancipa ione
C,
o nan-
cipa ione quoque
Ins .
11 po es a e
Ins .,
po es a em
C 2
pa en um
Ins .,
pa en e n
C
4
exeun
C
11 pa en ium
C
6-7
con .
C
as
11
6 e
Vlpianus
10, 1, om.
C
uenum du(i )
a
pa e ilius
C?,
uenundaui
ilius
a
pa e
codex Va icanus Vlpiani 1. 1. ))
4
4
-4
4
con .
C
as
12 eue -
i u ] ue i eue i u
C ex
glossema e
13 eidem
Goeschen,
eide
C II
43.
4 4
suppleui Hollweg
ad
codicis
C
duc us
u
4
5
--pag. 3,2
ue s.
,2
con .
Cas
1145
segq.
pos ea,
quae
in ine
codicis
C
paginae
35
legun u , Gaius
p imum
dixe i
opo e :
lium
ab
eo manumissum, apud quem
in
e ia
mancipa ione es , sui iu is ie i, quomodo e iam apud Theophilum
1,
1,2,
6
legi u . Deinde
de
iis egisse Gaium
iam
Goeschen conieci , quae
in
Epi . 1,
6 § 3
med. hoc
modo
legun u :
Tamen cum e io mancipa-
us ue i
ilias a
pa e na u ali
iducia io pa i,
hoc age e debe na-
u alis pa e , u ei
a iducia io
pa e , emancipe!u e
a
na u ali
pa e manumi a u , u
si
ilius ille mo uus ue i , ei
in
he edi a e
na u alis pa e ,
non
iducia ius succeda .
cui ei conueni quod
in
pag. 31, 19 dic um uide u uisse, ei qui libe um capu
e causa
mancipii
manumi i , eadem iu a
in
eius bonis compe e e, quae
pa ono
in
bonis libe i
compe un
¡l
24
in.
supple i po e a
ex
Epi .
1.
1., ub:
comp ehensis cum emina um men ione
nepo ibus masculis
[de
quibus
sine dubio e iam Gaius
ege a ] haec legun u
•
Feminae uel
nepo es
I
§
432
a
--43
32
pa ione exeun de pa is po es a e
manumissae ue in s
433
Admonendi au em sumus libe um 5
esse a bi ium ei qui ilium e ex
eo
nepo em in po es a e habe-
bi , lium quidem de po es a e dimi e e, nepo em ue o in
pa
es a e
e ine e; uel ex diue so ilium quidem in po es a e e i-
ne e, nepo em ue o manumi e e, uel omnes sui iu is e zce .e.
eadem e de p onepo e dic a esse in ellegemus.
4
0
43
í
-
e duae in e ceden es manumissiones p oinde iun , ac ie i
pag.
37
solen , cuna i a eum pa e de
po es a e
dimi i , u sui iu is
e iciu u . deinde au pa i emancipa u , e ab eo
is qui
45
adop a uindica apud p ae o em ilium suum esse, e ilo
con a non uindican e (a> p ae o e uindican i ilius addici-
u ; au non emancipa u pa i,
sed
ab eo uindica is qui
adop a ,
apud
quem
in e ia
mancipa ione es ; sed sane
§
133 == Dig.
4,
7, 28;
Ins .
4,
42,
7.
masculi
ex ilio una
emancipa ione
de
pa is uel aui exeun po es a e
e sui iu is e iciun u . E hi ipsi quamlibe
una
mancipa ione
de
pa is uel aui po es a e exean , nisi
a
pa e
iducia io
emancipa i
ue in e
a
na u ali pa e manumissi, succede e eis na u alis pa e
non
po es , nisi iducia ius,
a quo
manumissi sun l he edi a em
e-
pudiaue i au decesse i uel
similia pe ie un ).
Nam
si
emaneipa um
eum sibi na u alis pa e uel auus manumise i , ipse ei
in
he edi a e
succed i .
4
-2
(pos po es a e) o ma Gaiana e. g. haec uisse po es : e
si
ex ea
mancipa ione manumissae ue in , sui iu is e iciun u . 5—
'10 (Admonendi — in ellegemus),
quo um ue bo um nec uola nec ues i-
gium
in
codicis C pagina 36 dispici po es (con .
C
as
),
ex Dig. (ubi »Gaius
lib. I
lns .‹
lauda u ) e Ins . in pos e io ° huius paginae pa e inse enda
esse in ellexi Goeschen
5-6
Admonendi au em sumus libe um esse
a bi ium
Ins .,
Libe um a bi ium es
Dig.
6
nepo em
Dig.,
nepo-
em uel nep em
Ins .
7 de
po es a e
Ins .,
po es a e
Dig.
ue o
Dig.,
ue o uel nep em
Ins .
ii
8
uel
Dig.,
e
Ins .
9
ue o
Dig.,
ue o uel
nep em
Ins .
II 9
uel -- 10 in ellegemus
Dig.,
eadem e
de
p onepo e
uel p onep e
dic a
esse in ellegan u , uel omnes sui iu is e ice e
Ins .
0 13
an e
e duae
p aecessie i ale quid:
P ae e ea pa en es eos
libe os
in
po es a e habe e desinun , quos aliis
in
adop ionem de-
de un . e
in ilio
quidem,
si in
adop ionem da u , es manci-
pa iones 14 u
Goeschen,
au
C II
15 e icia u
Goeschen,
e ician u
C,
con .
C
a
0
4 6
apud
Goeschen,
aapu
C
^^ 17 uindican e
a Goeschen,
uincan e
C.
33
I §
4 34-4 36
commodius es
pa i
emancipa i.
In
ce e is ue o libe o-
um pe sonis seu masculini seu eminini sexus
una
sci-
lice
mancipado
su ici , e au emancipan u pa en i au
non
emancipan u . Eadem e
in
p ouinciis apud p aesidem
135 p ouinciae solen ie i. Qui
ex ilio
semel i e umue manci-5
pa o
concep us es , lice
pos
e iam mancipa ionem pa is
sui nasca u , amen
in
aui po es a e es , e
ideo ab
eo e
emancipa i e
in
adop ionem da i po es . A is, qui
ex
eo
ilio
concep us es qui
in
e ia mancipa ione es ,
non
nasci-
u
in
aui po es a e. sed eum Labeo quidem exis ima
in o
eiusdem mancipio esse, cuius e pa e si ; u imu au em
hoc iu e, u quamdiu pa e eius
in
mancipio si , pendea
ius eius ; e siquidem pa e eius
ex
mancipa ione manu-
missus e i , cad
a
in
eius po es a em;
si
ue o is dum
in
4
4
135
a
mancipio si , delicesse i , sui iu is ia .
Eadem scilice
pag. 38
nam u
sup a
diximus, quod
in
ilio
aciun
es
mancijpa iones, hoc aci
una
mancipa io
136 in nepo e.
1
20
Maxi-
mi
e Tube onis cau um es , u haec quod
ad sac a
an um uidea u
in
manu esse, quod ue o
ad
ce e as
cau-
sas
p oinde habea u , a que
si in
manum
non
conuenisse .i
j
25
po es a e pa en is libe an u ; nec
in
e es , an
in
ui i
sui manu
sin an
ex anei,
quamuis hae solae
loco
ilia um
§
4 35
a
sup a]
§§
132. 4 34.
3
emancipan u
Goeschen,
emancipa u
C
(uix ec e)
4 e-
mancipan u
Scheu l,
emancipa u
C
(uix ec e)
II
8
emancipad
Huschke,
mancipa !
C
i
4 O
in
Goeschen,
ion C
4
4
cada
Boecking,
cadi
C
II
eius
Goeschen,
eus
C
n
4 5-4 7
ai a
e e sen en ia um nexus
lagi a e uide u , quibus similia iam Iluschke p oposui :
Eadem scilice
dicemus
de
eo qui
ex nepo e
semel mancipa o necdum manumisso
concep us ue i . nam u
sup a e c.;
con .
Ca
II
49
-
24
haec
(e e ad
sensum,
non ad
duc us supple i possun :
P ae e ea mulie es quae
in
manum conueniun ,
in
pa is po es a e esse desinun .
sed in con-
a ea is nup iis
de
laminica Diali
(de
hac cogi aui iam Goeschen)
sena usconsul o
ex
ela ione Maximi
e c.
II
25
(pos
conuenisse )
haec
sen en ia exp essa aliquo
modo
ui :
Coemp ione au em ac a mulie es
omni
modo
po es a e
e c.
(spa ium
in
C paulo
plu a ex i isse doce )
26
ui i
Goeschen,
ui i i
C
11
27
sin
Goeschen,
si
C.
I
§
488-444
34
437 habean u , quae
in
ui i majnu sun .
quae
•
coge e coemp ilona o-
em
po es ,
u
se
emancipe ,
cui ipsa uelji
nihilo magis po es coge e,
ll'
quam e ilia pa em. sed
pag,
30
ilia
quidem nullo
modo
pa em po es coge e, e iamsi
4
0
adop i a
si ;
hace au em
(ui um)
epudio misso p oinde
conpelle e po es , a que si
ei
numquam nup a uisse .
138
Ii qui in causa mancipii sun , quia se uo um loco
haben u , uindic a censu es amen o manumissi sui iu is
139 iun . Nec Lamen in hoc casu lex Aelia
Sen ia
locu a habe .
45
i aque nihil equi imus, cuius ae a is si is qui manumi i
e qui manumi i u ; ac ne illud quidem, an pa onum c e-
di o emue manumisso habea . ac ne nume us quidem lege
140 Fu ia Caninia
ini us
in his pe sonis locum habe . Quin
e iam inui o quoque eo cuius in mancipio sun censu libe -
20
a em consequi possun ,
excep o
eo, quem pa e
ea
lege
mancipio dedi , u sibi emancipe u ; nam quodammodo
uno
pa e po es a em p op iam ese ua e sibi uide u
eo
ipso,
quod mancipio ecipi . ac ne is quidem dici-
u
inui o eo cuius
in
mancipio es censu libe a em
con-25
sequi, quem pa e
ex
noxali
causa
[mancipio dedi ], uelu i
quod u i eius
nomine
damna us es , [e euin] mancipio
141 ac o i dedi ; nam
huno ac o p o pecunia
habe .
In
summa
admonendi sumus adue sus eos quos
in
mancipio habemus
I
mancipa ione
desinun
in
manu esse,
e
si ex ea
mancipa ione manumissae ue in , sui iu is 5
137
a
e l iciun u .
1 habean u
Goeschen,
babea u C II 4-4
eo um, quae pos
sun
ex aban , duce ex pa e Huschkio haec e e sen en ia es i ui
po-
es :
In
manu au em esse mulie es desinun isdem modis, quibus
iliae amilias po es a e pa is libe an u ; sicu igi u iliae amilias
I;
una mancipa ione de po es a e pa is exeun , i a cae quae in ma a
^^^
san una mancipa ione
desinun
in
manu
esse
e c. II 5 manu-
I^p¡i
missae
Huschke,
manumissa C
n
,
con . C
a
pag. 279 ue s. 10
II 6-9
hanc
11
e e sen en iam exp essisse uide u Gaius;
In e eam ue o
quae
cum
311
lj
ex aneo, e eam quae cum ui o suo coemp ionem ece i , hoc in e -
CII1
es , quod illa quidem
coge e
coemp iona o em
po es , u
se eman-
cipe , cui
ipsa ueli ,
haec
au em ui um suum
nihilo
magia
e c.
9 nihilo
Goeschen,
nihil
C 40
coge e
Goeschen,
goge e
C
4
ui um
be
s.
^
II
^
,gg
II
^
^,
10
an e
p oinde
addidi Goeschen
II
44
con . C
a
II
manumisi
C
II
48
lege
lI
Fu ia Caninia
Mo amsen,
legis u . can. C
II
23
unc] u*(aP,
nc C
i
II
1
1
!4 quod
Goeschen,
quo
C
lj
26
e
27
ue ba uncis
inclusa
expuli Mo n nsen.
35
1 §
444--4
4
6
nihil
nobis con umeliose ace e
lice o;
alioquin iniu ia um
M
g.
40
enebimu . ac ne diu quidem
in
eo iu e de inen u ho-
mines, sed
ple umque hoc i dicis
g a ia uno momen o,
ia
;1
nisi scilice
ex
noxali
causa
mancipen u .
142
T anseamus nunc
ad
aliam diuisionem. nam
ex
his
pe -5
sonis, quae neque
in
po es a e neque
in
manu neque
in
mancipio sun , quaedam uel
in u ela
sun uel
in
cu a ione,
y'
quaedam
neu o ju e
enen u . uideamus igi u , quae
in
111.
u ela,
quae
in
cu a ione sin ; i a enim in ellegemus ce e-
L
143
as pe sonas
quae
neu o ju e
enen u . Ac p ius dispi- o
ciamus
de
his quae
in u ela
sun .
Pe missum es i aque pa en ibus, libe is quos
in
po e-
s a e sua haben
es amen o u o es
da e: masculini quidem
sexus inpube ibus,
( eminini au em sexus cuiuscumque ae a-
;
is sin , e um
quo)que, cum nup ae sin . ue e es enim uo-
4
5
lue un eminas, e iamsi pe ec ae ae a is sin , p op e animi
!i.
115 leui a em
in u ela
esse.
Raque si
quis
ilio
iliaeque es a-
men o
u o em dede i e
ambo ad
pube a em pe uene-
in , ilius quidem desini habe e u o em,
ilia
ue o nihilo
minus
in u ela
pe mane ; an um enim
ex
lege Iulia e 2o
Papia Poppaea iu e libe o um
u ela
libe an u eminae.
lo-
quimu au em (( excep is ui ginibus Ves alibus, quas e iam
P
ag
• 41
ue e es
in
hono em sace do ii
libe as
esse uolue un , i a-
^:.
4 46
que
e iam lege xii abula um cau um es . Nepo ibus au em
nep ibusque i a demum possumus
es amen o u o es
da e,
si
25
°
pos
mo em nos am
in
pa is sui po es a em [iu e] ecasu i
non
sin . i aque
si
ilius meus mo is meae empo e
in
po es a e
mea
si ,
nepo es ex
eo
non
po e un
ex es amen o
§
142
=
Ins .
4,
13 p .
11
§
143 = Ins .
4,
43
p . 11
§
444 usque
ad
43
da e
e e
= Ins . 1, 13, 311
§
445 ue s. 15
ue e es —
47 esse
con .
Isido . o ig.
9,
7,
30
§
4
4
6
=
Ins . 4,
4
3, 3.
1 alioquin
Goeschen,
aliquoquin
C11
iniu ia um] iniu ia umc
(i. e.
causa?)
C
3 g a ia uno momen o
Goeschen,
g a iamuncno nen o
C
11
4
scllice
C
11 mancipen u
Goeschen,
mancipa en u
C
il
8-9
quae
in
u ela
quae
in
cu a ione sin
C, de
his quae
in u ela
uel
in
cu a ione
sun
Ins .
(j
9
in ellegemus
has .,
in ellegimus
C11
ce e as
Ins .,
de
ce e is
C
11
13 sua
C,
om.
Ins .
1
1
es amen o u o es
Ins .,
es amen o es Cll
44-45 ()
u sen en ia supple e u , e. g. addi um es
11 4
8
pube a e C1119
habe e
Goeschen,
habe e
C
11
21
Poppaea'Goeschen,
popeia C11
22
e iam
C,
iam
Mommsen
11
23
hono em
Goeschen,
hono es C (( 24 lego
Goeschen,
legi au em
C,
amen
ins .
11 25 es amen o
Insl.,
es es C
11
26 iu e
C,
om.
Ins . 11
27
sin
C, sun
Ins . 1(
28 ex
eo
Ins .,
quos
ex
eo
C,
quos
ex
eo
(babeo)
Goeschen
11
po e un Ins ., po esin
C
11
ex es amen o C,
es amen o
Ins .
j
n
ipm il
I ^
36
I § 446-454
meo
habe e u o em, quamuis
in
J
po es a e
mea
ue in ;
scilice
quia
mo uo
me in
pa is sui po es a e u u i
447 sun . Cum amen
in
conplu ibus aliis causis pos umi
p o
iam na is habean u , e
in
hac
causa
placui
non
minus
pos umis quam iam na is
es amen o u o es
da i posse,
si 5
modo in ea causa
sin , u
si
uiuis nobis nascan u ,
in
po-
es a e nos a ian . hos
(enim)
e iam
he edes
ins i ue e
possumus, cum ex aneos pos umos
he edes
ins i ue e
448 pe u
►
issum
non
si . (
Vxo i)
quae
in
manu es p oinde
ac iliae, i em nu ui quae
in ui
manu es p oinde ac 4
o
149 nep i
u o
da i po es . Rec issime au em
u o sic
da i
po es
L.
TITIVM LIBERIS MEIS TVTOREM
D
O
.
sed
e si
i a sc ip-
uo?
Si LIBERIS MEIS
uel
VXORI MEAE TITIVS TVTOR ESTO,
ec o
150 da us in ellegi u .
In pe sona
amen
11 uxo is quae
in
manu
paj.
42
es ecel; a es e iam u o is op io,
id
es u licea ei
pe -
15
mi e e quem ueli ipsa u o em sibi
op a e,
hoc
modo
TI—
TIAE VXORI MEAE TVTORIS OPTIONEM
DO.
quo
casu lice uxO i
( u o em op a e)
uel in omnes
es
uel
in
unam
o e
au
151 2 duas. Ce e um au
plena
op io da u au
augus a. plena
i a da i sole , u p oxime
sup a
diximus.
augus a
i a da i2o
sole
TITIAE VXORI MEAE
TVTORIS OPTIONEM
D VMTAXAT
SEMEL DO,
153 au
DVMTAXAT
BIS DO.
Quae op iones plu imum in e
se
di -
e un . nam quae plenam op ionem habe , po es semel e
bis
e
e
e saepius u o em
op a e;
quae ue o angus am
habe op ionem,
si
dum axa semel
da a
es op io, amplius
25
quam semel
op a e non
po es ;
si
dum axa
bis,
amplius
154 quam
bis
op andi acul a em
non
habe . Vocan u au em
§
447
usque
ad 7
ian
=
Ins .
4,
13, 4.
^
habe e u o em
C,
u o em habe e
In.s .
II 2
po es a e u u i
C,
po es a em ecasu i
Ins .
3
sun
Ins .,
sin
C
amen
C,
au em
Ins .
(paulo
ole abilius, con .
ad
pag.
35,
24)
¢¢ 4
habean u
C,
haben-
u
lns .
6
nascan u
Goeschen,
nascun u
C,
nasce en u , sui e
Ins .
ian
C,
ie en
Ins .
enim
addidi Huschke,
o n.
C
II 9
si
Goeschen,
sin
C ¢¢
uxo i
addidi Sa igny
i
ac
Goeschen,
ac
si
C
o 40
ilii
Goeschen, ilia
C ¢¢
4 4
neep i
C ¢
I
42
no
Goeschen,
dolic• u
do C
(con .
C
a
pag.
275
ue s. 28)
¢¢ 4
3
MEIS
Goeschen,
meois
C
i me
a
e
C
2
,
mae
C'
I
I
45 ece
p a
Goeschen
ecec a
C
4 6
ipséa
(sic) C
i iae
ex
u iae
co ec-
um
C
4 8 ( )
addidi Lachmann
¢¢
20
p oxime
Hóllweg,
p oximumae
C
'I
24
TVTORIS OPTIOTEá DVbLTAXAT
Huschke,
dum axa u o is op ionem
C
22
di e un
Goeschen,
di e an
C
¢¢
24
bis
ex
uis
co ec um C
i
i
an-
gus am
Goeschen,
angus
C 26
po es
Goeschen,
po eñ
C
dum axa ]
a um
C,
an um
Goeschen
II 27
habe
Goeschen,
habe is
C.
¢
1^1
^.0
G.
•
43
T § 489-493
diximus, soli ciues Romani uidean u 'ibe os suos in po e-
1 90 s a e habe e. eminas ue o pe ec ae ae a is in u ela esse
e e nulla p e iosa a io suasisse uide u ; nam quae uulgo
c edi u , quia leui a e animi ple umque decipiun u e ae-
quum e a eas u o um auc o i a e egi, magis speciosa ui-
de u quam ue a; mulle es enim, quae pe ec ae ae a is
sun , ipsae sibi nego ia ac an e in quibusdam causis
pag. 51
dicis
g a ia u o
in e poni
auc o i a em
suam, saepe e iam
191 inui us auc o ie i
a
p ae o e
cogi a .
unde cum u o e
nullum
ex u ela
iudicium mulie i
da a ;
a ubi pupillo um
4
0
pupilla umue nego ia
u o es
ac an , el
pos
pube a em
4 92
u elae iudicio a ionem eddun .
Sane
pa ono um e
.pa-
en um legi imae u elae uim aliquam habe e in ellegun u
eo, quod hi neque
ad
es amen um aciendum neque
ad es
mancipi alienandas neque
ad
obliga iones suscipiendas
15
auc o es ie i cogun u , p ae e quam si magna causa alie-
nanda um e um mancipi obliga ionisque suscipiendae in-
e uenia ; eaque omnia ipso um causa cons i u a sun , u ,
quia ad eos in es a a um mo ua um he edi a es pe inen ,
neque pe es amen um excludan u ab he edi a e neque
20
aliena is p e iosio ibus ebus suscep oque ae e
alieno
minus
4 93
locuples
ad
eos he edi as pe uenia . Apud
pe eg inos non
simili e u apud
nos in u ela
sun
eminae;
sed
amen
ple umque quasi
in u ela
sun ; u
ecce
lex Bi hyno um,
si quid
mulie con aha , ma i um auc o em esse iube au
25
ilium eius pube em.
§ 194 inde ab 4 0
pupillo um
Ins . 4, 20, 7.
4 uidean u ] uidean u an C11 4 decipiun u
Goeschen,
decipiun
C
11 5 speciosa
Goeschen,
hispeciosa C 11 7
ipsae
Goeschen,
ipsi C
11
8 dicis
Goeschen,
dici
C
(J u o
Goeschen,
u ele C p auc o i a em
Goeschen,
au C 1140
40 u ela
Goeschen,
ule
C
11 da u
Goeschen,
da um
C p 10-41 pupillo um pupilla umue nego ia u o es C
A
, pupillo um
pupilla umque u o es nego ia
Ins .
n
4 4 ac an
Goeschen,
ac ans
C,
ge un
Ins .
ei (non eis) C, o n.
Ins .,
eis C a ne
(p obabili e )
11
42 iudicio
Ins .,
iudici C
11
17 mancipi
Goeschen,
mancipio C q in e -
uenia
Goeschen,
in e uenian
C
11
19 in es a a um
Goeschen,
in es a um
C
jj
pe inen
Goeschen,
pe ine
C
B
24 p e iosio ibus
Goeschen,
p o-
iosio ibus C
n
11
suscep oque ac e
Goeschen,
suscep oquae e C p 23 sun
Goeschen,
s
ex
c
uel
ex
e
co ec u
g
n
C
11 24 u
ecce
Hollweg,
ui
haecce
C
jj
by ino um C 11$5 con aha
Lachmann,
ha
C11 auc o em
Goeschen,
au C U 26 ilium
Goeschen,
Hui;
C.
Gs e.
