scieee AI-readable full text Open interactive document viewer

Maruxa : Semanario escolar, n. 15 (1917)

Full text

0- -© SUSCRIPCION Un mes . . 0,35 ptas. Un trimestre . 1,00 “ Unión Postal . 1,50 " Anucios a precios convencionales. Número suelto: 10 cts. -3> fino 1. Santiago 8 de Julio de 1917. Núm. r M 1 SEMANARIO ESCOLAR © — ------ — 0 l iteratüra ' ciencias Y ARTES . INCANSABLE LABOR DE CULTURA REDACCION Y ADIVIINISYRACION: GELMIREZ;,' 20. SANTIAGO IL ~ - - -J ________________________ M A R U X A. RECUERDOS: : : : : ¿Como fué? aün hoy es eí día que ni me lo explico; fué como siempre ha sido, como es y debe ser. Tildábanme entonces de calavera; casi yo no lo creía y de ello me per  mitían hacer gala mis pocos años; m.is amigos decían que no habría mujer que me pescara, lo mismo pensaban ellos — no todos — refi  riéndose a sí mismos. Y ello fué que después de muchas andanzas con esta y con aquella, después de mucho prometer y no hacer nada; un día se atraviesa ante mi vista una muchacha pequeña, delgadita, nerviosilla; y me da oca  sión a decir unas cuantas gansadas mas, a las muchas ya dichas en el curso de mi vida. Creo que soy ingénuo. Y de aquella tarde de oseo en la Alameda, cual otras muchas sí que distinta a todas resulta el dejar a mis camaradas, para dedicarme a servir de puntal a un muro del edi  ficio de la Enseñanza, para caminar durante varios días hacia San Antoniño, para empezar a ser persona formal, para empezar a querer de verdad sin saberlo, para reñir no queriendo reñir y hacer las paces sin pretender hacerlas, para morder el anzuelo en una palabra. Y que no me pesó morderle. El cebo se conoce que estaba bien pre  parado y caí como pez inocente. Inocente sí, pues mis calaueradas que yo creía de pillo redomado eran mas inocentes que otra cosa. Y quise y quiero, y dejé de ser calavera estúpido y aprendí a que  rer teniendo la fortuua de ser que  rido. Y® que tanto llevo escrito para los demás hora es ya de que algo escriba para ella, para la que sirvió para hacerme hombre honrado y dichoso. Y no es para ella solo para quien escribo, lo hago a la vez para los que chiquillos hoy como ayer yo, sostienen que no caerán. Caer si mis queridos amigos, mi  rarse en este espejo que no tiene nada de sospechoso, pero al caer, procurar hacerlo de pié, ojalá cai  gáis con la misma suerte que yo caí y disfrutéis da la misma felicidad que yo disfruto. Y termino como empezé ¿Cómo fué? aün hoy es el día que no me lo me lo explico; pero me alegro mu  cho de que fuera; y mientras tanto rezan algún responso por alguna solterona, E. F. 1917. --------------- ------------- 1 — — flnflLITfl ORTíZ : : : : : Vi soñando la silueta! Un paréntesis de gracia desfloró las regias curvas de tus labios coralinos, y en el fénix de tus ojos, con gentil aristocracia, se inflamaron primaveras de clarores argentinos. Te admiré pura y hermosa!. Los ensueños peregrinos que abrigo mi nubil alma, como pétalos de acacia empañados por el luengo pantanal de los caminos, se mustiaron en los baches de mi prístina desgracia\ Vivo triste\ Vivo solo\ Con milagros de quimeras idolatro ensoñaciones de nimbadas primaveras Y amo todo lo que es bello, lo que vierte aristocracias... Te amo a tí porque eres pura como un cáliz de violeta; porque en tí se crucifican, con los clavos de tus gracias; como humildes nazarenos mis ensueños de poeta). Emilia:.© Duque de Villegas Colombiano Cor uña 4-7-917. PARA LAS CORUÑESAS: : LA CORUÑA Y EL 2 DE JULIO:: : : : : La muy noble, muy leal, Llave y antemuro de Galicia y excelentísima Ciudad de la Coruña, tiene un re  cuerdo cariñoso en esa fecha... Allá por los años de 1589, al siguiente del desastre habido con nuestra ar mada invencible, enviada por Feli pe II contra Inglaterra al mando del duque de Medina Sidonia: apareció ante las costas de la Coruña la es  cuadra inglesa (ya en aquel enton  ces, comenzaba la gran Albión a ha cer alarde de su dominio sobre el mar). Formaban dicha escuadra 60 navios al mando del almirante Drake, siendo su dotación 14.000 hom  bres a las órdenes del general Enri  que Ñoñis. Gobernaba en aquella razón Galicia, D. Juan de Padilla, marqués de Cerralbo. La decaden  cia de España que comenzaba a no  tarse en la falta de dinero y provi  siones, hubo de ver como los ingle  ses desembarcaban