Ac a
Linguis ica
Li huanica
LVIII
(2008),
53
- 151
Uzupe nienia
do
»s ownika
e ymologicznego
jezyka
li ewskiego“.
Czesé
I.
WosciecH
SMoczyYNsKI
Uniwe sys e
Jagiello iski,
K akéw
This
a icle
consis s
o
addenda
o
he
au ho ’s
S ownik
e ymologiczny
jezyka
li ewskiego,
Vilnius
2007.
I
also
con ains
a
lis
o
e a a
o
his
dic iona y.
Wk o ce
po
ukazaniu
sie
SEJL
au o
ozpocza
pop awianie
i
uzupelnianie
s ownika.
Polega
o
z
jednej
s ony
na
edagowaniu
a yku ow,
k é e
z 6z-
nych
powodo6w
nie
zmiescily
sie
w
pie wo nym
wydaniu,
z
d ugiej
s ony
na
p zep acowaniu
zby
obsze nych
hase
zbio czych
z
zak esu
czasownika.
Niniejsze
op acowanie
p zynosi
dosé
sze oki
wybé
uzupeinien.
Zachowuje
sie
u
wszys kie
konwencje
edakcyjne
i
sys em
sk écen
SEJL.
Na
ko icu
do-
dano
sp os owanie
wazniejszych
bledéw
dos zezonych
w
SEJL.
al é i,
al a,
al éjo
1.
‘ciec,
laé
sie
k oplami,
saczyé
sie,
sciekaé’,
np.
Vai-
kas
nes eikas,
i
ausy
al a
‘Dziecko
niezd owe,
z
uszu
mu
sie
saczy’.
Al a
i
al a
pamazéli
i
be ¥o
‘Cieknie
i
cieknie
powoli
[osko a]
z
b zozy’.
W
sy-
uacji,
gdy
b ak
jes
odpowiedniego
pod
wzgledem
znaczeniowym
nomen
yal -,
wypada
uznaé
al é i
za
wa ian
6wnoznacznego
czas.
almé i
(zob.
alé i
1),
z 6znicowany
zmiana
one yczna
Im
>
l .
B ak
de ywa éw.
al y a
2
p.a.
‘ odzaj
pow ozu
sk econego
z
wi ek
wie zbowych
lub
ga ezi
jod owych,
uzywany
do
aczenia
pni
w
a we,
do
p zywiazywania
a
da-
chowych
do
k okwi
i p.’
(wa .
al y é);
al y os,
gw.
el y os
.
pl.
1.
‘hus awka
zawieszona
miedzy
dwoma
d zewami’,
2.
‘b zozowe
ze dki
hus awki,
do
k é ych
u
spodu
mocuje
sie
deseczke
do
siedzenia
lub
s ania’.
Odpowiedniki
o .
el e e
‘wié,
ézga’
(=
el é
‘smagaé
6zga’),
el ede
‘pow éz
sk econy
z
wi-
ek
jod owych,
s uzacy
do
cumowania
a wy’.
E ymologia
spo na.
Ziozenie?
Po .
czas.
y i:
nu y i
‘uwié,
sples¢’.
53
Wosciecn
SmoczyNnski
ampalas
1.
‘woda,
k é a
wyla a
sie
na
16d
i
zama z a,
zama z y
wylew
wody
p zy
Z édle
lub
p zy
s udni’,
2.
‘babel,
peche zyk
na
powie zchni
w zacej
wody’
—
ze
zmiany
“anpalas
<
*an -pala-
(wa .
gw.
aji palai,
dn -
palas,
ez
dn¢palas).
Konk e yzowane
abs ac um
na
SO
pal-
do
pil-,
po .
b.
cps.
an -pil i
‘nalaé,
nalaé
za duzo,
p zela@’
(zob.
pil i).
Znacz.
e ym.
‘nala-
nie,
p zelanie’.
Pa alele
apo oniczne:
galas
=
gél i,
alas
=
él i.
—
Synoni-
my:
a dpalas
‘zama z y
wylew
wodyu
s udni’
(Pas
Sulnj
jau
a apalas
issikélé
‘P zy
s udni
juz
sie
u wo zy
«a apalas»),
impalas
‘woda,
k é a
wyp yne a
spod
lodu
i
zama z a’
(<=
(-pil i),
iZpalas
a.
iZpalas
‘l6d
zama z y
wa s wa-
mi’
(=
ug-pil i).
Osobno
zob.
p iepalas
=
p i-pil i.
—
Nawiazania
dla
SO
pal-
znajduje
sie
z
jednej
s ony
w
o .
pali
m.
pl.
a.
palas
.
pl.
‘pow6d2’,
z
d ugiej
s ony
w
s owia iskim,
po .
os.
pdlaja
odd
‘woda
p zelewajaca
sie
p zez
b zegi’,
ez
o
bagnach
nad zecznych,
k é e
wzbie ajaca
zeka
zamienia
w
jezio a,
odopol je
a.
polo odse
‘pow6d2’,
pol.
daw.
gw.
p o i,
-ni
.
‘dziu a
w
powloce
lodowej;
nie
zama z e
miejsce
na
bagnie,
jezio ze,
zece’
<
*pol-ni
(po .
uk .
polénka
‘p ze ebel’,
co
do
znaczenia
po .
li .
plii is).
apgamas
‘pie no
w odzone,
znamie,
plama,
piep zyk’,
apigamas
SD
«zna-
mie
p zy odzone»
—
o macja
zsu .
-a-
i
SO
gam-
do
gem-/gim-,
po .
b.
cps.
apsigim i
‘u odzié¢
sie
z
jakaS
w aSciwoscia,
z
jakas wada’.
Inne
podobnie
zbudowane
d w.
apo oniczne:
gamas
gw.
1.
‘na u a,
p zy oda’
(Pa asa j
isas
gdmas
a sigimé,
.y.
a gijo
‘Wiosna
ca a
p zy oda
ozy a’),
2.
‘cha ak e
ludz-
ki’,
3.
‘znamie
na
ciele’,
3.
‘wy éb
(ub anie,
bu y)’,
i§gama
‘wy odek,
o ,
nikezemnik’,
iSgamas
DP
‘wy os ek;
niecno liwy’,
pdgamas
‘ ozysko
p odu;
wezesniak;
cecha
w odzona,
dziedziczna;
po omek’,
p iegamas
‘znamie
na
ciele’,
p igamas
‘w asciwosé
w odzona’
(Jo
p igamas
oks,
.y.
jis
aip
p igi-
mes
‘Taki
sie
u odzil’).
Z
su .
-u-:
gamus,
-i
‘owocny’,
i§gamus
SD!
«od odek,
degene ».
—
Od
sk éconej
pods awy
we balnej
gam-
u wo zono
sze eg
neo-
logizm6w
jez.
li e ackiego,
po .
gamyba
‘wy wé czosé,
p odukcja’,
gamykla
‘ ab yka’,
gaminys
‘wy éb,
p oduk ’.
apigal is,
-io
‘oglow,
uzdzienica
obejmujaca
glowe
ko iska’,
wa .
apygal-
is.
SD
<apigalwis
>
«og owka
na
ciele a,
ubek»,
<apigalwi
uZdemi>
«<og o-
wie
k ade».
Z ozenie
z
p aep.
api-
(zob.
apié)
i
gal a
‘glowa’.
Po .
apinas is,
apysnukis.
apk oja
SD
«<obiogi,
impedimen a
i ine is»
[‘cieza y,
bagaze,
szczegdlnie
wojskowe’,
sw;
b ak
w
SLXVI]
—
sb.
pos b.
od
zanik ego
b.
*apk éju,
*-k éjau,
*-k é i
‘obk adaé,
sk adaé
na
kupe’.
Pa alele
o malne:
kloja
=
kl6-
54
Uzupe mienia
do
SEJL.
Czesé
I
ju,
loja
=
ldju.
Czasownik
*k é i
by
odpowiednikiem
o .
k dju,
k a
‘zbie aé,
skupiaé,
oszczedzaé’
<
pie.
*k eh,-.
Dalsze
szczegély
s. .
k ésnis.
aplama
3
p.a.
‘calos¢’:
Zemé
ienoj
aplamdj
‘Ziemia
w
jednym
kawa ku’,
wa .
dplamas
s.:
Miisy
iikis
an
ieno
aplamo,
ai
i
Seimynos
maziau
esamdome
‘Nasze
gospoda s wo
na
jednym
kawa ku
[ziemi],
o
i
pa obkéw
mniej
juz
najmujemy’.
Fo macja
dewe balna
na
SO
lam-
do
lém i
(zob.).
Po .
o .
lams
a.
lama
1.
‘ yczal ’,
po .
uz
lamu
pi k
‘kupié
ycza em,
hu em,
w
ca oéci,
w
duzej
ilosci’,
2.
‘ako d’,
po .
uz
lama
s ada
‘p acowaé
na
ako d’.
—
D w.
Gplamas,
-a
‘ogdlny,
powie zchowny’,
=>
aplamai
ad .
‘w
ogéle,
ogd em;
w
p zyblizeniu,
pobieznie’,
aplamais
ad .
‘pobieznie,
po
ebkach’,
dplamu
ad .
‘powie zchownie,
z
g ubsza,
niedok adnie;
(wszyscy)
na az,
azem’,
DP
‘w
obec,
pospolicie’.
apsoda
3
p.a.,
apséda
1
p.a.
1.
‘ o,
w
czym
osadzony,
umocowany
jes
jakis
p zedmio ,
np.
ozysko
lu y,
obsada
hebla’,
2.
‘ ama’,
3.
‘me alowa
op awa,
np.
cybucha
ajki’
—
zapoz.
z
pol.
obsada
‘ zonek,
op awa;
ama
osadzona
w
mu ze’.
Z
ego
samego
Z éd a
apisoda
1.
‘op awa,
obsada,
zo-
nek’,
2.
bibl.
‘za oga,
g upa
zo nie zy’
(po .
pol.
osada
m.in.
‘zaloga
—
zamku,
mias a,
ok e u;
osada
wiosla ska’).
—
Ze
zmiana
odzaju
g ama ycznego:
Gpsodas
a.
apsédas
‘kolba
(ka abinu),
op awa
(noza),
ama’,
apisodas
‘kolba’,
apsédai
m.
pl.
‘op awa
(okula éw,
ajki,
lampy);
ama’.
aps as
daw.
‘dos a ek,
nadmia
czego,
ob i osé’,
DP
‘dos a ek,
hojnosé,
ob i osé,
mnos wo,
pelno,
okwi osé’,
SD!
aps as
«dos a ek;
ob i osé
[syn.
aislybé];
op ywanie
[syn.
u é];
p zelewka,
abundan ia»,
SD
«dos a ek
[syn.
su ek é,
skalsybé,
gausybé];
zbywa,
nazby
ies ».
Jes o
d w.
od
neoosn.
aps -,
k é a
wyabs ahowano
z
aps -6 i.
Taka
s uk u a
by a
p oduk em
me analizy
b.
cps.
ap-s é- i
‘obs api¢,
o oczyé
ze
wszys kich
s on’
(zob.
s é i).
Pa alela:
d s as
s. .
a s iis.
—
D w.
nedps as
DP
‘niedos a ek’,
apsciai
ad .
