scieee Science in your language
[es] (orig)

Una nueva especie ibérica de Ferulago Koch (Apiaceae)

Abstract

Se describe Ferulago ternatifolia Solanas, M.B. Crespo & García Martín, sp. nov., a partir de poblaciones encontradas en zonas litorales (Puigcampana y Vall de Gallinera) de la provincia de Alicante y en la Sierra de Moratalla (Pico Revolcadores) de la provincia de Murcia. Se analizan los caracteres morfológicos y estructurales que la definen y se establecen las principales diferencias con otras especies ibéricas del género.

Read accessible full text

Una nueva especie ibérica de Ferulago Koch (Apiaceae)

Author: Crespo Villalba, Manuel Benito; Solanas, José Luis; García Martín, Felipe José
Year: 2000
Source: https://idus.us.es/bitstreams/1e4490f9-2852-4181-8b55-b1d27771f299/download
UNA NUEVA ESPECIE IBÉRICA DE FERULAGO KOCH (APIACEAE)
po
JOSÉ LUIS SOLANAS', MANUEL B. CRESPO1
&
FELIPE GARCÍA MARTÍN3
1 Cen o Ibe oame icano
de la
Biodi e sidad (CIBIO), Uni e sidad
de
Alican e.
Apa ado 99. E-03080 Mean e
1 Depa amen o
de
Biología Vege al
y
Ecología, Facul ad
de
Fa macia, Uni e sidad
de
Se illa.
Apa ado 874. E-41012 Se illa
Resumen
SOLANAS,
J.L., M.B.
CRESPO
& F.
GARCÍA MARTÍN
(2000). Una nue a especie ibé ica de
Fe ulago Koch (Apiaceae). Anales Ja á. Bo . Mad id 58(1): 101-107.
Se desc ibe Fe ulago e na i olia Solanas, M.B. C espo
&
Ga cía Ma ín,
sp.
no .,
a
pa i
de
poblaciones encon adas
en
zonas li o ales (Puigcampana
y
Vall
de
Galline a)
de la
p o incia
de Alican e
y en la
Sie a
de
Mo a alla (Pico Re olcado es)
de la
p o incia
de
Mu cia.
Se
ana-
lizan
los
ca ac e es mo ológicos
y
es uc u ales
que la
de inen
y se
es ablecen
las
p incipales
di e encias
con
o as especies ibé icas
del
géne o.
Palab as cla e: Alican e, Mu cia, co ología, España, Fe ulago, axonomía.
Abs ac
SOLANAS,
J.L., M.B.
CRESPO
& F.
GARCÍA MARTÍN
(2000). A new Spanish species o Fe ulago
Koch (Apiaceae). Anales
Ja d.
Bo . Mad id 58(1): 101-107
(in
Spanish).
Fe ulago e na i olia Solanas, M.B. C espo
&
Ga cía Ma ín,
sp.
no .,
is
desc ibed om
po-
pula ions ound
in he
li o al zones
o
Alican e P o ince (Puigcampana and Vall
de
Galline a),
and
he
Sie a
de
Mo a alla (Pico Re olcado es)
o
Mu cia P o ince. Mo phological
and
s uc-
u al cha ac e s de ining
he new
species
a e
analysed,
and he
diagnos ic di e ences wi h
o he Ibe ian axa
a e
also es ablished.
Key wo ds: Alican e, Mu cia, cho ology, Fe ulago, Spain, axonomy.
INTRODUCCIÓN
igualii (ERBEN, 1991), Lina ia a abiniana
(CRESPO
& al,
1994)
o
Vella
lucen ina (CRES-
En
la
úl ima década
se han
ealizado nume-
PO,
1992).
osos abajos
de
p ospección lo ís ica
y
i o-
En el
ámbi o
de
es as p ospecciones
se
des-
sociológica sob e
la
lo a
y la
ege ación
de
cub ie on
dos
poblaciones alican inas
de un
las coma cas
del su de la
Comunidad Valen- axon pe enecien e
al
géne o Fe ulago Koch,
ciana.
El
esul ado
de
és os
ha
sido, en e cuya de e minación esul aba p oblemá ica,
o os aspec os,
el
descub imien o
de
áxones
a En un
caso
se
iden i icó
con F.
g ana ensis
eces
muy
alejados
de sus
poblaciones
más
(SOLANAS
& al,
1995), mien as que
en
o o
se
p óximas -como Eupho bia boe ica
(Mo-
a ibuyó
a E
b achyloba (PÉREZ BADIA, 1997).