sin impedimento alguno y avanzaban caprichosamen  te hacia la capital: Pero los coruñe  ses apesar de la superioridad numé  rica de los sitiadores, el corazón henchido de amor patrio y el alma rebosante de coraje aprestáronse a defenderse cual nueva Numancia... y entonces una mujer, una anteceso  ra de esas figulinas de hoy; empu  ñando la rodela y la espada de un soldado muerto, arengó a los coru  ñeses y contra los asaltantes, siendo ella la que dió muerte al primero que lo intentó. El ejército inglés fué rechazado; entre los numerosos muertos figuró un hermano del ge  neral Ñoñis y la Coruña celebra desde entonces el aniversario de esa fecha considerando el día festivo y haciendo festejos populares. Las circunstancias económicas porque atravesamos, no son las me  jores para que poblaciones como la Coruña celebren fiestas ni gasten en regadeos alegremente ningún presu  puesto, ni corto ni luengo. Pero lo que no es explicabls, es que hubiese llegado ese día y haya pasado des  apercibido hasta el extremo deque trabajaron en todos los centros (ofi  ciales), y que no lo son-, ¡Mujeres coruñesas! si os preciáis de buenas, si teneis como honor vuestro nombre y vuestro corazón, quedáis emplazadas para que en años futuros seáis vosotras las orga  nizadoras de alguna demostración! de cariño hacia la insigne María Fernández de Pita. No es que yo os reconvenga por no haberlo hecho; es que os empla  zo para que en lo sucesivo bellas coruñesitas, niñas rubias de ojos azules, hermosas morenitas de cabe  llos de ébano, trigueñas de ojos garzos; deis un mentís a la fama que pudiera incumbiros de frívolas y su  perficiales, diciendo a España ente  ra, que la Coruña idealizada por Rosalía con su lira de oro y cantada por Pondal, Curros Enríquez, Al  berto García Ferreiro, Martelo Caumán y llamada por Castelar "Gades hermosísima del norte,,; tiene en sus mujeres dignas sucesoras de M A. Efc XJ X A. 3 nuestros antepasados gloriosos; ¡tan ' dignas como bellas! Esto os lo re  cuerda un coruñés conocedor y amante de nuestra gloriosa historia desde Brigo hijo de Tübal, hasta vosotras ocupada de la frente de Heíe ’ rtos, a juzgar por el fuego de vuestras almas. Pascual García Perreiro. Bergantiños-VI-1917. - ------- l ------ ---------- : — ^ ---------- NUESTROS poetas : : : XAVIER BÓVEDA: : He aquí un caso bien extraño — hemos oído decir muchas veces — el de este gran poeta Xavier Bóve  da. Porque Bóveda, que es casi un niño, -no hace poco más de un año no había escrito cosa alguna, que en punto a estudios apenas si ha hecho más que pasar por la escuela pri  maria, surge de repente manifestán  dose enormemente poeta; y tras un breve período de lucha, no por bre  ve menos acerbo — exquisitamente acerbo, sin duda — consigue impo  nerse ampliamente, caminando en derechura, con la indómita energía del rebelde, hacías las altas y sere  nas cumbres de la fama. Y, sin embargo, el caso de Bóveveda a nosotros no nos produce extrañeza alguna en el sentido que acabamos de expresar. Lo extraño, lo excepcional, lo realmente admira  ble, es que Bóveda haya nacido así: poeta, intensamente poeta en el más profundo Sentido de la palabra. To  do lo demás — sus po:os años, sus escasas estudios, su manifestación repentina, su pronto triunfo — son cosas muy secundarias, casi en ab  soluto desligadas de los demonios propios de la poesía. Si el espíritu de Bóveda fuese un espíritu vulgar, un espíritu sanchopancesco, quieto, sosegado, inerte; si no poseyese, in génitamente, la divina virtud de extremecerse y agitarse en la suprema convulsión de los hondos, de los infinitos anhelos, sin duda que ni todos los libros del mundo, inyecta  dos en el cerebro de nuestro hom  bre, le servirían gran cosa. Bóveda sería entonces un erudito, una bi  blioteca ambulante, un pozo de cien cia; pero no seria un poeta. Hasta podría hacer versos, pero jamás ha  ría poesía; que con la poesía nada tienen que ver los renglones más o menos cortos, simétricos, artificio  sos, puras combinaciones de pala bras, con los que tantos se disfrazan de poetas. Hay mucha diferencia entre la máquina portentosa y el ju  guete en que se la imita para entre  tenimiento de chicos; ni tampoco son lo mismo las flores de trapo y las que brotan espontáneamente ba  jo la gloria luminosa del sol! * * * Para