‘duzo,
ob-
icie,
w
b éd’,
aps i s
‘ob i y
(plon,
u odzaj),
liczny;
obsze ny,
nieciasny,
za
duzy
—
0
ub aniu,
bu ach’.
Vb.
denom.
aps io i
DP
‘ob i owa¢’.
ap alkas
1.
‘ub anie,
odzienie’,
DP
‘odziez’,
2.
‘ uska
zia na’,
3.
‘wie zch-
nia
czes¢
bu a’,
4.
‘na zu a
na
16zko’,
5.
‘poszewka,
powl oczka’
—
o macja
na
SO
alk-
do
elk-/ ilk-,
po .
b.
cps.
ap ilk i
‘oblec,
ub a¢,
ubie aé’.
Pa-
alele
s. .
alk-.
Odpowiednik
o .
ap alks
‘ub anie,
na zu a
na
amiona’.
—
D w.
dp alkalas
‘pok ycie
u a,
ubié ,
odzienie;
poszewka’,
pl.
‘bielizna’,
ap alkalas
kunigy
ilgas
d obinis
SD
«alba
kap a iska»,
ap alkalas
p ocessijose
neSiojamas
SD
«kapa,
k o a
b ac wa
nabozne
w
p osessyach
nosza».
55
Wojciech
SMoczyYNsKI
ap ezé i,
dp ezu,
ap ezéjau
gw.
‘cie pie¢,
znosié’
—
o macja
du a ywna
na
-é-
do
eg,
éz i
‘wiezé
(zob.).
Re l.
apsi ezé i
gw.
‘mieé
ocho e,
cheé
do
czego,
méc;
nie
b zydzié
sie
(np.
jes¢
z
jednej
miski)’.
—
D w.
ap aza
‘niew aZliwoSsé
na
zeczy
ob zydliwe’,
ap aziis
‘nie
b zydzacy
sie,
nie
wzd y-
gajacy
sie’
(po .
nuo ag is
‘zwawy,
uchliwy’).
ap ija
3
p.a.,
Gp ija
1
p.a.
1.
‘zwi ek
s uzacy
do
zwijania
nici
w
k ebek’
(wa .
ap ijys),
2.
‘ zecie
pasmo
w
sznu ze’
—
o macja
na
SZ-V
ij-
do
y i,
ija i
‘wié,
zwijaé’
(zob.).
Inne
podobne
o macje:
{ ija
‘spi ala’,
i ija
ad .
‘na
ukos,
po
p zeka nej’,
ijas
‘k e y,
spi alny’,
SD
«k ecacy
sie,
za oczys y,
k ecis y
[syn.
j ai us];
wezykowa y»,
ijas
‘p zy zad
do
zwijania
nici’,
pa ija
‘zwi ek
do
nawijania
nici;
pasmo
w
sk ecanym
pow ozie’,
pa ijds
ad .
‘na
ukos’
(po .
n.
z.
Pa ijiné),
p ie ija
a.
p ie ija
‘wié
mocujaca
s ome
a.
a e
dachowa
do
k okwi’,
su ijimas
SD
«zwijanie»
(syn.
susukimas),
ijimas
SD
«Sciganie»,
ijoklis
‘pow6j,
Con ol ulus
a ensis’
(po .
o .
ijaklis
‘plecionka,
pek
oslin;
niespokojne
dziecko’,
ijeklis
‘ o,
co
uwi o,
spleciono’,
ijigs
‘gie -
ki,
gibki,
elas yezny’),
ijiinas
‘pisko z,
Misgu nus
ossilis’
(po .
n.
z.
Vijané
a.
Vijiinka),
iju kas
‘p zy zad
do
nawijania
nici,
mo owid o’
(po .
su .
w
n.
z.
Vies-u kis).
—
N.
1z.
Vija,
Vijélé,
Vij6lé,
Vijélka.
a ikis,
-io
‘kamien
g aniczny’
—
p awdopodobnie
d w.
na
-
ia-
od
a ikas
‘o acz’
(po .
siu ikis
ob.
siu ikas),
j.
n.
ag .
na
-ikas
od
d i
(zob.).
Znacz.
e ym.
‘znak
z obiony
p zez
o acza’.
—
U
B e kuna
ukazuja
sie
o my
1°
a akis
b.z.a.
‘g anica’ (syn.
ubezius),
acc.
pl.
a akius:
Tu
koZnai
Zemei
s a ai
sa o
a akius
‘Ty
kazdej
ziemi
wyznaczasz
g anice’,
2°
a aikiai
m.
pl.
‘g anice’
(syn.
g onyéios),
po .
LKZ,
289.
Na
azie
pozos aja
one
ciemne
pod
wzgledem
ilologicznym.
a imas
1.
‘o anie,
o ka’,
SD
«o anie»,
mokslas
a imo
«o acza
nauka»,
2.
‘zo ane
pole’
—
nomen
ac ionis
na
-imas
od
a iil,
d i
‘o a¢’.
Pa alele:
iekimas
=
iék i,
e imas
=
e s i.
—
D w.
a iminis
‘ en,
co
o ze
—
cz owiek,
w6 , kon’
(po .
uzdegimis
=
u%degimas),
a imnykas
a.
a imninkas
‘kon
do
o ki;
ba
uzywany
p zy
o aniu’.
Neoosn.
a imin-:
a imininkas
‘w6 ,
kon
uzywany
do
o ki’.
a mu6,
acc.
sg.
d menj
m.
3
p.a.
1.
‘wa s wa
o na
gleby’,
2.
‘o anie,
o ka’,
3.
‘g zezawisko,
opiel’,
4.
‘g ebina
wodna,
o ch ani’
—
z
pochodzenia
nomen
ac ionis
na
-men-
od
a i ,
d i
‘o aé’.
Pa alele:
émuo
‘zgaga’
<=
* é i,
semud
daw.
‘siew,
siejba’
=
sé i.
—
Neoosn.
a m-:
a md
‘ ozmok a,
g zaska
d oga’
(d w.
ws eczny).
Neoosn.
a men-:
d menija
‘czas
o ki’,
d menys
m.
pl.
‘wa -
56
Uzupe nienia do
SEJL.
Czesé
I
s wa
o na
gleby;
po a
o ania;
g zaski
g un ;
glebia,
o ch ani,
p zepas@.
—
N.
z.
A mend,
A mendi is,
n.
m. A minai
5x,
Paa menys.
a nas
‘ognisko,
palenisko
w
kuZni’
(Be
a no
gelezies
nejildysi
‘Bez
ogniska
zelaza
nie
ozg zejesz’)
—
zapoz.
z
bl .
hé n.
Co
do
nag osu
po .
a sis.
a as
daw.
gw.
‘nazwa
dawnej
mone y’,
SD
a as
«o ,
nummus
a gen-
eus»
—
zapoz.
z
pol.
o
‘mone a
s eb na
bi a
w
XVI-XVII
w.’.
—
Wa .
o as
SD
«u ,
nummus
a gen eus»
—
odpowiada
wa ian owi
pol.
u .
a augas
daw.
‘szelag’
(Szy wid,
Punk ay
sakimu)
—
zapoz.
ze
s us.
a ug i,
os.
d ug
‘miedziana
mone a’
(<=
s szw.
a ogh,
6 ogh,
po .
Vasme ,
REW
I,
27).
Dy ong
au
niejasny.
Z
ego
samego
Z éd a
pochodzi
o .
a augs,
a s,
a a s,
G a a.
—
Wa .
odzaju
ze skiego:
a auga
SD’
«szelag»
(syn.
Selinga).
aS u i as
‘6smy’,
liczebnik
po zadkowy,
k é y wypa
s li .
@mas
(zob.).
Pochodzi
ze
zmiany
*aS uon as
(po .
o .
as ud ais
‘6smy’),
j.
d w.
na
- a-
od
neoosn.
as uon-,
zob.
as uoni.
Po .
wsch.-li .
as udn as:
AS uon ais
me ais
gimé
‘U odzi
sie
w
[ ysiac
dziewieése ]
6smym
oku’,
obok
as ion as:
Daba
ji
susilauké
as iion o
aiko
‘Te az
doczekala
sie
ona
6smego
dziecka’.
—
D w.
aS u iké
‘6ésemka
w
ka ach’
—
zam.
*aS un -ké,
o macja
wzo owana
na
de i iké
‘dziewia ka
w
ka ach’
(po .
de i i as);
aS u i qdie
gw.
ad .
‘6smego
dnia’
(ze
z os u
as un q
diénq),
as un ainis
‘dziewia a
czes¢’,
as u i inis
‘pociag
jadacy
o
ésmej
godzinie’.
Cps.
as un d-dalis
‘6sma
czesé’
(gw.
as u i-dalé),
aS u i -aké
cps.
‘ka a
0
osmiu
oczkach,
é6semka’.
as uone i,
.
aS ione ios
3
p.a.
‘oSmio o,
osiem’
—
d w.
kolek ywny
na
-e -
od
ca d.
aSs uoni,
uzywany
z
zeczownikami
o
o mie
plu ale
an um,
np.
aS uone i
ma skiniai
‘osiem
koszul’,
as ione ios
égés
‘oSmio o
sani’,
aS uone i j
mé y
aikas
‘osmiole nie
dziecko’.
—
Neoosn.
aS uone -:
as uoné gis
‘oSmio-
le ni,
np.
ko i’
(pie wo nie
chyba
*a8 uone -kis,
po . dubu -kis; k
>
g
p zez
pe sewe acje).
Neoosn.
as uone io-:
aS uone ié-pas
‘oSmio aki’.
—
Wa .
aS uoneli,
.
as ionelios
coll.
‘osmio o,
osiem’,
=
as uonél-gis
‘osmiole ni’,
as uonelio-kas
SD
«osmio aki»,
as uonelié-pas
s.
a laja
3
p.a.,
d laja
1
p.a.
‘mielizna,
miejsce
p y kie
w
jezio ze’
—
konk e-
yzowane
abs ac um
su .
-d-
i
SO
laj-
od
b.
cps.
*a -lej-a,
in .
a lie i
‘odlaé’,
zob.
lie i.
Znacz.
e ym.
‘odlewanie
(wody)’.
Pa alele:
a saja,
G saja
=
seji
(sié i),
d Slaja
<=
Slej
(Slié is).
Podobnie
zbudowane:
jlajai
a.
lajai
m.
pl.
‘glina
do
zalepiania
dziu
(w
klepisku,
piecu)’,
wzlaja
a.
uzlaja
‘miejsce
zalewane
57

Wojciech
SMoczZYNsKI
p zez
zeke’,
uz iolaja
s.,
uzlajos
pie os
.
pl.
aki
zalewowe’!.
—
Po .
jeszcze
a lajiis
a.
G lajus
‘ma a
za oka;
g ebia;
wezb ana
woda,
k é a
zalewa
b zeg;
mulis y
b zeg
zeki
po
opadnieciu
wody’,
a lajus
b.z.a.
‘sos’,
uzlaji s
‘zama -
zly
wylew
wody
(ko o
s udni,
p zy
p ze eblu)’.
—
W
zwiazku
z
(Plajai
s oi
b.
denom.
lajé i
‘zalepiaé
dziu y
w
piecu,
scianie’,
wa .
laj io i.
a éd as is,
-cio
1.
‘zacze pniecie
Swiezego
powie za’,
2.