LERO
& al.,
1993), Co ema album
o
Co o-
De
hecho, es as poblaciones
se
incluye on
en
neas e g ana ensis (SOLANAS, 1997)-
o la el
lib o
de la
lo a alenciana amenazada
(LA-
desc ipción
de
alguno nue o -Lina ia o ben- GUNA
&
al., 1998) bajo
el
nomb e
de
F.
g ana-
sis (CARRETERO
&
BOIRA, 1986), Limonium ensis, p esen ándose incluso ma e ial o og á-
102ANALES JARDÍN BOTÁNICO DE MADRID, 58(1) 2000
ico de ejempla es uc í e os. Sin emba go,
el
es udio
y
compa ación
de
es os ma e iales con
el
de
o os he ba ios pe mi ió descub i
una
nue a población mu ciana. Con odo ello, pue-
de conside a se aho a que
se
a a de una espe-
cie inédi a, que
se
desc ibe
a
con inuación.
MATERIAL
Y
MÉTODOS
Se han es udiado he bo izaciones p opias
o
p oceden es
de
los he ba ios ABH, BC, COA,
MA. MUB
y
SEVF -ab e ia u as
de
acue do
con HOLMGREN
& al.
(1990)
y
HOLMGREN
&
HOLMGREN
(1993)-, adsc i os
a las
especies
conside adas como p esen es
en la
Península
Ibé ica, según ARENAS
&
GARCÍA MARTÍN
(1993).
En
conc e o,
se han
des acado ( éase
abla
1) los
ca ac e es di e enciales
de la
nue-
a especie en e
al
es o
de
los ep esen an es
ibé icos
del
géne o:
F
b achyloba Boiss.
&
Reu .,
F
capilla is (Link
ex
Sp eng.) Cou .
y
F. g ana ensis Boiss.
Pa a
el
es udio
del
núme o
de
i as
de los
me ica pos,
se
han co ado és os
a
mano alza-
da
y con
bis u í
en su
pa e media.
Los
co es
se han a ado du an e
un
minu o ap oximada-
men e
con
ace ona. Es e p oduc o disuel e
el
con enido
de
las i as
y
pe mi e isualiza con
bas an e cla idad
los
conduc os co espon-
dien es
a
és as. Con
el in de
soslaya
al
máxi-
mo
los
e o es,
se han
hecho, gene almen e,
dos
o
es co es
po
cada me ica po
y se han
con ado
las
i as comisu ales
y
do sales
po
las dos ca as
del
co e.
Los da os co ológicos
y
bioclima ológicos
son p esen ados
de
acue do
con
RIVAS-
MARTÍNEZ (1987, 1997),
DE LA
TORRE
& al.
(1996)
y
SOLANAS (1997).
Po úl imo,
los
nomb es
y
au o ías
de los
áxones mencionados
en el
ex o co espon-
den a los que apa ecen en
ARENAS
&
GARCÍA
MARTÍN
(1993) y
MATEO
&
CRESPO
(1998), y
se p esen an ab e iados siguiendo
a
BRUM-
MITT&POWELL(1992).
TABLA
1
RELACIÓN DE CARACTERES DIFERENCIALES ENTRE FERULAGO
TERNATIFOLIA
Y ESPECIES AFINES
Ca ac e es
Hojas
Tipo
de
di isión olia
Fo ma
y
amaño
de
las
laci-
nias olia es
In lo escencia
Fo ma
N.°
de
adios
en
umbelas
p incipales, cen ales
o
cen o-apicales
N°
de
adios
en
umbélulas
Tamaño
y
o ma
de las
b ác-
eas umbela es
F u os
Tamaño
de los
me ica pos
N.°
de
i as comisu ales
(C)
po me ica po
N.°
de
i as do sales
(D) po
me ica po
E e na i olia
3-4 emada
Linea -lanceolada
a
co amen e lanceo-
lada,
2-15
x 0,5-1
mm
Ramas soli a ias
y al-
gunas e iciladas
sob e
eje
ec o
(6)9-14(22)
(7)9-13(17)
Del oideas (oblongo-
lanceoladas),
4-7 x
1-2 mm
(10)12-13(16)
x
(4)6-
7(9)
mm
C:(15)18-22(30)
D:(19)23-26(36)
F.