ser poeta, lo esencial, pues, es nacer poeta. Muy vieja es esta verdad; mas no está de sobra el re  petirla cuando todavía hoy —y en esto como en otras muchas cosas — se viene concediendo una injustifica  da preferencia a la ciencia de los libros. Así, con respecto al concepto de cultura puede padecerse un lamen  table error. Cultura es para nos  otros, sinónimo de perfección espi  ritual. Puede un hombre saber mu  chas cosas, y, no obstante, ser muy inculto. Al contrario, un hombre puede ser culto, aún ignorando los rudimientos de muchas ciencias. Que como decía Montaigne, es pre  ferible una cabeza bien hecha a una cabeza bien amueblada. Y lo mismo cabe entender en orden al senti  miento y a la voluntad. Por esto, más de una vez nos he  mos dado a pensar en las exagera  ciones que se contienen en la afir  mación del progreso humano, y nos ha parecido que la mayoría de los hombres, cuando reconocemos co  mo cierta esa afirmación, nos deja  mos seducir por lo más aparatoso, por lo prepondérantemente material, por lo que, en último extremo, im  plicaría progreso en un orden de  terminado de cosas. Porque lo cier  to es — y sirva solo un ejemplo — que el hombre ha matado al hombre desde los tiempos prehistóricos, y a la esencialidad del hecho nada qui  ta ni pone el que ello se haga con lanzas de piedra o con el auxilio de fórmulas químicas y de tablas de lo  garitmos. Ese falso concepto de cultura tie  ne indudablemente múltiples raíces. Quizá sea la principal una tenden  cia utilitaria, innata en todos los hombres, de traducir la ciencia en provecho material. Para los éxitos prácticos de la vida es de un gran valor el llevar una biblioteca en la cabeza, y a este fin se sacrifica mu  chas veces la posesión de la verdadf"*" cultura. Schiller expresó con gran acierto que la ciencia es para unos la sublime, celeste deidad y para otros una vaca fecunda que los provee óe manteca. A. Couceiro Frejomil. (Continuará) ----------------------- >&< -------------------- — INÉDITA: : : : : : : : : EN LA SOLEDAD: : Eternizar nuestros nombres, es soberbia necedad: \va en la gloria de los hombres el sello de la maldad\ * * * Cuando muere una ilusión, lloramos desconsolados, y hay frío en el corazón, y estamos desalentados... * * * Amad siempre la flor bella de la divina virtud, \ay la hermosura se estrella! al pasar la juventud. * * * Si una mujer nos ofrece un dulce beso de amor, del pecho desaparece la serpiente del dolor. * * * Son ángeles los poetas que van de la gloria en pos; sus pobres almas inquietas las bendice el mismo Dios. * * * Vine a la vida a llorar; no sé lo que es alegría... ¡por eso va mi cantar envuelto en melancolía! Fausto Vázquez Pándelo. Compostela, 1917. - i PAGINAS INGENUAS: : : (RECUERDOS DE LOS TIEMPOS IDOS), v — Diga usted — te preguntó don Ramón al municipal cuando hubo entrado — ¿vió usted romper este cristal? ¡Fué hace un momento! — No señor. Pero no se apure V. yo bus  caré al que lo ha rompido. - Una carcajada general, ruidosa, insultadora acogió la castiza res  puesta del "villeü,,. Este se enfu  reció. Hubo un instante en que todos creimos iba a desenvainar el moho  so churrasco que él, con énfasis e hiperbólicamente, pompos amente llamaba sable el cual grotescamente colgaba de su cintura. Intervino D. Ramón y el munici  pal fuese de la clase con prosopope  ya no sin lanzarnos, al tiempo que nos mirava torvamente y de soslayo este piropo que alcanzaba también; de rechazo, al Maestro: “ ¡Mal cria  dos! ¡mal enseñados!,, No se habló más del a c unto. Yo estuve aquella tarde de ins- i>r .v ií tj ^ 4 pector. Y como no quise transigir con el Rifeño despechado dijo ino  pinadamente: — D. Ramón, ¡voy a decir la ver  dad!; el que rompió el cristal fué... ¡Peña! Un asombro. D. Ramón no lo creyó. Yo me ruboricé. Toda la clase se conmovió. —No señor, — salté — fué el Rifeño y no el municipal. Y como además de tener yo mu  cho ascendiente y simpatías en la clase, era inspector aquella tarde y tenia qne iomar y repasar lecciones todos me apoyaron. El Rifeño estaba furioso. Quiso pegarme en la misma escuela. Aque  lla tarde tuve que ir escoltado hasta casa con todos mis condiscípulos. Los días sucesivos acompañado a la ida y vuelta de la escuela con Luisa mi deliciosa muchacha, a la que, andando el tiempo, había