3
w1N
44
I
§
4
94---4
98
494
Tu ela
au em libe an u ingenuae quidem ium
(libe--
o u
y
n
ju e,
libe inae ue o qua uo ,
si
in
pa oni)
libe o-
umue eius legi ima u ela sin ; nam ce e ae quae al e ius
gene is u o es haben , [uelu A ilianos au iducia ios,] ium
4
495 libe o um 11 iu e
u ela
libe an u . Po es au em plu ibus
pag
•
52
modis
libe ina
al e ius gene is
( u o em)
habe e, uelu i
si
a
emina manumissa si ;
uno
enim
e
lege A ilia pe e e
debe u o em, uel
in
p ouinc(iis
e
lege Iul)ia
e Ti ia; na n
495
a
in
pa onae
u ela
esse
non
po es . I
e
m si
<a>
masculo
manumissa
( ue i ) e
auc o e eo coemp ionem ece i , deindc
40
emancipa a e manumissa si , pa onum quidem habe e
u o em desini , incipi au em habe e eum u o em
a quo
4 95
b
manumissa es , qui iducia ius dici u . I em
si
pa onus
eiusue ilius
in
adop ionem
se
dedi , debe
libe a
e
lege
4 95°
A ilia uel
Julia
e
Ti ia u o em pe e e. Simili e ex isdem
15
legibus pe e e debe u o em
libe a,
si
pa onus decesse i
neo
ullum ui ilis sexus libe o um
in amilia
elique i .
496
Masculi au em
cum
pube es esse coepe in , u ela libe-
an u .
pube em au em
Sabinus quidem e Cassius ce e ique
nos i p aecep o es eum esse pu an , qui habi u co po is
20
pube a em os endi ,
id
es eum qui
gene a e
po es ;
sed in
his qui pubesce e
non
possun , quales sun spadones, eam
ae a em esse spec andam, cuius ae a is pube es iun ;
sed
diue sae scholae auc o es annis pu an pube a em aes iman-
24
dam,
id
es eum pube em esse exis iman
qui
II aun
annos
Pag•
53
expleui .
§
106 inde
ab
48 cum --
49
lib
,
e an u
Ins .
4,
22
p .
4
u la au em
Goeschen,
u elau ecn
C
11 4
-
2 ()
addidi Hollweg
3
u ela
Goeschen,
u uca
C
Q
ce e ae
Huschke,
e ce e e
C
11
4
haben
Goeschen,
habean
C
(j
ue ba uncis
inclusa
u
glossema expuli Pole-
naa
u
5
po es ]
con .
C
a
pag. 285 ue s.
21
ll
6
u o em
addidi Goe-
schen, om.
C
u
7
lego
Goeschen,
le
C
Q
8
p ouincils
e
lege Iulia]
p ouincia
C,
p ouincia (e lege Iulia)
He¡ e , ce e um con . C
a
pag.
817 seq.
11
9 a
addidi Goeschen
11
40
ue i
addidi Goeschen
43-44
pa-
onus eiusue ilius
Goeschen;
pa onus eiusque ilius
in C
ex i isse
ue i
non
es
dissimile, con .
C
a
adop ione C
i
i
44-45
e
lege
A ina
uel lulia
e Ti ia]
e
leg i ia e i ia? G
n
,
con .
:
C
a
u 4 5
u o em
Goeschen, au
u e
au
u s
C libe a
Goeschen,
bus a
C
11 17 elique i ] ecipi ?
C
i
48-49
con .
Cae
II
18
coepe in
Ins .,
coepe i
C
u
49
Cassius Lach-
mann,
casius
C
§ 20 pu an
Goeschen,
pu an ( a)n ?
C
Q
23
an e
pube-
es
expec es
ple ique
uel simile aliquid
11
25
qui —
26
expleui
up-
pleui Goeschen
26
In pagina
codicia
C
53
quae nunc legi nequi ,
Gaius
p imum
de pube a e Ne a ii P isei
sen en iain
(Pp. 11,
28)
^8
1
!
----
45
I§
4
97-1I§
4
497
(25
ue sus
in C legi
nequeun )
ae a em pe uene ,l,
in qua es
suas ue i possi ; sicu i pag.
54
apud
pe eg inas
gen es cus odi i supe ius indicauimus.
4 98 Ex
isdem causis e
in
p ouinciis
a
p aesidibus ea um
cu a-
o es da i solen .
5
499 Ne amen e pupillo um e eo um qui
in
cu a ione sun
nego ia
a
u o ibus cu a o ibusque consuman u au demi-
nuan u , cu a p ae o , u e
u o es
(el>
cu a o es eo no-
200
mine
sa isden .
sed
hoc
non
es pe pe uum; nam e
u-
o es
es amen o
da i sa isda e
non
cogun u ,
quia lides
4
0
eo um e diligen ia
ab ipso
es a o e p oba a es ; e cu a-
o es,
ad
quos
non e
lege cu a io pe ine ,
sed
(qui)
uel
a
consule .
uel
a
p ae o e uel
a
p aeside p ouinciae dan u ,
ple umque
non
cogun u sa isda e, scilice
quia sa is
ho-
nes i elec i
sun .
45
(COM1ilENTARI VS SECVNDVS.)
liSupe io e commen a io
de
iu e pe sona um I exposui- pag.
55
mus;
modo
uideamus
de
ebus; quae uel
in
nos o
pa i-
monio
sun uel
ex a
nos um pa imonium haben u .
§ 497
si pe i cs] §
489 [(
§
199
e e _ Ins .
4, 24
p . § 200 usque
ad
44
es =
Ins .
4, 24
p .
II II §
1 = Ins .
2, 4
p .
addidisse uidclu Huschkio. Deinde ansii Gaius ad eas pe sonas
quae
in
cu a ione sun (con .
1, 442. 443).
Eodem au em o dine, quo
Vlpianus 12, de cu a o ibus egisse (con . e iam Epi . 1, 8:
Pe ae is
pupilla ibus annis, quibus
u o es
absoluun u ,
ad
cu a o es
a io
mino um incipi pe ine e.
Sub
cu a o e sun
mino es
ae a e, maio es
eue so es insani. Hi qui
mino es
sun usque
ad
uigin i e quin-
que annos imple os
sub
cu a o e sun . Qui ue o eue so es au iu-
sani sun , omni empo e ui ae suae
sub
cu a o e esse iuben u ,
quia
subs an iam suam a ionabili e gube na e
non
possun .)
e adiecisse
uide u : in cu a o e mino ibus da o, si guando pa e in es amen o
cu a o em ilio nominaue i , p ae o em eius uolun a em obse ua e, quia
aequum si
pa em
ilio p ouide e, donec ad eam
ae a em pe -
uene i
e c.
4
pe uene i
Goeschen,
pe uene e ?
C (J 5
solen
Lachmann,
uo-
lun
C
J(
7
nego ia
C
lns ., expec es
pa imonia p cu a o ibusque C,
cu a o ibusue
Ins .
J(
8
e cu a o es
Ins .,
cu
C uel po ius
C
n
0
no-
mine
Ins .,
naomine
C (( 9
nam e
C,
nam
Insl. ((
9-40
u o es es a-
men o
Ins .,
u o es ?
C
(J 42
non e
Goeschen,
nonne
C
J( cu a io
Bluhme,
cu a o C
II qui
addidi Goeschen,
om.
C
iJ 15
con . Ca
17
suppleui Goeschen ex Ins ., in quibus
lib o
p o
commen a io
ex a ((
19 sun
C,
om.
Ins . JJ au
hauen u C
n
au
hauen
C.
lú
-J1
111
,J
^; )
^:b.^
411(1
L
I
d
111
io j
all
(111''
u
1
1
,11%
1,' IIQm
56
^^ll
1^,i911
Ii
§ 2-41
46 —
2
Summa i aque e um diuisio in duos a ículos diduci-
3 u :. nam aliae sun diuini iu is, aliae humani. Diuini
4 iu is sun uelu i es sac ae e eligiosae. Sac ae sun quae
diis supe is consec a ae sun ; eligiosae quae diis Manibus
5 elic ae sun . Sed sac um quidem hoc solum exis ima u
5
quod
ex
auc o i a e populi
Romani
consec a um es , uelu i
6 lege de ea e la a au sena usconsul o ac o. eligiosum
ue o nos a uolun a e acimus mo uum in e en es in locu a
7 nos um, sí modo eius mo ui unus ad nos pe inea . sed
in p ouinciali solo place ple isque solum eligiosum non 4o
ie i, quia in eo solo dominium populi Romani es uel Cae-
sa is, nos au em possessionem an um • uel usum uc um
habe e uidemu ; u ique amen e iamsi non si eligiosum,
7' p o eligioso habe u . i em quod in p ouinciis non ex auc o-
i a e populi Romani consec a um es , p op ie sac um non 4 5
8 es , amen p o sac o habe u . Sanc ae quoque es, uelu
9 mu i e po ae, quodammodo diuini iu is sun . Quod au-
em diuini iu is es , id nullius in bonis
es ;
id ue o, quod
hum-ani I)
iu is es , ple umque alicuius
in
bonis es : po es
pañ•
au em e nullius
in
bonis esse; nam
es
he edi a iae, an- $o
9
b
equam aliquis he es exis a , nullius
in
bonis sun .
(8
e e ue sus
in C
legi nequeun )
I*e
domino.
4 0 Hae au em quae humani iu is sun ,
au
publicae
sun
au
11 p i a ae. Quae publicae sun , nullius uiden u in bonis
esse; ipsius enim uniue si a is
esse
c edun u . p i a ae
25
sun quae singulo um hominum
sun .
§ 2 = Dig. 4, 8, 1 p . O § 3 — Dig. 4, 8, 4 p .
§ 8 = Di
g
'. 4,
8, 1 p .; Ins . 2, 1, 10 )) § 9 usque ad 21
sun
=
Di;. 4, 8, 4 p .
§40=Dig.4,8,4'p .)) §44= Dig.4,8,4 p .
1 i aque C,
ona. Dig. ))
diduci u C, deduci u
Dig. ))
43 eligio-
sum] eligiosus C1114
ue ba
in
p ouinciis
u glossema expelli Mommsen
45 sac um
ex
saca um
co ec um
C ()
16 quoque
Dig. Ins .,
quoque-
que C )) uelu C, uelu i
Dig. Ins . ))
4 7 iu is
Dig. Ins .,
iu i? C ii 48 iu is
es
Dig.,
iu ie es ? C
4 9
iu is — 24 sun
suppleui Goeschen
ex
Dig.,
con/: Epi .
2, 1,1
8
21
pos
sun
quid
sc ip um ue i , ce o dici nequi ;
egisse Gaium
de
ebus nondum occupa is e
de
ebus de elíc is e
de
se uis qui
sine domino
sun ue i
non
es dissimile ))
23 au em C, au em
es
Dig. j)
23
e
25
suppleui Goeschen
ex
Dig. ))
23 publicae
Dig.,
(pu)blici C II 24 null ***** den a in bonis esse C, nullius in bonis
esse c edun u
Dig. ))
25 p i a ae C,
p i a ae au em
Dig.
i)
2
6
siu-
gulo um homin * * * * * * C
(con .
C
as
),
singulo um sun
Dig.
TI
§
42--44
12
Quaedam p ae e ea
es co po ales
sun , quaedam in(co -
4
3
po ales).
Co po ales
hae
(sun )
quae angi possun , uelu
undus
homo
ues is au um a gen um e denique aliae
es
4
innume abiles.
Inco po ales
sun quae
angi non possun ,
qualia sun
ea
quae
iu e consis un ,
sicu he edi as usus-
5
uc us obliga iones quoquo
modo
con ac ae. nec
ad
em
pe ( ine , quod
in
he edi a e
es co po ales
con) inen u e
uc us qui
ex undo
pe cipiun u
co po ales
sun ,
e quod
ex
aliqua obliga ione nobis debe u ,
ple umque co po-
pag.
57
ale es , uelu i
undus
homo pecunia;
nam ipsum ius succes- 4
0
sionis e ipsum ius u endi uendi e ipsum ius obliga ionis
inco po ale es . eodem
nume o
sun iu a p aedio um u ba-
Ino um e us ico um.
al ius ollendi
luminibus uicini aed
non
ex ollenidi, ne
45
luminibus uicini o icia u . I i em luminum e s ilicidio um
ius, u
in
a eam
§ 4 2 =-- Dig.
4, 8, 4,
4 ; Ins . 2, 2 p . 11 §
4 3
^ Dig. 4, 8,
1,
4 ;
Ins .
2, 2, 4
11 § 4 4 usque ad 1 3
us ico um _
Dig.
1,
8, 4,
4;
Ins .
2, 2, 2 e 3.
4 inco po ales
Dig. Ins .,
in
C 11 2 sun
Dig. Ins .,
om. C
11
angi
C
Dig.,
sui
na u a angi
Ins .
11
uelu C
n
, uelu i
Dig. Ins . il
4
in(u)-
me auiles
C;
seqq.
ex
Dig. e lns . suppleui Goeschen
11
sun C
n
2
Dig.,
au em sun
Ins . 11
5 iu e C, in iu e
Dig. Ins . cum
Epi oma
Gaiana
0
7 O
addi um
ex
Dig.
e
Ins .
11
e C, nam e
Dig. Ins .
11
8
co po ales
Dig. lns .; o asse
(con .
amen
C
as)
es co po ales in C
e al,
quod
e i po es
11
sun
Dig. Ins .,
sun
an
se
ince um
C
(con .
Cas
)
11
e
quod C, e id quod
Dig. Ins .
11
9 debe ***** ple umque C, debe u
ple umque
Dig. Ins . 11
10
ex
Dig. e Ins . suppleui Goeschen
11
suc-
cessionis C
Dig.,
he edi a is
Ins .
11 12 sun C
Ins .,
sun e
Dig.
11
4 3
pos
us ico um
Dig.
e Ins .
haec addun :
quae e iam se ui u es
uocan u ,
de
quibus uide
in a.
Lacunam
pos
us ico um
i a e e ex-
ple e possis (con . Epi . 2,
I, 3):
P aedio um u bano um iu a sun uelu
ius al ius ollendi aedes e o iciendi luminibus uicini aedium au
non ex ollendi, ne luminibus uicini o icia u .
Fo asse
lamen
nonnulla
in
C
pe pe am i e a a e an e locus i a co igendus
•
uelu ius al ius ollendi aedes au non ollendi
(con . 2, 31),
ne lumi-
nibus uicini o icia u ;
also
igi u sc ipse i lib a ius:
uelu ius
al ius ollendi aedes au non ollenldi
ne (?, con .
C
a
)
luminibus
uicini aedes au non ex ollendi ne luminibus uicini o icia u 1)
16
—48, 9
lacunae
sic
e e
ad
sen en iam exple i possun (con . Epi .
.2,
1,
3)
7
i em
luminum e s ilicidio um ius, id es
(in
C idem ius
p o ius id es
sc
•
ip um uisse uide u )
u uicinus lumen uel s ilici-
dium in a eam uel in aedes suas ecipia ; i em cloacae immi endae
e luminum im ;i endo um. P aedio um us ico um iu a sun uelu
47
I
5
II
§
44-4
7
---
48
i
10
¿O
/»
0didE
aUjS
' pIUS
,,
^lipaac
P
idaa 1111
50
ID
"
u^
^;^ , ,
15111
^aDS
e
Ai 010
i
1011
l ad
-;ma^s a
xic
iUl'e
C
:
.
31 p1a
p al
ai
quo
llE
iem
addi
^ lliam im
e
^ ipsi
pe
;1 1619
iu To^
s
^l
els
1611g coeg
^aVa SauG
g
y^ a° em
I
101
de 9 i
^ ^d
i^Pul
.
111
„
1
11
1
.
ei ilel
l
;^
^i A 'á
1
sei
1¡d
aU
?^
^1^se;
^ ^¡h eiedii
i q8^.
dae
4
4
a
au mancipi sun au
nec
mancipi.
1
Mancipi
sun
1
i em aedes in
I alico
solo
se ui u es
p aedio um u bano um neo mancipi
sun .
1
I
15 I em s ipendia ia p aedia e
ibu a ia
nec mancipi
1 sun . !
o
sed quod diximus
Iinancipi esse
1s a im u
na a
sun man-
pag.
58
cipi esse pu an ; Ne ua ue o e P oculus e ce e i diue sae
scholae auc o es
non
ali e
ea
mancipi esse pu an , quam 15
si
domi a sun ; e
si
p op e nimiam e i a em doma i
non
possun ,
uno
uide i mancipi esse incipe e, cum
ad
eam
4
6
ae a em pe uene in ,
qua
doma i solen .
I em
e ae bes iae
nec mancipi sun uelu u si
leones,
i em
ea
animalia quae
e e bes ia um
nume o
sun , uelu i elephan i e cameli; e 2o
ideo ad
em
non
pe ine , quod haec animalia e iam collo
do soue doma i
solen ;
nam ne
nomen
quidem eo um ani-
malium illo empo e
(no um)
ui ,
quo
cons i ueba u quas-
4
7
dam
es
mancipi esse, quasdam
nec
mancipi. I em e e
omnia quae inco po alia sun nec mancipi sun , excep is
25
se ui u ibus p aedio um us ico um ; nam eas mancipi esse
cons a , quamuis sin ex nume o e um inco po alium.
§
15
ad
43
s a im --
4
5
pu an
e
ad
4
7
unc
u.
m.
esse
con .
Isido i o ig.
9, 45.
uia, i e , ac us, i em peco is
ad
aquam adpulsus,
i em
ius
aguas
ducendae. haec
iu a
(con . Dig.
1,
8,
1, 1 e Ins .
2,
2,
3')
am us i-
co um quam u bano um p aedio um se ui u es uocan u .
(§
14
a
)
Es
e iam
alia e um diuisio: nam au mancipi sun au
neo
mancipi.
Mancipi sun
uelu undus
in
I alico
solo,
i em aedes
in
I alico
solo, í em
se ui e
ea
animalia quae collo do soue
domad
solen ,
uelu boues equi muli asini; i em se ui u es p aedio um us ico um.
nam se ui u es
p aedio um u bano um
neo
mancipi sun .
4 4
—13
¿acunas ad
sen en iam i a e e suppl eas :
sed
quod diximus
ea
animalia quae doma i solen
mancipi esse,
quomodo
(con .
lamen
C
a
)
in cllegendum si , quae i u ,
quia non
s a im u
na a
sun
do-
'
p
au a .
e . nos ae quidem scholao auc o es
s a im u
na a
sun
e c.
11
14 pu an
Goeschen,
pu an u
C
cum Isido o
i
4 6
nimiam
Goe-
schen,
minimiam
C
1118
qua] quia C, in qua
Kueóle colla o
4,
97 i e a]
con .
Cas
II
20
e e
C,
e a um
Goeschen
22
ne
nomen]
con .
G
as
II
23
no um
ex
coniec u a addi um
II 24
nec mancipi]
non
mancipis
C.
ius aquae ducen-
N..
II §
4
8
-25
4 S
Magna au em di e en ia es in e mancipi es e nec
19 mancipi. Nam es nec mancipi ipsa adi ione pleno iu e
al e ius iun , si modo co po ales sun e ob id ecipiun
20 adi ionem. I aque si ibi ues em uel au um uel a gen-
um adide o siue ex uendi ionis causa sine ex dona ionis 5
siue quauis alía ex causa, s a im ua i ea es, si modo
21 ego eius dominus sim.
In
eadem causa sun p ouincia-pag.
59
lia p aedia , quo um alía s ipendia ia alía ibu a ia uoca-
mus. s ipendia ia sun ea, quae in his p ouinciis sun , quae
p op iae populi Romani esse in ellegun u ; ibu a ia sun
10
ea, quae in his p ouinciis sun , quae p op iae Caesa is esse
c edun u .
22 Mancipi ue o es sun , quae pe mancipa ionem ad
alium ans e un u ; unde e iam mancipi es sun dic ae.
quod au em uale
(mancipa io, idem uale e
in
iu e cessio.
45
23
E )
mancipa io quidem quemadmodum ia , supe io e com-
24 men a io adidimus. In iu e cessio au em hoc modo i :
apud magis a um populi Romani, uelu i p ae o e n, is cui
es in iu e cedi u em enens i a dici
HYNC
EGO
HOMIYEM
E% IVR$ QVIRITIVM bIEVM ESSE AIO;
deinde pos quam hic uin-
^o
dicaue i ,
p ae o in e oga eum qui cedi , an con a uin-
dice ; quo negan e au acen e unc ei qui uindicaue i ,
eam em addici ; idque legis ac io
uoca u .
hoc ie i po-
25 es e iam in p ouinciis apud p aesides ea um. Ple um-
que lamen e e e sempe mancipa ionibus u imu . quod
$5
enim ipsi pe nos p aesen ibus amicis age e possumus, hoc
§ 23
supe io e commen a io]
4§ 119
II §
24 usque ad 23 uoca u
11=
5
Boe h. in Top. 5, 28 (pag. 322).
4
es]
exs
C (induc a
x
li e a) p
4 au um
Goeschen,
au ium
C 11 5 siue
Goeschen,
iue?
C
11 7 in
Goeschen,
uin? C, con .
Cae
p ouincialia Sa igny, p ouinciali
C II
43 sun quae C;
o asse haec
uocabula delenda
sun , uei ansponenda
quae sun I
I 4
5
-
16 ()
addidi
Goeschen (qui
sed
dedil
p o e , quam pa iculam
suppleui Sa igny)
47
cessio au em hoc
modo
i
C,
au em cessio i hoc modo
Boelh.
48 uelu i p ae o em] ñ "TI
;
ü a
p •
p aesidem p ouinciae C
n
(ex
glos-
sema e),
uel apud p ae o em uel apud p aesidem p ouinciae
Boe h.
(in
cuius codice Gaiano glossema illud iam ex aba ). Codicis Ve onensis
duc us
p obabili e
i a explica Mommsen, u
sup a
ue ba Gaiana
ü
ú
p •
(i.
e.
uelu i p ae o em)
in
a che ypo hoc glossema addi um uisse
suspice u : p •
ā
p aesidem p ouinciae
(i.
e.
p ae o em au p aesidem
p ouinciae),
id
au em glossema hoc
modo in
Gaiano um
ue bo um con-
ex um i epsisse: ü
pc•
ú
[
ā
] p • [p aesidem p ouinciae] is cui
e c.
4 9
dici
C,
uindíca
Boe h. U21 suppleui Goeschen
ex
Boe hio
1122 ne-
gan e
Boe h.,
negan e C.
l
^•
49
non es necesse cum maio e di icul a e apud p ae o em au
26 apud p aesidem p ouinciae age e. Quodsi neque manci-
p
a a neque in ju e cessa si es mancipi
(6 ue sus
pag.
60
in C legi nequeun )
*plena
possessio
e
x
o mula qua
concessa
hi
qu
uc us na
i
I em adhuc
(á
ue sus in C legi nequeun )
uissen
non
(7
ue sus
in
C legi nequeun )
5
27
10
1..111
50
II § 23--30
pag.6!
;id oi
15
"
.
I^'11W11
20
11
111
2
5
^^{61
es quo nomine
e e uel
p aedium
dem ulla libe a ciui as
nendi sumus
esse, p ouincialis soli nexum non e
signi ica ionem solum I alicum mancipi
es ,
p oluinciale
nec mancipi es . ali e enim ue e i lingua al
mancipa— J
28
(Res)
inco po ales adi ionem non ecipe e mani es um
29 es . Sed iu a p aedio um u bano um in iu e cedi
< an um)
possun ; us ico um ue o e iam mancipa i possun .
adm
o-
30
Vsus uc us in ju e cessionem an um ecipi . nam
dominus p op ie a is alii usum uc um in ju e cede e po-
&o
es ,
u ille usum uc um habea e ipse nudam p op ie a-
!
es
Sa igny, je C
n
(sed i a u
j
li e a, cu a lineola induc a si ,
uidea u e e
in e
p aeposi ionis no a » sollemnem e ice e
3
(pos
mancipi)
secu a esse
sed
an um adi a
p obabili e conieci Huschke.
Deinde Gaius egisse uide u de ju e eius, cui es mancipi adi a an-
um si ; um de ju e comme cii (con . Vlpianus 49, 4. 5) e de ju e
I alico (con . Mommsen S aa s ech 5, 1 pag. 809 no . 2)
§
6
con . G
as
II
In sequen ibus a s nesciendi exe cenda es . Ce e um con . C
a
usque
ad ue s.
25 II 26
(Res)
inco po ales
Boecking,
Inco po ales
( es) Goe-
schen
l
27 an um
an e
cedi
addidi Goeschen,
om.