g ana ensis
3-4-pinnada
Linea -lanceolada
a
elíp ico-lanceolada,
1-7
x
0,5-1,2
mm
Ramas soli a ias
y al-
gunas e iciladas
sob e
eje
ec o
(8)11-12(18)
(9)11-12(13)
Del oideas (oblongo-
lanceoladas), (3)5-7
(8)xl-2mm
(7)9-12
x
6-7 mm
C:(15)17-30(32)
D:
(22)24-32(34)
F. b achyloba
3-4 pinnada
Linea -lanceolada
a
elíp ico-lanceolada
y alcada,
1-5 x
0,5-
1
mm
Ramas p edominan e-
men e soli a ias
so-
b e allo
más
o
me-
nos zigzaguean e
(4)6-8(10)
(4)6-8(10)
Oblongo-lanceoladas.
3-10
x
1-2,8 mm
(9)10,5-13(14)
x 6-9
mm
C: (14)15-18(22)
D:
(20)22-28(29)
F. capilla is
(3)4-6 pinnada
Linea -lanceolada
y le-
emen e alcada,
(5)10-28(70)
x
(0,6)
1-2 mm
Ramas e iciladas,
al-
gunas soli a ias,
so-
b e
eje
e minado
en
g an umbela
(15)22-42
(13)15-22
Oblongo-linea es,
su-
buladas, (12)15-20
(22)
x
1-2 mm
(10)12-18(19)
x 6,5-
9.5
mm
C:(12)13-16(18)
D:
(20)24-30(36)
J.L.
SOLANAS
& AL.:
NUEVA
ESPECIE
DE
FERULAGO
103
RESULTADOS
Fe ulago e na i olia Solanas, M.B. C espo
& Ga cía-Ma ín, sp. no . ( ig. 1)
Plan a pe ennis, u plu imum 140 cm al a,
plu icaulis, basi lignosa, hizoma e inc assa a
amoso, e icula o-s ia o. Folia basalia nu-
me osa, e ec a, dense osula a, obo a o-
homboidea; pe iolo u plu imum 25 cm lon-
go,
in aginam basi expanso; lamina obo a o-
homboidea, 25-35 x 20-30 cm, glab a, 3-4
e na a, di isionibus e minalibus ± linea i-
bus muc ona isque, 2-15 X 0,5-1 mm. Caules
e ec i, sulca o-s ia i, pos an hesin es igiis
ib osis olio um emo uo um basi es i i.
Folia caulina in e io a
basalibus
e e similia,
nonnumquam ipinna a, su sum dec escen-
ia, supe io a in aginam educ a. Umbella
p ima ia magna, e minalis, 2-3 umbellis mi-
no ibus, e icilla is a que subco ymbosis co-
mi a a, amis lo i e is au umbellis mino i-
bus,
al e nis el sub e icilla is, insupe addi-
is. Umbellae p ima iae (6)9-14(22) adia ae,
in e io es ple umque s e iles. B ac eae in o-
luc i 6-8, in eg ae -in p ima ia umbella a o
den a o-pinna i idae-, oblongo-lanceola ae
el del oideae, 4-7 X 1-2 mm, e lexae, co ia-
ceae, acu ae, ma gine sca iosae. Umbellulae
(6)9-13(17) adia ae, b ac eolis in olucelli
b ac eis quidem similibus, mino ibus au em.
Pé ala 5, pa a, lu ea, ca nosa, in olu a. Me-
ica pia (10)12-13(16) x (4)6-7(9) mm -in
unoquoque me ica pio i ae commissu a-
les (15)18-22(30) e i ae do sales (19)23-
26(36)-.
S yli 2 u plu imum 2 mm longi, iu e-
niles e ec o-pa en es, ma u i e lexi. Flo e
iunio-augus o,
uc i ica sep emb i.
Habi a in he bidis siccis (The o-B achy-
podion amosi) e collibus saxosis (Sc ophu-
la ion sciophilae), calca eis locis, in mon i-
bus p o incia um aus o-o ien alium hispa-
nica um Lucen inae e Mu cicae.
Res ic i um speci icum olio um basila-
ium cha ac e em quo species a ines ca en
— ideoque diagnos icum
—
exp ime e cona u .