de deber gratitud profunda por haberme ini ciado en lo eternamente misterioso y florido. ¡Luisa! ¡Robusta y apetito  sa moza aldeaniega: qué recuerdos gratísimos conservo de tí! ¿Te acuer  das?... Al término de tres días se acabó el asedio. Le di al Rifeño uno de mis mis bonitos juguetes y esta dá  diva nos reconcilió. * * * En una ocasión jugábamos a la “ tropa,, casi un centenar de mucha  chos — todo Padrón — en la calle de "Rosalía Castro,,. El Diablo, que no pudo ser otro; tentó a D. Ramón para que en tan oportuna ocasión pasara por allí... Rompimos las filas todos los "soldados,,, "jefes,, y "oficiales,, y al asomar el insigne Maestro le tri  butamos — con las escopetas de ca ña, las gorras y los brazos en alto — la ovación única' de su vida. ¡Una ovación estupenda, ingente, entu  siasta, insólita! Ovación que para sí quisiera cualquiera cacique de mon  tera o diputado a Cortes. Al oirlas voces; los "¡¡viva don Ramón!!,,; los gritos'y "burras,,; los "vivaa el mejoor maestrooo!,, todos los vecinos pacíficos del tranquilo pueblo salieron a las puertas, gale  rías y ventanas creyendo que era llegada la hora de la proclamación de la República, de la entrada de los soldados del Kaiser en la riente vi  lla, o algo así. No recuerdo si toca  ron a rebato las campanas. Al siguiente díaal entrar en clase D. Ramón no sabía si reir o llorar de emoción. ¡Empero estuvimos todos casti  gados!... Orííz Novo. (Continuará) LA FIESTA Y LOS POBRES: ::::::: Los niños reunidos Esperan la. fiesta, Corriendo y jugando Con su ropa nueva-, Balcones que adornan Con flores y telas, Las calles barridas Abierta la iglesia. Ya corren, ya cantan La música llega, Sus notas dejando Marchar, nos alegran, La gente que sale Por xer, a sus puertas, Y empiezan los bailes Las danzas empiezan. * * * Tres niños jugando Cerquita a la iglesia, Discuten con garvo Quién mejor comiera. — Yo carne yo pollos Y arroz con canela-, Yo vino yo postres Pasteles, cerezas. Y diciendo así esto Con cara risueña. Se daba en la tripa De cosas rellenas. — Yo eso y mucho más Pues hizo mi abuela, Natillas y dulces Por ser hoy la fiesta. — Y tu "Saltapajas,, Que el apodo asiera, Del otro chiquillo Que armaba la gresca, — ¿A qué no comiste Las cosas tan buenas? Y al verse humillado Con mucha vergüenza, Les dijo llorando Pues jamás oyera, De pollos y dulces y arroz con canela. — Yo solo en mi casa Mi madre está enferma, Comimos pan duro Patatas y verza. Los otros muchachos Con la andorga llena, Marcharon corriendo A ver la verbena. Con ojos llorosos A su casa llega, Aquel pobre niño Que alegre saliera; Y al ver a su madre Preparar la cena, Creyó que otra cosa Mejor no la hubiera. F. Buenaval Zepol Santiago, 29 Junio 1917. DE MERIENDA: : : A Mi Juca, con animo de divertirla. Hoy iremos a comer al canino dice Catalina a su novio. Este salta alborozado, se dedica a pedir dine  ro prestado, que nunca pagará, al  quila una bicicleta y con un maciílo por todo equipaje, toma la carretera del Castiñeiriño, siguiendo a su Cás  caras, diminutivo de Catalina, que va con su papá un señor con gafas muy bruto, y su mamá, fea, sorda y bizca. Por fin, después de atropellar a una vieja, matar a una gallina y de  jar cojo a un cerdo, llega al lugar anunciado por su novia: — Buenos días D. Flaviano —dice el novio a su futuro suegro —Está bueno?... Ya me lo parece; tiene buena cara. — Que tenga buena o mala cara, no le importa. — Pero papá — dice Cáscaras que adivina un cataclismo. El novio (Teodoro es su gracia) sin importarle un pimiento el genio del viejo, mete mano a la cesta y saca tres albóndigas, un trozo de bacalao del volumen del Quijote y un chorizo que mete en el bolsillo: — Se habrán fijado que yo soy muy franco. — Lo que es V. un grandísimo sinvergüenza con más hambre que nariz. — Papá, por Dios — clama Cásca  ras. — Mira Cáscaras deja a tu papá con su reuma. Dime prenda: ¿que habéis traído de comida?. — Bacalao, chorizo, patatas... — Que es eso, hija?