C
Q
80
po es ]
con .
C
a
pag. 285 ue s
21.
I
n
51
II
§ 80-85
em
e inea .
ipse usu uc ua ius in ju e cedendo domino
p op ie a is usum uc um e ici , u a se disceda e con-
ue a u in p op ie a em; alii ue o in ju e cedendo nihilo
minus ius suum e ine ; c edi u enim ea cessione nihil
31 agi. Sed haec
scilice
in
I alicis
p aediis i a sun , quia
5
e ipsa p aedia mancipa ionem II e in ju e cessionem e-
pag. s$
cipiun .
alioquin in p ouiucialibus p aediis siue quis
usum uc um siue ius eundi agendi aquamue ducendi uel
al ius ollendi aedes au non ollendi, ne luminibus uicini
o icia u , ce e aque similia ju a cons i ue e ueli , pac io- 10
nibus e s ipula ionibus id e ice e po es , quia ne ipsa
quidem p aedia mancipa ionem au
(in)
ju e cessionem e-
32 cipiun .
Sed
cum usus uc us e hominum e ce e o um
animalium cons i uí possi , in ellege e debemus ho um
usum uc um e iam in p ouinciis pe in ju e cessionem
18
33 cons i uí posse. Quod au em diximus usum uc um in ju e
cessionem an um ecipe e, non es eme e dic um, quam-
uis e iam pe mancipa ionem cons i uí possi eo, quod in
mancipanda p op ie a e de ahi po es ; non enim ipse usus-
uc us mancipa u , sed cum in mancipanda
p op ie a e 20
deduca u , eo i u apud alium usus uc us, apud alium
p op ie as si .
34
He edi as quoque in ju e cessionem an um ecipi .
35nam si is, ad quem ab in es a o legi imo ju e pe ine
he edi as, in ju e eam alii an e adi ionem ceda , id
es
25
an equam
he es ex i e i , p oinde i he es is cui in ju e
cesse i , ac si ipse pe legem ad he edi a em uoca us esse ;
pos obliga ionem ue o si cesse i , nihilo minus ipse he es pag.
63
pe mane e ob id c edi o ibus enebi u , debi a ue o pe -
eun coque modo debi o es he edi a ii luc um aciun ; co -3o
po a ue o eius he edi a is p oinde
ánseun
ad eum cui
cessa es he edi as, ac si ei singula in ju e cessa uissen .
1 e inea ]
con .
C
a
11 4 suum e ine
Goeschen,
sum e ine u C
7 quis
Goeschen,
qus C
p
10 sicni•¡lia C H 11 sipula ionibus C (j quia
... 12 ecipiun
glossema i adsc ibi Babel
12 in
addidi Goeschen
ecipiun
Goeschen,
ecipiun u C
11
13 sed
Goeschen,
e
C
Q hominum
ex
hominem
co ec um
C
1
0
14 ho um
Goeschen,
hono um C H
16 quod] quam
C
? con . C
a
pag.
294 H 17 quamuis
Goeschen,
quod
íis Cn
II
21
u apud
Goeschen,
u apu u C 11 25 id es a. h. ex i e i
dele Ad. Schmid
27 he edi a em
Goeschen,
he e em C
11
28 oblip,a ionem
C, adi ionem
Goeschen, con . in a ad pag.
52, 5
11
cesse i
Goeschen,
cessee i C 11 29 id
Goeschen,
id a C
32 in iu e cessa
Goeschen,
in
ju e cessa in C?,
con .
Ca.
II §
86
-42
52
36 Tes amen o au em sc ip us he es an e adi am quidem he e-
di a em in iu e cedendo eam alii nihil agi ; pos ea ue o
quam adie i si ceda , ea accidun , quae p oxime diximus
de eo ad quem ab in es a o legi imo iu e pe ine he edi-
37 as, si pos obliga ionem
(in)
iu e ceda . Idem e de ne- s
cessa iis he edibus diue sae scholae auc o es exis iman ,
quod nihil uide u in e esse, u um
(aliquis)
adeundo he e-
di a em ia he es, an inui us exis a ; quod quale si , suo
loco appa ebi . sed nos i p aecep o es pu an nihil age e
necessa ium he edem, cum in ju e ceda he edi a em.
40
38
Obliga iones quoquo
modo
con ac ae
nihil
eo um
ed-
piun . nam quod mihi
ab
aliquo debe u ,
id si
uelim ibi
debe i, nullo eo um
modo,
quibus
es co po ales ad
alium
ans e un u ,
id
e ice e possum,
sed opus
es , u iuben e
me u ab
eo s ipule is; quae
es
e ici , u
a me
libe e u
45
3
9
e incipia ibi ene i; quae dici u noua io obliga ionis.
sine
hac ue o noua ione
non
po e is uo
nomine
age e,
sed debes
ex pe sona mea
quasi cogni o au p ocu a o meus expe i i.
pag. 64
Sequi u u admoneamus apud pe eg inos quidem
unum esse dominium; nam au dominus quisque es ,
au 20
dominus
non
in ellegi u .
quo
iu e e iam populus
Roma-
nus olim u eba u : au enim
ex
iu e Qui i ium unusquis-
que
dominus e a , au
non
in ellegeba u dominus.
sed
pos ea diuisionem accepi dominiúm , u alius possi esse
^ 9
41
ex
iu e Qui i ium dominus, alius
in
bonis habe e. nam
si
15
ibi em mancipi neque mancipaue o neque
in
iu e
ces-
se o,
sed
an um adide o,
in
bonis quidem uis
ea es
e ici u ,
ex
iu e Qui i ium ue o
mea
pe manebi ,
done°
^i
u
eam possidendo usucapias; semel enim inple a usuca-
pione p oinde
pleno
iu e incipi ,
id
es e
in
bonis
e
ex
30
iu e Qui i ium ua es esse, ac si ea mancipa a uel in
42 iu e cessa
(esse . Vsucapio au em)
mobilium quidem e um
anno conple u , undi ue o e aedium biennio; e i a
lege
xi
abula um cau um es .
4Y'g^
y
`` ',,
1
' I^W
+
^
;q
4
^i
I
117111
C
y^^^,
§ 36
p oxin e]
§
35 § 37
suo
oco] §§
4
5
2 seg.
2
agi
Goeschen,
agi
C i 5
obliga ionem
C,
adi ionem
Goeschen,
con .
sup a ad
pag.
51,
28 (I
in
addidi Goeschen
i 7
aliquis
ex 3,
87
addidi Lachmann
i
he edi a em
Huschke,
he edi a ems a em
C
8
exis a
Goeschen,
exis an
C 9
appa ebi
Goeschen,
appa eui u
C
14 possum
Goeschen,
possumus
C
ll
17 po e is
Goeschen,
po e i
C
^
18 p ocu a o
Goeschen,
p ocu a io
C
22
iu e Qui i ium]
con .
Ca
pag. 273
I
25
nam
Goeschen,
non
C
n
ii
29
usucapias
Goeschen,
usu-
capia C
l)
32
O
addidi Lachmann.
II
§79.62-64
meis
nauem
au
a ma ium
au subsellium ab icaue is;
i e a si ex lana mea
ues imen um ece is, uel
si
ex uino
e
melle meo,
mulsum ece is, siue ex medicamen is meis
emplas um uel colly ium ece is,
(quae i u , u um uum
sil id
quod
ex meo
e/ ece is,>
an meum. quidam ma e iam
5
e subs an iam spec andam esse pu an ,
id
es u cuius
ma e ia
si , illius e
es
quae ac a si uidea u esse, id-
que maxime placui Sabino e Cassio. alii ue o
eius em
esse pu an qui ece i , idque maxime diue sae scholae
9
auc o ibus uisum es ;
sed
eum quoque, cuius
ma e ia
e pag.
73
subs an ia ue i , u i adue sus eum qui sub ipue i
habe e ac ionem; nec minus adue sus eundem condic io-
nem ei conpe e e,
quia
ex inc ae
es ,
lice uindica i
non
possin , condici amen u ibus e quibusdam aliis posses-
so ibus possun .
15
62
Accidi aliquando, u qui dominus si , alienandae ei
pag. 68
po es a em
non
habea , e qui dominus
non
si ,
aliena e
pag. 69
63
possi . nam do ale p aedium ma i us inui a mulie e
pe
legem Iuliam p ohibe u
aliena e,
quamuis ipsius
si
uel
mancipa um ei do is
causa
uel
in
iu e cessum uel
11S11— 20
cap um. quod quidem ius u um
ad
I alica an um p aedia
64 an e iam
ad
p ouincialia pe inea , dubi a u .
Ex
diue so
agna us u iosi cu a o em u iolsi
aliena e
po es
ex
lege
xi1
abula um; i em p ocu a o
es ,
i e a
c edi o pignus
ex
I pac ione, quamuis eius
ea es
25
non
si .
sed
hoc o si an
ideo
uidea u ie i, quod uolun-
a e debi o is in ellegi u pignus aliena i, qui olim pac us
§ 79 ad 5
quidam —
10
es
con . Theophilus 2, 1, 25 (ed. Fe ini
pag. 107, 1-4); inde ab 13
ex inc ae
=
Ins . 2, 1, 26
(I
§ 62 e e = Ins .
2, 8 p .
(j
§ 63 usque ad 19
si
=
Ins . 2,
8
p .
II
§ 64 inde ab 25
c edi o
=
Ins . 2, g, 1.
4-5 ( )
addidi Lachniann
6 spec andam
ex
spec andum
co eo-
una
C
1
jj
11
ue i
Goeschen,
uí C
11
13 quia
Goeschen,
qui C Q ex-
inc ae
Ins .,
ex inc a C ii 14 possin
Ins .,
possi C i u ibus e C,
a u ihus e a
Ins . jj
16
con . quae
sup a ad § 61 in
ine (pag.
56,
40
huius edi ionis)
de
pa ag apho um o dine
in C
adno a a sun
II
17 e C,
e con a
Ins .
19 aliena e
ex
aliena es
co ec um C
24
ad
sen-
en iam (con . Ins .
2,
1, 43
e Dig.
41, 1, 9, 4), non ad duclus alia
e e quad an :
i e a
p ocu a o em absen is, cuius nego io um
libe a adminis a io ei pe missa es ;
Mommsen (coll. Dig. 3,
3,
65)
hoc
modo
lacunam exple :
i e a
p ocu a o ,
si quid
ne co umpa u
dia ahendum es ji
26
uidea u
C,
uide u
Ins .
II
27
aliena i. C,
alie-
na e
Ins . (lib i
meno es)
ji
olim
C, ab ini io
con ac us
Ins .
(}s a.
'
4
JJ•
17,1L
y •
59
60
II §64.80-83
es , u lice e c edi o i pignus uende e,
si
pecunia non
solua u .
R. V. DE PVPILLIS AN ALIQVID A SE ALIENARE POSSVNT.1 -
pag. 73
80
1Vunc admonendi sumas neque eminam neque pupil-
lum sine u o is auc o i a e em mancipi aliena e posse; 5
nec mancipi ue o eminam quidem posse, pupillum non
81 posse. Ideoque si guando mulie mu uam pecuniam alicui
sine u o is auc o i a e dede i , quia aci eam accipien-
is, cum scilice pecunia es nec mancipi si , con ahi
82 obliga ionem. A si pupillus idem ece i , 1 quia non 4 o
aci accipien is
s
,
nullam ( con ahi obliga-
ionem; unde pupillus uindica e quidem nummos suos
po es , sicubi ex en ,
id
1
es
eos
pe e e suos
ex
iu e
Qui i ium
esse
ac ione eos pe sequi
83
possi , quoniam
!
po es . A
ex con a io
I
omnes es am mancipi quam neo
mancipi
19
inulie ibus
11 e pupillis sine u o is auc o i a e solui pos-
pag.
74
§ 80
ini . e e = Ins .
2,
8,
2
II §
84
ini , e
§
82
ini . e e
=
Ins .
2, 8, 2
II §
83
ini . con . Ins .
2, 8,
2.
3
hanc ub icam quin am quo ju e ece i lib a ius
(C
1
),
dici
nequi , quia eliquae pe ie un
9 pecunia
Huschke, ea
pecunia? C
41
supplemen a (ex Ins . de i a a) ince a sun , con . C
a
e
C
as
;
sen-
en ia suade , u sumamus haec aliquo modo exp essisse Gaium:
quia
pecuniam
(con . Ins .)
non
aci accipien is
(sine
u o is auc o i a e)
12
pupillus quidem uindica e
uide u sc ibendum, con . quae paulo
in
a
ad
43-18
adno a a sun
4 3
e(os p)e e e?
C,
p o
quo
in ende e
ue bum sen en iam si nplicius exp ime e
(I
43-18
hoc e e modo ad
sen en iam supple i possun :
id
es eos pe e e suos
ex
ju e
Qui-
i ium
esse;
mulie ue o minime hoc modo epe e e po es , sed
i a: da i
sibi
opo j e e.
unde
de
pupillo quidem quae i u , an,
si nummi
(in
C
ue a
nummijsi
p o
si nummi), quos mu uos
dedi ,
ab
eo
qui accepi , consump i sun ,
aliqua ae ione eos pe -
sequi possi , quoniam
obliga ionem e iam sine u o is auc o i a e
adqui e e
sibi
po es ;
Mommseno hoc po ius
modo:
id es eos
pe e e suos
ex
iu e Qui i ium esse,
neque amen s ic o
ju e
pe e e po es sibi eos da i apode e. unde de pupillo quidem
quae i u , an nummis quos mu uos
dedi
ab
eo qui accepi
consump is ciuili
ac ione eos pe sequi possi , quoniam da i
eos
sibi
opo e e in ende e
non
po es ;
(con .
Lamen
C
a
e Caa)
47
accepi
Goeschen,
accipi
C II
18 a
Ins ., e C
49 omnes
es
am mancipi quam
ad
Goeschen coniec u am e ad Ins .
2,
8, 2,
non
ad
C supple um es
II
20
pupillis
Goeschen,
pupilli
C (^
sine
u o is
_ _
auc o i a e Ins ., s p
a
C.
epe-
e e po es s
I e e. unde de pupillo qui-
45
dem quae i u , an num I—quos
mu uos
dedi ,
ab
eo
qui accepi ,
1
,,bd
4
^^
-•----- 61
II § 83--87
sun ,
quoniam melio em condicionem suam ace e eis e iam
84
sine
u o is auc o i a e concessum es . I aque
si
debi o
pecuniam pupillo solua , aci quidem pecuniam pupilli,
sed
ipse
non
libe a u ,
quia
nullam obliga ionem pupillus
sine
u o is auc o i a e dissolue e po es ,
quia
nullius ei
5
aliena io ei
sine
u o is auc o i a e concessa es ;
sed
amen
si ex ea pecunia
locuple io ac us si e adhuc pe a ,
pe
85 excep ionem doli mali summoue i po es . Mulie i ue o
e iam
sine
u o is auc o i a e ec e solui po es ; nam qui
solui , libe a u obliga ione,
quia es
nec mancipi, u
4
0
p oxime diximus,
a se
dimi e e
mulle es
e iam
sine
u-
o is auc o i a e possun . quamquam hoc i a es ,
si
accipia
pecuniam ; a
si non
accipia ,
sed
habe e
se
dica e
pe
accep ila ionem ueli debi o em
sine
u o is auc o i a e
libe a e, non
po es .
15
8
6
Adqui i u au em nobis
non
solum
pe
nosme ipsos,
sed
e iam
pe
eos quos
in
po es a e manu mancipioue
habemus; i em
pe
eos se uos,
in
quibus
usum uc u7n
habe-
mus ; i em
pe
homines libe os e
se nos
alienos quos
bona
ide
possidemus.
de
quibus singulis diligen e dispiciamus.
2o
87 Igi u
<quod>
libe i nos i quos
in
po es a e habemus, i em
quod se ui
nos i
mancipio accipiun
uel
ex
adi ione nan-
ciscun u , siue
quid
s ipulen u , uel
ex
aliqualibe
causa
adqui un ,
id
nobis adqui i u ; ipse enim, qui
in po e-
pag. 75
s a e nos a es ,
nihil
suum habe e po es . e
ideo si
25
he es
ins i u us si , nisi nos o iussu he edi a em adi e
non po es ; e
si
iuben ibus nobis adie i , he edi as nobis
adqui i u p oinde a que
si nos
ipsi
he edes
ins i u i esse-
§ 84 con . Theophilus 2, 8, 2 § 85
p oxime]
§
80 11 § 86 e e = Dig.
41, 1, 10 p .; Ins . 2, 9 p . §
87
igi u e inde ab 22
quod
e e = Dig.
41, 4, 10, 1; § 87 usque ad 21
habemus
con . Ins . 2, 9, 4, sequen ia
e e = Ins . 2, 9, 3.
40 obliga ione C 13 sed
Goeschen,
e C 16 adqui i u au em C,
adqui i u
Ins .,
adqui un u
Dig.
11
48 pe
Dig. Ins .,
p o? C
n
usum-
uc um
Dig. Ins .,
usu*C 11 eos C
Ins ., om. Dig.
11
20 diligen e
C,
diligen ius
Dig. Ins .
II 24 quod
addidi Goeschen, om.
C
22 nos i
Dig.,
i C 11 23 aliqualibe C, qualibe alia
Dig. Ins .
11 24 adqui un
C
Dig. Ins .,
adqui an
Goeschen li
ipse
Dig. Ins .,
ipsen?
C11
25 nos a C,
al e ius
Dig. Ins . e
ideo C, ideoque
Dig.,
sed
Ins .
26 he es
Dig.
Ins .,
hoc C
n
,
con .
C
a
pag.
2701)
27 iuben .ibus
Dig. Ins .,
iboni ibus
C II he edi as
Dig. Ins .,
he edi a e C
n
II
28 p oinde C, pe inde
Dig.
Ins .
ii
adque C, a que Dig.,
ac Ins .
62
II § 87-93
mus; e conuenien e scilice lega um
pe
eos nobis ad-
88 qui i u .
du a
amen sciamus,
si
al e ius
in
bonis si se -
uus, al e ius
ex
iu e
Qui i ium,
ex
omnibus causis ei soli
89
pe
eum adqui í, cuius
in
bonis es .
Non
solum au em
p op ie as
pe
eos quos
in
po es a e habemus adqui i uT
5
nobis,
sed
e iam possessio; cuius enim
eí
possessionem
adep i ue in ,
id nos
posside e uidemu ; unde e iam
pe
90
eos usucapio p ocedi .
Pe
eas ue o
pe sonas,
quas
in
manu mancipioue habemus, p op ie as quidem adqui i u
nobis
ex
omnibus causis, sicu
pe
eos qui
in
po es a e 4
o
nos a sun ; an au em possessio adqui a u , quae i sole ,
97
quia
ipsas
non
possidemus.
De
his au em se uis,
in
qui-
bus an um usum uc um habemus, i a placui , u quid-
quid
ex e
nos a uel
ex
ope is suis adqui an ,
id
nobis
adqui a u ; quod ue o
ex a
eas
causas, id ad
dominum 4
p op ie a is pe inea . i aque
si
is e se uus he es ins i u us
si lega u nue quod ei da um ue i ,
non
mihi
sed domino
g^
p op ie a is adqui i u . Idem place
de
eo qui
a
nobis
bona ide
posside u , (, siue libe si siue alienus se uus.
pag.
76
quod enim placui
de usu uc ua io,
idem p oba u e iam
2o
de
bonae idei- possesso e. i aque quod
ex a
duas is as
causas
adqui i u , id uel
ad
ipsum pe ine ,
si
libe es ,
93 uel
ad
dominum,
si
se uus
es .
Sed
bonae idei possesso
§
pe
=
Dig. 44,
4,
capio
=
Ins . 2, 9,
3 11
§
94
=
Dig. 44,
1,
4 0,
3; Ins . 2, 9,
4 11 § 92
=
Dig. 41, 4, 4 0, 4; e e
=
Ins . 2,
9, 4 11 § 93 = Dig. 44, 4, 4 0, 5;
Ins . 2,
9, 4.
1
conuenien e C
Ins .,
bis conuenien e
Dig.
11 pe eos nobis
C
(Ins .),
nobis pe eundem
Dig.
11
2 sciamus
Goeschen,
sciam C 11
4 pe
Goeschen,
p o C 11 adqui i
Goeschen,
adqui i u C
11
bonis
Goe-
schen,
boni C
11
6 cuius C, cuiuscumque
Dig. Ins .
11
4
2 ipsas
Goeschen,
ipsa C
11
4 4 ope is C
Dig.,
ope ibus
Ins .
U
adqui an
Dig. Ins ., ad-
qui un C11 45 adqui a u C
Dig.,
adicia u
Ins .
11
quod
C
Ins .,
si quid
Dig.
11
causas C, causas pe secu i sin
Dig.
(sin
suppleui mmnus
secunda
in
Dig.),
causas pe secu i sun
Ins .
11
4 6 pe inea C
Ins .,
pe ine
Dig.
is e C, is
Dig. Ins .
11
47 lega umue quod ei da um C, lega-
umue quid au ei dona um
Dig.,
lega u nue quid ei au dona um
Ins ., quod e ipse Gaius o asse sc ipse a
li
48 de
C
Dig.,
e de
Ins .
11
qui
a
C
Ins .,
qui
Dig.
Il
49 libe
C
Dig.,
is libe
Ins .
q
20 p oba u e iam
C
Dig.,
place e
lns .
11
24 bonae idei
Dig.,
bona ide
Ins ., au hoc au illud C"
11
i aque quod
Dig. Ins ., i a
quo-
que? C
a
,
con . C
a
pag. 294 in .
11 is as C
Ins ., om. Dig.
(1 23 dominum
C
a
Ins .,
dominum eius
Dig.
11
es
Dig. Ins .,
si C
sed
Dig. Ins ..
sed si C.
89
ad 7
usque
4
89
ad 8
usu-
0, 2; §
usque
il
II § 98-97
cum usucepe i se uum,
quia
eo
modo
dominus i ,
ex
omni
causa pe
eum sibi adqui e e po es . usu uc ua ius ue o
usucape e
non
po es : p imum
quia non
posside ,
sed
habe ius u endi [e ] uendi; deinde
quia
sci alienum
94 se uum
esse.
De
illo quae i u , an
pe
eum se uum,
in
5
quo
usum uc um habemus, posside e aliquam em e usu-
cape e possimus,
quia
ipsum
non
possidemus.
pe
eum
ue o, quem
bona ide
possidemus,
sine
dubio e posside e
e usucape e possumus. loquimu au em
in
u iusque
pe sona
secundum de ini ionem
gua a
p oxime exposuimus,
4
o
id es si quid ex e nos a uel ex ope is suis adqui an
95 [id nobis adqui i u ]. Ex his appa e pe libe os homines,
quos neque iu i nos o subiec os habemus neque bona. ide
possidemus , i em pe alienos se uos, in quibus neque
usum uc um habemus neque ius am possessionem, nulla
15
ex causa
nobis adqui i posse. e hoc es quod uulgo
dici u
pe
ex aneam pe sonam nobis
adqui í non
posse.
an um
de
possessione quae i u , an
(pe ex aneam)
pe so-
96
nam nobis adqui a u .
In
summa sciendum es his, qui
in
19
po es a e manu mancipioue sun ,
nihil in
iu e cedi posse;
pag. 77
cum enim is a um pe sona um
nihil
suum esse possi ,
conueniens es scilice , u
nihil
suum
esse
in
iu e uindi-
ca e possin .
97
Hac enus
an ispe admonuisse su ici quemadmodum
singulae
es
nobis adqui an u . nam lega o um ius,
quo
25
§ 94 inde ab 9
loquimu
e e = Ins . 2, 9, 4
p
§
95 usque ad 17
posse
=
Ins . 2, 9, 5 JJ § 97 e e = lns . 2, 9, 6.
4-2 omni causa C, omnibus causis
Dig. Ins . JJ
2 usu uc ua ius
C
Dig.,
uc ua ius
Ins .