‘wy chnie-
nie,
odpoczynek’
(wa .
.
a éd as is,
-ies)
—
sb.
pos b.
od
zanik ego
q.
*a ad as y i,
o
z
*a a-d as-s y i,
zawie ajacego
SO
do
d es-,
jak
w
czas.
d esé i,
-ju,
-jau
‘ apaé
powie ze,
sapaé,
dysze¢’,
a sid esé i
daw.
‘odsapnaé,
ode chnaé’.
Pa alele:
a ésp qs is
=
*a sp as y i
(*sp as-s y-,
zob.
sp és i),
a és ais é
‘odblask,
una
(poza u)’,
wa .
a és ais a,
a és ais as
=
a é ais y i
‘dawaé
odblask’.
—
Bliskoznaczne:
a dd as is,
-ies
.
‘oddech,
chnienie’,
SD
1.
«oddech»,
2.
«oddechowa
dziu a,
spi amen um,
caue nula»*
(=
a ad a-
s ingas
SD
«oddechowy»),
d d as is
.
‘oddech,
wydech;
odpoczynek’
(wa .
G d asécius),
be
d d ascio
ad .
‘bez
p ze wy,
bez
wy chnienia’.
—
D w.
dep e-
igowany:
d as is,
-iés
.
‘zapach’,
be
d as iés
ad .
‘w
pospiechu’
(dos .
‘bez
ehu’).
a siau a
1.
‘miejsce
w
zakolu
zeki,
gdzie
woda
z
powodu
uksz a owania
dna
plynie
ws ecz
lub
s oi’,
2.
‘obsza
zalewowy
w
zakolu
zeki’,
3.
‘za oka,
buch a’
—
sb.
pos b.
od
siaiis i
I
‘bu zyé
sie;
ok azaé’.
Po . syn.
d aka,
a -
ienis.
a sik 68 i,
a sik os i,
a sik osa i
‘p zypomnieé
sobie;
pojaé,
z ozumie’,
pasik os i,
np.
Pasik sk,
pasik osk,
i
a siminsi
‘Pos a aj
sie
w écié
pamiecia
i
p zypomnisz
sobie’.
P awdopodobnie
jes
o
czas.
de ywowany
od
in e i.
k 6s ,
opisujacej
momen ,
gdy
k os
cos
sobie
p zypomnia ,
gdy
komus
cos
p zyszio
na
mys’.
Po .
K 6s
a siminiau
ugmi s a.
K 6s
man
j
gal q,
kad
y oj
eikes
j
u gy
a%iuo i.
Man
ik
daba
k os eléjo
i
gal qa
ge a
min is.
—
Obok
o my
zw o nej pojawi y
sie
o my
niezw o ne
z
ozmai ymi
p ae e biami,
'
s owia iskim
s oja
do
po éwnania
nas epujace
nomina:
1.
os.
poléj
a.
zaléj
‘miej-
sce
zalewane
p zez
wode’,
os.
gw.
naléj
‘ulewa’,
2.
s pol.
wz éy
‘ ozlanie
sie,
wyla-
mie,
wylew’,
oz dj
‘zaglebienie
w
ziemi,
w
k é ym
sie
zbie a
woda,
odpowiednie
na
s aw,
sadzawke’,
3.
cs.
loji,
-ja
‘ huszez
zwie zecy,
16j
jagniecy,
owezy’,
shi.
lay
‘ huszez
zwie zecy’,
cs.
loj ,
-ja
‘cokolwiek
s op onego,
np.
sia ka’,
os.
loy
gw.
‘ opiony
huszez
zwie zecy,
zwykle
wo owy,
ba ani’,
pol.
£6j,
oju
‘ hiszcz
zwie zecy
0
wa dej
konsy-
s encji’
(znacz.
e ym.
‘lanie,
op enie
( huszczu)’
=>
‘ huszcz
opiony,
leyki’).
*To
d ugie
znaczenie
mie
zos a o
odno owane
w
LKZ, 352.
58
Uzupelnienia
do
SEJL.
Czesé
I
k 6 e
zmody ikowaly
wyjsciowe
znacz.
‘p zypominaé
sobie,
pamie a¢’.
Po .
np.
apk és i
‘os abnaé
(np.
od
go aca,
od
zaduchu);
s acié
pamieé,
zg upiec’,
a k os i
‘p zyjs¢
do
siebie
(po
omdleniu)’,
nuk és i
1.
‘pojmowaé,
ozumieé,
umieé¢
(np.
ka¢)’,
2.
‘s abna¢,
mdle¢’,
suk ds i
‘s aé
sie
s abym,
cho owi ym;
zg upiec’,
uzk ds i
‘zapominaé’.
—
Od
in e i.
k és
‘k o8 ’
(zob.
wyzej)
po-
chodzi
pa alelny
czas.
a sik és i,
a sik o¢ii,
a sik ociai
‘p zypominaé
so-
bie’
(I§
p adziy
nepazinau,
ik
paskui
a sik o éjau
‘Z
pocza ku
nie
pozna em,
dopie o
pézniej
p zypomnia em
sobie’).
Jego
niezw o ny
pochodnik
k és i,
k oci i,
k ociaii
oznacza
‘badaé,
ozpy ywaé,
wypy ywaé,
p zes uchiwaé,
eg-
zaminowaé’
(isk és i
kdl inamajj
‘p zes uchaé
oska zonego’),
moze
wiec byé
zin e p e owany
jako
causa i um
o
znacz.
e ym.
‘sp awia¢,
zeby
k o§
sobie
cos
p zypomnia ’.
D w.
nominalne:
k o da
‘badanie,
p zes uchanie,
éledz wo’,
k o éjas
‘badacz,
egzamina o ’.
a skaliinas
1.
‘k o
zyma
sie
z
osobna’,
2.
‘odszczepieniec,
ods epca
od
wia y’
—
n.
ag .
na
- inas,
u obione
od
b.
cps.
a siskél i
(nuo
bagnyCios)
‘wy-
s api¢
(z
koScio a)’.
Znacz.
p ym.
‘od upaé
sie
(od
pnia),
oddzielié
sie’,
zob.
skél i.
Od
ego
ez
a skald
m.in.
‘od am,
sek a’.
—
Zinnymi
su .:
a skaluo
SD"
«odszczepieniec»,
a skaluonis
DP
‘odszczepieniec’
(syn.
a skiles).
a s a
‘odejdz!
odsuii
sie!’:
A s d,
aike,
nuo
s iesos
‘Odsun
sie,
dziecko,
od
Swia a’
(‘Nie
zas aniaj
$wia a’).
A s d
Salin,
aS
Cia
sésiu
‘Odejdz
s ad,
ja
u
siade’.
Z
edukeji
*a s ak
‘a s 6k’
—
o my
2
sg.
ip .
do
a s 6 i
‘ods apié,
odejs¢’
(zob.
s é i).
Dalsze
up oszczenie:
a sd
‘odejdz!
odczep
sie!’.
P zyk ady
e
ilus uja
nie egula ny
ozw6j
one yczny,
spowodowany
czes oscia
uzy-
cia.
—
Redukcje
ozkaznika
z p k.
zw o na,
a -si-s 6k
‘odejdz!
odczep
sie!’,
p zeds awiaja
z
jednej
s ony
gw.
a sis a
(po .
a ada,
pala), z
d ugiej
s ony
a s6k
(*a -s-s ok).
a s a
‘odsuni
sie!’:
A s a
nuo
lango,
uzs oji
‘Odsun
sie
od
okna,
zas a-
niasz
[Swia lo]’.
Redukeja
ozkaénika
z
p k.
zw o na,
a -si- duk.
P zyk ad
nie egula nego
ozwoju
one ycznego,
spowodowanego
czes oscia
uzycia.
Pa alela:
a sis d
s. .
a s a.
a s is,
-i
‘oddalony,
odleg y,
daleki’
—
d w.
od
neoosn.
a s -,
k é a
wyabs ahowano
z
a s -6 i,
s uk u y
bedacej
p oduk em
me analizy
b.
cps.
a -s 6- i
‘ods api¢,
odejsé,
oddalié
sie’
(zob.
s é i).
Pa alela:
aps is
s. .
aps as.
—
D w.
a s as
‘odleg os¢,
oddalenie’
(=
is
G s o
ad .
‘z
oddali,
z
dale-
ka’),
s as,
-d
‘odleg y,
daleki’
(=
a s ékas
‘dosé
odleg y’,
a s ybé
‘odleg os¢’,
a s uma
a.
a s imas
‘odleglos¢é’);
a s
ad .
‘daleko,
na
uboczu’,
a s ud
ad .
59
Wosciecn
SmoczyNsk
‘daleko’,
a s ui
ad .
‘daleko;
oddzielnie
od
czego,
osobno’.
—
Wa .
a as is,
-i
‘oddalony’
pochodzi
od
neoosn.
a as -
=
a as 6 i
‘odejs¢,
oddalié
sie’.
D w.
a asciai
ad .
‘daleko’
(Bu ome
a asciai
nuo
namy,
kai
ezimas
suli Zo).
Osobno
zob.
a ékus,
a s okus.
a Slaimas
1.
‘podwé ze,
dziedziniec’
(m.in.
SD),
2.
‘klepisko,
boisko
w
s odole’.
Wa .
a sleimas
(po .
a slei é
<
a slai é,
k ei is
<
k ai is).
Wa .
po-
ws aly
p zez
dep e iksacje:
Slaimas
‘podwé ze’.
—
Al e nan
a Slajimas
gw.
‘podwé ze;
s odo a’
nasuwa
p zypuszczenie,
ze
is nia
kiedy$
wa .
akcen-
owy
*a 8lajimas
i
ze
dopie o
synkopowanie
su iksalnego
-i-
pociagne o
za
soba
o me
dwuzg oskowa
a slaimas
(gw.
aslaimas).
Analiza:
a -Slaj-imas,
o macja
na
SO
od
b.
eps.
a -si-slié i
‘op zeé
sie’.
Zob.
Mo k inas
(1963),
S.
Amb azas
(2007:
19).
—
Jes
jednak
pewna
udnoé¢é
z
uzasadnieniem
p zej-
Scia
od
znacz.
‘op zeé
sie’
do
znacz.
‘podwé ze’.
W
ej
sy uacji
nie
mozna
wykluczyé
al e na ywnego
objasnienia,
ze
mianowicie
a slaimas
pows alo
z
a sla imas
‘podwé ze,
dziedziniec’
p zez
dysymila ywny
zanik
w
sekwencji
Ly,
po aczony
z
kon akeja
(po .
o .
slaumi
m.
pl.
<
*sla umi
‘Smiecie’).
W edy
mielibysmy
u
d w.
na
-ima-
od
al e nan u
Sla -
z
pdg.
slio i
‘zamia-
aé’
(zob.
Sla -).
Znacz.
e ym.
‘zamia anie’
>
‘miejsce,
k é e
sie
zamia a,
odmia a’
>
‘miejsce
do
wiania
zboza’.
Jesli
o
p awda,
o
zeba
o me
gw.
a slajimas
uznaé
za
wa ian
a slaimas,
mianowicie
wzo owany
pod
wzgle-
dem
zakonczenia
na
syn.
a sla imas.
a ienis,
-io
< odo o o p,
za inbé
( éki),
ixaja
oda
u
k u ago
be ega;
odlew
zeki,
za ok,
wi »
(Juszkiewicz
I
167):
Ku
anduo
sukdamos
eina
a -
gal
upyje,
adinas
a ienis
‘Miejsce
w
zece,
gdzie
woda
wi uje
i
p ynie
w
p zeciwna
s one
nazywa
sie
«a ienis»’.