— ruge la ma  má — ¿en la soledad de tóos tres y en familia diciendo te adoro?. Mamá, he dicho Teodoro. El viejo por decir algo pone al novio como un trapo, botando por aquella boca una lluvia de chorizo... y otras cosas más picantes. A Teodoro aquel jaleo no le impi de comer y guardar algo en los bol sillos para la cena. Solamente se emociona cuando cree notar la mira  da doble de su mamá política; pero hemos dicho que era bizca y por lo tanto cuando Teodoro cree notar una mirada fija en él, la señora tan sólo mira con rabia, como a su ma  rido le caen los mocos. Ya de noche vuelven a Santiago y Teodoro montado en bicicleta les sigue haciendo eses colosales. Y como es natural que sucediese cho  ca contra un árbol, llevando la má  quina al Garage con toda la forma de una corbata de lazo. Nicolás García Fernández. IVX A. R XJ X 4 . 5 PALIZA GITANA (Cuento) Una flamenca gitana, tan bonita como el Sol, I y con más sol que se encierra ' en la Isla de León, [que de San Fernando el nombre años hace que tomó), ! pero joven desgraciada corno el célebre Maimónt, I y con más cortos alcances que el ¡norito Aben-Halóf, en un día de Carnaval, ante un juez se aresenió; | el ilustre abogado Don Arturo Dar anón, [a contarle mú afligía I to causa de su dolor. \ El juez, que tiene por cierto J historia de hombre de pró, Ij; que es más enamorado j que un antiguo Trovador, al ver tan hermosa hembra de rostro deslumbrador, con mucha elocuencia y gracia [de este modo se expresó: \ — Divina flor de las flores, {esplendente como el Sol, ¡eres la Ninfa adorable Ique Luis Ossorio soñó, I/ la que soñó el Tenorio Maclas el Trovador. \Tú serías en mi tierra, que es la galana Morón, [una mujer más invicta [que la egregia Leonor, [que tiene fama de guapa \desde aquí a Sebastopol, ' con mucho más salero \que la hija del Colirón. [Cuenta, preciosa morena, cuenta lo que te pasó, v detalle por detalle, ’ jués mi palabra te doy, \de que tendré en complacerte inmensa satisfacción. -\Puez que ha de pasá, zeñó\ lúe mi niarío, ez indino, yue ez un hombre mú atroz, ne láiga zendas palizas, le ezas gordas e mirto; 'mas palizas de ordago, \de las de marca mayor\ -V, ¿con qué causa y pretexto, vega ese fiero león, una moza tan bonita \onw eres tú? ¡ Vive Dios\ pritezto ni que cáuzaX \Ez con un garrote barbi! ydn garrote zuperiól yon un garrote que tiene, tin ná dezageración, \u media arroba de pezo, l " me quéo corta, zeñor\ José Maclas y Or(¡z de Zúñiga. ^ NOTAS BIBLIOGRAFICAS & I IV T I IVI O - POR - MARINO LOPEZ BLANCO En esta obrita lujosamente impre  sa, obsérvase ya desde el principio un preciado y florido lenguaje; un estilo elegante y modernista y pen  samientos tan hermosos y ciertos que hacen consideremos a su joven autor, como risueña esperanza lite  raria. No hay palabra en sus Pareceres, huera o vana: todas tienen su signi  ficado, todas encie  rran distintos pen  samientos, mas pro  pios de un hombre de experiencia larga y madura edad que de un niño revolto  so y precoz, que so  lo cuenta de exis  tencia dieciseis ale  gres Mayos, pintán  donos su ensoñado ra alma de poeta con caracteres ad  mirables, ora la me lancolía y tristeza del "Camposanto" o la "Noche", ora el placer y la ale  gría del "Amor" o de \z"Música" ... Describiendo con su galana péño  la, ya el cariño de la "Madre" o de la Novia, ya el oleaje del Mar, im  ponente o tranquilo. El consigue los apetecidos efectos, ora enternecer  nos ora agitarnos; en una palabra ser dominados por la atildada lec  tura contenida en sus bellas pági  nas tan jocundas y tan reales... Nosotros que nos vemos hoy pri  vados — con harto sentimento —de poder tratar el libro como quisiéra  mos por ser su autor, entrañable amigo y compañero, y teniendo que huir — como siempre— de la repug  nante adulación y del burdo y anti  pático "bombo" podemos ingenua  mente confesar: que todo elogio vertido, hasta el más exagerado, resultaría pálido ante la magnifi  cencia de la obra a que hacemos refe  rencia. Por eso amables lectores, os reco  mendamos la lectu  ra de la primer pro  ducción del distin  guido escritor se  ñor López Blanco, estando seguros, que pasareis el gran rato, deleitándoos con la bella y su  gestiva lectura del libro, cuyos ruido  so éxito y triunfos, nos complacen grandemente como amigos y compañeros que somos del novel literato, autor de "In  timo". Isidrin Goleat. Compostela, Estío MCMXVII. J±.mi entrañable amigo y compañero Marino López Blanco que con pluma de oro labró su primer libro, «Intimo». Modestamente: Tañe tu lira pródigas dulzuras Nacen llanto, dolor, gracia y amo resi Nido de tul metido entre las flores Del vergel