Holo ypus: Alican e, Vall de Galline a,
Beni ama, cas ell de Galline a, 30SYJ4402,
380 m, 18-IX-1998, ABH 40643 (Iso ypi ad-
sun in BC, MA, a que SEVF).
Plan a pe enne, de has a 140 cm de al u a,
plu icaule con la base leñosa y el izoma g ue-
so y e iculado-es iado. Hojas básales nume-
osas,
e ec as, densamen e osuladas, obo a-
do- omboideas, con peciolo de has a 25 cm,
en ainan e en la base, y con lámina obo ado-
omboidea de 25-35 x 20-30 cm, glab a, 3-4
emada, con lacinias e minales mas o menos
linea es y muc onadas, de 2-15 x 0,5-1 mm.
Tallos e ec os, su cado-es iados, con es os
olia es ib osos en su pa e basal as la lo a-
ción. Hojas caulina es in e io es simila es a
las básales (o simplemen e 3-pinnadas), aun-
que de meno amaño; las supe io es educi-
das al peciolo en ainan e. In lo escencia a-
mosa con umbela p incipal más g ande y dis-
pues a en el ex emo del escapo, acompañada
gene almen e de 2-3 umbelas la e ales meno-
es e iciladas y subco imbosas; amas lo-
í e as o umbelas la e ales es an es meno-
es,
al e nas o sub e iciladas. Umbelas de
p ime o den con (6)9-14(16) adios (la
mayo , apical, ocasionalmen e con unos 22
adios); umbelas in e io es de o dina io con
lo es es é iles; b ác eas umbela es 6-8, en e-
as ( a amen e den ado-pinna í idas en la
umbela mayo ), oblongo-lanceoladas a del-
oideas de 4-7 x 1-2 mm, e lejas, co iáceas,
agudas y con el ma gen esca ioso. Umbelas
de segundo o den (umbélulas) con (6)9-13
(17) adios y b ac éolas en núme o simila a
las de las umbelas p incipales, aunque de lon-
gi ud y amaño meno es. Sépalos 5, iangula-
es,
de 0,5-1 mm. Pé alos 5, pequeños, ama i-
llos,
ca nosos e incu ados. Me ica pos de
(10)12-13(16) x (4)6-7(9) mm, con (15)18-
22(30) i as comisu ales y (19)23-26(36)
do sales. Es ilos de (0,6)1(2) mm, e ec o-pa-
en es o e lejos en la madu ez. La lo ación
iene luga desde junio has a mediado agos-
o,
p esen ándose los u os madu os en sep-
iemb e.
C ece en las ona es (The o-B achypodion
amosi B .-Bl. 1925) y ped egales (Sc ophu-
la ion sciophilae O. Bolos 1957), sob e subs-
a o calizo.
Fe ulago e na i olia esul a, has a el mo-
men o, endémico del sudes e ibé ico, en las
p o incias de Alican e y Mu cia.
104ANALES JARDÍN BOTÁNICO DE MADRID, 58(1) 2000
Fig. 1 -Fe ulago e na i olia Solanas, M.B. C espo & Ga cía-Ma ín: a, de alle de la base del allo, b, aspec o de la hoja;
c, agmen o de la in lo escencia; d, u o; e, sección ans e sal del u o.
J.L. SOLANAS &AL.: NUEVA ESPECIE
DE
FERULAGO105
O os ma e iales es udiados
ESP,
ALICANTE:
Fines a , Puigcampana, subida
al
coli
del Poue desde
el mas de
TO icial, 30SYH4376.750
m.
15-VI-1991,
J.L
Solanas, ABH 6062; ibidem, 700 m,
16-
VD-1993,
J.C.
C is óbal
& M.L
Picó,
ABH
6063;
ibi-
dem,
p .
e ugio me álico,
700 m, en los
ped egales
(Sc ophula ion sciophilae), 18-IX-1993,
J.L
Solanas,
ABH 6064; ibidem, mas
de
1'
O icial, 700
m,
26-IX-1996,
J.L
Solanas,
ABH
18935; ibidem.
800 m,
14-VI-1993,
J.L
Solanas
& J.C.
C is óbal,
ABH
11504; ibidem,
p .
e ugio me álico,
700 m,
15-VI-1996,
M.B.