Ca kiem
odosobnione.
Moze
o
byé
o macja
z
su .
-nia-
od
zanik ego
czas.
*a - ie i
‘zawi owaé,
zaw écié
(0
biegu
wody)’’.
P a o ma
* éi-ni-
albo
* aii-ni-.
Jeli
za ozymy,
ze
pwk.
e-C
jes
e leksem
pb.
SE
* éi-C
lub
SO
* aii-C,
co
wywodzi
sie
z
pie.
* eiH-C
lub
* oiH-C,
o
o wo zy
sie
moZliwosé
nawiazania
do
pie.
* eih,-
‘w zeé,
go owaé
sie,
kipie¢;
byé
go acym’.
Po .
he
zéa i
‘is
ga ,
koch ’,
s i .
inaid
‘ aje,
opi
sie
(0
lodzie)’,
s ang.
dinan
‘zwilzaé;
wilgna@
(LIV?
617-618,
bez
wzmianki
0
li .
ie-).
aukmonas
gw.
‘naczelnik’
(O ebski
1958:
358)
—
ze
zmiany
*au mo-
nas
(po .
w o ne
km
<
m
w
ykme ys,
Sdlkmé és),
o
zapozyczone
z
niem.
®Pa alelne
de e ba i a:
ba nis,
-io
‘k é nia’
=
ba i;
kaiinis,
-io
‘b6jka’
=
kdu i.
Oba
wy azy
maja
s a sza
osnowe
na
-ni-.
Taka
osnowe
moéna
p ayjaé
owmies
dla
a - ieni-s
60
Uzupe nienia
do
SEJL.
Czesé
I
Haup mann.
Wa .
6kmonas
(O ebski
,
|.c.).
Zanik
h-
jak
w
Gkselis,
dlS ukas.
Aku
p zypadkowy.
bady i,
badaii,
badziaii
1.
‘b6sé,
ude zaé
ogami’,
2.
‘k ué
-0
kolcu,
cie -
niu’
(Rugiena
kdjas
bado
‘Scie nisko
kole
w
s opy’),
3.
‘ azié
-
0
s o icw’
(Sdulé
aki
bado
‘S o ice
azi
oczy’).
SD
badau
«bode,
kole,
s u sam
kogo»,
agais
ba-
dau « ykam
kogo».
Odpowiednik
o .
badi ,
-u,
-iju
‘b6sé,
k ue’.
I e a yw
na
SO
iz
su .
-i-
do
bed-,
zob.
bedii,
bés i.
Pa alele:
lasy i
=
les ,
sagy i
=
segil,
apy i
=
epi.
—
Zw aca
uwage
ak ,
ze
odpowiedni
i e a yw
p as owianski
*bodi i,
*boZdg
zos a
wypa y
p zez
quasip yma ny
czasownik
scs.
bos i,
bod
‘bésé,
k ué’,
os.
bod i,
bos i,
pol.
bode,
bésé.
—
D w.
we balne:
bddelé is
‘wiéczyé
sie
bez
po zeby’,
badelio i
‘k ué
chwilami
o
u,
o
am; b6s¢
oga-
mi’
(su .
jak
w
gaiidelé i,
gaiidelio i),
badiné i
‘k ué
po
ochu,
czasami;
obijaé
sie,
chodzié
bez
zajecia’.
—
D w.
nominalne
z
bad-:
badéklis,
-é
‘byk
a.
k o-
wa
bodaca
inne
zwie ze a’,
sb.
‘kolec’,
badikas
‘bodliwy
-
0
byku’,
badiklis
‘cie n,
kolec;
szpikulec
wys ugany
z
d ewna’,
badikélis
kolec
ogliny,
k ze-
wu;
oglina
z
kolcami;
spiczas y,
os y
ég
(k owy)’,
badikslé
‘bodliwa
k o-
wa’,
badoma
gelazis
ka ei iy
SD
«konce z»
[‘dlugi,
p os y,
os o
zako iczony
miecz’,
SLXVI],
bad s
‘bodliwy;
k ujacy,
kolacy;
os y
- 0
zapachu,
smaku’.
Cps.
2 ak-badis
‘umieszczony
na
kiju
blaszany
kap u ek,
s uzacy
do
gaszenia
Swiec
w
koSciele,
gasid o’.
Po .
s p .
boadis
EV
‘pchniecie,
S ych’.
—
Neoosn.
bady-:
badydin i:
Nebadydink
gy uliy
‘Nie
pozw6l
byd u,
zeby
sie
bod o’
(po .
yp
asy-din i).
Neoosn.
bady -
(=
bady as):
bady ynés
.
pl.
‘bodzenie
sie
byd a,
mocowanie
sie
owiec’
(su .
-yné-
jak
w
mus ynés,
pes ynés
=
miis as,
pés as),
bady inis
‘nak uwany
(0
wzo ze),
pikowany
(0
ma e iale,
kold ze)’,
bady u as
‘p zy zad
do
obienia
dziu ’.
balanka
1.
‘cienka
ské a
ozpie a
na
amie
okiennej’,
SD
balunka
«b ona
w
oknie’,
2.
‘szyba’,
3.
‘ ama
okienna’
(Jo
namy
bal os
baldnkos),
4.
‘k acias y
wz6
na
kaninie
a.
se wecie’
—
zapoz.
z
bi .
bolénka.
Po .
aku
w
a dnka,
pas a énka.
—
D w.
baldnkas
‘okno’
(Seniau
namai
bu o
su
maZais
baldnkais).
banginis m.
‘wielo yb,
Balaena’
—
neologizm
nawiazujacy
do wy azu
banga
‘ ala’
(zob.
baig i),
p awdopodobnie
na
le
homo onii
wy azéw
li .
alas
‘ ala’
(z
niem.
die
Welle)
i
* alas
‘wielo yb’
(z
niem.
de
Wal).
Szczeg6-
y
pozos aja
niejasne.
Po .
pol.
daw.
wielko- yb,
dzi§
wielo- yb,
bedace
kalka
ze
S wn.
wal- isch
(s wn.
hwal- isc),
z
ludowo-e ymologicznym
zas eps wem
niem.
wal-
p zez
pol.
wielko-.
N.B.
W
dawnych
eks ach
li ewskich
w
znacz.
‘wielo yb’
ukazuje
sie
wy az
elbli idas
(zob.).
61
Wojciech
SMoczyYNskI
s.),
a adanga
‘odk ycie’,
SD
a adunga
s.
(syn.
a adingimas),
azudang é:
SD
azudung é
bu nos
mo e y
«za yczka
niewiescia»
[‘welon’],
danga
(zob.),
da iga
‘ka ,
wegiel’,
da ig is
1.
‘pok ywa,
wieko’,
2.
‘dach,
s zecha’,
3.
‘obo a’
(sp
Siaudy
dung is
«poszycie
na
domie»
::
padingiu
Siaudais
«poszywam
cha u-
pe»),
dang is
(zob.),
p iedanga
‘k yj6wka’,
izdanga
‘ku yna’.
—
S .
o
poka-
zuje
éwniez
q.
na
-s y-:
dangs y i,
ddngs y i
‘ok ywaé,
p zyk ywaé¢,
zak y-
waé;
za aja¢
(p zes eps wo)’,
SD
apdungs au
«ochylam
co,
kogo»
[‘uk ywam,
za ajam’],
nudangs y i
‘poodk ywaé,
pozdejmowaé
pok ycia’,
e l.
dangs y is
‘p zyk ywaé
sie
(np.
kocem)’,
DP
‘opponowaé;
szczycié
sie’
[‘zas aniaé
sie
a eza’].
N.B.
Osnowa
dangs y-
moze
byé
z
pochodzenia
apo onicznym
cau-
sa i um
z su .
-y-,
u wo zonym
od
p s.
in .
di igs a
‘niknie,
znika’,
k 6 e
uleg o
esegmen acji
na
di igs -a.
—
Neoosn.
dangs -:
da igs is
1.
‘pok ywa
(wiad a)’,
2.
‘wieko
( umny)’,
3.
‘dach,
s zecha’,
4.
‘ a eza’,
DP
‘szczy ’
[‘ a eza’],
wa .
da igs is.
—
N.
m.
Danks y é
2x.
dangujéjis,
-ji
s li .
‘bedacy
w
niebie, niebieski,
niebia iski’,
np.
an
palink-
sminimg
é as
dangujéjis
duos i
PK
‘ku
wszelakiemu
pocieszeniu
dawa
Ociec
niebieski’.
Angelai
dangujéji
DP
‘Anio owie
niebiescy’.
P zymio nik
u wo zo-
ny od
o my
loc.
sg.
dangij,
dangu ‘w
niebie,
na
niebie’
za
pomoca
neosu .
-¢jis,
k é y
wyabs ahowano
w
ypie
dienojéjis
(zob.).
—
Wa .
s li .
dangujesis
‘niebieski’
(Ka aliau
dangujesis
MZ
‘K olu
niebieski’)
zawie a
na
miejscu
-jis
zakoniczenie
-sis.
Wp owadzono
je
p zez analogie
do
ana o yzowanych
p zy-
mio nikéw
ypu
ge dsis*.
—
Wa .
s li .
dangijjis
‘niebieski’
(Rodyk
mums
é q
danguji
MZ
‘Pokaz
nam
ojca
niebieskiego’)
jes
dwuznaczny.
Po
pie wsze
moze
on
pochodzié
z
haplologicznego
sk écenia
o my
dangujéjis.
Po
d ugie
moze
byé
de ywa em
leksyjnym
od
loc.
sg.
dang j.
daiigelis,
-io
1.
‘mnés wo,
wiele,
wielu’,
daiigelis
i
miisy
‘wielu
z
nas’,
Te -
pu
daugelio
isokiy a si anda,
2.
‘g omada’,
SD
«g omada»
(syn.
minia,
k i a),
daugelis
pik adéjy
SD
« o ows wo»,
daugelis
Sakniy
SD
«ko zenis osé,
copia
adicum»
[‘mnogos¢
ko zeni’,
L.].
Jes
o
d w.
na
-elis
od
ad .
daiig
‘wiele,
duzo’
(po .
su .
w
bu élis
‘g omadka’).
nedaigelis,
-io
‘niewiele,
nieduzo,
o-
che’.
—
Rézne
o my
p zypadkowe
ego
zeczownika
ulegly
adwe bializacji,
po .
daiigely,
daugely
‘w
kilku,
g omadnie’,
daugelyse
a.
daugeliese
‘w
kilku
mezczyzn
(kosza
zy o)’,
wa .
daugeliuds
(po .
daugiese
s.);
daugelidse
‘w
kilka
‘Mniej
p awdopodobna
jes
hipo eza
Ska dZiusa
(1943:
66-67)
o
‘kon aminacyjnej’
kons ukey:
*dangujejis
+
esas,
k é a
mia a
zos aé
zin e p e owana jako
dangujé
esqs
‘w
niebie
bedacy’.
68

Uzupe nienia
do
SEJL.