donde sueñas aventuras Tiene tu «Intimo» cnvu itas amarguras Temas de muchas clases y colores. Llora o canta según son los dolores, Con que das realce al tema, en tus pinturas Y que al nacer un día y fiel pasando Entrelas jlores mil de Primavera, Una a una sin miedo irás ccrtando. Dulce miel libarás de la primera Y alentado podrá seguir soñando, Recostado en la gloria que te espera. Ever.cio Valbneiia López. (Leído por su autor en el banquete celebrado en -La Paloma ’ el viernes pasado)- o IMC .A. Tí, TJX X - LABOR 00 SEPARATISMO - Porme do artigo Falo, y-estética do esquirtor galego siñor Taibo, e que tomamos fai pouco do Tío Marcos da Pórtela, vimos recibindo na nosa redaición cartas anónimas tildándonos, o siñor Taibo y-a nos, de separatistas. Anque somos rapaces novos non podemos consintire certas oficiosi dades. Y-os que nos aburan a con  sellos, témoslles de rogare, coma o peisano do conto, que, se pode sere, nos manden a mitade en cartos pra qu' o agradecemento seña xustificado. A riosoutros sempre se nos fixo moi difícile entend e o patriotismo do xeito e forma que moitos o sosteñen e predican. Pra nosco un mal galego non pode sere un bon espa  ñol. O verdadeiro patriotismo e o que comeza na familia e ten o seu natu  ral desenrolo na rexión. Dimpois ven o outro, o españolismo. E can  do falla o amore a térra onde un foi nado, o amore a patria natural, a rexión, o españolismo ten d 'esmorecer ñas almas, coma esmorece de feito. ¿Cantos españoles hai na pe  nínsula ibérica que teñan direito a iste nome na integridade de seu senzo? Ó patriotismo en España pasoulle o mesmo qu' á libertade: fuxien do seu canto natural, qu' é o corazón, e vive nos beizos. Por iso se fala tan  to de patriotismo. Y-o conde de Romanones o pirmeiro. Com' o qu' é o español mais pa  triota. E madia leva. Y-agora copiamos do xurnal nazonalista A Nosa Terra o siguentes artigos que crémos intresantes e lu  írnosos pra ista custión. Mais di  ñantes queremos facere presente, porqu'o siñor Taibo nol-o pide, qu' o novo nazonalismo galego non quer dicire separatismo e sí rexionalismo integral, sin caciquismo nin políticos a usanza española; rexionalismo enxebre, esgrevio, que afin  cándose na fala rosolva sin estriñas presiós, y-anque s' envolva no tapa  rrabos de españolismo, todal-as custiós prantexadas nos eidos galegos. De españoles incondicionales es  tán ateigados os ministerios. A po  lítica podre e desfeita de traza espa  ñola nútrese de patricias. ¡Xa sabe  mos nos quenes son os que falan de certo patriotismo! -------------------------------------------------- AS COI TEN OS MAURISTAS: SOBOR do ''Rexionalismo e Na  cionalismo,,, ten pubricado un arti  go no ''Noticiero de Zaragoza,, o siñore Ossorio Gallardo, persoalidade sainte do maurismo, D' il son istas verbas: "Conven a España unha política rexionaiista? Resoltamente, si O ca  ciquismo, o desgobernó, a inmoralidade, tod'a podredume da nosa pa tria, eisisten porque os pobos dormen axionllados deixandose escravizare. Hai cidades con 30.000 ha  bitantes onde s' iñora que cousa e abrir un colesio eleitoral. Hai capitaes con 100.000 almas, Universidade, Audencia territorial, Capitanía xeneral e álzobispado, entregadas á vountá ausoluta d' un soyo siñore de quen dipende até o direito de respirare. Non se comprende senon ollándoo tan fondo ateigámento d' infamias e noxos E com' até a data fono inútiles as chamadas pra erguer ós pobos da lama da degra  dación, ieitas no nome d' intreses e porgamas xenéricos pra todol-os es  pañoles, terase de fiar sua reden  ción ó instinto da sua persoalidade, pois alentándoo terá de sere mais doado que desperten a dinidá y-á arela de conservación. ¿Como ten d' ollare o Estado es  pañol unha política rexionalistá? Con garimosa ilusión; decatándose de que o rexionalismo inda con acri  tudes e estravíos, e carne e sangue d' España. Olíala coma cousa pro  pia e fortalécela; gardarlle prevencións e escindila. „ Xa o sabedes, mauristás. Según o voso outo correlixionario Ossorio Gallardo, os patriotas somos nos; os antipatriotas aqueles que co' a careta do rexionalismo trababan pra rubire, recadando comenencias, e sendo amigos e servos dos vellos políticos da España que morre pra deixare camiño á nova Iberia. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ — CONTRA DE BE  RROS, RAZÓNS: : : Pra os iñorantes ou labercos que ■ co' a ruin intención d' abafarnos an! tepoñen un viva España a un viva Galicia, esquirbeu no "Liberal,, de Madrid o culto catedrático castelán. do Instituto D. Rafael Pérez Barreiro: "... O artigolista non e separatis  ta, senon coma derradeiro es tremo. O artigolista ten inda vergoña, cen  sa que xa abonda pouco n'istes tempos, e sinte mais nobremente que os que fan milleiras de asparentos. Pro antr-o separatista mais (lóen  te e o mellor patrioteiro, prefiere 6 separatista, con todal-as suas puerilidaes: porque iste, cando menos, amostra que ten vergoña pol-a hon-, ra da sua patria e dos seus ideiaes; e con quen ten vergoña, sempre é doado entendérese, por mui dií: en  tes que sexan os puntos de asta. Pro ante o galego ou catalán arre  negado, que berra "eu non son galego ou catalán, senon español e ¡viva a España da perda das coloaias, do caciquismo, da fame, da po  dre!,, — ante ise non hai mais que abrochare, botar ben as chaves ou recadal-a moca.,, O boletín "Andalucía,,, pol-a sual parte di: “ Ises que deixan esquecidos os sentimentos-de Patria natural e falan en troques en termos valeiros d' un gran amore á Nación-Es  tado, sin concretal-o nin afincal-o en parte determinada d'ela, lémbrannos a Rousseau que decía sentiré un amore iondo pol-a Humanidade, e mandaba seus fillos a Incrusa. Os incondicionaes da Nación-Estado ó que prospoñen o sentimcuio da Pa  tria natural ¿cómo poden afirmaren da Patria orgánica? O andalus, o galego, o catalán, o basco, poderíanl deixare de ser españoles, pol-a forj za d'unha fatalidade. Pro sempre,! serán andaluces, galegos, catalás ti bascos.,, Pra que viva o alcalde, ten! que vivir diñantes o home alcalda-l bre. ¡ José López Pedre Imágenes, Altares y Pintura : : RUA DEL VILLAR 44 : : M .A. R TJ X -A. 'T' Lea V. INTIMO OriginJl de Marino Lópeb Blauco De venta en todas las librerías. NFORtt A C-* O N I Efeectuóse el viernes en el "H. la Paloma,, — ahora “ Lucen-se,, — la co- [nida intima con que el • cuerpo de [redacción de esta revista y vanos Edmiradores obsequiaron al distin  guido escritor D. Marino López Blanco, con motivo de ver luz su Primer producción "Intimo,, y de la cual nos ocupamos en otro lugar te este número. [ Mas de veinte comensales agru  pábanse en torno de la artística besa, reinando en el acto la mayor Cordialidad y alegría, i Al descorcharse el champagne bírecióle el banquete en elocuentí  simos párrafos el escolar y galano Cronista D. José G. Posada Curros flsidrín GOLEAT); haciendo a con  tinuación uso de la palabra los eskolares Sres. Gacio, Méndez, Valfóuena y Fuentes; así como también ho han hecho y de un modo magis  tral el distinguido galeno SrOtero (D. Angel) el enxebre e inspirado poeta Sr. Taibo, el jurisconsulto . [señor García Barros, el periodista Sr. Rey Alvite y el Sr. Fernández González redactor del "Eco de San  tiago,,. El anfitrión visiblemente emocio  nado y de modo grandilocuente hi  zo constar su inmensa gratitud e ilimitado reconocimiento hacia los [organizadores y amigos que secun  dando la idea han contribuido al obsequio haciendo así presente su admiración al autor de "Intimo,,. Leyéronse las adhesiones siguien  tes: del mantenedor de nuestros "Juegos Florales,, D. Manuel Vidal, del escritor don Ramón Salgado (Odaglas), del diario "Gaceta de Galicia,, y de los literatos Sres. Gar  cía Fernández, Ortíz Novo y García Ferreiro y otros muchos que por falta de espacio omitimos. Los concurrentes a la comida hacían grandes elogios del menú seruido, por lo cual felicitamos al propietario de "La Paloma,,^ que supo manifestsr una vez más su competencia y amabilidad. Al final el fotógrafo Sr. Ksado impresiono diversas placas. En suma, una fiesta agradabilima, de la que nuestro querido Director guardará imborrables recuerdos. — Ha llegado de Madrid, después de haber realizado brillantes exá  menes en la Facultad de Derecho, de la Central, nuestro querido ami go el culto escritor e inspirado vate D. Manuel María González. Sea bienvenido. —Agradecemos la deferencia que con nosotros tuvo, el propietario de "La Comercial,,, D. Ramón Ri  vera Torres, al enviarnos varios programas de las fiestas del Após  tol, editados primorosamente en los talleres de su acertada dirección. —Se han