C espo
&
E. Camuñas,
ABH
18258. Vall
de
Galline a, Beni ama,
cas ell
de
Galline a, 30SYJ4402,
380 m,
18-IX-1998,
E. Camuñas, M.B. C espo
& J.L
Solanas (Iso ypi;
ABH 41487, 41488, 41489, 41490, 41492, 42697);
ibi-
dem, 31-VIII-1998,
A.
Ba be .
ABH
41491.
MURCIA:
Mo a alla, Pico Re olcado es, 30SWH61,1800
m, in la-
pidosis calca eis, 16-VII-1974,
A.
Cha pin
& J.
Fe nán-
dez Casas,
u F.
g ana ensis,
MA
311460; ibidem,
1750
m,
27-VII-1984.
F.
Alca az,
u
F.
g ana ensis,
MUB
29914. Mo a alla, Pico Re olcado es, hacia Pue o Al o,
30SWH6414,
1660 m,
24-VII-1999, M.B. C espo
& ai,
ABH 42258,42259,42260,42261; ibidem, 17-IX-1999,
J.L
Solanas
&
al., ABH 42438.
DISCUSIÓN
WILLKOMM
&
LANGE (1874-1880:
37)
acep an cua o especies
de
Fe ulago
(u
Fe u-
la, sec . Fe ulago) pa a
la
lo a ibé ica,
de las
que admi en habe is o ejempla es pe ene-
cien es
a
F.
g ana ensis Boiss., F. b achyloba
Boiss.
&
Reu .
y F.
sulca a
Des .,
mien as
que
de
Fe ula e ulago
L., que
sinonimizan
con Fe ulago nodi lo a Jacq,
y con
F. galba-
ni e a Koch, dicen que
ha
sido indicada
en ie-
as hé icas (O eg.
ex
Nyman), pe o
que no
han is o ningún ejempla .
CANNON
in
TUTIN
& al. (1968) econoce
pa a
el
e i o io español, den o
del
g upo
F. campes is,
la
p esencia
de
Fe ulago lu ea
(Poi .) G ande
y
F.
g ana ensis Boiss., aunque
comen a, den o
de
es a úl ima especie,
que
plan as
con
lóbulos olia es
más
co os
y an-
chos
han
sido dis inguidas como F. b achylo-
ba Boiss.
&
Reu .
Po
o o lado, F. capilla is
(Link
ex
Sp eng.) Cou .
es
conside ada endé-
mica
del su de
Po ugal.
BERNARDI (1979),
en su
monog a ía sob e
el géne o, econoce
39
especies ex endidas
po
la
Región Medi e ánea
y
zonas limí o-
es,
de las
cuales cua o
se
encuen an p esen-
es
en la
Península Ibé ica:
F.
lu ea (Poi .)
G ande
-a la
que sinoni niza
F.
sulca a (Des .)
Boiss.,
F. capilla is
y
F. galbani e a sensu
P.
Sil a
&
Sob .,
non
Koch
nec
alus-, F. g ana-
ensis, F. b achyloba
y
F.
scab a Pomel.
Pa a TOMKOVICH
&
PIMENOV (1989),
el gé-
ne o Fe ulago cuen a con
45
especies p opias
del
su de
Eu opa
y
no e
de
Á ica ex endién-
dose,
po el
no e, has a
el su de
Polonia
y,
po
el
es e, has a I án. Es os au o es econo-
cen solo es especies ibé icas:
F.
lu ea
(Po -
ugal
y
á eas
de los
sis emas Ibé ico
y Cen-
al),
F. b achyloba
(su y
cen o
de
España
y
Po ugal)
y
F. g ana ensis (ampliamen e
dis-
ibuida
po la
Península).
Po
úl imo,
ARENAS
&
GARCÍA MARTÍN
(1993) econocen es especies pa a
la
lo a
ibé ica
-F.
capilla is, F. g ana ensis
y
F.
b a-
chyloba-, añadiendo
que
" is os
los
pliegos
del su es e
de
España de e minados como
Fe ulago scab a Pomel (G),
no
nos cabe duda
que deben
se
adsc i os
a
Fe ulago b achylo-
ba Boiss.
&
Reu .
No
hemos localizado
en los
he ba ios nacionales ningún pliego de e mi-
nado como F. scab a Pomel
ni
ampoco o os
que,
p oceden es
del
su es e
de la
Península,
pudie an adsc ibi se
con
ce eza
a
es a
es-
pecie".