Czesé
I
kobie
( wano
len,
spiewano)’.
—
Apokopa
daiigelis
w
znacz.
‘wiele,
wielw’
wy wo zy a
ad .
daiigel
‘duzo,
wiele’.
delé i,
déléju,
déléjau
‘ ak
bié
konia
ba em,
ze
pows aja
k wawe
p egi
na
ské ze’,
np.
Visas
a klys
sudelé as
‘Ca y
ko i
w
p egach’.
Vb.
denom.
na
-é i
od
délé
‘pijawka’
(zob.).
Znacz.
e ym.
‘ obié
ak
jak
pijawki
albo
o,
co
pijawki’.
dés y i,
dés au,
désciau
‘sk adaé,
wyk adaé,
ozk adaé,
uk adaé’,
p zen.
‘ lumaczyé,
wyjasnia¢é;
wyk adaé,
mie¢
wyk ady,
nauczaé’
::
o .
dés i ,
-s u,
-iju
‘sadzi¢
ogliny;
dziaé
ba é,
d azyé
d zewo na
ba é’
—
o macja
q.
na
-s y-
od
dé i
(zob.).
T ojaka
me analiza
o my
in ini iwu.
Po
pie wsze:
dés -y i,
neoosn.
dés -,
po .
d w.
déscio i
‘uk adaé,
ozk adaé,
p zekladaé’
( u
wchodzi
w
g e
ewen ualnie
d w.
na
-cio-
od
neoosn.
dés-,
zob.
nizej),
dés elé i
‘dodaé
nieco
(p zyp awy);
o
ku ach
—
nies¢
sie
p zez
pewien
czas
i
p zes aé’,
dés iné i
‘po
ochu,
poma u
k asé,
sk adaé;
méwié
powoli’
(=
dés iné ojas
‘sk adacz,
zece
w
d uka ni’).
Nomina:
dés is,
-ies
.
‘zda zenie’
(po .
klos is
=
klds y i),
o .
dés s
‘ oslina,
sadzonka;
inspek ’.
—
Po
d ugie:
dés y- i,
po .
dés y ojas
‘wyk adowca’
(po .
ki s y ojas
=
ku s y i).
—
Po
zecie:
*dés-s y- i,
neoosn.
dés-,
po .
déslés
a.
déslos
.
pl.
‘jajowisko
u
ku y’,
désli
a.
désni
“(o
ku ze)
nie-
Sna,
nosna,
znoszaca
wiele
jaj’,
sb.
désnis
‘p awo
(na u y)’.
—
Do
adi.
désli
=>
désl-i
nalezy
b.
denom.
déslio i
a.
déslid i,
po .
ISsidésliojo
is os,
nebededa.
Té as
po
ska ikq
sudéslidjo
pinigus.
diéd iok
p k.
‘bodaj’,
m.in.
SD
—
ze
Sciagniecia
czes o
uzywanego
zw o-
u
Dié
duiok!
‘Daj Boze!’, o z
Dié e
d iok!
s.
Zob.
dié.
Po .
pol.
bodaj
<
s pol.
bogdaj
‘niechby,
oby,
p zynajmniej’
=
Bog
daj ‘niech
Bég
da’.
dienojéjis,
-ji
s li .
‘dzienny’,
np.
Ku ie
es
an
adyny
kanonikisky,
aip
nak yjeju,
kaip
i
dienojégjy
DP
‘K o zy
bywaja
na
godzinach
Kanoniczych,
ak
nocnych
jako
i
dziennych’.
No i e
g asio dienojéjo
be
da bo
DP
‘Zadacie
g osza
dziennego
bez
obo y’.
Rekons ukcja:
*dienajén-iis,
d w.
z
pos pozy yw-
nym
zaimkiem
3
osoby
od
pli .
o my
loc. sg.
*dein-ai-én
‘w
dniu’,
po .
li .
dien-oj-é
do
diend.
Fo ma
loc.
sg.
zawie a
pos pozycje
*én,
k é a
ozsze zy a
wezeSniejsza
o me
loca iwu
z
odziedziczonym
zako iczeniem
*-ai
(po .
ac.
Romae
‘w
Rzymie’,
ses.
gcé
‘w
ece’).
W
podobny
sposéb
pows ala
o ma
adess.
sg.,
po .
np.
Sakdi-pi
‘p zy
ga ezi’
od
loc.
sg.
*Sakai
::
Saka.
—
Reanali-
za
dienoj-éjis
da a
pocza ek
neosu iksowi
-¢jis,
zob.
danguj
désy i,
-iju,
-ijau
1.
‘dawaé
sie
we
znaki,
api¢’,
2.
‘zaczepiaé,
moles o-
waé
dziewcze a’
(Be nas
dosija
me gas),
e l.
désy is
a.
dogy is
1.
‘szaleé,
doka-
69
Wosciech
SmMoczyNski
zywaé
— o
dzieciach’,
2.
‘szaleé
—-
0
wichu ze,
o
bu zy’,
3.
‘ciezko
p acowaé,
ha owaé’.
Z
innym
su .
désin is
‘szaleé;
ciezko
p acowa¢’,
0
k owie:
‘biegaé
sie,
la owaé
sie’.
Czas.
denomina ywny
od
osnowy
*do8-
o
nieus alonej
i-
liacji.
d amb-:
d dmba
‘lad
wydep any
w
zbozu’,
d ambalai
m.
pl.
‘osad,
me y,
gaszcz
(w
p ynie)’,
d ambaliéné
‘s o a,
plucha’
(syn.
d aba),
d ambdlius
‘g u-
bas,
b zuchacz;
dziecko
umo usane’,
d amblé
‘wielki
b zuch’,
d amblys
1.
‘ez owiek
ocieza y,
nie uchawy,
g ubas,
b zuchacz’
(po .
o .
d amblis
‘za -
ok’), 2.
‘s on,
Elephas’.
Wszys kie
e
wy azy
maja
za
osnowe
neopwk.
d amb-,
k é y
p zeds awia
d w.
apo oniczny
od
d imb-,
jak
w
p s.
in ig.
d i- i-ba
do
d ib i
‘pada¢,
osuwaé
sie,
zwisaé,
s awaé
sie
ochlaplym,
wa lym,
miek-
kim’.
Pa alele:
klamp-
=
klimp-
(s. .
klimp i),
k am -
=
k im -
(s. .
k ims i),
slamp-
=
slimp-
(s. .
slép i).
d apanos
.
pl.
‘odziez,
bielizna’,
SD
eléju
d apanas
«pie ze
el
pio e
chus y,
lauo
lin ea».
Z
ym
samym
su .
-and-
i
dzwiecznym
wyg osem
pwk.:
d abanas
‘ achman’.
Pa alele:
gd banos,
s azdanos,
spu ganos.
Obok
ego
d épenos
.
pl.
‘znoszona
odziez,
achmany;
bielizna’
<
*d ap-ena-
(po .
su .
pji enos,
s il enos,
k ékenos).
De e ba i um
od
pb.
*d ep-
/*d ap-
<
pie.
*d ep-
/ *d op-
‘odciaé,
uciaé,
ode waé’,
po .
g .
Spénw
‘z ywaé,
zbie aé’,
dpén w
s.
Zob.
ez
d ébée.
—
D w.
a id apanés
a.
a i d apanés
.
pl.
‘miesiacz-
ka’,
a i d apaniai
m.
pl.
s.,
d apanés
.
pl.
s.
(dos .
‘ o,
co
plami
bielizne’,
po .
ska inés
=
skd os).
duos é
s li .
‘da ’
(Ka echizm
Bela mina:
O
duos es
cielas
52.,.)°
—
d w.
od
neoosn.
duos -,
wyabs ahowanej
z
d ios y i
‘dawaé,
ozdawa¢’,
o macji
q.
do
d io i
(zob.).
Pa alele:
ka is é
=
kdus y i,
klds é
<=
klés y i,
Suds é
=
slio-
s y i.
—
Do
duos -
naleza
ez b.
d ios -elé i
‘daé
oche,
nieco, np.
y oniu’,
duos -u i
b.z.a.
(Duos u i
ligoniui
ais q
‘Daé
cho emu
leka s wo’).
éjaii
‘szed em,
poszed em’
—
o ma
p .
do
p s.
ein
(zob.
ei i).
Z
his o ycz-
nego
punk u
widzenia
jes
o
al e nan
apo oniczny
na
WSE
éj-V.
—
Neoosn.
éj-:
paéjé i,
paéju,
paéjéjau
‘pojse’
(Tu
Salia
paéjék
‘Ty
péjdz
obok,
bokiem’),
i
‘pojs¢,
podejsé
kawa ek
d ogi’,
p isiéjé i:
Jau
a
p isiéjéjau
ik
aliai
‘Juz
ja
sie
nachodzi em
do
woli’
(pa alele:
panésé i,
pa éxé i).
—
Nomi-
na
z
é-:
apéjimas
SD
«zasadzka,
zasacka»
(da au
kam
apéjimy
SD
«zasadzam
SB ak
w
LKZ,,
876.
—
S.
Amb azas
(1993:
44,
p zyp.
36)
wywodzi
duos e
z
a ema ycz-
ney
o my
3
os.
p s.
di os i
‘daje’.
70
Uzupelnienia
do
SEJL.
CzeSé
1
na
kogo»),
a éjélis
‘p zybysz,
p zychodzien’,
a éjimas
‘p zyjécie’,
a éj inas
daw.
‘p zybysz’
(po .
su .
w
bas iinas,
klajiinas),
a éjuonis,
-iés
s.°,
‘piechu ’,
éjikas
‘k o
wy wale
chodzi
piecho a,
dob y
piechu ;
chodzia z’,
éjimas
‘chéd’
(paskui
éjimas
SD'
«nasladowanie»,
olin
éjimas
SD
«pos epek
w
czym»),
éjlinas
‘wa esa,
whéczykij’,
jéjimas
‘wejécie’,
iséjimas
‘wyjscie’,
i3éjélis,
-€
b.z.a.
‘wychodzca,
emig an ’,
iséjils
‘k o
czes o
wychodzi,
zadko
bywa
w
domu’,
pé éja
‘p zejscie,
p ze ecz’,
pé éjiinas
‘wléczega,
nicponi’,
suéjai
ad .
‘oszczednie,
yle
ile
sie
zuzyje’,
suéjiinai
m.
pl.
‘p zybysze,
obcy’,
uzéjéjas
DP
‘nas epca’,
uzejimas
SD
«nadescie»
(syn.
uzeiga).
ékS is,
-i
1.
‘wyb edny
w
jedzeniu;
niejadek;
asy,
akomy’,
2.
‘nieod-
po ny
(na
zimno
zimowe)’.
G upa
ks( )
humaczy
sie
pe sewe acyjna
zmia-
na
z
*ks( ),
zas
-k-
jes
sp6 g oska
ws awna.
Rekons ukcja
*és- iis,
d w.
od
neopwk.
és-
<=
és i
‘jesé,
z eé’.
Inne
nomina
u wo zone
od
és-
wymieniono
s. .
éskd.
—
D w.
éks iimas
‘wyb ednos¢’.
Vb.
denom.
ékS au i
b.z.a.
‘byé
wyb ednym’.
émiaii
‘wzialem’
—
o ma
p .
do
p s.
ima
(zob.
im i).