recibido los siguientes trabajos con destino a nuestros Jue  gos Florales; al tema primero lemas: Paz, \Oh ventar oso día\ y Cin. Al sexto Nuestro enemigo y Si non et vero. Al dieciseis O mea coato y cas-, lellanos de Castilla Tratade ben os gallegos; Cando van, van coma rosas Cando ven, ven coma negros. (Rosalía) Como en otro lugar decimos he  mos nombrado mantenedor de nues  tra hermosa fiesta de la Cultura y el Arte, presidida por el Amor, a nuestro queridísimo e ilustrado ca  tedrático, el notable publicista doc  tor D. Manuel Vidal. Será reina de la fiesta una bellí  sima y distinguida señorita de esta localidad, cuyo nombre haremos público en el numero próximo. ! fin La Paloma BAMOW MORAMmA Este magnífico establecimiento, situado en lo más céntrico de la i población, montado a la altura de los mejores de su clase, cuenta con espaciosas y ventiladas habi  taciones, buenay abundante mesa y un servicio puntual y esmerado. i Fuente de San Antonio 20.=Santiago ; i A la llegada de trenes y automóviles estará i i un empleado de la casa Casa d? las Crechas Esta antigna casa trasladó su ne  gocio a la calle de San Agustín nu  mero 6, (frente al antiguo convento de San Agustín. EDIFICIO NUEVO CON GALERÍA SERVICIO DE COMIDAS TODAS HORAS — ALMUERZOS Y HOSPEDAJE — San Agustín num. 6.=-Casa Nueva.-Santiago Gran Hotel Argentina — DE — FRANCISCO REY Servicio esmerado S^nralO : : : ANUNCIOS RECOMENDADOS Gran Hotel Suizo INMEJORABLE CONFORT Cardenal Payá. —SANTIAGO LA YIKA ULTRAMARINOS Y BAR — DE — JUAN MONTES RUA DEL VILLAR, 5 Tienen que convencerse los señores lectores de “ Maruxa,, que para pasar el verano alegre y sin sudar se impone usar una PñJILLfl marca exclusivamente de la sombrerería: : : : : : Para aprobar el curso 1917 Patilla RIUS llevar una: :::::::: Para sombreros: :::::::::: RH jS Para gorras: ava ^ w Y siempre RIUS RIUS V RIUS I«i iloxexl.s-s 3 P o x t o P. DE CERVANTES 13 RUA DEL VILLAR, 16 SANTIAGO ^lVlLJlNdOS Calmante por excelencia del dolor de muelas. Unico desinfectante de la boca aromatizando el aliento sien do su sabor agradable D E N T A L I X 1 PESETA FRASCO FARMAC/AS Y DROGUERIAS GRAN CASA DE VIAJEROS Lfl COMPOSTELflNfl - : - — DE — Benito y Marciala Teléfono núm. 76 Conga, 1. -Santiago Próxima a la Catedral Para comodidad de los señores viajeros CALZADOS - Julio Tojo Calderería 42. Santiago El que más barato vende. El que mas surtido tiene. El que más favoreceal público. PRECIO FIJO -EL NOROESTEcómodo y lujoso servicio de automóviles de línea a la Co- : ruña, Yimianzo y Negreira : ADMINISTRACION: : Senra 1. — SANTIAGO LOMAS MODERNO EN ESTUCHES DE PAPEL™! TINTAS DE LAS MEJORES MARCAS | Lápices de toda fabricación: c-spañola y extranjera CALZADOS TINTORERIA "ESPAÑA" TALLECES AL VAPOR — DE — Ánionio Pérez gante: Despacho: Plazuela Feijoo, 3. Talleres: San Roque, 24. SANTIAGO Imprenta y papelería : : LA COMEtíCíAL Gelmírez, 15 y 26 : : : grandes novedades en postales Lí! romprrinl es la easa Que más barato Mi WUH1K1UUI ve nde y trabaja on Santiago. I, GRANDES RELOJERÍAS -DE — Antonio Rivera I Preguntoiro. 5 Cardenal Paya, 16 MATERIAL ELECTRICO RELOJES de todas clases OPTICA Y BISUTERÍA Gran surtidode LÁMPARAS OS RAM, J Setrgio González Huérfanas, 30— SANTIAGO tea fe Sais ífl ISfffll I sus COLEGIO DE S. LUIS GONZAG a Plaza de la Quintana, nüm. 1. -SANTIAGO ->n< — Comercio y otras especiales. director propietario: EUGENIO GIRON ttHLLO Licenciado en Derecho Profesores ene .¡¿ados de la enseñanza en este Colegio durante el corso de I9I6.I9Í7: Francisco Sotirón. Abogado; Letras, D Enrique GarcíaMirás, proft8)r Mercantil on i? ^'T^i Lic^ieiado en Filosofía y P" 0 dGl d0 Z»™Sam; ’ l'ror.,„r de J.a Seíltlfao E^' SS" se Amura Airaos muros, miomiiros, peiiiiaisies y utoos PI5ñN5E REGLA,ENTOS CALDERERIA, 6 : : PRECIJ FIJO : SECCION ESPECIAL DE Ropa blanca para señoras. Camisería para caballeros. Camisas, corbatas, cuellos y puños. Ligas y tirantes, gomas para los mismos. Calzoneólos, camisetas, calcetines y pañuelos de bolsillo. Cuellos de hilo todas formas, a OTO. Puños de hilo, a 0'45 par. Cuellos de pi ;ué, a 0'40. Puños de piqué, dobles, a 075 par. CflL&ERERIfl, 6 : ; PRECIO FIJO : : tea de Sai COLEGIO ~ DE = SAN JOSÉ !• “ 3.» eítse S tan - za director : D. SERGIO VAZQUEZ ^Vlg-ália ele .Vlj.ijo, 1 SnNTIflQO 1