11 3 usucape e
C
Ins .,
usucape e se uum
Dig.
II
4 e
C,
om. Dig. Ins . ec ius
11
quia
C
Ins .,
quoniam
Dig.
11 alienum
se uum C, se uum alienum
Dig. Ins .
11
6 aliquam
Goeschen,
aliqui?
C
7 possimus
Goeschen,
possumus
C11
10 pe sona
Ins .,
pe sonis
uel
pe sonas C
11
41 ope is
C,
ope ibus
Ins .
adqui an C, adep i ue in
Ins .
(1 4 2 [ ]
C ex
glossema e,
om.
lns .
11 his
Goeschen,
iis C, bis i aque
Ins .
11 13 nos o
Goeschen,
nos os C
11
15 pos habemus in
C
ue ba
i em pe alienos se nos in quibus neque usum uc um
pe
e o em
epe i a sun , con .
C
a
Ji
46 uulgo
C,
om.
Ins .
JJ 47 nobis adqui i non
C, nihil adqui i
Ins .
JJ
48 pe ex aneam pe sona a] ps
uel
pe
? C (con . C
S9
),
pe p ocu a o em
Goudsmi ; con . Ins .
2,
9, 6
JJ 21 s a um C
JJ
22 conueniens
Goeschen,
conuenies C esse
Lachmann,
esse posse C; ue ba suum esse posse
amquam glossema
expelli Mommsen
11 24 Hac enus ex
Ins . suppleui Goeschen
su ici
C
cum nonnullis codicibus Ins i u ionum,
su icia
alii codices
25 nobis adqui an u C, adqui un u
Ins .
63
TI
§ 97-403
e ipso singulas es adqui imus, oppo unius alio loco
e e emus. uídeamus i aque nunc, quibus modis pe uni-
98 ue si a em es nobis adqui an u . Si cui he edes ac i
sumus, siue cuius bono um
possessionem
pe ie imus, siue
cuius bona eme imus, sine quem adop aue imus, siue qu'lm 5
in manum u uxo em ecepe imus, eius es ad nos anseun .
99
Ac p ius de he edi alibus dispiciamus, qua um duplex
condicio es : nam uel ex es amen o uel ab in es a o ad
4 00 nos pe inen . E p ius es , u de his dispiciamus quae
nobis ex es amen o obueniun .
lo
401
Tes amen o um au em gene a ini io duo ue un : nam
au cala is comi iis es amen um acieban , quae comi ia
bis in anuo es amen is aciendis des ina a e an , au in
p ocinc u, id es cum belli causa a ma sumeban ; p o-
cinc us es enim expedi us e a ma us exe ci us. al e um 4 5
i aque in pace e in o io acieban , al e um in p oelium
102 exi u i. Accessi deinde e ium 1I genus es amen i, quod
pag. 78
pe aes e lib am agi u . qui neque cala is comi iis neque
in
p ocinc u es amen um ece a , is si subi a mo e
u gue-
ba u , amico amiliam suam, id es pa imonium suum,
20
mancipio daba , eumque ogaba quid cuique pos mo em
suam da i uelle . quod es amen um dici u pe aes e
4 03 lib am, scilice quia pe mancipa ionem pe agi u . Sed
illa quidem duo gene a es amen o um in desue udinem
abie un ; hoc ue o solum, quod pe aes e lib am i , in
25
usu e en um es . sane nunc ali e o dina u , quam olim
soleba . namque olim amiliae emp o , id es qui a es a-
o e amiliam accipieba mancipio, he edis locu a op ineba ,
e ob id ei mandaba es a o , quid cuique pos modem
§ 97
alio
loco] §§
491 seqq. (( § 98 e e — Ins . 2, 9, 6 p § 99 = Ins .
2, 9, 6 (( § 100 = Ins . 2, 9, 6 (( § 104 ad 4 2
quae -- 43 e an
e 14
p o-
cinc us —
1 5 exe ci us
con . Theophilus 2, 4 0, 4 ; ad 43
in
p ocinc u —
45
e un
con . Isido i o ig. 10, 248 (J § 102 ad 4 8
qui -- 4
9
u gueba u
con .Theophilus 2,40
1
4 ((§ 4 03 ad 29 e -65, 4
uelle
con .Theophilus
4 ipso C, ipso iu e
Ins i u ionum codices
J( alio C, in e io i
Ins .
p 3 ad-
qui an u
Goeschen,
adqui a u C, adqui un u
Ins . J(
cui C, cui e go
Ins .
4 sumus C, ad simus
ducun Ins . {{
bono um possessioneml
con .
C
a
((
5 adop aue imus
C, ad
ad ogaue imus
ducun Ins . JJ
quam
Goeschen,
quem C II 6 es C, es omnes
Ins . ll
7
p ius
Ins .,
p imus C he edi a i-
bus
Ins .,
he edi abibus C 8 nam
Ins .,
non? C
n
,
con .
C
a
pag.
280
II
9 pe inen
Ins .,
pe ine C ((
ue ba
4
7 quod —48 agi u
dele Polenaá {{
48 aes e ] se
emend.
in es e C O qui C, qui (enim)
Huschke
II 22 da i uelle
Goeschen,
da e uelle u C (( quod] quam C
n
?,
con .
C
a
pag.
294 (( 25 solum
quod
Goeschen,
quam
(uel
quod?,
con .
Ca
pag.294 ue s.31)
solum quod
C
n
,
sed no a
quam
uocabuli expune a
JJ
26 ali e
Goeschen,
al e C O 27 nam-
que
Goeschen,
nam quod Cn.
64
;1:
II
§
403--406
suam da i uelle ; nunc ue o alius he es es amen o ins i-
ui u , a quo e iam lega a elinquun u , alius dicis g a ia
p op e ue e is iu is imi a ionem amiliae emp o adhibe u .
404 Eaque es i a agi u : qui aci
-( es a
y
aen um>,
adhibi is,
sicu
in
ce e is mancipa ionibus ,
es ibus ciuibus
Roma- 5
nis pube ibus e lib ipende, pos quam
abulas
es amen i
sc ipse i , mancipa alicui dicis
g a ia
amiliam suam;
in
qua e
his ue bis amiliae emp o u i u
FAMILIA PFCVNIdQVE
TVA ENDO MANDATELAM CVSTODELAMQVE MEAM, QYO TV IVRE TESTA-
9
MENTVM II FACERE POSSIS SECVNDYM LEGEM PVBLICAM, HOC AERE,
pag. 79
e u quidam adiciun
AENEAQVE LIBRA, ESTO MIHI EMPTA;
deinde ae e pe cu i lib am, idque aes da es a o i uelu
p e ii
loco;
deinde es a o
abulas
es amen i enens i a
dicl
HAEC ITA VT IN HIS TABVLIS CERISQVE SCRIPTA SVNT, ITA DO
ITA LEGO ITA TESTOR ITAQVE VOS QYIRITES TESTIMONIVM MIHI PER-45
HIBETOTE;
e hoc dici u nuncupa io: nuncupa e es enim
palam
nomina e,
e
sane
quae es a o speciali e
in
abulis
es amen i sc ipse i ,
ea
uide u gene ali se mone nomi-
4
05
na e a que
con i ma e. In
es ibus au em
non
debe is
esse, qui
in
po es a e
es
au amiliae emp o is au ipsius 2e
es a o is,
quia
p op e ue e is iu is imi a ionem o um hoc
;
nego ium, quod agi u es amen i o dinandi
g a ia,
c edi u
in e amiliae emp o em agi e es a o em; quippe olim,
u p oxime di
g
imus , is qui amiliam es a o is mancipio
accipieba , he edis
loco
e a ; i aque ep oba um es
in ea
25
406 e
domes icum es imonium. unde e
si
is qui
in
po es a e
pa is es amiliae emp o adhibi us
si ,
pa e eius es is
§104 ad 7
mancipa —
8
u i u e
42
deinde—
13
loco
con . Theophilus
2,40,1;
ad 14
haec-4 9 con i ma e
con . Isido i o ig.
5, 14,12
II
§105 usque
ad 20
po es a e
e inde ab 25
ep oba um
e e = Ins . 2,1 0,
9I) p oxime] §
103.
2 lega a elinquun u
Goeschen,
lega o elilquan u C
II
4 es amen-
,um
addidi Huschke,
om. C
II
6 pue ibus C
II
8
FAMILIA-9
QVO
TV
IVRE]
i a
dubi an e es i u umes duce ex pa e Lachmanno, qui uocabulum
manda ela
non
di ec a uia ab
manda e
descende e sed ab
manda o
pe spexisse uide u ;
amiliam pecuniamque uam endo manda ela uam
( epe i um ex eis quae
p oxime p aecedun ?)
cus odelaque mea quo u iu e C
n
;
FAMILIAM
PECVNIAM
n
OVE
TVAM ENDO MANDATELA TVA CVSTODELAQVE
MEA
(EBEJE AJO
ET EA)
QVO
TV
IVRE
111ommsen;
FAMILIAM PECVNIAMQVE TVAM ENDO MANDATELA
TVTELA
CVSTODELAQVE
MEA (Ex IVRE QVIRITIVM E$SE AIO, EAQVE,'
QVO
TV
IVRE
Huschke; e un g2Gi uel
FAMILIAM PECVNIAMQVE TVAM ENDO MANDATELA CVSTO-
DELAQVE
MEA
(ESSE
AJO,
EAQVE)
QVO
TV
IVRE
ue similia malin
II 43 es .-
man i C O 15
TESTOR
Goeschen,
es a o C
PERBIBETOTE
Goeschen, pe hibi-
o e C, pe hibe e
uel p aebi o e edd. Isido i
u
4 9
is C,
om. Ins .
II
20 po es a e
es
(Ins .),
po es a em esse Cn
II
22 o dinandi
Goeschen,
o nandi C.
65
I'. §106-414
66
esse
non
po es ; ac ne is quidem qui
in
eadem po es a e
es , uelu a e eius.
sed si
ilius
amilias ex
cas ensi
peculio pos
missionem acia es amen um, nec pa e eius
ec e es i
s
I adhibe u nec is qui
in
po es a e pa is
es .
pag.
80
4 07 De
lib ipende eadem quae e
de
es ibus
dic a
esse in elle-
5
4 08 gemus ; nam e is es ium
nume o
es . Is ue o, qui
in
po es a e he edis au /ega a ii es , cuiusue he es ipse au
lega a ius
in
po es a e es , quique
in
eiusdem po es a e es ,
a leo es is e lib ipens adhibe i po es , u ipse quoque
he es au lega a ius
iu e
adhibean u .
sed
amen quod
10
ad he ede a
pe ine quique
in
eius po es a e es cuiusue
is
in
po es a e e i , minime hoc iu e u i debemus.
[DE TESTAMENTIS MILITYM.]
4 09
Sed
haec diligens obse ua io
in
o dinandis es amen is
mili ibus p op e nimiam inpe i ialn cons i u ionibus p inci
-15
pum
emissa es . nam quamuis neque legi imum nume um
es ium adhibue in neque uendide in amiliam neque nun-
4
1
0
cupaue in es amen um, ec e nihilo minus es an u . P ae-
e ea pe missum es iis e
pe eg inos
e
La inos
ins i ue e
he edes
uel iis
lega e,
cum alioquin pe eg ini quidem a ione
20
ciuili p ohibean u cape e he edi a em lega aque, La ini ue o
141
pe
legem Iuniam. Caelibes quoque, qui lege lulia he edi a-
em lega aque cape e ue an u ; i em o bi,
id
es qui libe os
non
haben , quos
(48 ue sus in
C
§ 106 inde ab 2
sed =
Ins . 2, 10, 9 11 § 4 09 inde ab 4 4
diligens
usque ad 47
adhibue in neque
e inde ab 18
ec e .—
Ins . 2, 14 p .
1
qui in
Goeschen,
quin C 11
2
ex C,
de
Ins .
4
pa is C, eiusdem
pa is
Ins .
(
es
Ins .,
sí C
)
7 lega a ii
Huschke,
inlega a i C 11 8 in
po es a em C
9 adeo
Lachmann,
abeo C
10 au
Goeschen,
u C
4 2 is
Goeschen,
iis C e i C, es
Huschke
i
4
3
mili um
Goeschen,
milium C
0
45 cons i u ionibus
Ins .,
men is u ionibus? C
p in-
cipum C, p incipalibus
Ins .
4 6 quamuis C, quamuis hi
Ins .
II
4 7
uendide in
Goeschen,
uendide i C
nunccupaue in C 11 22
he-
edi a em
Goeschen,
he edi a e C 24
pos
lex unum
olium
in C
pe ii ,
in quo
inis eo um pe sc ip us e a , quae Gaius
de
es amen is
milá um exposui . p oxima au em
pos
quos lex
i a
ad §
286
a
suppleui
Huschke:
Papia plus quam dimidias pa es he edi a is lega o umque
cape e ue a , ex mili is es amen o solidum capiun .
Deinde egi
Gaius
de
iis , quibus es amen um ace e
non
lice , simili e a que Ins .
2, 12;
Vlp.
20,
10 seqq. e Epi .
2, 2 §
1 seqq., ubi haec legun u :
Id
quoque s a u um es , quod non omnibus Iicea ace e es amen um;
sicu sun hi qui sui iu is non sun , sed alieno in i subiec i sun , hoc
es ilii am ex nobis na i quam adop iui. (2) I em es amen a (ace e
non possun impube es, id es mino es qua uo decim anno um, au
puellae duodecim. (§ 3) I em e hi, qui u iosi, id es men e insani
—
67
II
§ 444-445
pe ie un )
p ohiben u hi
pag. 84
(6 ue sus in C legi nequeun )
eius mo e acian I
l
xxx 5
anno um
(8 ue sus in C legi nequeun )
es
(2
ue sus in C legi nequeun )
1 { 2
ex
auc o i a e
diui Had iani sena usconsul um ac um 4
o
es , quo pe missum es I
eminis e iam sine
coemp ione els amen um ace e, si modo non mino es
essen
II
anno um
XII,
scilice u quae
u ela
libe a ae
non
pag.
82
113 essen ,
u o e auc o e
es ad
debe en . Viden u
e go
me-
lio is condicionis esse eminae quain masculi; nam mascu-
4 5
lus mino anno um
xIIII es amen um ace e non po es ,
e iamsi u o e auc o e es amen um ace e ueli , emina
ue o pos xi annu
►
n es amen i aciendi
ius
nancisci u .
4
1
4
Igi u
si
quae amus, an ualea es amen um, inp imis
adue e e debemus, an is qui
id
ece i habue i es amen i 20
ac ionem; deinde si habue i , equi emus, an secundum
iu is ciuilis egulam es a us si , excep is mili ibus, quibus
p op e nimiam inpe i iam, u diximus, quomodo uelin uel
quomodo possin , pe mi i u es amen um ace e.
115
Non amen, u iu e ciuili
ualea
es amen um, su ici
25
ea obse ua io quam sup a exposuimus de amiliae uendi-
^
§ 144 ue s. 49
si —
22
si =
Dig. 28, 4 , 4 II
diximus] §
409 II
§ 115 usque ad 26
exposuimus
e e = Ins . 2, 4 3 p . II
sup a] §§104
segq.
ue in , non possun ace e es amen a. sed hi qui insani sun pe
in e ualla quibus sani sun possun ace e es amen o.
6 con .
C
as
9
8
con .
Cas JJ
40
an e
ex auc o i a e
p aecesse i e. g.
sed pos ea I114
an e
eminis
expec es ad sen en iam absoluendam e. g.
sui lu io
uel
ingenuis
(con . 1 §
5
a
);
con . lamen C
a
9
43 anno um
xii] anni xu• a o
.
C, con . C
a
pag.
256
in .
IJ
14 u o e auc o e] i a
C,
con .
Ca
pag. 307 ue s. 9
11 debe en
Goeschen,
deben!.
C
II 46 mi-
no
Goeschen,
mino i C II anno um
Goeschen,
anni
C JJ
48 pos
Goeschen,
po es Cannum
Goeschen,
anno um C p aciun di
C
11
ius
Goeschen,
isius
^ 9
nancisci u
Goeschen,
nancici u
C
II 20 ad-
ue e e C, animadue e e
Dig.
9
id ece i C, ece i es amen um
Dig. {1
22 iu is ciuilis egulam
C,
egulas iu is ciuilis
Dig.
JJ
quibus
Goeschen,
qui
C (1
26 ea
C,
baec
lns .
JJ
obse a io C
n
,
con . Ca
pag. 3'05.
II
§ 445
--424
68
4 4
6
ione e
de
es ibus e
de
nuncupa ionibus.
(sed)
an e
omnia equi endum
es ,
an ins i u io he edis sollemni
mo e
ac a si ; nam ali e ac a ins i u ione
nihil
p o ici ami-
liam es a o is i a ueni e es esque i a adhibe e
e i a nun-
4 4
7
cupa e es amen um, u
sup a
diximus. sollemnis au em
s
ins i u io haec es
TITIVS HERES ESTO;
sed
e illa iam con-
p oba a uide u
TITIVM HEREDEN ESSE N IVBEO ;
a illa
non
es pag.
83
conp oba a TITIVñi
HEREDEN ESSE
oLo;
sed
e illae
a
ple is-
que inp oba ae sun
TITIVM HEREDEN INSTIT
VO, i em
HERE-
DEN FACIO.
40
4 4
8
Obse uandum p ae e ea es , u
si
mulie quae
in u ela
es acia es amen unz , u o e
auc o e
ace e debea ; alio-
4 4
9 quin
inu ili e
iu e
ciuili es abi u .
P ae o amen
si
sep em
signis
es ium signa um si es amen um, sc ip is
he edibus secundum
abulas
es amen i
bono um
(possessio- 45
nem>
pollice u :
(e )
si
nemo si ,
ad
quem
ab in es a o
iu e
legi imo
pe inea he edi as, uelu a e eodem pa e na us
au pa uus au a is ilius, i a po e un se ip i
he edes
e ine e he edi a em. nam idem iu is es e
si
alia
ex
causa
es amen um
non
ualea , uelu quod
amilia non
2o
uenie i au nuncupa ionis ue ba es a o locu us
non
si .
4
20
Sed
uideamus, an e iamsi a e au pa uus ex en , po io es
sc ip is he edibus habean u .
esc ip o
enim impe a o is
An onini
signi ica u eos, qui secundum
abulas
es amen i
non
iu e
ac as bono um possessionem pe ie in , posse
ad-25
ue sus eos qui
ab in es a o
uindican he edi a em, de en-
4 24 de e
se pe
excep ionem doli mali. Quod
sane
quidem
ad
§ 416
sup a] §§
104 seqq.
1 nunccupa ionibus
C,
nuncupa ione
Huschke (p obabili e )
^I
sed
addidi Boecking,
om.
C
2 es an
Goeschen, eam?
C II 4
e i a
Boecking,
au
C
¡I
4-5
nuncupa e] nupa e
C,
con .
C
a
pag. 282
ue s.
8
11
6
TITIVS
Goeschen,
i us
C II
illa
Goeschen,
Ma a C II 9
in-
p oba ae sun
Goeschen,
inp oba aes
C,
unde e iam .
sic
sc ibe e
possis:
sed
e
illa a
ple isque inp oba a es
e c.
INSTITVO
Goeschen,
ins i u io
C
12
u o e auc o e
Hollweg,
u o es
habe
C (in
a che-
ypo
ue i u •
auc •
uel
pe
e o em
u • aue
.
15 bono um
possessionem
Goeschen,
bus? C
46
e
addidi Goeschen
U
20 causa
Goeschen,
sena usconsul o C
n
II 22-23
expec es:
sed
uideamus
an (non), e iam
si
a e au pa uus ex en , po io es sc ip i
he e-
des
habean u
(simili e Huschke), con .
§
149
a
11
23
essc ib o
C
26
uindican
ex
uindica
ac um
C.
75
- -
II § 146-449a
iun in i a sin ;
sed el ea,
quae iu e ac a sun e pos ea
p op e capi is deminu iónem in i a Zun ,)
possun nihilo
minus up a dici. sed quia sane commodius e a singulas
causas singulis appella ionibus dis ingui, ideo quaedam non
iu e ie i dicun u , quaedam iu e ac a umpi uel in i a ie i.
5
4 47
Non amen pe omnia inu ilia sun ea es amen a, quae
uel ab ini io non iu e ac a sun uel iu e ac a pos ea in-
i a ac a au up a sun . nam si sep em es ium signis
signa a sin es amen a, po es sc ip us he es secundum
abulas bono um possessionem pe e e, si modo de unc us lo
es a o e ciuis Romanus e suae po es a is mo is empo e
ue i . nam si ideo in i um
ac um si
es amen um, quod
pu a ciui a em uel e iam libe a em es a o amisi , au 7s
in adop ionem se dedi
(e )
mo is empo e in adop iui
pa is po es a e ui , non po es sc ip us he es secundum
45
448 abulas bono um possessionem pe e e.
(Raque
qui)
secun-
dum abulas es amen i, quae au s a im ab ini io non iu e
ac ae sin , au iu e ac ae pos ea up ae uel in i ae e un ,
bono um possessionem accipiun , si modo possun he edi-
a em op ine e, habebun bono um possessionem cum e;
2o
si ue o ab iis auoca i he edi as po es , habebun bono um
449 possessionem sine e. nam si quis he es iu e ciuili ins i-
u os si uel ex p imo uel ex pos e io e es amen o, uel ab
in es a o iu e legi imo he es si , is po es ab jis he edi a- 24
em auoca e; si ue o nemo 11 si alius iu e ciuili be es,
ipsi pag.
92
e ine e he edi a em possun , nec ullum ius adue sus eos
4 49
a
haben cogna i,
qui
legi imo iu e de iciun u . Aliquando
amen, sicu
sup a I quoque no auimus, e iam legi imis
§ 147 e e = Ins . 2, 17, 6 i § 149
a,
sup a] §§
120. 121.
4 sin
Goeschen,
sun
Ins .
sun e
Goeschen,
sun
Ins .
2 possun
Goeschen,
posse nihilo minus up a dici C, possumus
nihilo minus up a dice e
Ins .
i 5 (
p io e
loco)
ie i C, ac a
Ins .
i 8 au
Goeschen,
u ? C p 9 sin es amen a C, sun
Ins .
40 abulas C, abulas es amen i
Ins . jj
pe e e C, agnosce e
Ins .
i 4 4 es a o C, om:
Ins .
p 12 ac u o si
Ins .
iú ? C
Ij
es amen um]
con .
C
a
pag.
3'07
ue s.
26 p 13 pu a
C,
o n. Ins .
au is
Goeschen,
uu his C, au quia
Ins . (p obabilius)
i 14 e
Ins .,
onz.
C p 15 ui
C,
si
Ins .
p
16 ( )
exempli
g a ia
addi um es !
18 up ae
Goeschen, nup ae C p 49 modo
C, eo modo
Lachmann
I
I
26-76, 2
con .
Ca
s
i 27 qui
quam
quia
(sic
conieci
Fi ing)
in C
ex i isse
p obabilius es
p 28 legi imis] legi i nus C.
( u o.
5
II
§
4
49
a
-
-4
54'a
he edibus
I
po io es sc ip i baben u ,
uelu i
si ideo non
iu e
I
ac um
si
es amen um, quod
amilia non
uenie i au nunl-
cupa ionis ue ba es a o locu us
non
si ;
agua-
i
pe an he edi a em
450
one
Iege
Iulia
151
+Po es
u
iu e
ac o es amen o con a ia
uolun a e
in-
4
o
i men u . appa e
(au em)
non
posse
ex
eo
solo
in i mal i
es amen um, quod pos ea es a o
id
nolue i uale e, usque
adeo, u
si
linum eius incide i , nihilo minus iu e ciuili
ualea .
quin
e iam
si
deleue i quoque au conbusse i
a-
bulas
es amen i, nihilo minus
(non)
desinen uale e
quae
15
151
a
ibi ue un sc ip a, lice eo um
p oba io
di icilis
si .