Con odo,
la
compa ación
del
ma e ial
ali-
can ino
y
mu ciano
con el
es o
de
ma e iales
exis en es
en los
he ba ios ibé icos,
y la ob-
se ación
in
si u
de
nume osos ejempla es
de
las poblaciones na u ales,
nos ha
pe mi ido
dis ingui
con
bas an e cla idad
una
combina-
ción
de
ca ac e es exclusi a pa a es a nue a
especie.
En
e ec o, como puede e se
en la
abla
1, F.
e na i olia queda bien delimi ada
en e
a sus
congéne es
más
p óximos,
F.
b achyloba
y
F.
g ana ensis, sob e odo
po
el plan es uc u al
de sus
hojas,
el
cual
es cla-
amen e emado
en sus
hojas básales
y no pin-
nado como
en
es as especies.
Po o a pa e, en e
los
ca ac e es diagnós-
icos escogidos
po
BERNARDI (1979:14) pa a
la sepa ación
de las
especies, pensamos que
el
ipo
de
in lo escencia
no es un
ca ác e
muy
iable pa a es ablece g upos den o
del
géne-
o,
si
bien
es
e dad
que las
plan as
que pue-
den iden i ica se como
F.
b achyloba mues-
an,
al ez
mayo i a iamen e,
una
in lo es-
cencia con
el eje
p incipal más
o
menos zigza-
guean e
y con las
amas al e nas
o
espa cidas

106ANALES JARDÍN BOTÁNICO
DE
MADRID, 58(1) 2000
a
lo
la go
del
escapo lo í e o (in lo escencia
ipo II
de
Be na di).
En la
especie
que
desc i-
bimos,
así
como
en los
ejempla es
de
F.
g a-
na ensis
que
hemos obse ado,
las
in lo es-
cencias ienen amas soli a ias
que
al e nan
a
eces
con
e icilos in e medios
de dos y
es
amas,
y
inalmen e acaban
en un
e icilo
apical
en el que
des aca
una
umbela p incipal
mayo . Es o
nos
en en a
a
menudo
con el di-
lema
de
decidi
a qué
ipo
de
in lo escencia
( ipo
I o II)
debe íamos asigna muchos
de los
ejempla es es udiados, siguiendo
el
c i e io
de es e au o .
Con espec o
al
amaño
de los
me ica pos,
las plan as
de la
nue a especie llegan
a
alcan-
za medidas algo mayo es
que las
indicadas
po BERNARDI (1979)
y po
ARENAS
&
GARCÍA MARTÍN (1993) pa a Fe ulago g ana-
ensis
y que las
elacionan con algunas o mas
de Fe ulago b achyloba Boiss.
&
Reu .
En cuan o
al
núme o
de
i as comisu ales
y do sales
del
me ica po,
no
pa ece exis i
acue do en e
los
au o es
que han
a ado
el
géne o. Así, LANGE
(¿n
WILLKOMM
&
LANGE,
1874-1880) habla
de
10-12 i as comisu ales
po me ica po pa a
F.
g ana ensis, CANNON
(1968)
no
hace mención
al
espec o, ARENAS
&
GARCÍA MARTÍN
(1993) hablan de 5 a 10
pa a cada alécula ( i as do sales)
y
nume o-
sas pa a
la
ca a comisu al,
y
BERNARDI (1979)
disc epa
de la
opinión
del
es o
de los
au o es
apun ando
el
núme o 16-20 i as comisu ales
po me ica po pa a es a misma especie. Según
lo an e io ,
el
alo axonómico
de
es e ca ác-
e
es muy
ela i o,
ya que de
acue do
con
nues as obse aciones puede
se
sumamen e
a iable
en una
misma población
y, po lo an-
o,
no
debe ía ene se
en
cuen a
más que de
modo secunda io,
al y
como hemos hecho
en
el p esen e abajo.
Un ca ác e
que sí
pa ece ene
una
mayo
impo ancia disc imina o ia ( abla
1) es el nú-
me o
de
adios umbela es
de
p ime
y
segun-
do o den.
En
e ec o, es e núme o si e cla a-
men e pa a sepa a
F.
capilla is
-con
umbelas
p incipales
o
apicales
de más de 25
adios-
del es o
de
especies peninsula es. Y,
si
bien
la
sepa ación en e F. e na i olia
y
F. g ana en-
sis (en e
9 y 14
adios gene almen e)
no es
cla a,
el
núme o
de
adios
en F.
b achyloba
(en e
6 y 8) es, en
gene al, meno
que en es-
as
dos
úl imas especies.