Z
opisowego
punk-
u
widzenia:
o ma
suple ywna.
Z
his o yeznego
punk u
widzenia:
al e nan
apo oniczny
na
WSE
ém-,
po .
p s.
emii
gw.
‘bio e’
s. .
in i.
—
Neoosn.
ém-:
suémimas
‘a esz owanie’,
iséma
‘wyciecie,
wyk 6j;
wg ebienie’.
Cps.
medi-
émis
‘wybie anie
miodu’,
o pd-émis
‘czas
kopania
o u’,
o p-émys
s.
éska
1.
‘za cie, ze ,
poka m
dla
zwie za ’,
2.
‘cheé
do
jedzenia,
ape y ’
—
d w.
na
-kd-
od
neopwk.
és-
=
és i
(zob.).
Pa alele:
d éskd,
sa iské,
Yzkés.
—
Neoosn.ésk-:
éskena
‘ape y ’,
éskus,
-é
‘k o
czes o
i
duzo
je’,
éskiis
‘za loczny’,
ésku iené
‘dziewezyna
o
wielkim
ape ycie’.
Po .
o .
é&ka,
é&kis
‘za ok;
Kio li-
wy
cz owiek’.
—
Inne
d w.
od
neopwk.
és-:
ésena
‘jedzenie;
za cie
dla
zwie-
za ’,
ésnis
‘za oczny’
(po .
su .
w
kalbniis,
nagniis),
és i ai
m.
pl.
‘jas a”,
és i as
‘za ok’,
sués is
.
‘nieszczescie’
(Papuolé
me gelei
sués is
‘Dziewczyne
spo ka o
nieszezescie’
[u odzi a
dziecko]).
Zob.
ez
éks iis.
©
P oblem
s anowia
wa ian y
z
samog oska
a
na
miejscu
é
zwyk ych
o m.
Po .
SD!
<a aiuo>
«p zychodzie »
o az
gw.
a ajuonis,
-ies
c.
‘p zybysz’
obok
a ajudnis,
-é
s.
Byé
moze
chodzi
u
o
pie wo ne
o macje
*a ejuo,
*a eyuonis, z
k o kowokalicznym
allomo em
g-V,
jak
np.
w
gw.
eyimas,
ejdkas,
ej ikas
1
eyii e
(zob.
wyzej).
Mozliwosé
zmiany
a ej
na
a aj-
suge uja
akie
obocznosci,
jak
a ai is
(s li .)
:
a ei is
‘p aybysz’
i
a aiga
(s li .)
::
a eiga
‘p zy)scie’.
Po .
eé
s li .
a ainis
‘p zybysz’
wobec
a ein i.
”
Po .
ps .
*&sli
.
pl.
‘jas a,
Z16b’
=
*8s i
‘jeSé,
a ee’:
ses.
jasli,
sch
jasli,
shi.
jasli,
os.
jasli,
s ezes.
jésh,
s pol.
jash.
71
Wosciech
SmoczyNski
undame i as
‘ undamen ’,
DP
‘ undamen ,
g un ’,
SD
«g un ,
solum,
undamen um»
(syn.
padas,
pama as)
—
zapoz.
z
pol.
undamen .
Wa .
gw.
pundamen as,
punddmen as.
Z
dysymilacja
n-m
>
0-m:
pudameni as,
puddmen as,
ez
p ida’
(po .
aguond
z
*maguona,
énd é
z
nénd é),
pézniej
zmie-
nione
p zez
asymilacje
samogloskowa
a-e
>
e-e:
pudeme i as,
pudémen as.
—
D w.
pudamen iné
‘wypi ka
z
okazji
po ozenia
undamen éw’.
—
Ludowo-
e ymologiczna
adideacja
zapozyczenia
do wy azu
pddas
(m.in.
‘podwalina
domu’)
pociagne a
za
soba
wa .
padame i as,
padamen as
1.
‘ undamen ’,
2.
‘pie wsza belka
spoczywajaca
na
undamencie’.
—
Nie egula na
kon akcja
o my
padamen as
umaczy
sie
wa .
s li .
pamen as
(WP
195)°.
gabalas
1.
‘kawal,
kawa ek,
b y a,
czes¢
jakiej§
masy,
ca oéci’,
2.
‘kawa
d ogi
(do
p zebycia)’
::
o .
gabals
‘kawa ek,
sz uka;
odleg osé,
okolica;
po a’.
Z
uwagi
na
o,
ze
do aczenie
su .
-alas
nie
pociaga
za
soba
apo onii
e
=
a,
nie
mozna
u
méwi¢
o
de ywacji
od
pwk.
geb-
(gebé i).
Raczej
chodzi
u
o
pow 6 zenie
w
osnowie
de ywa u
na
-alas
samog oski
a
z
pods awy
we bal-
nej,
ak
jak
np.
w
pddagzalas
=
padazy i,
ba s alas
=
ba s y i.
To
sk ania
do
p zypuszczenia,
ze
osnowa
sb.
gdbalas
by
czas.
sekunda ny
ypu
*gaby i,
i
ze
en
os a ni
zos a
wypa y
p zez
gabén i
‘p zenosi¢,
p zewozi¢,
anspo o-
waé¢,
dos a czaé’.
Znacz.
e ym.
‘czesé
p zemieszczona
z
miejsca
na
miejsce,
p zedmio
dos a czony’
=
‘czesé
jakiej§
ca osci’.
—
Wa .
gdbalis
1.
‘kawa ,
kawa ek
(chleba,
yby,
s oniny)’,
2.
p zen.
‘kawa
d ogi’.
Wa .
me a e yczny:
bagalis
‘wielki
kawa
czego’ (Des a
iename
bagaly,
-y.
lui e
‘Kie basa
w
jed-
nym
d ugim
kawale’)
<
gabalis’.
—
D w.gabalinis
ck us
‘cukie
w
kos kach’
(dos .
‘w
kawa kach,
pokawa kowany’).
—
Po .
jeszcze
gabizalas
gw.
‘kawa
soli
kamiennej
od upany
ze
s upka’,
d w.
na
-alas
od
jakiegos
*gab-iZas
(po .
gab-uzZas
‘kawa ,
ga s¢’).
Ba dzo
zadki
su .
-ig-
jes
w
zasadzie
poSwiadczony
ylko
w
hyd onimii,
po .
n.
z.
Gabizius
a.
Gabizis.
Obok
ego
-yz-:
n.
z.
Gu-
myZa
(nazwe
e
zes awiano
sb.
gi mulas).
gabis,
-i
1.
‘zdolny,
sp y ny’,
2.
‘chciwy’
—
p zymio nik
odczasowniko-
wy
na
SO
do
geb-,
po . sugebé i
‘po a i¢,
zdo aé,
méc’
s. .
gebé i.
Pa alele:
naslis
=
nés i,
ad is
=
éez i.
—
D w.
gabiimas
‘zdolnosé,
uzdolnienie’.
®Tak
w
LKZ,,
293.
Tymezasem
J.
Ka aciejus,
wydawca
WP
z
1995
.,
na
s,
283
podaje
odezy
an
Panumen a
(an
Aslas).
°Po .
g-b
<
b-g
w
ge b i
<
*be g i,
jak
ez
b-Z
<
#-b
w
blizas
<
Zlibas.
72
Uzupe nienia
do
SEJL.
Czesé
I
gali inas
‘si acz,
moca z’,
SD
«moca z,
mozny»
—
n.
ag .
na
- inas
od
czas.
galii ,
galé i
‘méc,
zdo ac’.
Pa alele:
klajiinas
=
klajo i,
Zini inas
<=
%i-
né i.
—
Z innymi
o man ami:
gali icius
‘si acz,
moca z’
—
z
neosu .
jak
w
gud i icius
(po .
ka si -cius),
wa .
sono yzowany:
gali idzius
(n s
>
ndz’);
galiiigas
‘moca z’
—
z su .
uskiego
pochodzenia,
po .
Zadnj iga,
xi j iga
(O ebski
1965:
299).
gam a
4
p.a.
1.
‘p zy oda,
na u a’,
2.
‘ éd,
pok ewie is wo;
pochodzenie’,
3.
DP
‘cno a’
—
o macja
z
su .
- d-
i
SO
gam-
do
gem-
/
gim-
‘ odzié
sie,
po-
ws awa¢’,
zob.
gim i.
Pa alelna
budowa
w
lak a
=
leki ;
nas a
=
nesi ;
pies a
(*pais a)
<=
pis i.
—
D w.
negam a
DP
‘niecno a’.
Neol.
cps.
gam d-mokslis
‘nauka
p zy odnicza,
p zy odoznaws wo’,
gam é- y a
s.,
gam 6- aizdis
‘k aj-
ob az’.
ga bs y i,
ga bs aii,
ga bscia i
1.
‘czcié,
wielbié,
o aczaé
czcia’,
2.
‘wychwa-
laé
(nieboszczyka)
nad
g obem’
(Mi usj
siiny
mo ina
ga bs o),
3.
‘z o zeczyé,
p zeklinaé
kogo’
(Jis
oks
Zmogus,
isi ji
ga bs o)
—
o macja
q.
z
su .
-s y-
i
SO
ga b-
do
ge b-,
zob.
ge b i
‘szanowaé,
czcié’.
Pa alele:
s a s y i
=
s e i,
d s y i
=
é i.
—
Neoosn.
ga bs -:
ga bs a
‘pochwala
uma ego’
(co
do
bu-
dowy
po .
gabs d
=
gabs y i,
co
do
znaczenia
po .
mas a
=
mas y i),
=>
b.
denom.
ga bs a o i
‘wychwalaé
kogos’.
gasy is,
gGsijuos,
gdSijaus
‘s oié
sie’,
iSsigaSy i
‘wys oié
sie’ (Vis
iSsigasijo
nuo
gal os
lig
kojyu
‘Wys oi
sie
od
s 6p
do
g éw’)
—
zapewne
zapoz.
z
os.
gosi osja
‘szykowaé
sie,
p zygo owywaé
sie
(do
d ogi,
do
pod ézy)’.
Wa .
gasin is,
gaSau is
b.z.a.
—
D w.
gasas
‘s dj,
elegancki
ubid ’,
gasy as
‘wys o-
jony,
elegancki’,
gas is
‘s ojny,
piekny’.
ga i as
‘wios
na
ciele’
(w
od éznieniu
od
pldukas
‘wios
na
g owie’),
wa .
gdu as
(3
p.a.),
ka i as;
pl.
gau ai
‘kud y,
sie sé
psa,
wilka,
niedZwiedzia’
::
o .
gau i
m.
pl.
‘ow osienie
onowe’.
Fo malnie
nalezy
jako
SO
gau -
do
pwk.
gu -,
zob.
gu i,
ale
s ona
znaczeniowa
ego
zblizenia
wymaga
jeszcze
ba-
dania.
Po .
o .
gau s
‘pulchny’,
gau a
zeme
‘pulchna
ziemia’.
—
D w.
ga i ius
‘ez owiek
o
mocno
owlosionym
ciele’,
uzgau é as
‘kedzie zawy,
kud a y
(0
owcy, 0
we nie)’,
cps.
plauk-gau ys
(zob.).
—
Vb.
denom.
gau ié i
a.
gdu io i
1.
‘kosié
z
wie zchu,
nie éwno,
nieumieje nie’,
2.