Quid
e go
es ?
si
quis
ab in es a o
bono um possessionem pe ie i
e
is I qui e
x
eo
es amen o
he es
es ,
pe a
he edi a em,
20
§ 4 54
u.
91
ex eo
usque
ad 4 3
adeo u
e e
=
Ins .
2,
47,
7.
4
he edibus] quoq**cpcoi***?
C [id es o asse
quoq(ue) he e-
dibus] sc ibi i ?
C
II 3
p oxima pos
si
ad sen en iam, non ad li e-
a um umb as (con . C
a
e
C
ag
)
i a
e e supple i uiden u posse:
cum,
si
agna i pe an he edi a em, exccp ione doli mali
I ex
cons i u ione
impe a o is
An onini
emolue i
possin . (§
150)
Sane (ad
codicis Cn
duc us
Namque
lec io e. g. p opius acceda )
lege Iulia sc ip is
non
au e u he edi as,
si
bono um possesso es
ex
edic o
cons i u i sin .
nam i a demum ela lege
bona caduca
iun e
ad
populum de-
e i iuben u ,
si
de une o nemo
he es uel bono um possesso
(in
C
ue i
h iz
b
p)
exis a . 11 40-77,
4
maximam pa em suppleui
K uege ›K i ische Ve suche
im
Gebi_ e des oemischen Rech s< pag.
43',
con . C
a
e
Cas
11
4
0-41
in i men u
Goeschen,
in i me u
C
11
41
au em
om.
C
11
4
3
an e
incide i
in C ad
expunc um ex a
11
4 4
conbusse i ]
conbuisple—
uel simile aliquid uide u
in
C
n
ex i isse, con .
Cas
11
4 5
nihilo minus
non]
nideominus
C, non ideo
magis
Huschke
11
4
8
es ]
e' (i.
e.
cum)
C
II
49-77,
4
p oxima
pos
he edi a em
hanc e e sen-
en iam uiden u exp essisse:
pe
excep ionem doli mali epelle u ;
si
me o
nemo
ab in es a o
bono um possessionem pe ie i , populus
(sic
Gi a d)
sc ip o he edi quasi
indigno
au e e he edi a em, ne ullo
modo ad
eum quem es a o he ede o hahe e nolui , '
pe uenia
he edi as (con .
C
a
).
Husch)ce
p o
his supple haec:
po es eum
p
e
excep ionem doli mali
epelie e, si modo ea
mens es a o is uisse
p obe u , u
ad
eos qui
ab in es a o
uocan u , 1
pe uenia he e-
di as.
76
ex
cons i u i-
(
ue i
5
possesso es
ela lege
bona caduca
iun e
ad
populum de e i iuben u ,
si
de unc o nemo
L:
I
§
454a-4
56
jpe uenia he edi as ; e hoc i a esc ip o impe a-
pag. 93
o is An onini signi ica u .
4 52
He edes au em au necessa ii dicun u au sui e ne-
4 53 cessa ii au ex anei. Necessa ius he es es se uus cum
libe a e he es ins i u us, ideo sic appella us, quia siue 5
ueli siue noli , omni modo pos mo em es a o is p o inus
4 54 libe e he es es . Vnde qui acul a es suas suspec as habe ,
sole se uum suum p imo au secundo uel e iam ul e io e
g adu libe um e he edem
ins i ue e
u si c edi o ibus
,
sa is non ia , po ius huius he edis quam ipsius es a o is 4 o
bona uenean , id es u ignominia, quae accidi ex uendi-
ione bono um, huno po ius he edem quam ipsum es a-
o em con inga ; quamquam apud Fu idium Sabino placea
eximendum eum esse ignominia, quia non suo ui io sed
necessi a e iu is bono um uendi ionem pa e e u ; sed alio
15
4 55 iu e u imu . P o hoc amen incommodo illud
ei
commo-
dum p aes a u , u ea, quae pos modem pa oni sibi ad-
quisie i , siue an e bono um uendi ionem siue pos ea, ipsi
ese uen u ; e quamuis p o po ione bona uenie in , i e um
ex he edi a ia causa bona eius non uenien , nisi si quid
20
ei ex he edi a ia causa ue a adquisi um, uelu si 1- La i-
pag.
94
nus adquisie i , locuple io ac us si ; cum ce e o um ho-
minum, quo um bona uenie in p o po ione, si quid pos -
4 56 ea adqui an , e iam saepius eo um bona ueni e solen . Sui
au em e necessa ii he edes _sun uelu ilius iliaue, nepos 25
nep isue ex ilio,
(el)
deinceps ce e i qui modo in po es a e
mo ien is ue un . sed u i nepos nep isue suus he es si ,
§ 152 = l ns . 2,
4 9
p . {) § 4 53 e e = I ns . 2, 4 9,
4
II §
4
54
us-
que ad 14
bona
e e = Ins . 2, 19, 1 §
455
usque ad 49
quamuis
e e = Ins .
2,
19,
4 II
§
156 = Ins . 2, 49, 2.
4
esc ip o
Goeschen,
sc ip o C p 4 se uus
Ins .,
se bum C
JJ
5 appclla us C
Ins . (lib i
de e io es),
appella u
Ins . (lib i melio es)
II
7
he es es C, necessa ius he es i
Ins . {{
7-8 habe sole
C,
haben solen
Ins .
119 libe um e
om. Ins . 2, 4
9,
4, con .
2,
44
p ., libe um
(esse iube e) e
B em-e p
4 0
huius C, eius
Ins .
quam ipsius es a o is
bona C, bona quam ipsius es a o is
Ins . p
4
4
uenean u C accidi
Lach-
mann,
accedi C1117 pa oni C, pa oni sui
Ins .
{l
4 9 p o po ione
Heise,
p op e con ac ione C,
con .
C
a
pag. 288 ue s. 17 {{
24
-
22
expec es
ue u
si
ex bnnis La ini de unc i locuple io e c.;
Mommsen conici
uelu
si La inus (de unc us si
e
pe ea quae i a) adquisie i , locuple io
e c. q 24 eo um
abunda
(solean
Goeschen)
uenie i C {{ 25 e
Ins .,
u
C11 uelu C, uelu i
lns . {1 iliaue C,
ilia
Ins . {{
26
nep isue C, nep isque
Ins . {{
e
Ins .,
om.
C11 ce i C, ce e i libe i
Ins .
27
ue un C, ue in
Ins . {{ u i
C,
u
Ins . {{
suos he es si C, sui he edes sin
Ins .
77
5*
[
=w .TE .zSPil
II § 456--464
non su ici eum in po es a e aui mo is empo e uisse, sed
opus es , u pa e quoque eius uiuo pa e suo desie i suus
he es esse au mo e in e cep us au qualibe a ione libe a-
us po es a e; um enim nepos nep isue in locu a sui pa is
4 57 succedun . Sed sui quidem he edes ideo appellan u , quia
5
modo domini exis iman u ; unde e iam si quis in es a us
domes ici he edes sun e uiuo quoque pa en e quodam-
mo uus si , p ima causa es in successione libe o um. ne-
cessa ii ue o ideo dicun u , quia omni modo,
(siue)
uelin
siue
(nolin , a a)
ab in es a o quam ex es amen o he edes lo
158 iun . sed his p ae o pe mi i abs ine e se ab he edi a e,
1
1 59 u po ius pa en is bona uenean . Idem iu is es e
(in)
uxo is pe sona quae in manu es , quia iliae loco es , e
460 in nu u quae in manu ilii es , quia nep is loco es . Quin
4 4
e iam simili e abs inendi po es y em aci p ae o e iam pag. 95
el qui in causa mancipii es , <si) cum libe a e he es ins i-
u us si ,
quamuis
necessa ius, non e iam suus he es si ,
161 amquam se uus. Ce e i, qui es a o is iu i subiec i non
sun , ex anei he edes appellan u . i aque libe a quoque
nos i, qui in po es a e nos a non sun , he edes a nobis
20
ins i u i [sicu ] ex anei uiden u . qua de causa e qui a
ma e he edes ins i uun u , eodem nume o sun , quia e-
minae libe os in po es a e non haben . se ui quoque, qui
§ 457 = Ins . 2, 19 , 2 (( § 158 usque ad 42
bona
=
lns . 2,
49, 2 (j § 4 64 usque ad 23
haben
=
Ins . 2, 19, 3; ad eliqua con .
Ins . 2, 4 9, 3.
4 eum C, eum eamue
Ins . ((
2 quoque C,
om. Ins . ((
3 qua-
libe C, qualibe alia
ins .
(j 4 um C, une
Ins . ((
sui pa is
succedun C, pa is sui succedi
Ins . ((
6 domes ici
Ins .,
dom-
nes ici C (J pa en e C, pa e
Ins . ((
quodammodo
Ins .,
quod
ad modo C (( 7-8 si quis in es a us mo uus
Ins .,
si quis ín-
es a us mo J si quis in es a us' us C
(ue bis nonnullis
pe
e o-
em
bis
sc ip is,
sed
e o e
pe
uncinum indica o) ((
9-10 siue
uelin siue nolin a a
Ins .,
uelin ue C (( 40 es amen o
Ins .,
es a modo C
n
II 41 pe mi i
C,
pe mi i uolen ibus
Ins .
(J
he edi a e Ins ., he edi
C ((
42 in
addidi Goeschen ((
45 po e-
s a em
Goeschen,
pos J au em C
a
l
con .
C
a
pag.
289
e pag.
304
(J
4 6
an e
mancipii in
Cn
addi a es glossa
id es mancipa o,
quam
emoui Klenze ((
si
addi um
ex
coniec u a Huschke,
libe e ?
C ((
47 quamuis
Huschke,
cu í
C (( 20 he edes]
con .
C
a
pag. 289
24 sicu ex anei C, ex anei he edes
Ins .;
sicu
deleui h ommsen
21-22 a ma e he edes C, he edes a ma e
lns .
(j 23 líbe os in
po es a e C, in po es a e libe os
Ins .
78
79
II
§
4
64
---467
cum libe a e
he edes
ins i u i sun e pos ea
a domino
162
manumissi eodem
nume o
haben u . Ex aneis au em he e-
dibus delibe andi po es as
da a .
es
de
adeund'a he edi a e
163
uel
non
adeunda.
Sed
siue is
cuí
abs inendi po es as es , .
ínmiscue i
se
bonis he edi a iis, siue is,
cuí de
adeunda
5
(he edi a e)
delibe a e lice , adie i , pos ea elinquendae
he edi a is acul a em non habe , nisi si mino si anno um
xx . nam huius ae a is hominibus, sicu in ce e is omni-
bus causis decep is, i a e iam si eme e damnosam be edi-
a em suscepe in , p ae o succu i . scio quidem diuum 40
Had ianum e iam maio i xx anno um ueniam
dedisse,
cum
pos adi am he edi a em g ande aes alienum, quod adi ae
he edi a is empo e la eba , appa uisse .
164.
IIEx áneis he edibus sole
c e io da i, id es inis de-pag.
96
libe andi, u in a ce um empus uel adean he edi a em, 4 5
uel si non adean , empo is ine summouean u . ideo au-
em c e io appella a es , quia ce ne e es quasi dece ne e
165 e cons i ue e. Cum e go i a sc ip um si
HERES TITIYS
ESTO,
adice e debemus
CERNITOQYE
IN
CENTVM DIEBYS PROXIMIS QYIBYS
1
66
SCIES POTERISQYE. QVODNI ITA CREVERIS, EXHERES
ESTO.
E qui
20
i a he es ins i u us es , si ueli he es esse, debebi in a
diem c e ionis ce ne e, id es haec ue ba dice e
QVOD
ME
P.
MEVIVS
TESTAMENTO
SVO HEREDEM INSTITVIT, EAM HEREDITATEM
ADEO CERNOQVE.
quodsi i a non c eue i , ini o empo e c e-
ionis excludi u ; nec quicquam p o ici , si p o he ede
25
ge a , id es si ebus he edi a iis amquam he es u a u .
167 A is qui sine c e ione he es ins i u us si , au qui ab
in-
e s a o legi imo ju e ad he edi a em uoca u , . po es au
ce nendo au p o he ede ge endo uel e iam nuda uolun a e
suscipiendae he edi a is he es ie i; eique libe um es quo- 30
§462=Ins .2,49,5 (1 §463=Ins .2,49,5.6 11 ad§464
con . Isido i o ig. 5, 24, 15. 16 11 § 467 usque ad 30
ie s
e e
Ins .
2, 49, 7.
4 libe a e
Lachmánn,
libe ie
C 11 3
da a
es
C,
es
Ins . u
5 immiscue i
Ins .,
inmisue i C
11
he edi a is C, he edi a is
codáces
Ins .
u
is cui
Goeschen,
isui C, ex aneus cui
Ins .
l( 6 he edi a e
Ins .,
om. C
11
7 nisi si
C,
nisi
Ins .
11
anno um? C
n
, annis
Ins ..11
8 hominibus
Ins .,
hominibus pe nnissum
es
C
li
9
e iam
C,
e
Ins .
11 11 anno um? C
n
, annis
Ins .
11 13 appa uisse C, em.e sisse
Ins .
11
46 ine
ex
ines
co ec um C
1
((
23
MAEVIVS
Lachmann, i ius
C
il
27
ins i u us
Ins .,
ins i us
C
si
C,
es
Goeschen (oizm)
e
Fluschke
11 28 po es
Ins .,
po e C.
`
4^^ s.
^ i
^
1
'
ó,'
II
§
467--172
'
s
o
cumque empo e uolue i , adi e he edi a em;
(sed)
solc
p ae o pos ulan ibus he edi a iis c edi o ibus empus con-
s i ue e, in a quod
si
ueli adea he edi a em,
si
minus,
468 u licea c edi o ibus
bona
de unc i uende e.
Sicu
au em
4
(qui)
cum c e ione he es ins i u us es , nisi c eue i he e- pag.
97
di a em,
non
i he es, i a
non
ali e excludi u , quam
si
non
c eue i in a
id
empus
quo
c e io
ini a
es ;
i aque
lice
an e diem
c e ionis cons i ue i he edi a em
non
adi e,
amen paeni en ia ac us supe an e
die
c e ionis ce nendo
169 he es esse po es . A is, qui
sine
c e ione he es ins i u us 4 0
es , quiue
ab in es a o pe
legem uoca u , sicu uolun a e
nuda he es i , i a e
con a ia
des ina ione s a im
ab
he e-
1
7d
di a e epelli u . Omnis au em c e io ce o empo e con-
s ingi u .
in
quam em ole abile empus uisum es cen-
um die um. po es amen nihilo minus iu e ciuili au
45
longius au b euius empus da i; longius amen in e dum
171 p ae o coa a . E quamuis omnis c e io ce is diebus
cons inga u ,
lamen
alia c e io uulga is uoca u , alia ce -
o um die um: uulga is
lila,
quam
sup a
exposuimus,
id
es
in qua
adiciun u haec ue ba
QVIBVS SCIET POTERITQVE; 20
ce o um die um,
in qua
de ac is his ue bis ce e a
son-
4 72
bun u . Qua um c e ionum
magna
di e en ia es . nam
uulga i c e ione
da a
nulli dies conpu an u , nisi quibus
scie i quisque
se
Ue edem esse ins i u um e possi ce -
ne e. ce o um ue o die um c e ione
da a
e iam nescien z 25
se
he edem ins i u um esse nume an u dies
con
¡j inui; i em
paz. 98
ei quoque, qui aliqua
ex causa
ce ne e p ohibe u , e eo
amplius ei, qui
sub condicione
he es ins i u us es , empus
nume a u ; unde melius e ap ius es uulga i c e ione u i.
§ 169 inde ab 41
sicu
e e =. Ins .
2,
49
7
11
§
471
sup a §
465.
4 sed
addidi He e , om.
C 11 3 ueli adea
Huschke,
uelin
adean C (
p io e a li e a ex
h
co ec a)
11 4 bona
Goeschen, ú
C,
con .
C
a
pag. 310 ue s. 51
11
sicu
Lach ann,
sigui C 11 5 (qui)
onz. C
11
7 es
Goeschen (olim),
si C
11
14
quiue
Lachmann,
quique C
11
uolun a e nuda C, nuda uolun a e
Ins .
11 46 in e dum]
con . Ca
pag.
272
ue s.
1(
1
17 c e io
ex
ce e io
co ec um
C
11
20 adiciun u
(con . Vlp. 22, 31) Huschke,
dicun u C
11
scIET
Goeschen,
sie C
25 c e ione
Goeschen,
c e io C
11
nescien i
Goeschen,
nescien e C
28 in s i u us C
11
29
ue ba
melius e ap ius es uulga i c e ione u i
ex glossema e na a esse non ma e cense Polenaa ; idem longius p o-
g essus pos
nume a u in
ue su
29
addi
con inuum
e ue ba (pag.
81, 1) quia con inui dies nume an u
dele i iube ;
,
o am § 173
am-
q d n glossemq dele .4l i head.
S;¡
81_
II §
473-479
173 con inua haec c e io uoca u , quia con inui dies nume an-
u . sed quia
[bullen]
du a es haec c e io, al e a in usu
habe u ; unde e iam uulga is dic a es .
474
[DE SVBSTIT VTIONIBVS.]
In e dum
duos plu esue g adus
he edum acimus, hoc modo
L. TITIVS HERES ESTO CERNITOQVE
5
IN DIEBVS
(CENTVM)
PROXIMIS QVIBVS SCIES POTERISQVE. QVODNI
ITA CREVERIS, EXHERES ESTO TVM MEVIVS HERES ESTO CERNITOQVE
IN DIEBVS CENTVM
e eliqua. e deinceps in quan um ueli-
4 75 mus subs i ue e possumus. E lice nobis uel unum in
unius locum subs i ue e plu esue, e con a in plu ium
40
176 locum uel unum uel plu es subs i ue e. P imo i aque
g adu sc ip us he es he edi a em ce nendo i he es e sub-
s i u us excludi u ; non ce nendo summoue u , e iamsi p o
he ede ge a , e in locu a eius subs i u us succedi . e
deinceps si plu es g adus sin , in singulis simili a ione
4 5
177 idem con ingi . Sed si c e io sine exhe eda ione si da a,
id es
in
haec ue ba
SI NON CREVERIS, TVM
P. MEVIVS HERES
ESTO,
illud diue sum inueni u , quod si p io omissa c e-
ione p o he ede ge a , subs i u um in pa em admi i e
4 9
iun ambo aequis pa ibus l he edes. quodsi neque ce na pag.
99
llegue p o he ede ge a , um sane in uniue sum summo-
4 78 ue u , e subs i u us in o am he edi a em succedi . Sed
Sahino quidem placui , quamdiu ce ne e e eo modo he es
ie i possi p io , e iamsi p o he ede gesse i ,. non amen
admi i subs i u um; cum ue o c e io ini a si , una p o
25
he ede ge en e admi i subs i u um. aliis ue o placui e iam
supe an e c e ione posse eum p o he ede ge endo in pa -
em subs i u um admi e e e amplius ad c e ionem eue i
non posse.
479
Libe is nos is inpube ibus, quos in po es a e habemus,
30
non solum i a
u
sup a diximus subs i ue e possumus, id
es u si he edes non ex i e in , alius nobis he es si ; sed
§ 479 e e = Ins . 2, 46 p . i
sup a §§
174. 477.
4-3
uide an eceden em adno a ionem
« 4 con inua C, E iam con inua
Huschke olim
II 2 amen
deleui Boecking
al e a] al e am
C
usu
Goe-
schen,
us C 4 subs i u ionibus
Goeschen,
subs i ionibus C Q in e dum
Goeschen,
inin e dum C 5 hoc
ex
ho
co exi
C
1
II 6
CENTVM
addidi
Goeschen
4 O unius
Goeschen,
iunius
C II 17 in
He e ,
si C
CREVERIS
Goeschen,
c e i C I! 18 inueni u
Goeschen,
inueni C quod
Huschke,
quia C 24 uniue sum
Goeschen,
uniue so C p 26 admi i] admi i C
(j
27 posse
delendum uide u Goescheno
34 subs i ue e]
con .
C
a
pos-
sumus
Goeschen,
possimus C 32 he edes C, ad he edes nobis
no
n
Ingle
ducun Ins .
5 he es
si
C,
si
he es
Ins .
iI
§
479
-481
82
eo amplius u , e iamsi
he edes
nobis ex i e in e adhuc
inpube es mo ui ue in , si iis aliquis he es; uelu hoc
modo
TITIVS FILIVS MEVS MIHI HERES ESTO. SI FILIVS MEVS M1HI
<HERES NON ERIT SI VE
HERES>
ERIT ET PRIVS MORIATVR QVAM IN
180
SVAM TVTELAM VENEIiIT, TVNC SEIVS HERES ESTO.
quo casu si-5
quidem
non
ex i e i he es ilius, subs i u us
pa i
i he es;
si
ue o
he es ex i e i
ilias
e
an e
pube a em decesse i ,
ipsi
ilio
i he es subs i u us. quam ob em
duo
quodam-
modo sun es amen a, aliud pa is, aliud ilii, amquam
pag,
ioo
si
ipse ilius sibi he edem ins i uisse ; au ce e unum es 4 6
481 es amen um dua um he edi a um. Ce e um ne
pos
obi-
um pa en is pe iculo insidia um subiec us uidea u pupil-.
lus,
in
usu es uulga em quidem subs i u ionem palam
ace e,
id
es eo
loco quo
pupillum he edem ins i uimus ;
<nam> uulga is subs i u io i a uoca
ad
he edi a em
sub-15
s i u um, si omnino pupillus he es non ex i e i ; quod acci-
di , cum uiuo pa en e mo i u , quo casu nullum subs i u i
male icium suspica i possumus, cum scilice uiuo es a o e
omnia quae in es amen o sc ip a sin igno en u . illam
au em subs i u ionem, pe quam,
e iamsi
he es ex i e i pu-2o
pillus e in a pube a em decesse i , subs i u um uocamus,
sepa a im in in e io ibus abulis sc ibimus, easque abulas
p op io lino p op iaque ce a consignamus, e in p io ibus
abulis cauemus, ne in e io es abulae uiuo ilio e adhuc
inpube e ape ian u . sed longe u ius es u umque genus
2s
subs i u ionis [sepa a im] in in e io ibus abulis consigna i,
quod si i a [consigna ae uel] sepa a ae ue in subs i u io-
nes, u diximus, ex p io e po es in ellegi in al e a [al e ]
§ 1.80
= Ins .
2,
16 p . e e e
=
Ins .
2,
46,
2
0
§
181 inde
ab 4 3
uulga em
usque
ad 4
4
ace e
e inde
ab
4 9
illam
usque
ad
25
ape ian u
e e
=
ins .
2,
16,
3:
ad
46 quod
.
— 49 igno an u
con .
Theophilus
2,
16,
3
(edi . Fe ini pag.
488
ue s.
26-28).
1 e iamsi
C,
e
si
Ins .
p
4 ()
addidi Goeschen
ex
Ins .
p ius
Ins .,
hic p ies
C
Q
5
unc
Ins .,
unc
es o C 6
subs i u us
C,
ulle
subs i u us
Ins .
{I pa i
Ins .,
pa is
C
Q
7 si
ue o
suppleui
Goeschen
ex
Ins .
11 . he es ex i e i
C,
ex i e i he es
Ins .
11
9
aliu
pa is aliu
C,
al e um pa is al e um
Ins .
II
42
uidea u
Goeschen,
uide e u
C
45
nam
addidi Goeschen,
om.
C
11 48 scilice
Goe-
schen,
scilice e
C
49 illam
Ins .,
a illa
C 20
e iamsi
Goeschen,
si
e iam
C,
e si
Ins .