Según
lo
an e io ,
una de las
conclusiones
que podemos ex ae
de
es e abajo
es que,
dada
la
a iabilidad mo ológica
que
mues-
an
las
especies
de
Fe ulago
al
igual
que mu-
chos o os géne os
de
Apiaceae, pa a
su co-
ec o es udio
y
de e minación
es
indispensa-
ble dispone
de
ma e ial abundan e
con
odas
las pa es ege a i as
y
ep oduc o as ( allos,
hojas,
in lo escencia
y
u os madu os)
y, ade-
más,
obse a nume osos indi iduos
de las
poblaciones na u ales.
Po úl imo, co ológicamen e
F.
e na i olia
ocupa
un
á ea bien delimi ada
y
excluyeme
espec o
al
es o
de
áxones ibé icos.
Po un
lado,
esul a
la
ica ian e o ien al
de
F.
g ana-
ensis, axon eminen emen e bé ico
con el que
ha sido con undido
y que
queda limi ado,
se-
gún
los
da os disponibles,
a las
p o incias
de
Albace e, Alme ía, G anada
y
Jaén.
Po
o o
lado,
F
b achyloba ocupa
las
sie as
de la
submese a
su
(Mad id, Toledo, Có doba
y
Jaén),
alcanzando hacia occiden e
las
ie as
ex emeñas
y
zonas ecinas
de
Salamanca
y
Po ugal, mien as
que po
o ien e
se
ex iende
has a Cuenca.
CLAVE
DE
ESPECIES IBÉRICAS
DE
FERULAGO
1.
In lo escencia
con
umbela p incipal,
de
o dina-
io,
con
más
de 25
adios
y
b ác eas acuminadas,
de (5)10-20(25) mm
de
longi ud. Hojas apicales
con limbo
más o
menos desa ollado
F. capilla is
- In lo escencia
con
umbela p incipal
y
b ác eas
de o o ipo. Hojas apicales b ac ei o mes
2
2.
Plan a con hojas básales
3-4
emadas
F. e na i olia
- Plan as
con
odas
las
hojas
3-4
pinnadas
3
3.
Umbelas p incipales, gene almen e,
con
más
de
10 adios
y
b ác eas del oideas. Ramas
de la in-
lo escencia dispues as soli a iamen e
o en e -
icilos. Me ica pos, gene almen e,
con más de
20 i as comisu ales
F.
g ana ensis
- Umbelas p incipales, gene almen e,
con
menos
de
10
adios
y
b ác eas oblongo-lanceoladas.
Ramas
de la
in lo escencia dispues as,
en
gene-
al,
de
o ma al e na sob e
un
allo más
o
menos
zigzaguean e. Me ica pos,
de
o dina io,
con
menos
de 20
i as comisu ales
.. F.
b achyloba
J.L. SOLANAS & AL.: NUEVA ESPECIE DE FERULAGO107
AGRADECIMIENTOS
Ag adecemos
el
ma e ial p es ado, in o mación
y su-
ge encias hechas
po
An onio Pujadas Sal a (he ba io
COA),
Ca los Fe nández López (he ba io JAÉN), Nu ia
Escué
i
Balcells (he ba io BC), Mau icio Velayos (he ba-
io
MA),
y
Segundo Ríos
y
F ancisco Alca az (he ba io
MUB).
Igualmen e,
a
Xa ie Fomes, quien ealizó
un
magní ico dibujo.
REFERENCIAS
BIBLIOGRÁFICAS
ARENAS,
J.A. &
F.
GARCÍA MARTÍN
(1993).
A las
ca poló-
gico
y
co ológico
de la
sub amilia Apioideae D ude
(Umbelli e ae)
en
España peninsula
y
Balea es.
Ruizia 12. Mad id.
BERNARDI,
L.
(1979). Ten amen e isionis gene is
Fe-
ulago. Boissie a 30:
1-182.
Gené e.
BRUMMn R.K. &C.E. PowELL(1992).Au/ o í o plan s
ñames. Royal Bo anic Ga dens, Kew.
CANNON,
J.F.M. (1968). Fe ulago Koch. In: T.G.
TUTIN
&
al. (eds.), Flo a Eu opaea
2:
359-360. Camb idge.
CARRETERO,
J.L. & H.