‘plewié
z
g ubsza’,
3.
‘plesé
glups wa’,
gau io i
1.
‘pok ywaé
sie
kud ami’,
2.
‘sunaé,
pojawiaé
sie
-
o
chmu ach
k ebias ych’,
=>
gau io as
‘kosma y,
kud a y’.
Neoosn.
gau uo -:
gau udcius
‘cz owiek
mocno
ow osiony’,
gau uo iné
‘ské a
pok y a
kud a a
sie Scia,
zw .
ské a
niedZwiedzia’,
cps.
gau io -kiunkis
1.
‘ka o le
go owane
73

Wouciech
SmoczyNsk
w
lupinach
i
po
p zepo owieniu
podane
na
s 6?’,
2.
‘go owane
w
upinach
ka o le
zmieszane
z
g ochem’.
—
N.
m.
Gaii é
2x,
Gau éliai.
gedé i,
gedzi i
(3
os.
gédi,
wa .
géda,
gédzia),
gedéjau
‘za owaé
w
myisli,
eskni¢,
odezuwaé
s a e,
zal
po
zma lym,
esknié
po
d ogiej
osobie,
op aki-
waé¢;
nosié
za obe,
chodzié
w
za obie’,
SD
<giede >
«zalobe
nosié»,
apgedé i
mi usj
‘op akiwaé
zma ego’.
Du a i um
na
-é-/-i-
do
gendii,
gés i
‘psué
sie’
(ob.
gés i
I).
Pa alele:
ke%é i,
me é i,
pe é i.
—
D w.
gédulas
a.
gedulys
‘za o-
ba’,
gédulas
adi.
‘za obny,
pog zebowy’,
DP
‘za osny,
za obny’
(=
gedulingas
“za osny,
za obny’,
SD
«pog zebny;
za obe
noszacy;
za obny»),
giesmé gedula
SD
«pog zebna
piosnka»,
geduli
iibai
SD
pl.
«<za oba,
ubio
za obny»,
gedillis
‘za obnik’.
—
Neoosn.
gedéj-:
gedéjimas
‘za oba’,
SD
«za oba,
ce emonia
po
Smie ci»
(po .
s enéjimas
=
s enéau,
judéjimas
=
judéau).
gi klas
1.
n.
ac .
s li .
‘ob ona’,
SD
apginklas
«ob ona»,
2.
n.
ag .
s li .
‘ob onca’,
3.
n.
ins .
‘o ez,
b o ’
( ez
pl.
gi klai,
ginklai).
Z
pb.
*gin- la-
<
pie.
*g""n- lo-
(pwk.
*g"*en-
‘bié,
azi@),
zob.
gin i,
gené i.
—
Fo macja
pok ewna
ps .
*Zedlo
<
pbs .
*gin-dla-
n.
‘na zad k ujacy
owadéw;
kolec,
cie n’,
po .
scs.
Zelo
‘xé po ’,
shi.
Zélo,
os.
Zdlo,
czes.
gw.
Zddlo,
pol.
zqd o
(gw. Zqd o
Zelazne
sie pa,
‘pé ok ag y
néz
do
zecia’).
—
D w.
begi iklis,
-é
‘bezb onny,
nieuzb ojony’,
apginklé
SD
« wie dza»
(syn.
pilis),
=>
apginklus
SD
«ob onny,
wa owny»,
mies elis
apginklus
SD
«mias eczko
ob onne,
cas el-
lum»,
gizélis,
-io
1.
‘czeladnik
w
wa sz acie
zemiesIniczym,
pomocnik
maj-
s a;
pomocnik
kowala;
pomocnik
m yna za;
pomocnik
kupca,
subiek , eks-
pedien
w
sklepie’,
2.
‘cz owiek
nie
umiejacy
usiedzieé
spokojnie
na
miejscu,
wie cipie a’
—
zapoz.
z
pol.
p zes .
gizel,
giezel
lub
wp os
z
niem.
Geselle.
—
D w.
ws eczne:
1.
gizas:
Mal ine
biida o
uz
gizq,
2.
gigas:
Ku
ama ninkas,
en
i
gigas.
Ejo
su
Sesiais
gizais,
obas
di bdamas.
glamZy i,
glamzy i
‘mia¢,
gnies¢,
mie osi¢;
zsuwaé,
spychaé
(do
kupy),
s ulaé,
o ulaé; ze¢
(bielizne
na
a ce),
p aé;
sciskaé
kogo,
b aé
w
objecia’.
Pa zac
synch onicznie,
jes
o
i e a yw
do
glem@iii
(zob.
glemz i),
podobny
do
kamsy i
=
kemsii,
a zy i
=
e zi i.
Diach onicznie
zag
jes
o
kauza yw do
in .
*glenZu
‘ aci¢
sz ywnos¢,
mieknaé’
<=
glez-
(zob.
gléz i),
znacz.
e ym.
‘sp awiaé, ze
cos
aci
sz ywnos¢’.
—
glamzdy i
‘miaé,
gniesé
—
o macja
q.
na
-s y-
do
glamz-:
*glamZs y i
>
*glamss y i
(degeminacja)
>
*glam-
s y i
>
*glamzdy i
(sono yzacja
m-s
>
m-zd,
po .
d ums y i
>
d umzdy i).
Aku
w o ny,
podobnie
jak
w
gldmzy i.
74
Uzupe mienia
do
SEJL.
Czesé
I
glébys
4
p.a.
1.
‘objecie,
amiona
obejmujace,
zymajace
w
uscisku’
(Jis
mano
glébyjé
numi e
‘Uma
w
moich
amionach’),
2.
‘na ecze,
p as
(sia-
na,
s omy),
zbi y
w
ksz a cie
poduszki’,
SD
glébys
Siéno
«wiecheé
siana»,
3.
‘dziecko’
(Me ga
su
glébi i
‘Dziewczyna
z
dzieckiem’.
T ijy
glébiy
mama
‘Mama
ojga
dzieci’),
4.
‘g upa,
g omada’,
5.
‘ods ep
miedzy
aczkami
kosy’.
Wa .
glébis.
Konk e yzowane
nomen
ac ionis
do
gléb i
‘obejmowaé
amionami’
(zob.).
—
D w.
glébia-da Ys
‘ en,
k o
zbija
siano
w
na ecza,
w
plas y’.
god6 i,
-ju,
-jau
1.
‘mySleé,
s a ajac
sie
cos
sobie
p zypomnie¢’,
2.
‘ oz-
myslaé,
ozwazaé’,
3.
‘zalowaé
kogo,
wspé czué
komu’,
4.
‘ oszczyé
sie
(0
odzicéw),
szanowac’,
pagods i
‘wspdé czué,
okazywaé
wspé czucie,
za-
owae’
(So us
alkanam
nepagédo).
S a sza
o macja
p s.:
godau
SD
« okuie
[syn.
mys au];
ozmyslam
sie,
namySlam
sie
[syn.
susimys au]»,
godau
apie
ky
SD
« adze
o
kiem»'°.
Odpowiednik
o .
gada ,
-dju
‘mySle¢,
zas anawiaé
sie;
oszezyé
sie,
s a aé
sie
0
co’.
Re l.
a sigod6 i
‘p zypomnieé
sobie
kogos;
p zy-
pomnieé
sobie,
k 6 a
d oga
péjs¢’
::
o .
a gada ies
‘p zypomnieé¢
sobie’;
dasi-
godau
SD
«domyslam
sie
czego»
(syn.
ispéju,
numanau,
sup un u),
p asigod6 i
‘nabyé,
kupié
sobie’.
—
Spo ne.
WczeSniej
by o
uwazane
za
zapozyczenie
ze
s ow.
gada i.
Zob.
ez
gds i.
—
D w.
nuogodus
SD
« ayca,
adny
Pan».
—
Neoosn.
godo-:
godo ojas
SD
« adziciel»
(syn.
sumany ojas),
dasigodo inai
SD
ad .
«domyslnie»
(syn.
jspé inai),
dasigodo ojas
SD
«domylacz».
—
Neoosn.
godoj-:
dasigodojamas
SD
«domysiny»
(syn.
ispéjamas,
ispé inas),
dasigod[oj]i-
mas
SD
«domys ,
do ozumienie
sie».
go gelis,
-é
‘pijak’,
z
dysymilacji
-
>
-l
w
*go -ge is.
Jes
o
z ozenie
au ologiczne
o
cz onach
apo onicznie
z éznicowanych,
po .
ema y
go -
o az
ge -
s. . gé i.
Model
z ealizowany
w
akich
z ozeniach,
jak
mdg-mogis,
maz-moiis
i
skdn-skonis,
kaza by
oczekiwaé
aczej
+ge -go is
niz
*go -ge is.
Po .
jednak
26l-Zalias,
gdzie
SW
Zol-
ko esponduje
z
go -.
gos i,
gos ii
(*god-s u),
godaii,
po .
a gds i
‘odwyknaé,
odzwyczaié
sie’,
e l.
a sigds i
1.
‘op zy omnieé,
ocknaé
sie,
p zyjsé
do
siebie’, 2.
‘p zypomnieé
sobie’
(Zi iu
i
nea sigos i1),
‘uswiadomi¢
sobie’,
susigOs i
‘zo ien owaé
sie’
(Po
alandeélés
susigodo,
be
jau
bu o
pe
élu).
Fo macja
*god-s u
jes
p aesens
inchoa ywnym
do
czas.
godé i
m.in.
‘p zypomina¢
sobie,
domySla¢
sie’.
g amny¢ios
a.
g amnycios
.
pl.
daw. gw.
‘Swie o
Ma ki
Boskiej
G om-
nicznej
(2.I1.)’
—
zapoz.
z
pol.
G omnice
.
pl.
(na
G omnice,
0
G omnicach).
‘©
B ak
wymienionych
o m
SD
w
LKZ,,
475.
25:
Wosciecn
SmoczyNski
Wa .
z
dysymilacja
mn
>
bn:
G abnycios,
-ycios.
—
g amnycia
a.
g amnycia
‘swieca
woskowa,
poswiecona
w
$wie o
Ma ki
Boskiej
G omnicznej’
—
za-
poz.
z
pol.
g omnica.
Wa .
g abnyéid,
g inéia
2
p.a.
gw.
1.
‘chalupa,
cha a
wiejska’,
2.
‘go sza,
cza na
izba
w
(ku nej)
chacie’
—
synkopowana
pos aé
wy azu
g iny¢id
(2
p.a.),
k é y
zo-
s a
zapozyczony
ze
s us.
g idinica
‘izba
p zeznaczona
dla
czeladzi’.
Po .
SD
g inycia
«izba
cza na,
hypocaus um». Wa .
g yny¢ia,
g incia.
—
D w.
g inéiska
oba
b.z.a.
‘ku na
cha a’,
g in elé
b.z.a.
‘ma a
cha a,
cha ka’,
cps.
g i i¢-pecis
‘piec
chlebowy’
(dos .
‘piec
s ojacy
w
cza nej
izbie’).
g iidas
‘zia no’:
a izés
g iidas
‘zia no
owsa’,
zwykle
pl.
g iidai
3
p.a.
‘zia -
no,
zboze’.
Odpowiada
wsch.- o .
g iids
‘zia no’
(lo .
li e .
g a ids
s.).