11
22
abulis
Goeschen,
abuli
C 25
u ius
Goe-
schen,
u ius
C
11
26
sepa a im
e
27
consigna ae uel
ue ba deleui
Mommsen
II 27
quod
Goeschen,
quae
C
Q
si
i a
Goeschen,
si a C
U
subs i u iones
Gueschen,
subs i u
i
one
C (i
addidi
Ci
)
11
28
ex
Goeschen!
e C
11
al e
deleui Goeschen,
----- 83"
II
§184,-.--188
182 quoque idem esse subs i u us.
II
Non
solum au em he edibus
pa?.
401,
ins i u is inpube ibus libe is i a subs i ue e possumus, u
si an e
pube a em mo ui ue in , si is he es quem
nos
uolue imus,
sed
e iam exhe eda is. i aque eo casu
si quid
pupillo
ex
he edi a ibus lega isue
au '
dona ionibus p opin-
5
quo um adquisi um ue i ,
id
omne
ad
subs i u um pe ine .
1
83
Quaecumque diximus
de
subs i u ione inpube um libe o-
um uel he edum ins i u o um uel exlié eda o um , eadem
184 e iam
de
pos umis in ellegemus. Ex aneo ue o he edi
in-
s i u o
i a subs i ue e
non
possumus, u
si
he es ex i e i 10-
e in a aliquod empus decesse i , alius el he es
sil; sed
hoc solum nobis pe missum es , u eum
pe
ideicommissum
obligemus, u he edi a em nos am o am uel
<p o>
pa e
es i ua ; quod ius quale si , suo
loco
ademus.
1
85
Sicu au em libe i homines, i a e se ui, am nos i
45
1
86
quam alieni,
he edes
sc ibi possun .
Sed
nos e se uus
simul e libe e he es esse iube i debe ,
id
es hoc
modo
STICHVS SERYYS ñiEYS LIBER HERESQYE
ESTO,
uel
HERES LIBERQYE
187
ESTO.
nam
si sine
libe a e he es ins i u us si , e iamsi
pos ea manumissus
ue a a domino,
he es esse
non
po es ,
20
quia
ins i u io
in pe sona
eius
non
cons i i ; ideoque lice
aliena us si ,
non
po es iussu domini noui ce ne e he e-
188
di a em.
cuna
libe a e ue o he es
II
ins i u us siquidem
pag. 402
in
eadem
causa
du aue i , i
ex es amen o
libe e inde
necessa ius he es.
si
ue o
ab ipso
es a o e manumissus
25
§ 182 e e = Ins . 2, 16, 4 II § 183 = Ins . 2,
16,
.4 li § 184 e e
= Ins . 2, 16, 9
jj
suo loco] §§ 248 seqq. § 488 inde ab 23
he es =
Ins . 2, 14, 4.
4 au em
Ins .,
au
C
Ij
2 possumus
Goeschen,
possimus C
u
C
cum de e io ibus
ex
Ins i u ionum codicibus,
u e
Ins . codd.
mebio es
II
3 is he es C, eis he es is
Ins .
II
4 exhe eda is
Ins .,
exhe edi a is C
II
5 p oinquo um C
i
II
6 omne ad
Ins .,
omine ah
C II pe ine C, pe inea
Ins . codd. melio es
II
7
libe o um
Ins .,
libe-
um C II 9 in ellegemus C, in ellegimus
Ins . Q
ue o C, ue o uel ilio
pube i
Ins .
Il
10 possumus
Goeschen,
possum C II he es si C, si
he es
Ins .
11 12 pe
Ins .,
p o C II 13 nos am
ex
nos um
co -
ec um
C
l
II o am C, uel o am
Ins . ( o asse ec ius)
i p o
Ins .,
om.
C
i
15 e
ex
se
co ec um
C
i
II
19
ESTO
Góeschén,
es es o C
I^
24 pe sona eius
Goeschen,
pe sonae C,
con .
C
a
pag. 264 ue s.
56
II
cons i i
Goeschen,
cons a C
Ii
24 eadem
Ins .,
ea
C
II
du aue i C,
manse i
Ins .
II
24-25 e inde necessa ius he es C, he esque ne-
cessa ius
Ins .
11 25 ab ipso C, a uiuo
Ins .
1'
1,
1
10
^.
ali6
84
I
I
§
188-493
ue i , suo
a bi io
he edi a em
adi e po es .
quodsi
alie-
na us
si ,
iussu noui domini adi e he edi a em debe ,
qua
acione
pe
eum dominus i he es; nam ipse neque he es
189 neque libe esse po es . Alienus quoque se uus he es in-
s i u us
si in
eadem
causa
du aue i , iussu domini
he e-
5
di a em adi e debe ; si ue o aliena us ab eo ue i au
uiuo es a o e au pos mo em eius , an equam ce na ,
debe iussu noui domini ce ne e; si ue o manumissus es ,
190 suo a bi io adi e he edi a em po es . Si au em se uus
alienus he es ins i u us es uulga i c e ione da a, i a in-
4 0
ellegi u dies c e ionis cede e,
si
ipse se uus scie i
se
he edem ins i u um esse, nec ullum inpedimen um si , quo-
minus ce io em dominum ace e , u illius iussu ce ne e
possi .
191
Pos
haec uideamus
de
lega is. quae pa s iu is
ex a
45
p oposi am quidem ma e iam
uide u ;
nana
loquimu
de
his
iu is igu is, quibus
pe
uniue si a em
es
nobis adqui un-
u ;
sed
cum omni
modo de
es amen is deque he edibus
qui
es amen o
ins i uun u locu i sumus ,
non sine causa
19
sequen i
loco (( po e i haec iu is
ma e ia
ac a i.
pag.
103
[DE LEGATIS.]
192 Lega o um i aque
gene a
sun qua uo
.
au
en ila pe
uindica ionem legamus au
pe
damna ionem au sinendi
modo
au
pe
p aecep ionem.
4
93
Pe
uindica ionem hoc
modo
legamus
TITIO
ue bi
g a ia
25
IIOIIINEi iI
STICHVDi
DO LEGO ;
sed
<el>
si
al e u um ue bum
posi um si , uelu i
DO
au
LEGO,
aeque pe uindica ionem
lega um es ; i em, u magis uisum es , si i a lega um
§ 189 e e = Ins . 2, 4 4, 1 II § 191 = Ins . 2, 20 p .
1 he edi a em adi e
C,
adi e he edi a em
Ins . ()
2 si
C,
ue i
Ins .
domini
Ins .,
domin C
qua C
n
,
e ea
Ins .
3 ipsae?
C,
ipse aliena us
Ins .
II 3-4 he es neque libe C, libe neque
he es
Ins .
5 domini C, eius domini
uel
domini eius
1ns .
II
5-6 he edi a em adi e C, adi e he edi a em
Ins .
0
8 si ue o C, a
si
Ins . ()
9 po es . si au em
Hollweg, au
po es au em
au
po osi
au em C;
possis e iam
hace
emp a e:
po es . a
(si)
(con .
C
a
pag.
237
ue s.
18)
11 40 in ellegi u
Goeschen,
igi u C II 42 ins iu um C
47
pe Ins .,
p o C II 48 omnimodo C, omnino
Ins . (codices plu imi)
II
49 ins i uun u
Ins .,
ins i uun
C
20 po e i C, po es
Ins e
(^
26
sed e
He e ,
sed
C
Q
al e u um
Goeschen,
al e u(m) ?
C
27
p o
uelu i
expec es aliam pa iculam
(e.
g.
au )
28 uisum es ]
uisus es ? C, on;: Ca.
91:,
-
187
IV
§122-126"
ne in a quinquennium pe e e u ; ini o
enim
eo
empo e
Inon habe locum excep io. cui similis excep io es li is
pag. 230
diuiduae e ei esiduae. nam si quis pa em ei pe ie i
e in a eiusdem p ae u am eliquam pa em pe a , hac
excep ione summoue u quae appella u li is diuiduae; í em 5
si is, qui cu a eodem plu es li es habeba , de quibusdam
ege i , de quibusdam dis ule i , u ad alios iudices ean ,
-
si in a eiusdem p ae u am de his quas dis ule i , aga ,
pe han° excep ionem quae appella u ei esiduae sum-
123 moue u . Obse uandum es au em el cui dila o ia obici u
40
excep io, u di e a ac ionem ; alioquin si obiec a excep ione
ege i , em pe di ; non enim pos illud empus, quo in-
eg a e
<eam)
eui a e po e a , adhuc ei po es as agendi
supe es e in iudicium deduc a e pe excep ionem pe -
124 emp a. Non solum au em ex empo e,
sed
e iam ex pe -
15
sona dila o iae excep iones in ellegun u , quales sun co-
gni o iae: uelu i si is, qui pe edic um cogni o em da e non
po es , pe cogni o em aga , uel dandi quidem cogni o is
ius habea , sed eum de cui non lice cogni u am susci-
pe e. nam si obicia u excep io cogni o ia, si ipse alis 20
e a, u el non licea cogni o em da e, ipse age e po es ;
si ue o cogni o i non licea cogni u am suscipe e, pe alium
cogni o em au pe seme ipsum libe am habe agendi po-
es a em, e am hoc quam illo modo eui a e
<po es )
ex-24
cep ionem ; quodsi dissi¡ mulaue i eam e pe cogni o em ege-
pag. 231
125 i , em pe di . Sed pe emp o ia quidem excep ione
si
eus
pe e o e n non ue i usus , in in eg um es i ui u adi-
ciendae excep ionis g a ia; dila o ia
ue o
si non ue i usus,
an in in eg um es i ua u , quae i u .
1
26
In e dum eueni , u excep io, quae p ima acie jus a uidea-
30
§ 126 usque ad 188, 12
pac o
e e = Ins . 4, 14 p .
4 enim
Goeschen,
nihil? C
n
,
con/:
C
a
pag. 281 ue s 26
2
con .
C
a
5 summoue u
Goeschen,
summouea u
C
7 ean
Bluhme,
egan ?C
l
8 quas
Huschke,
qua
C
l
9-10 summoue u
Goeschen,
summoue •
C;
44 si obiec a ex sibiec a
co ec um
C
11
4
3 eam
addidi Huschke
ij
44 supe es
Goeschen,
supe
in C
appa ui u
deduc a
Goeschen,
deduc ae
C
11
44---45 pe -
emp a
Goeschen,
pe emp ae
C
j
18 uel
C,
uel (si quis)
Goeschen ü
21 e i
He e ,
e a C( 24 po es
addidi Goeschen
25 eam e
Mommsen,
cume
uel
eumei
C;
o asse amen hia o a io, nam ue bis
pe cogni o em non
ap e comp ehendun u
duo
illi casus,
qui
sup a
ue s.
47-18
e ue s
1 9
-
20
dis inguun u
26 sed
Huschke,
sem
C
11
29 es i ua u
Goeschen,
es i ui u C.
G Al s.
12
IV §426--429
188
0
,s
s^o 1
•
^'
3m
^
'
^
ip1
;
,
^Q
^l
i
',11/1/1
-
^
011
i
y
!, QJ
m
mus;
dene is,
SI NON
CONVENERIT,
NE
EAM PECYNIAM PETEREM,
noce
^^^ 1
mihi excep io pac i conuen i; nainque nihilo minus hoc
°''^
d
ue um mane , e iamsi pos ea
in
con a ium pac i sumus; 4 0
;:111/
<<°
sed quia
iniquum es me excludi excep ione, eplica io
',^,^ai^
mihi da u
ex
pos e io e
pac o
hoc
modo
sI
NON
POSTEA
,,
la^p
1
2
6
CONVENIT, YT
MIHI EAM
PECYNIAM PETERE LICERET.
I em
si
a -
,^U^ P
gen a ius p e ium ei quae
in
auc ionem uene i pe se-
^^,^i pA
qua u , obici u el excep io, u i a demum emp o dam- 4
5
^ ibi^,
ne u ,
si
el
es
quam eme i , adi a es ; e
es
jus aex-
cep io;
sed si in
auc ione . p aedic um es , ne
an e
emp o i
4
<
es
>
ade e u ,
gua a si
p e ium solue
i
, eplica ione
II
ali
pag. 232 i
,;)si
a gen a ius adiuua u
AVT
SI
PRAEDICTVM EST,
NE
ALITER EMP-
'i
ll^m
127
TORI
RES
TRADERETVR, QVAM
SI
PRETIVM EMPTOR SOLVERIT.
In e -
20
`'^^'p^
dum au em eueni , u u sus eplica io, quae
p ima acie
128
mDSs
jus a
si , inique
eo
nocea . quod
cum accida ,
adiec ione
;^;iopep
^8
opus
es adiuuandi ei
g a ia,
quae du
si
u sus
ea p ima acie jus a
uidea i
quam causam inique ac o i nocea , u
^9 es
qua ac o
adiuue u , quae dici u 1
omnium adiec ionum usum in e dum E
diximus ua ie as nego io um in oduxi .
4
27
_ Ins . 4 4
4 4
§
-
4
-
2
-
8
—
= Ins . 4 4
4
2
4 ^ 4 3,
^pp
° BI
§
>
>
II
II
§
4 29
=
I
ns .
4, ac o i C,
om. Ins .
II
accida C, accidi
Ins .
II
alias adiec ione
í^9P1111
C, alia allega ione.
Ins . (quod commemo amus p op e
§§
427 e 428)
N
)
S1C
2 adiec io
C,
om.
Ins .
II 8 conuene i
ex
conuenie i
co ec um
C
Il
''^^,,,.„
9 pac i conuen i C
a
,
conueni enim i a
Ins . Ii
namque
Ins .,
nam quam Cn,
1{3i¡u
con .
C
a
pag.
290
ue s 21
II 40 e iamsi
C,
lice
lns .
II 44 quia
Goeschen,
^
qua
C,
con .
C
a
pag.
296
ue s.
5
II excep ione C, Qm.
Ins .
II 14 auc ionem
""
uéne i C, auc ione uenie i
Goeschen ^l 4
5
obici u ei
ex
obici ei
co ec um
c
^o^ C¿
CII 4
7
au
an e
au
an ea CJI1
8
es
omisi C, con . Ca pag.298 med: Ii20
emp o
i
'
^^
cli
C,
EMPTAE REI
Huschlce
II 20-21 in e dum au em eueni u u sus
C
a
l
:
y
op
^
u sus in e dum eueni u
Ins .
II 24 p ima
ex
p aema
co ec um
C
I
II
'^Ipi'
2i
22 eo .
C,
om.
lns .
II
accida C, accidi
Ins .
II
adiec ione C, alia ale-`'d1(
ga ione
Ins . (con . quae
sup a ad
ue s.
1
adno auimus)
II 24 si u sus
^ ^iQ
Ins ., SI u sus si C
I
I uidea u
ex
uide u
co ec um
C
1
25 adiec-
".^ 1
ióne
Goeschen,
ex adiec ione C, allega ione alia
Ins . (con . quae
^^'^
sup a ad
ue s. 1 adno auimus )
II
26
quae
Ins .,
quod C
n
,
con j. C
a
h,
^ !
pag. `^90 ue s.
28
II
27
adiec ionum C, excep ionum
Ins .
II
e iam
C,
.9o
J
om. Ins .
II
in oduxi C, in oduci
Ins e
1111,
¡^^ ^^i @i
^
"3p
I
e ,
in
con a ium pac i sumus,
id
es u pe e e mihi licea ,
si
agam ecum, excipias
u,
u i a demum
mili con-
,
u , inique nocea ac o i. quod cum accida ,
alía
adiec ione
opus
es adiuuandi ac o is
g a ia;
quae adiec io epli-
ca io uoca u ,
quia pe
eam eplica u a que esolui u
uis excep ionis. nam
si
ue bi
g a ia
pac us
sum
ecum,
ne pecuniam quam mihi
debes a e
pe e em, deinde pos ea
5
4^
189
IV §130-4 33
130
Videamus e iam de
p aesc ip ionibus
quae ecep ae sun
431 p o ado e. Saepe enim ex una eademque obliga ione
ali-
quid iam p aes a i opo e , aliquid in u u a p aes a ione
es : uelu i cum in singulos annos uel menses ce am pe-
cuniam s ipula i ue imus; nam ini is quibusdam annis au
5
mensibus huius quidem empo is pecuniam p aes a i opo -
e , u u o um au em anno um sane quidem obliga io con-
ac a in ellegi ú , p aes a io ue o adhuc nulla es . si e go
uelimus id quidem quod p aes a i opo e pe e e e in
iudicium deduce e, u u am ue o obliga ionis p aes a ionem
10
in in eg o elinque e, necesse es u cum hac p aesc ip-
ione agamus
EA RES
AGATVR
C l s
REI DIES F IT;
alioquin si
sine hac p aesc ip ione ege imus, ea scilice o mula qua
ince um pe imus, (( cuius in en io his ue bis concep a es
pag.
QVIDQVID PARET
N.
NEGIDIVM
A.
AGERIO DARE FACERE OPORTERE,
15
o am obliga ionem, id es e iam u u am in hoc iudicium
deducimus, e quae an e emlpus obliga io
§ 4 33
sup a] §
4 30.
5 nam
Goeschen,
non
C
n
, con .
C
a
pag. 280 ue s. `^^
p 4 2 ui ?
ex
ie
co ec um
C
11
47-19
lacunam
pos
empus
ad
sen en iam
(con . amen
C
a
) sic
suppleas:
obliga ione comp ehensum in iudicium
deduci u , ex ea condemna io ie i non po es neque i e um de ea
agi po es . 11 20 hoc modo
suppleui Pólenaa , con .
C
a
21 mancipando
C
n
(co ec is
sub
inem li e is
an ex io
a
C
I
) II 22-23
lacuna pos ,
adi
ad
sen en iam,
non
ad
duc us spa iumue (con . C
a
), i a
e. g.
supple i po es :
uel adi a ea de euic ione nobis caue i, i e um
ex emp o age e possimus. alioquin si p aesc ibe e (obli i)
sumus,
o ius
e c. 25 pe
Goeschen,
pela?
C es e
Goescheno
in en ionem
Goeschen,
in( en) ione? C
28 au em
Goeschen,
sig.? C
p aesc i-
bun u
Goeschen,
p aesc iben u C
n
29 sed
Goeschen,
si C,
con .
C
a
pag. 301 ue s. 4.
12*
i iw'
(
01
4315
.l I em
si ue bi g a ia ex emp o agamus,
u
nobis un-
u
dus mancipio de u , debemus
hoc
modo p aesc ibe e
EA RES 20
ID>
AGATYR
DE FUNDO
MANCIPANDO,
li
pos ea, si uelilmus uacuam
li
possessionem nobis adi, * ad
i
1
^:
,,
Í ^^'
sumus, o ius illius
iu is obliga io illa ince l a ac ione
QVIDQVID OB
En!
REM
N.
NEGIDIYM
A.
AGERIO
PARE
FACERE OPORTRT,
pe in en ionenz
25
consumi u , u pos ea nobis age e uolen ibus de uacua
q
32 possessione adenda nulla supe si ac io. P aesc ip iones
au e7n
appella as esse ab eo, quod an e o mulas p aesc i-
4 33 bun u , plus quam mani es um es .
Sed
his quidem em-
po ibus, sicu sup a quoque no auimus, omnes p aesc ip- 30
233
^4^ el
^
lU
^o
,10
, ¡
iube/)
+III G
1
,7`1
^cla
IV §
4
33
-4
37
190
iones
ab
ac o e p o iciscun u . olim au em quaedam e
p o eo
opponeban u , qualis illa e a p aesc ip io
EA RES
AGATVR,
SI IN EA RE
PRAEI VDICIVM HEREDITATI NON
FIAT,
quae
nunc in speciem excep ionis deduc a es e locum habe ,
cum pe i o he edi a is alio gene e iudicii p aeiudicium he- 5
edi a i acia , uelu i 1 cum singulas es pe a ; es enim
iniquum
pe
unius
ei
(I
(23
ue7SUS
pag, 234
in
C
legi nequeun )
134— 1
in-
9
en1
ione o mulae de
ni
és , cui da i opo ea ;
e pag.
235
sane domino da i opo e quod se uus s ipula u ; a in
p aesc ip ione de ac o quae i u , quod secundum na u a-
135
lem signi ica ionem ue um esse debe . Quaecumque au em
diximus de se uis, eadem de ce e is quoque pe sonis quae
4 36 nos o in i subiec ae sun dic a in ellegemus. I e a ad-4
monendi sumus, si cum ipso agamus qui ince um p omi-
se i , i a nobis o mula a esse p oposi am, u p aesc ip io
inse a si o mu]ae loco demons a ionis hoc modo
IVDEX
ESTO. QVOD
A.
AGERIVS DE N. NEGIDIO INCERT
VM
STIP
VLAT VS
EST,
CYIVS REI DIES FVIT, QVIDQVID OB EAM REM
N.
NEGIDIVM A.
20
137
ADERIO
DAR& FACERE OPORTET
e eliqua. Si cum sponso e
au ideiusso e aga u , p aesc ibi sole in pe sona quidem
sponso is hOC
modo
EA RES AGATVR QVOD A. AGERIVS DE L.
3
ad sen en iam suppieui Lachmann
7
sen en ia
e.
g. sic pe -
ici po es :
pe unius ei pe i ionem uniue sae he edi a i p aeiu-
dieium ie i. 11
Ageba u deinde,
u
uide u , de alüs p aesc ip ionibus,
quae
p o
eo p oponun u (con . %elle De oemische Ci ilp ocess e c.
no . 489 seqq.); deinde Gaius eue eba u ad p aesc ip iones, quae
ab ac o is pa e p o iciscun u , e ad eam quidem speciem, quae non
nisi de iniendi nego ii g a ia, quo de agi u , inse un u
11 9
ea quae
ini io pagina° codicis C 235 legu.n u , cum p oximis i a e. g. coniungi
possun :
e siquidem ex con ac a se uo um aga u , in en ione e c.!,
40 de m]
quod e bum es i uendum
si ,
nescimus; sane
de e -
mina um es
uix Gaianum, nec magis ad codicis C duc us (con .
C
a
) au
(ex in en) ione o mula° des(umendu)m es au
similia qua-
d an
da i opo ea ] da e opo e
C
U
41 da i
HuschTce,
da e
C(i
42 ac o
Sa igny,
pac o C 11 secundum
Goeschen,
secundu C
46-47 p omise i
Goeschen,
pe misse i C
n
11 48 o m ulae
Goe-
schen,
o mula C
U
19
INCERTVM
Goeschen,
ince e C 11 49-20
STI-
PVLATVS EST
Goeschen,
s ipem C,
con .
C
a
pag. 304 ue s.
1
seq.
(ubi
modo
delendum es )
QVIDQVID
Goeschen,
quiquid C 11 24 e-
liqua
Goeschen,
elig
ā
C
11
-
si
C; o asse sc ibendum
(Sed) si 11 22
aga ú
Goeschen,
aga C 11 23 aga u
Goeschen,
age u C
QVOD
A.
AGERIVS
con .
c
a
pag. 256 ue s. 20 e pag. 295 ue s.
20.
438
439
111;:
;11i
111,
140
TITIO INCERTVM STIPVLATYS
EST,
QVO NOMINE N. NEGIDIYS SPONSOR
EST, CVIVS REI D1ES FVIT,
in pe sona ue o ideiusso is
EA RES
AGATVR, QYOD
N.
NEGIDIYS PRO L. TITIO INCERTYM FIDE SVA ESSE
IYSSIT, cYIYS
I EI
D1ES FVIT;
deinde o mula subici u .
Supe es u de in e dic is dispiciamus.
5
Ce is igi u ex causis p ae o au p oconsul p inci-
pali e auc o i a em suam iniendis con oue siis in e poni .
quod um maxime aci , cum de possessione au quasi pos-
sessione in e aliquos con endi u . e in summa au iube
aliquid ie i au ie i p ohibe . o mulae au em
e
ue bo um
o
concep iones, quibus in ea e u i u , in e dic a <
pag.
236
>
dec e aque.