BOIRA
(1986). Lina ia o bensis
Ca e e o
&
Boi a,
sp.
no . Anales
Ja d.
Bo .
Mad id
44(2):
411-414.
CRESPO,
M.B. (1992).
A new
species
o
Vella
L.
(B as-
sicaceae) om
he
sou h-eas e n
o he
Ibe ian
Península. Bo .
J.
Unn. Soc. 109: 369-376.
CRESPO,
M.B., A.
DE LA
TORRE
& J.L.
SOLANAS
(1994). A
new species
o
Lina ia Mille (Sc ophula iaceae).
Bo .
J. Unn.
Soc. 116: 135-144.
DE
LA
TORRE,
A., F.
ALCARAZ
& M.B.
CRESPO
(1996).
Ap oximación
a la
biogeog a ía
del
sec o Se abense
(p o incia Ca alano-Valenciano-P o enzal). Laza oa
16:141-158.
ERBEN,
M.
(1991). Beme kungen
zu
Taxonomie
de
Ga ung Limonium
VI. Mi . Bo .
S aa ssamml.
Manchen 30:459-478.
HOLMGREN
P.K. & N.H.
HOLMOREN
(1993).
Addi ions
o
índex He ba io um (He ba ia), Edi ion 8-Second
Se ies.
Taxon 42:489-505.
HOLMGREN,
P.K., N.H.
HOLMGREN
& L.C.
BARNETT
(1990).
Index He ba io um. Pa I. The He ba ia
o
he
wo ld, ed.
8.
Regnum
Veg.
120:1-693.
LAGUNA,
E.. M.B.
CRESPO,
G.
MATEO,
S.
LÓPEZ
UDIAS,
C.
FABREGAT,
L.
SERRA,
J.J.
HERRERO-BORGOÑÓN,
J.L.
CARRETERO,
A.
AGUILELLA
& R.
FIGUEROLA
(1998).
Flo a endémica, a a
o
amenazada
de la Co-
munidad Valenciana. Colecc. Biodi e sidad
1. Ge-
ne ali a Valenciana. Valencia.
MATEO,
G. &
M.B.
CRESPO
(1998). Manual pa a
la de-
e minación
de la
Flo a Valenciana. Monog . Flo a
Mon ibe . 3. Valencia.
MOLERO
BRIONES,
J., A. DE
LA
TORRE.
J.L.
SOLANAS
&
M.B.
CRESPO
(1993). Sob e Eupho bia bae ica Boiss.
Anales
Ja d.
Bo . Mad id
51:
153-154.
PÉREZ BADIA,
R.
(1997). Flo a ascula
y
ege ación
de
la coma ca
de la
Ma ina Al a. Publ. Ins . Cul .
Gil-
Albe . Alican e.
RIVAS MARTÍNEZ,
S.
(1987). Memo ia
del
mapa
de
se ies
de ege ación
de
España,
a
escala 1:400.000.
ICO-
NA: Minis e io
de
Ag icul u a, Pesca
y
Alimen ación.
Mad id.
RIVAS MARTÍNEZ,
S.
(1997). Syn axonomical synopsis
o
he po en ial na u al plan communi ies
o
No h
Ame ica.,
I.
hiñe a Geobo .
10:
1-148.
SOLANAS,
J.L.
(1997). Flo a, Vege ado
i
Fi ogeog a ía
de
la
Ma ina Baixa. Tesis Doc o áis. Publ. Uni .
Alacan .
SOLANAS.
J.L., M.B.
CRESPO
& A.
DE LA
TORRE
(1995).
Fe ulago g ana ensis Boiss. (Apiaceae)
en la
Flo a
Ibe ole an ina. Ac a Bo . Malaci ana 20: 273-290.
TOMKOVICH,
L.P. & M.G.
PIMENOV
(1989).
Bo anico-
geog aphical analysis
o he
genus Fe ulago
W.D.J. Koch (Umbelli e ae). Feddes Repe . 100:119-
129.
WILLKOMM,
M. & J.
LANGE
(1874-1880).
P od omus
lo-
ae hispanicae
seu
synopsis me hodica omnium plan-
a um
in
Hispania spon e nascen ium el equen ius
cul a um quae inno ue un , ol.
3.
S u ga .
Edi ado po Gonzalo Nie o Feline
Acep ado pa a publicación: 16-VI-2000