Vocan u au em dec e a, cum ie i
aliquid iube , uelu i cum p aecipi , u aliquid exhibea u
au es i ua u ; in e dic a ue o, cum p ohibe ie i, uelu i
cum p aecipi , ne sine ui io possiden i uis ia , neue in
15
loco sac o aliquid ia . unde omnia in e dic a au es i u-
144 o ia au exhibi o ia au p ohibi o ia uocan u . Nec amen
cum quid iusse i ie i au ie i p ohibue i , s a im
pe -
ac um es nego ium, sed ad iudicem ecupe a o esue i u
e ibi edi is o mulis quae i u , an aliquid adue sus p ae- 2o
o is edic um ac um si , uel an ac um non si , quod is
ie i iusse i . e modo cum poena agi u , modo sine poena:
cum poena, uelu i cum pe sponsionem agi u , sine poena,
uelu i cum a bi e pe i u . e quidem ex p ohibi o iis in e -
dic is sempe pe sponsionem agi sole ; ex es i u o iis ue o
25
uel exhibi o iis modo pe sponsionem, modo pe o mula a
agi u quae a bi a ia uoca u .
142
P incipalis igi u diuisio in eo es , quod au p ohibí-
143 o ia sun in e dic a au es i u o ia au exhibi o ia. Se-
quens in eo es diuisio, quod uel adipiscendae possessionis
30
íi
§
438
con . Ins . 4 , 45 p .
§ 439 inde ab 8
quod
con .
Ins . 4 , 15 p .
§
142 con . Ins . 4, 45, 4
jj
§ 143 con . Ins .
4, 15, 2.
3
AGATUR
Goeschen,
aga C
11
TITIO
Goeschen,
io C 11 4
REI DIES
Goeschen,
he esdes C jj subiici u
Goeschen,
subigi u C
n
jj
7
ín e -
poni
Cap ick,
p oponi
e
n
jj
4 o e ue bo um
Huschke,
ue bo um
e C jj
44-4
2
locus co up us
e.
g. sic e e edin eg a i uide u
posse:
in e dic a (uocan u uel accu a ius in e dic a) dec e aque
42 dec e aquej dec---(cwm
o amine, quod
paulo
p obabilius e.
g.
e aq.
quam
e aue
li e is exple i uide u posse)
C
15
ui io
Scipio
Ma ei,
debi ío C p 48 pe ac um
Goeschen,
p oac um C
n
jj 49 i u
Heise,
í em C j(
20
e
Heise,
e iam C
a
II 23 agi u
Goeschen,
age u
C jj 28 in eo
ex
neo
co ec um C.
-
IV
§
437--•143
191
237
111 ^1
0
.¡^
^°/11
,
ao
o
s
°
i
¡^
é
,
Q1uS^
^P
ac^^Q^^
,^.
oSSBSS
G
^IB diC D ^^
^
^^p l ól
.;
^^ °iiiosam
h
^é^m éi
1)
12
51:1
18
1:
1111
1;
^ °umé
a
;^
n
^od iu
^^ dic D
^^m a D
'am
S
i >1
:I^I
O
ll
l l
$
i
^^; pé
^ C4mp^
IV-1143-448
192
144
causa
conpa a a sun uel e inendae uel ecipe andae. Adi-
piscendae possessionis
causa
in e dic um accommoda u bo-
no um possesso i, cuius p incipium es
QVORYM BoYORVm;
eiusque uis
e po es as haec es , u quod quisque
ex bis
bónis
quo um possessio alicui
da a
es ,
p o he ede
au
p o
s
possesso e possidea ,
id
ei cui bono um possessio_
da a
es
paj.
es i ua u .
p o he ede
au em posside e uide u am is qui
he es es , quam is qui pu a
se
he edem esse:
p o
pos-
sesso e is posside qui
sine causa
aliquam em he edi a-
iam uel e iam o am he edi a em sciens
ad se non
pe i- 4
0
ne e posside .
ideo
au em adipiscendae possessionis uoca u
< 'n e dic um>,
quia
ei an um u ile es , qui nunc p imum
cona u adipisci ei possessionem. i aque si quis adep us
possessionem ainise i , desini el id
in e dic um u ile esse.
145 Bono um quoque emp o i simili e p oponi u in e dic um 4 5
416 quod quidam
possesso ium uocan . I em ei, qui
publica
bona
eme i , eiusdem condicionis in e dic um p oponi u
quod appella u sec o ium, quod
sec o es
uocan u qui
pu-
1
47
blice
bona
me can u . In e dic um quoque quod appella u
Saluianum adipiscendae possessionis
<causa>
conpa a um
20
es , eoque u i u dominus undi
de
ebus coloni, quas is
4
48
p o
me cedibus undi
pigno i
u u as
pepigisse . Re inen-
dae possessionis
causa
sole
in e dic um
eddi, cum
ab
u aque pa e de p op ie a e alicuius ei con oue sia es ,
e an e quae i u , u e ex li iga o ibus posside e e u e
25
§ 4 44 e e = Ins . 4
1
45, 3(1 § 4 47 = Ins . 4, 45, 3 jj § 148
e e = lns . 4, 15, 4.
....,,,..
^,,.,.,.^..,^
4 e inendae] e inendae possessionis causa in e dic um
(dele is
amen ibus ul imis uocabulis) C
n
((
2 accommoda u
Ins .,
accom-
moda u u C
n
(( 4 - eiusque uis
Ins .,
eius quis C (( 4-5 quisque
ex bis bonis C, ex his bonis quisque
Ins .
5 es
Ins .,
es si
C
n
(( 6 possidea
Ins .,
posside e C
11
8 he es es ]
con .
Ca
pag. 270
ue s. Y0 ((
quam
Goeschen,
quae C
n
(( 9 aliquann
Goeschen,
aliquae
C
n
(( 42 in e dic um
ins ., om. C (j
quia
Ins .,
q C ( 43 adipisci
Ins .,
adipisce C (!
44
amise i C, amise i eam
Ins . ((
in e dic um
Ins .,
idic um C
(
48 p o
al e o
quod
(sic C
n
) expec es
quia
(i
49
pos me can u
in
C
pe e o em epe i a sun ue ba
qui publice
uona me can u (( 20 adipiscendae
Ins .,
apiscendae C (( causa
Ins .,
om.
C ((
24 --22 is p o me cedibus
Ins .
i3 psemé cedcbus
(sic) C
22 pigno i u u as
ex
pigno is u u ain
co ec um C ((
24 u aque
Ins .,
u oque C ll es
C,
si
Ins . ((
25
(al e o loco) e
dele Polenaa .
1
a1,,^
$
0Íi
p ^.
E ^'
k ,
--
193 —
pe e e debea ; cuius ei g a ia conpa a a sun
TI Possi-
1 49 DBTIS e
TRYBI.
E quidem
YTI POSSIDETIS
in e dic um de
undi uel aedium possessione eddi u ,
VTRYBI
ue o de
e-
450 um. mobilium possessione. E siquidem de undo uel ae-
4
dibus j' in e dici u , eum po io em esse p ae o iube , qui pag. 238
eo empo e quo in e dic um eddi u nec ui nec clam nec
p eca io ab adue sa io possidea ; si ue o de e mobili,
eum po io em esse iube , .qui waio e pa e eius anni nec
ui nec clam nec p eca io ab adue sa io possede i ; idque
451 sa is ipsis ue bis in e dic o um signi ica u .
Sed in
VTRYBI
4 0
in e dic o non solum sua cuique possessio p odes , sed
e iam al e ius, quam ius um es el accede e, uelu i eius cui
he es ex i e i , eiusque a quo en e a uel ex dona ione au
do is nomine accepe i . i aque si nos ae possessioni iunc a
al e ius jus a possessio exupe a adue sa ii possessionem,
45
nos eo in e dic o uincimus. nullam au em p op iam pos-
sessionem haben i accessio empo is nec da u nec
da i
po es ; nam
ei
quod nullum es nihil accede e po es .
sed e si ui iosam habea possessionem, id es au ui au
clam au p eca io ab adue sa io adquisi am, non da u ac-
20
152 cessio; nczm ei
(possessio)
sua nihil p odes . Annus au em
e o sus nume a u . i aque si u ue bi g a ia III
mensibus
possede is p io ibus, e ego il pos e io ibus, ego po io
e o, quod ium p io um mensium possessio nihil ibi in
hoc in e dic o p odes , quod al e ius anni possessio
es
53
Posside e
au em uidemu non solum si ipsi possideamus,
sed e iam si nos o nomine aliquis in possessione si , lice
is
nos o iu i subiec us non si , qualis es colonus e in-
quilinus; pe eos quoque, apud quos deposue imus, au
29
quibus commodaue imus, au quibus
g a ui am
habi al ionem
pag.
239
§
449 con . Ins . 4, 45,
4
a
I
I
§
453 e e == Ins .
4, 45, 5.
2
YT
Goeschen,
u
C i 3
possessione
Ins .,
possessio iis C
@ um
Ins .,
ebum C
4
possessione
Ins .,
possessionem? Cn
9
possede i
Iluschke,
posside
C
40 ipsis
Goeschen,
ipsius C
^
sed
Goeschen,
si? C
cuique
Goeschen,
quique
uel
quoque
Cn
42 al e ius
Goeschen,
al e is
C
accede e
Goeschen, acci-
de e
C
O
20 accessio nam] naccessioñ? C
n
[1
21 possessio
addidi
Goeschen
24 ium] um
C
Q 27 e iam
C,
e
Ins .
possessione
Ins .,
possessionem
C
q
28
is
Ins .,
in C
iu i
Ins .,
ju e C.
IV §
448-453
!11el,
9
5 pgI
IV
I83-455
1
94
p aes i e imus, ipsi posside e uidemu . e hoc es quod
uulgo dici u e ine i possessionem posse
pe
quemlibe ,
qui nos o
nomine
si
in
possessione.
quin
e iam ple ique
pu an
animo
quoque
e ine i
possessio(ne ia,
id es u quam-
uis neque ipsi sinaus in possessione>
neque nos o nomine
5
alius, amen si non elinquendae possessionis animo, sed
pos ea eue su i inde discesse imus, e ine e possessionem
uideamu . adipisci ue o possessionem pe quos possimus,
secundo commen a io e ulimus. nec ulla dubi a io es , quin
454
.
animo possessionem adipisci non possimus. Recipe andae
^Q
possessionis causa sole in e dic um dad, si quis ex posses--
sione ui deiec us si ; nam el p oponi u in e dic um, cuius
p incipium es
YNDE TV ILLVM YI DEIECISTI,
pe quod is qui
deieci cogi u ei es i ue e ei possessionem, si modo is
qui deiec us es
neo
ui nec clam nec
p eca io
(ab eo>
45
possede i ;
eum, qui a me ui au clam au p eca io
455 posside , inpune deicio. In e dum amen e si eum ui deie-
ce im, qui a me ui au clam au p eca io possede i , cogo
el es i ue e possessionem, uelu i si a mis eum ui deiece-
im; nam p op e a oci a em delic i in an um pa io ac-
20
ionem, u omni
modo
debeam el es i ue e possessionem.
a mo um au em appella ione
non
solum scu a e gladios e
galeas
signi icad
in ellegemus,
sed
e
us es
e
lapides.
§ 4 53
secundo commen a io]
2, 89 seq. 94 seq. § 4 54 usque ad
44
possessionem
e e = Ins . 4, 4 5, 6 II § 155 inde ab 22 a mo um
= _
Ins . 4, 15, 6.
1 p aes i e imus
Boecking,
es i ue imus au quibus g a ui am
11
habi a ionem
(pe e o em epe i is qua uo uocabulis)
C 11 ad uide-
'
11'
mu
duce e Ins i u iones in ellexi Lachmann,
deuimu C II 4-5 O
ad-
;11 19
di um ducibus Ins i u ionibus
9 6 elinquendae
Ins .,
eliquendae C 9
k,,,,„,
possessionis
Ins .,
possion
uel
possioni
uel
possione
C
n
,
con .
Ca,
pag.
281 ue s. 28 e pag.
287
ue s. 51
II
7 discesse imus
Huschke,
i iu
discepsse imus C
9
8
adipisci
Ins .,
apisci C
9
4
0 animo C, animo
1,41
so o
Ins .
9
adipisci
Ins .,
apisci C
9 possimus
Lachmann,
possu-
1,1
mus
C 94 4 in e dic um da i C, in e dici Ins . 9possessione C,
1111
possessione undi uel aedium
Ins .
p 4 2 si C, ue i
Ins . i
4 4 deieci ,
i
^
i
^
Ins .,
deiecis i C
p
ei C,
oo a.Ins . (j
45 O
addidi Huschke
(I 4 6 posse-
(11
de i
] (possi)de(a)n( a)que
uel simile aliquid
in
C
n
uisse sus-
i^c
el
pice is, con .
C
ae
.
quae pa icula (pos ue bum ini um)
in
ince is
iSOI
li e is la ea , nescimus; expec es
i aque;
ce e um de
possede i
o ma
II
I
11
Ja a
Goeschen
11
17 posside j posside e C II deicio
Fi ing,
^
C
deicip
uel s.imile
aliquid
uisum es
in C
ex a e
11 18 possede i
Goeschen,
^61
posside e
^, O
20 nam
Goeschen,
non C
n
II
24
7
ess i ue e C
n
II
23 in-
I,
ellegemus? C cum
Ins i u ionum codice
W
a
,
in ellegimus
Ins i u ionum
p
^^
codices
BP 11711
!I sed g Ins ,
1
se ? C.
^^
^
i
1111
195
IV § 456--462
456
Te ia diuisio in e dic o um in hoc es , quod au sim-
4 57 plicia sun au duplicia. Simplicia
sun
uelu i in
-
quibus
al e ac o , al e eus es , qualia sun omnia es i u o ia
au exhibi o ia; namque ac o es , qui deside a au
eX- P
ag
•
240
hibe i au es i ui, eus is es , a quo deside a u , u
exhi-5
458 bea au es i ua . P ohibi o io um au em in e dic o um
459 alia duplicia, alia simplicia sun . Simplicia sun uelu i
quibus p ohibe p ae o in loco sac o au in lumine publico
ipaue eius aliquid ace e eum; nam ac o
es
qui desi-
4 60 de a , ne quid ia , eus is qui aliquid ace e cona u . Du- 4 0
plicia sun uelu i
VTI POSSIDETIS
in e dic um e VTRYBI. ideo
au em duplicia uocan u , quod pa u iusque li iga o is in
his condicio es , nec quisquam p aecipue eus uel ac o
in ellegi u , sed unusquisque am ei quam ac o is pa es
sus ine ; quippe p ae o pa i se mone cum u oque loqui- 45
u . nam summa concep io eo um in e dic o um haec es
VTI
NVNC
POSSIDETIS, QVOMINVS ITA POSSIDEATIS, VIM FIERI VETO;
i em al e ius
VTRYBI HIC ROMO DE QVO
AGITVR [APVD QYEMI
MAIORE PARTE IIVIVS ANNI FVIT, QVOMINVS IS EVM DVCAT VI.y
FIERI VETO.
20
161
Exposi is gene ibus in e dic o um sequi u , u de o -
dine e de exi u eo um dispiciamus. e incipiamus a sin2-
4 62 plicibus.
<
Si)
igi u es i u o ium uel exhibi o ium in e -
dic um eddi u , uelu i u es i ua u ei possessio qui ui
deiec us es , au exhibea u libe us cui pa onus ope as 25
indice e uelle , modo sine pe iculo es ad exi um pe du-
§ 456 = Ins . 4, 45, 7 11 § 457 =-- Ins . 4, 4 5, 7 11 § 4 58 _ Ins .
4, 45, 7 § 159 — Ins . 4, 45, 7 11 § 460 usque ad 4 5
sus ine
_
Ins . 4, 1 5, 7; inde a 4 5
quippe
con . Theophilus 4, 4 5, 7.
4 in hoc C, haec
Ins .
D
2 uelu i C
n
( es e
Goescheno) e Ins .,
dele Huschke
11
5 is es C, is
Ins i u ionum codices BP
a
,
es is in
Ins .
P
b
W
11
5-6
exhibea au es i ua C, es i ua au exhibea
Ins .
11
6 au em
Ins .,
au ? C
11
in e dic o um
Ins .,
in e dic o um in e dum
C
n
(ex
di og aphia) 11
7
duplici alia simplicia sun C, simplicia sun
alia duplicia
Ins .
il
8 quibus C, cum
Ins .
II
au C, uel
Ins .
11
P
I
,
9 ace e eum
He e ,
ace e eum C, ie i
Ins .
11
ac o es
Ins .,
^I
^.
ac o em C
11
40 is
C,
om. Ins .
Q 42 quod C
n
,
quia
Ins .
li
pa
Ins .,
i
¡,^
{I
pisca C
11
4 4 pa es C, pa em
Ins .
11
4 5 u oque
Goeschen,
u ousque
11,
C
11
46 nam
Goeschen,
non C
n
11 17
N NC
Goeschen,
n C
11
ol
Theo-
A
philus,
uin C
11
18 aIc] hisc
(expunc a
s
li e a)
C 11
ue ba
APÜD QVEM
(,,
ex
glossema e
ad
VTRVBI
adsc ip o na a
esse pe spexi Mommsen (con .
i ,
Theophilus e Dig. 43', 51
7
1)
11 19
MAIORE
PARTE
Theophilus,
maio es
I,
pa es C 11 il/
Theophilus,
uin C
11
22--23 simplicibus
Goeschen,
sin-
I^;i,,
publicibus C11 ueile C, ueli
Boecking. ,
^
^^`.
^
IV
§
462
-465
196
Ip ¡p
1/1ul
1
63
ci u ,
modo
cum pe iculo. Namque
si
a bi um pos ula-
ue i is cum
quo
agi u , accipi o mula a quae appella u
l
a bi a ia, e iudicis
a bi io si quid es i uí
uel exhibe i
pag. 244
debea ,
id sine
pe iculo exhibe au es i ui , e i a ab-
solui u ; quodsi nec es i ua neque exhibea ,
quan i
ea g
es
es condemna u .
sed
e
ac o sine
poena expe i u
cum eo, quena neque exhibe e neque es i ue e quicquam
opo e , p ae e quam
si
calumniae iudicium ei opposi um
ue i decimae pa is. quamquam P oculo placui
denegan-
dum calumniae iudicium
el
qui a bi um pos ulaue i , quasi
4
o
hoc ipso con essus uidea u es i ue e
se
uel exhibe e
de-
be e.
sed
alio
ju e
u imu , e ec e; po ius enim u
modes io e uia li ige , a bi um quisque pe i , quam
quia
164 con i e u . Obse ua e
<au em)
debe is qui uul a bi um
pe e e, u s a im pe a , an equam
ex
iu e exea ,
id
es
4
5
an equam
a
p ae o e
d
isceda ; se o enim pe en ibus
non
1
65
indulge u . I aque
si
a bi um
non
pe ie i ,
sed
aci us
de
iu e exie i , cum pe iculo
es ad
exi um pe duci u . nam
ac o
p ouoca adue sa ium sponsione,
<quod)
con a
edic um
p ae o is
non
exhibue i au
non
es i ue i ; ille au em
ad-2o
ue sus sponsionem adue sa ii es ipula u . deinde
ac o
qui-
dem sponsionis o mulam edi adue sa io, ille
hule
inui-
cem es ipula ionis.
sed ac o
sponsionis
o mulae subici
e aliud iudicium
de e
es i uenda uel exhibenda, u
si
sponsione uice i , nisi ej
es
exhibea u au es i ua u ,
25
/
/
o!
17!
ok ia
de
ic
ío
i
(24
ue sus
pag. 242
in C legi nequeun )
aliud ace e quam qu
dica qu
pag. 243
(7 ue sus in C legi nequeun )
appella a
30
1 namque]
con .
Cas
II 4
exhibe
Goeschen,
exhibea C II 4-5 ab-
solui u
Bluhme,
absolui C 6 ac o
Goeschen,
ac o es C
il
7 quem
Huschke,
que C
n
O
8
opo e
Huschke,
opo e e? C
n
ii
9
ad sen-
en iam supple um es
11 40 iudicium] iudicio(mi).? C ei]
eia? C
II
42-14
con .
C
as
II 42 po ius
Goudsmi ,
ius? C p 43 li ige ) li igie
C
14 au em
e. g. addi um es
i
45 ex C;
expec a i
de
in ellexi
Kalb in Woel lini A chi ü la einische Lexikog aphie I pag. 86
(^
47 indulge u ] indulgen u C
i aque
Goeschen,
ihq? Cñ,
sed i a,
u secunda (e o asse p ima quoque)
ha um
li e a um co ec ionem
passa
esse
uidea u
11 19 sponsione
Hollweg,
sponsionem C quod
om. C
23
suppleui Huschke, con .
lamen
,C
a
^^
26
sen en iam pos
es i ua u
duce Hollwegio i a e e pe ce e possis:
quan i ea es e i ,
adue sa ius eí
condemne u .
INDEX NOMINVM9.
'AXa o
(in
ue su Home ico)
III 141 .
Ag ippina (Claudii uxo ) 162.
L.
Annaeus Seneca cos. (a.
56 p.
Ch . n.)
i 253.
An oninus: con . cons i u io.
A iIianus u o I 185. [1941
Bi hyni (lex Bi hyno um) I 193.
Cn. A ulenus
Caelius Sabinus
(iu isconsul us)
III 70.
4
44.
Caesa : con . Ne o.
Cascellianum iudicium IV 166
a
. 4 69.
C.
Cassius
Long°iñus (iu isconsul us)
I 196. II 79. 495. 244. III 74. 133. 140.
147. 161. IV 79. 444. 170.
Claudius I 32
e
. I 62 (diuus); con . cons i u io, lex, sena usconsul um.
cons i u io p incipis I 2. 5.
An onini (impe a o is) cons i u io de eo qui sine causa se uum suum
occide i 1 53; eiusdem p incipis cons i u io de dominis in se -
uos saeuien ibus 153.
(impe a o is) esc ip um de e o is causa p obanda I 74.
-
(op imi impe a o is) epis ula de inpube ibus adop andis I 402.
(impe a o is) esc ip um de bono um possessione secundum
abulas es amen i non iu e ac as pe i a II 420 seq.
(impe a o is) esc ip um de bono um possessione con a abu-
las a libe is eminini sexus pe i a II 426.
(impe a o is) esc ip um de excep ione doli mali sc ip is he e-
dibus opposi a 1I (149
a
). 151a.
(diui Pii) cons i u io de lega is adqui endis 1I 195.
Claudii edic um de La inis, quomodo ius Qui i ium consequan u I
32e.
Had iani (diui) esc ip um de esponsis p uden ium I 7.
-
edic um de ciui a e Romana pe enda I 55.
esc ip um de e o is causa p obanda I 73.
-
de libe is mulie is libe ae quae cum alieno se uo co-
ie i 184.
-- edic um de pe eg inis qui sibi libe isque suis ciui a em
Romanam pe ie in 193.
-
subsc ip io de pa ia po es a e eius qui cum uxo e
p aegna e ciui a e Romana dona us si 1 94.
--- de maio e xx anno um, qui he edi a em adie i , in
in eg um es i uendo II 163.
-
cons i u io de lega o ex aneae pe sonae pe p aecep io-
nem elic o II 224.
-
esc ip um de lega o um e ideicommisso um usu is
II, 280.
-
o a io de ideicommissis quae pe eg inis da a sun II 285.
-
epis ula de diuidenda ideiusso um obliga ione III 424.
424
a
. 422.
') Nomina legis la o um con . sub u. ,lex`.
Ge s.
]3
204
Ne onis cons i u io
de
La inis, quomodo us Qui i ium consequan-
u
133.
T aiani cons i u io
de
La inis, quomodo
ad us
Qui i ium pe uenian
I
34.
(diui) cons i u io
de
iu e pa oni
in bona
La ini, qui ius Qui-
i ium consecu us si lII 72 seq.
Vespasiani (diui)
de
libe is
ex
ancilla e
libe o
na is
185.
p incipales
cons i u iones
de
conubio ue e anis concesso
I 57.
de
a is so o isue
ilia
uxo e ducenda
I 62,
de
es amen is mili um
II
1
09.
epis ulae p incipum
de
iu e La ii
I 96.
Dialis ( lamen) I 442. 430. III 444; ((Elaminica))
I
486 (?).
edic um
I
2.
6;
con . cons i u io.
EPHESVS
53e.
epis ula: con . cons i u io.
Fu idius
(iu isconsul us)
II
154.
(Gái iu isconsul i)
edic i in e p e a io e lib i
ex Q. -
11lucio ac i
I.
1
88.
commen a ii
de
bono um possessione
(ab in es a o)
I1I
33.
commen a ii
de
iu e pa ono um III
54.
Gala a um
gens I 55.
Had ianus (diuus)
I 7. 30. 47
(dees
diuus).
55. 73. 77. 80. 84. 84. 92. 93.
94.
415
a
.
II 57
(dees
diuus). 442.
143.
463. 221.
280.
285
(o a io diui Had iani).
287.
Ili
73. 421.
421
a
.
422;
con . cons i u io, sena usconsul um.
Home us (G aecus
poe a)
I1I 441.
Iauolenus
P iscus (iu isconsul us)
III
70.
I alia
III
424
a
. 122.
I alica p aedia
I 120. II
34.
63.
I alicum solum
II
4
4
a
.
27.
P.
Saluius
Iulianus
(iu isconsul us)
II 218.
280.
luniani (La ini)
I 22. [29.]
III
56.
M.
An is ius
Labeo
(iu isconsul us)
I 135. 488. II
231. III
140. 483. IV 59.
C.
Caecina
La gus
cos.
(a.
áQ
p. Ch. n.)
III
63.
La ium (La ii ius)
I 95.
96.
lex
I
3.
--
Aebu ia lV 30.
-- Aelia Sen ia l 13. 48. (24?)
27. 29. 31. 37
seq.
40. 47. 66. 68. (69.) 70.
74. (73?) 80. 439. 1I 276?
III
5. 73. 74
seqq.
-- Appuleia
(de
sponsu) III 422.
-
Aquilia
III
202.
210
seqq. usque
ad
21
9
.
IV
9.
[21.]
37.
76. 409.
-
A ilia l 485 seqq. 495. 495
b
seq.; con . A ilianus.
-
Bi hyno um
I
493.
-- Calpu nia IV 49.
-
censo ia
IV
28.
-
Cice eia III
123.
-
Claudia
I 457. 174.
- -
Co nelia (de eis -quibus aqua
e
.
igni
in e dici u )
14
28.
-
--
(de
sponsu) III
424.
125.
-
C epe eia
IV 95.
-
XII
abula um
I 414.
1
22. 132.
445.
155.
1
57. 165.
Ii 42.
45. 47. 49.
54. 64.
224. III
4. 9.
44.
17.
48 seqq. usque
ad 24. 40.
46. 49. 51. 78.
82.
489. 1
90. 194. 223. IV 41.
44.
24.
28. 76. 79. -
lex
I
465.
200. .
III 23.
27. 28. 85.
492.
493.
494.
-- Falcidia
II [224.] 227. 254.
4
205 -^--
lex Fu ia Caninia l
42-46.
439.
II. 228. 239.
-
Fu ia es amen a ia 1V (23.) 24 -- Fu ia
II
225.
-- -
de sponsu
1V
22 --
Fu ia
III
121. 424
a
.
483.
-
-
IV.
109.
-
Ho ensia
I 3.
--
Iulia
de
ma i andis
o dinibus 1478.
-
- (de undo do ali) II 63.
-
-
(caduca ia)
11441.444.
450. 286.
-
-
(de bono um cessione) III 78.
(lulia
de)
uicesima he edi a ium
III
1
25.
leges duae Iuliae
IV
30.
lex lulia iudicia ia
IV
104 (con .
IV 30).
-
e Papia Poppaea
I
145.
-- - e Plau ia 1I 45.
-- -
e
Ti ia I 185 seqq. 495. 495
b
seq.
-
Iuniá.
I
22. 23. 80.
467. I
I
440. 275. 111 56. 57. 70; con .
Iunianl..
-
-
Vellaea II 134.
-- Ma cia IV 23.
-
Minicia
1
78 seg.
-- -E011inia IV 409.
-
Papia II (144.) 206. 207. 208. 286
a
. lI 42. 44. 46. 47 49. 50. 51. 52 seq.
'
Papia Poppaea: con . lex Julia.
-- Pina ia IV 45.
-
Plau ia II 45; con . lex uba.
-- Publilia (de sponsu) 111 427. IV 22.
-
Silia IV 19.
-- Ti ia: con . lea Iulia.
-
Vallia IV 25.
-
Visellia (I 32b).
-
Voconia II 226. 274.
-- ince i nominis (de libe is ex ancilla e libe o na is) I 85 seq.
-
ince i a gumen i 14 60.
legas (de mulie um usucapione ollenda) I 411.
Co nelius
Lupus cos.
(a.
4,2 p.
Ch. n.)
III 63.
Manes (dii) lI 4.
Ma ialis (llamen) I 412:
Masu ius: con . Sabinus.
Paullus Fabius Q. .
Maximus
(cos.
a.
11
a. Ch.
n.)
I
436.
T ebellius Maximus: con . T ebellius.
Q. . Mucius
Scaeuola (iu isconsul us)
I 488. III 4 49.
Ne o Caesa
II
197;
con . cons i u io e séna usconsul um.
M.
Cocceius Nema (iu isconsul us)
II 45. 495. III 433.
A.
O ilius
(iu isconsul us)
III 4 40.
o a io diui Had iani 11 285.
Pegasus cos.
(sub ini ium impe ii Vespasiani)
I 31. II 254.
idem amquam
iu isconsul us
ci a u
III 64. p ae e ea con . sena usconsul um.
P oculus
(iu isconsul us)
II 15. 495. 234. III 140.
IV
1
63.
Publiciana ac io
(IV 36).
Pusio cos.
(sub ini ium impe ii Vespasiani)
I 34. II 254.
Qui inalis (llamen) 1442.
Roma 120. 27. 32
b
. 32
0
. 33. 100. 464
a
. 183. 485. 11 278. IV 104. 405. 409;
con . 1V 53e.
P.
Ru ilius p ae o (ac io Ru iliana)
IV 35.
13*
206
Masu ius Sabinus
(iu isconsul us)
III 483 --- Sabinus
I
496.
II 79.
454. 478.
495.
248. 244. III 433.
456.
461.
248. IV 79. 444. 470.
Caelius Sabinus: con . Caelius.
Saluianum (in e dic u n)
1V
447.
sena usconsul um
I 2. 4.
Claudíanum
I 84.
94.
160.
auc o e diuo Had iano ac um
I 30. 47
(dees
diuus).
77.
80.
81.
92.
445
a
.
II 57
(dees
diuus). 112. 443.
285 (ex
o a ione
d.
Had iani ac um).
287.
III
73.
Lupo e
La go
cos.
(a.
42 p. Ch . n.)
ac um III
63
seqq.
usque
ad
71.
ex
Maximi e Tube onis
(cos.
a.
a.
Ch . n.)
ela ione (?)
ac ual 1
436.
Ne onianum
II
242.
218.
(con .
220. 222).
427 seq. (auc-
o e Ne one Caesa e ac u o).
Pegaso e Pusione cos.
(sub ini ium
impe ii
Vespasiani)
ac um
(de
La inis Iibe is)
134.
Pegaso e Pusione cos.
ac ual (de
ideíco omissis)
II 254 -
Pegasianum
II 256. 258. 259.
286a.
Te ullianum
(III 33a?).
T ebellio Maximo e Annaeo Seneca cos.
(a.
66
p. Ch . n.)
ac um
II 253 --
T ebellianum
II 255. 258.
de
e o ís
causa
p obanda
I 67
seqq.
II
442. III
5. 73.
de
se uo
mino e
anno um xxx
es amen o
manumisso
II
276.
de
u o e
a mulle e
pe endo
I
473 seq. 477. 480. 482.
sena usconsul a
ad
legem Fu iam Caniniam ac a
I 46.
Seneca: con . Annaeus.
Se uiana ac io
IV 35.
Se .
Sulpicius
Ru us (iu isconsul us)
I
488. (III
4 49.)
479, 183 - Se uius
II
244. III 456.
Sex us
(iu isconsul us; Sex. Caecilium A icanum po ius quam Sex. Pomponiu n
in ellegendum esse cense Mommsen in Zei sch i ü Rech sgeschich e
uol.
VII
pag.
479)
II
248.
T aianus: con . cons i u io.
L.
T ebellius ]Vlaximus
Polio
cos.
(a.
56
p. Ch .
u.) II 253;
con . sena us-
consul um.
Q. Aelius
Tube o
(cos.
a.
1
.
1 a.
Ch . n
14 36.
Ty ia (pu pu a)
IV
53d.
M.
Ve ius
Flaccus (g am,ma icus)
III 193 (??).
Vespasianus (diuus)
I 85;
con . cons i u io.
Ves ales
(ui gines)
I
430. 145.
ue e es
14 44.
445.
465. 188.
11 55.
III
480. 189. /02.
IV
41.
SYPPLEMENTÄ
AD
TOMYM ALTERV:VI
COLLEGIT
P.
KRRVEGER.
n
Pos annum 1890, quo in o no e io huius collec ionis
inde a pagina 285 suppleinen a ad omum al e um p oposi a
sun , noua iu isp uden iae Romanae agmen a in Aegyp o
e ossa sun e in Occiden is biblio hecas ansie un . sun
au em haec:
PAVLI EX LIBRO XXXII AD EDICTVM
FRAGMENTA BODLEIANA.
Biblio hecae Oxoniensi Bodleianae pa icula olii memb anacii ad-
quisi a es , in quo sep em ue sus in imi ec ae e ue sae paginae ex-
an .
mu ilum
con ex um ope Jus iniano um Diges o um maio e ex
pa e es i u um a.
4897
in annalibus Zei sch i de Sa igny-S i ung
R. A.
XVIII 224
sqq. adiec a imagine pho o ypica edidi. memb ana
deinde examina a Seympu io de Ricci cessi , u in ui aque pagina
nonnullas ue suum ex emo um li e as lege e , quae in imagine sup a
lauda a obscu ius exp essae e an .
1
[Si unus ex sociis ma i us si e dis aha u socie as manen e
ma imonio, do em ma i us p aecipe e debe ], q[ui]
on[el a
sus-
ine : quod si iam
di]ssolu [o (
ma imonio dis aha u] ,
isdem
diebus p ael[cipi
debe ,
qui]bus e solui debe . 1
[i a
Se] uius
e Labeo sc ipse un .
2
[Si]
decesse i socius meus e
1
cum pu a em he edi a em
3
[Si unus ex sociis, qui non o o um bono um socii e an , com-
munem pecuniam aeme aue i usu asque pe cepe i , i a de num
usu as pa i i debe ,
1 s]i
so[cie a is nomine
aene ]aue i[ :
nam
si suo nomine],
i quoniam so [ is
pe iculum] ad
eum 10
pe inu[e i ,
usu as]
1 ipsum e ine e opo e .
[suo nomine]
Labeo i a in e p e a u , u socie [a] is nomine
1
-3
sqq. supple a sun
ex
Dig.
4 7, 2, 65 § 4 6
0
3
isdem . . . .
4 quibus] eadem die ecipienda es dos qua
Dig.
11 i a
seqq. om.
se uius]
in C
ue i
s
ē
•
11 6
ue ba
cum pu a em he edi a em
legi
Seymou
de
Ricci
II
6
-1
o
supple a swn ex Dig.
1
7,
2;
67 §
1:
in U.
9
incipi
pagina
ue sa
11 11 suo
sqq. om. Dig.
1
2
in e p e a C 1!
pos
nomine
Seymou
de
Ricci
um ipse
ue ba
um
ex a e pu a
5
209 -
ULPIANI LIBRORVM II ET III DISPVTATIONVM
FRAGMENTA ARGENTORATENSIA..
In conge ie olio um manu sc ip o um, quae ex Aegyp o in biblio-
hecam publicam A gen o a ensem ansla a sun , es memb anae inuen-
ae sun , quas ()hm codicis Ulpiana um dispu a ionum pa es e ecisse
O o Lenel agnoui . eius codicis paginae in duas columnas ue suum XXIX
diuisae ue un . p ima e secunda memb ana ex secundo Ulpiani lib o,
e ia ex e io lib o disce p a es . e in p ima quidem memb ana sep em
ue súu i pa iculas cum ma gine ex e io e olii se ua as esse ex am-
bi u ma ginis cum in e io e e iae memb anae ma gine compa a o
colligi u . al e am ue o eiusdem lib i memb anam, quae in u aque
pagina unius columnae ue sus
III
—XXIX plus minus in eg os exhibe ,
in e io em olii pa em e ecisse inde appa e , quod al e ius paginae
dispu a ionem al e a pagina non excipi . in e ia memb ana columnae
in e io es e ue suum XXIII—XXIX
pa iculae ex e io um columna um
ex an ; in ma gine in e io e paginae ec ae qua e nionis nume us X
legi u . lib i e ii agmen a Lenel in ac is academiae Be olinensis
XXXIX (4903)
922 sqq. (cum addi amen o ibidem p. 4034) e in annali-
bus Zei sch i de Sa igny-S i ung R. A. XXIV 416 sqq. edidi , lib i
secundi agmen a insequen i anno in eiusdem academiae ac is XLI
4156 sqq. e in lauda is annalibus XXV 368 sqq. publicaui , denique
in isdem annalibus XXVII 71 sqq. secundi lib i agmen a a gumen o
melius in ellec o denuo ac aui . haec nos a edi io ad imagines mem-
b ana um a Lenelio academiae ac is inse as Leneliique ecensionem
composi a es ; ipso um olio um examen mihi
.
denega um es . supple-
men a Lenelii e e omnia ecepi.
FRAGMENTA LIBRI SECVNDI.
[Fol. I .]
[c]onuen us
e 1
•
mque. ac a
* on • ad 1
in pe
I
[ue}ndi o conue 1
[l]ice condemnan 1
em consu
1
^.,.,.,^,^..,.,.,.,.,....
4 mpque C
a
*
on•] pon.
Lenel uix ec a
d
• k
9
210 -------
[in C pe ie un
ue sus
27.]
[Fol. IU.]
2
[sed si duo sin uc ua ii uel bonae idei possesso es,
al e um conuen um
al e] um libe a[ e
Julianus ai ]
1 quamuis
non maio [is
pa is, quam]
1 penes se es ,
[condemna i]
debea .
[sed lice hoc iu e con]
inga , amen
[aequi as] *****
dic a
esc[isso ium
iudi]jcium
[in eos da i, qui occasione iu is
5
;91
libe an u .]
[Fol. II .]
3
[pignol is
dandi in I alia co[n ac]i us es , si pignus in
I ali[a coni ] ac um
es
(hoc es conuenl[ i]o de pigno e), u[ ]
in Fu ia ,
[lege]
spec amus, ubi
spo[nso ]
1 ac[c]ep us es , non
ubi obli[ga] io] con ac a
es ,
cui sponsus
a[cce
d]i . denique lo
ex duobus 1 sponso ibus, quo um al e in I alia, 1
[al e ]
in
p ouincia accep us
e[s , eum]
demum eleua q[ui (
I al]icus
es .
4
Si in I alia pignus da[ um
es ],
1 conueni amen, u in
p ou[in]¡cia solua u , [p]u o nihilominus
[ex]
cep ionem locum
habe e.
s[ed si in]
1 p ouincia da um conuene[ i ,] ( u[ ] in
15
I alia solua u[ ,
non es I ali]cuin
pignus. ( [ Un]de si enoua a
[pigne a iolne
i]n p ouincia ***** [ ed¡e]me i , cessa [e
excep-
ionem
1 pla]ce : e con a io s[i
Romae
1 ed]eme i , excep-
ionem loc[um 1 h]abi u am. 1 [na]m si Romae pignus ac-¡
[cep] um si , in p ouincia eadem es 1
20
§ 2
Dig.
4 5, 1, 32
p .,
unde supplemen a pe i a sun .
§ 3
huius olia agmen a pe inen ad quaes ionem in Dig.
44,
8, 5 § 4
p oposi am; Lenel an e
pigno is
sa ,pple :
nec amen ideo,
quod obliga ioni in I alia con ac ae pignus accessi .
4 duo
Lenel,
plu es
Dig. ((
2 al e um conuen um al e um libe a e
iulianus ai
Lenel ,
unus conuen us ce e os libe a
Dig. ((
4
uoc.
aequi as
ue sus exi um in C non exple ((
5 escisso ium
om. Dig.
7 si] s si
C
a
, nisi o e in p io e
s
induc a la ea no a (sed?) ((
8
p aus
es
om.
C((
40 con ac a] con a C
a
(( es
om.
C((
14 sponl-
[sp]onso ibus C
a
quo um
om.
C
a
II 12 eleua um C
a
(( 14 sol-
ue u C (I 15 conuene i ]
Lenel,
conuene*
*
*
**
C i( 46 i alia] alia
C
a
ü
pos
pignus
ue sus se ip u a uide u uaca e ((
eno a Ca
4 7
pigne a ione in
suppl. Lenel i( an e
[ ed]eme i
Lenel suppl.
he es:
spa io conueni e iam
h (— he es) pignus
uel
h. em (( 48 e] ae C
a
II
omae om
C.? ((
[ ed]ime i C (( excep ionem] ex causa
C
a
((
20
pos
es
alia e e deside an u ab
he ede debi o is edima u
----- 211
[in C
pe ie un ue sus
58.]
[Fol.
II ].
4
--- ---
e
1 excep i
ō
ei p osi . e quod
a ine ad 1 [ o] mulae concep ione[m], 1 p ode i , quia ex a-
neus
p[os]
sesso
[es ].
sed
si
ipse qui
pig[nel aui
]em dis ac-
am ede[mi ,
1.
un]c
quae i po es , an excep ione quasi
ex-
an[elus] u i possi . e m[a]g[is
es ]
non
ei p odesse excep-
5
ionem, ** 1 in ac um o mula co[uce]p a si , ' u su[p] a
o[s endi
m]us.
5
[Eo]
accedi , quod e iam
esc ip o ad
*
**
1
*
*
*
m
[Ju]lianum,
cuius
s[up ]
a
memini, adiuua i hic
1-
*
am na
m
be
1
[eon]Sula is emij[na]
Sabiniano i
_
o
domum 1
nam non d
*
m
****
1
a amen
a se pa
***
1 ****** [po]s ea domina[m 1
cons i u a]m
pos
mul o[s
aunos
pos]sede a ,
[impe al o ]
nos e cum pa e e-
sc ipsi an[nali + ex]cep ione eam u i non po uiss[e,
quae
ce ]le is possesso ibus,
[non]
1
ei
qui pigno i
.
dedi compe i .
15
FRAGMENTA
LIBRI TERTII.
[Fol. HP].
aci , une eum e sequen i [con]idemnandum : sic ie i,
u sua, inqui , culpa ab al e a bona eius uenean , au , u
quibusdam, inqui , uide u , duca u .
sed
ue ius es nec pos
condemna io[nem] ma i um acile duc[i]
****
1
***
nec duci u
nu
***
.
[sed
me]lius es sic dice e u iusque [a] ionem haben-
20
dam, e iamsi al e a pos ea li em si con es a a, u[ ] pos
cond[emna i]onem al e ius [bo]no um uendi ione aequas pa es
e an , cum sine me u uinculo um si u u um, sibique in-
[pu] e , qui po e a se libe a[ e] a sequen i condemna ione,
si sa is ecisse p io i sen en iae.
25
4 e
om.
C
a
11
2 p ode i ] * (p
uel
o,
p obabili e no a
sp) de i
C
11
3 pigne aui em]
Lenel,
pig
**
***
em C
11
4 une
Lenel
11
po es
om. C
a
{1
quasi
Lenel, gs C e o e? nam haec no a alias non
occu i
II 5
e ] e mm
C
a
11 magis es
es i ui Lenel
11 6 o mulsa
C
a
11 **] lice
Lenel
11
7 s endimus C
a
11
8 ad ***] o asse
ad * qu
(Lenel
ad
cu ?) C
11
iulianum
Lenel
11
9 m
in
am
Lenelio ex-
punc um uisum es 11 in e
na
e
m be
umb ae
***p i*Kc o asse
allaces appa en
11 14 non domnia
*
C?
(p o
domina?)
11
15 pos-
sesso ibus] quia possesso ibus C11 16 sequen i O
11
47 ueneun C
48 sed] qua e quibusdam sed C 11 20 nu[dus sed me]lius
Lenel
21 e iamesi C
a
u con es a am
C? 11
22
cond
**
lona ionem Ca
uendi ionem C
------ 212 ---
2
Ma cellus amen
lib o VII diges o um
pu a ,
si hace
ui
pa. imonii quali as, u di icile esse explica i pecuniam,
aequissimum esse, e iamsi sequen i ue a condemna us, de-
nega i sequen i iudica i ac ionem au ce [ e]
[in C
pe ie un
ue sus
21.]
3
e
*
**
a
pe an u[ ]
I cum
ex c
la es
pe a
mi i eod
1
ad
adm
[in C
pe ie un ue sus
21.]
4
[cu]m
sci[ e
a
con u o e]
suo
sa is non
I
[esse
exac um].
1
magg. municipa1[l]
eos
esse u el[lae]
i a demum 1
excussis 10
[
]acul a ibus u o um
sa is
ei ie i
non
po ue i , eamque
ac ionem
causa
cogni a
in
eos dandam sc ibi , diuumque
Pium esc ipsisse e
in he edes
eo um i idem
causa
cogni a,
quamuis Julianus
in he edes
magis a uum
non
pu aue i
ibuendam ac ionem, cum idem he edem
iu[dicis]
qui
li em
15
suam e[cis]se ene i exis imaue i .
sed
u umque
con a
es ,
cum he es magis a us enea u e iudicis
non
enea u . e
magis a us
*** non
u
u o es
enen u : denique
in
bonis
eo um p iuilegium cessa e p ocul dubio es .
7
[Idem] d[ici ]
quaes ionis uisse, u sponso[ e]s an po ius
20
u ideiusso es debe en ene i. e Julianum quidem u
ide-
iusso es conueniendos pu asse, Ma cellum
ye o
magis spon-
so um locum op ine e apud Julianum
no a e.
Ma celli sen-
§
4. u. 7. 8 =
Dig.
27, 8, 2,
ubi haec ex an :
P oponeba u duos
u o es a magis a ibus municipalibus da os cau ione non exac a, quo um
al e um inopem decessisse, al e um
in
solidum conuen um sa is pupillo
ecisse: e quae eba u , an u o ipse adue sus magis a u a munici-
palem habe e possi aliquam ac ionem, cum sci e . . . . exac um.
1 pu a ] si pul e C
a
hac C
II
2 ma imonii
C
a
II pecunia
explica i C
a
II
9 eos esse] esse eos
C
a
: p aemi i u
*
(
ī
uel
ñ)
11 eamquae C
a
II
4 á causa cc C
(id
es
causa causa cogni a)
13 pium]
Dig.
27, 8, 6 0 e idem C II 14 in] id in C
a
h he edes]
he edem?) C () non] íii non
e
a
?
-
pu aue i ] `
sic
C
15 ibundam C
a
II
idem]
Dig.
5, 1, 16
II
4 6 co a C
A
II 17 cum]
Lenel,
nam C II 4 8 non u non
Ca
)I
ene u C
a
II denique
sqq.]
c .
Dig.
27, 8, 1 § 4 4
II
20 idem
(id
es Scae ola?)
dici
dubi an e
sc ipsi,
**
d
C
II
24 debe edebe en e ene i
C
a
II
sup a
u
in
u
(
p zo e
loco)
inelegan e exa a wm in
C
aliud
u
se ip um es
II
22 con-
eniendo C
a
II 23 nono a e C
I
e ec u
I