Rze-
czownik
wy wo zony
na
pods awie
bal yckiego
czas.
*g iaud-
::
*g iid-
‘ uc,
ubijaé
w
s epie
a.
moddzie zu’,
zob.
g iidu,
g iis i.
—
Cps.
g iid-galiai
m.
pl.
‘poslad’
(po .
galas),
pipi -g iidis
‘zia nko
piep zu’
(po .
pipi as),
ziém-g idziai
m.
pl.
‘ozimina’
(po .
ziemd).
g imdy i,
g imdau,
g iimdziau
1.
‘gnieS¢,
mie osié,
wpychaé
(aby
wie-
cej
wesz o
do
wo ka),
loczy¢’,
2.
‘p aé ac
w
eku’,
3.
‘os zyé
(siekie e)’
::
o .
g umdi
‘pchaé,
aca¢,
odpychaé’
(ob.
g umi
s.);
a g imdy i
‘zmiekezyé
(wymie)’,
sug iimdy i
‘w oczyé
do
wo ka,
do
pomieszczenia’.
Re l.
g imdy is
‘popychaé
sie,
sz u chaé
sie’.
In ensi um
na
-dy i
do
g im i.
Pa alele
na
SZ:
s iumdy i
=
s m i,
mindy i
=
min i,
pildy i
=
pil i.
—
Neoosn.
g umdy-:
g umdyklé
‘niecka
do
zamaczania
bielizny,
do
p ania’,
g umdyné
‘ a ka
do
p ania’.
gud i s,
-i
‘p zebiegly,
sp y ny,
chy y’
—
z
odnowienia
s a szej
o ma-
cji
giid as
s.
::
o .
gud s
‘mad y,
ozsadny’
<
pb.
*gud- a-,
p yma ne
adi.
b.
od
SZ
gud-, po .
gundi,
giis i
‘wp awiaé
sie
w
czym’.
Pa alele:
s ik as
(suk i s)
<=
s ik i;
mis as
(mis iis)
=
mis i;
s ip as
(s ip is)
=
s ip i.
—
D w.
gud éi a
c.
‘mad ala,
med ek’,
gud udlis
‘mad ala,
sp ycia z’.
Vb.
denom.
gu-
d du i
‘mad zyé
sie,
med kowae’.
guls ias,
-@
‘lezacy,
poziomy,
pochyly’,
SD
«padaiacy
na wa z»
<
*guls -ias.
Wa .
z
inse eja
k:
gulkscias.
D w.
gulscidkas
‘poziomnica,
p zy-
zad
do
us alania
poziomego
po ozenia’.
Zinnymi
su iksami:
guls -inas
a.
guls -inis
‘poziomy’.
Sq
o
o macje
u obione
od
neoosn.
guls -,
pochodzacej
z
eanalizy
b.
q.
*guls y i
do
gul i
(zob.).
Pa alele:
klapscias
=
*klups y i,
kniiips ias
=
*kni ips y i.
Czasownik
li .
*gul-s y-
by
odpowiednikiem
o .
guls i iés
‘czes o
sie
k asé,
polegiwaé,
zasypia¢,
leniuchowaé’,
luopus
guls i
‘pozwalaé
byd u
lezeé
na
pas wisku’.
Po .
lo ewska
neoosn.guls -:
guls a a
76
Uzupe nienia
do
SEJL.
Czesé
I
‘spa¢
o
niezwyk ych
po ach;
zmieniaé
jedno
pos anie
na
d ugie’
(po .
li .
p .
ka s a o
od
ku s -au i
=
ku s y i
::
ki i).
gumbas
1.
‘guz,
b odawka,
na oSl
na
odydze,
na pniu
d zewa,
sek,
b o-
dawka
na
ogé ku’
(po .
ez
gu ibq
d io i
‘pokazaé
ige’),
2.
SD
<uZuolins
gumbas>
«galas»
[‘na osl
na
lisciach
debu,
debianka’,
SLXVI],
3.
‘bulwa,
zg ubia a
czes¢
podziemnej
odygi
(ka o la,
bu aka)’,
4.
‘guz
na
ciele
ludz-
kim
lub
zwie zecym;
w zdéd’,
5.
SD
«g uczoly»
(syn.
no ikaulis),
6.
‘b6l
b zu-
cha,
kolka’,
7.
‘bél
macicy’,
8.
‘p zepuklina’,
9.
‘niedomaganie
sledziony’.
Jes
o
d w.
od
neopwk.
gumb-,
k é y
zos a
wyabs ahowany
z
p s.
in ig.
gumba
do
giib i,
isgib i
(zob.).
Znacz.
e ym.
‘wypuk osé,
wyb zuszenie’.
Odpowied-
nik
lo .
gumba
‘w z6d;
wzniesienie,
kupa’.
—
D w.
gumbiné
1.
‘seka y
kij’,
2.
‘zapiecek’,
3.
‘spiza nia’,
gumbuio as
‘pok y y
sekami,
guzami,
w zodami,
weziami
(0
nici)’,
SD
«g uczolowa y»
(syn.
no ikaulo as).
Cps.
gumba-ndsis,
-é
‘k o
ma
guzowa y
nos’,
gumba-sndpis,
-é ‘z
guzowa ym
dziobem
(0
gesi)’.
Vb.
denom.
gumb i,
gu ibs a,
guiibo
1.
‘ osnaé,
powiekszaé
sie
—
0
guzie,
o
bulwie’,
2.
‘nabie aé
cia a
-
0
dziecku’.
—
Inne
d w.
od
gumb-:
gumb ys
‘czesé
ja zma
wok6
szyi
wo u;
o,
w
czym
osadzony
jes
s e
na
a wie’,
gu ibu as
‘guz,
wypuk os¢’,
gumbii is
m.
bo .
‘piecio nik
ku ze
ziele,
Po en illa
e ec a’.
gunio i,
-ju,
-jau
‘goni¢,
pedzaé,
pobudzaé,
zmuszaé
do
biegania’
—
i e-
a yw na
-io i
od
SZ
gin-
/ gun-
‘gnaé,
pedzié’
<
pie.
*
g*n-
(SE
*g'en-,
odpowiedniki
ie.
s. .
gené i)".
Al e na ywny
e leks
SZ
gin-
widaé
i e .
ginid i
‘ ozpedzaé,
ozganiaé’
(zob.
gi i i).
—
SZ
gun-
ez
w
scs.
giina i
‘gnaé,
pedzié’
<
ps .
*giin-a-.
Z pochodzenia
jes
o
i e a ywny
in .
do
p s.
Zeno
(zob.
gené i).
—
D w.
pagunikis,
-iké
‘ch opiec
/
dziewczyna na
posy ki’.
—
Czy
u
naleza
n.
m.
Gimniai,
Paguniai?
g ioba
(1, 2,
4
p.a.)
1.
‘wiaz,
Ulmus’,
2.
‘ usz owanie
do
suszenia
siana’.
Wa .
dzukski
g iobas.
Odpowiednik
o .
gudba.
Bez
dob ej
e ymologii.
Do-
ychczasowe
po éwnanie
z
pol.
gw. gab
‘wiaz’
odpada
w
$wie le
wywodu
ps .
*g ab ii
>
p apol.
*g ab
>
*gab
>
gab
(po .
Bo y§
2005,
176).
Zob.
ez
giilba.
—
N.
m.
Guobai,
Guébé,
Guobiniai,
Gudbos,
Paguobys.
N.
z.
G ioba,
G iobu a,
Guopys
(z
synkopowania
*Guopupys
<
*Guob-upjys).
im -,
neoosnowa
wyabs ahowana
z
p e.
p .
pass.
is i as
‘wzie y’.
D w.
iméios
.
pl.
‘zapasy’,
im inai
ad .
‘w acznie’,
im ynés
.
pl.
‘zapasy’
(DP
“N.B.
Nie
nalezy
u
giiny ,
-1ju,
-ijau
‘gonié,
ganiaé,
pedzaé
(byd o,
swinie)’,
poniewaz
jes o
wa ian
do
gony i,
-iju,
-ijau
—
czasownika
zapozyczonego
z
pol.
gonié
(subs y-
ucja
&
w
miejsce
obcej
samog oski
6).
77
Wosciecn
SMoczynski
zapachu)’,
3.
.
‘wie cié
nos
—
p zed
kichnieciem’,
3.
.
‘dzioba¢,
ude zaé
dziobem,
d ubaé,
spulchniaé
ziemie’,
paku én i
‘po asko aé;
0
p aku:
dziobem
po uszaé
pi6 a’,
uzku én i
‘za asko a¢,
zameczyé
asko aniem’.
Re l.
ku én-
is
‘o
p akach:
d ubaé
sie
w
swoim
upie zeniu,
czyScié
pid a’,
i e .
ku iné is.
B ak
jes
osnowy
dla
ego
d w.
na
-en i.
Moze
on
byé
z
pochodzenia
badz
kauza ywem
(po .
kedén i
=
kedé i,
Siu én i
=
Si i é i),
badé
i e a ywem
(po .
ku én i
=
ku i).
Odpowiednik
o .
ku é
asko aé;
swedzi¢,
Swie zbié’,
ku i-
na
‘ asko aé,
ech aé’
(wa .
kudé ,
kudind ).
Pochodzenie
chyba onoma ope-
iczne,
podobnie
jak
w
wypadku
syn.
ka ul i.
—
D w.
ku ul¥s
‘ asko ki’.
laiskius,
-i
4
p.a.
‘md y,
go zkawy,
cie pki’.
Fo malnie
udno
od ywaé
od
Idiskas
‘lis,
ale
ozw6j
znaczeniowy
pozos aje
niezbadany.
—
D w.
laiskulys
‘go zkosé,
cie pkos¢’,
laiskimas
‘go zkawoéé,
go yczka’.
N.
z.
Leisk6né
(ei
z
ai).
Vb.
denom.
laiské i,
-ja,
-jo
‘nabie aé
go zkiego
a.
cie pkiego
smaku’.
—
D w.
z
me a eza
sk-V
>
ks-C:
laiks- is
‘md y,
cie pki’.
Tu moze
ez
n.
z.
Laiks é 2x,
n.
jez.
Leiks ikas
(ei
z
ai).
laizdy i,
laizdo,
laizdé
‘pa aé,
buchaé
za em,
palié
sie
wielkim,
silnym
plomieniem;
byé
ozognionym,
ozpalonym’,
sulaizdy i
‘ogniem
unices wi¢’:
Ugnis
sulaizdo
andenj
‘Ogie i
poch ania
wode’.
Po .
z
DP:
be
isados
laizdo
[pis.
< eizdo>]
ugnimi
Die iskos
meilés
‘ale
zawsze
pa aia
ogniem
Boskiey
mi loséi’.
Nesa
laizdé
ieskojime
malonés
meilé
‘Abowiem
pa a a
w
szukaniu
aski
milos¢’.
gal
mus
igelbé
izg
kamino
ugnies
laizdancios
‘moze
nas
wyba-
wi¢
z
komina
ognia
pa aiacego’.
i
imes
ing
peciy
laizdan j
(pis.
< éisda i>)
‘a
w zuca
ie
do
pieca
ognis ego’.
Jes o
q.
na
SO
i
z
su .
-s y i
(*lais y i),
k o y
w
pozycji
po
i
uleg
pe sewe acyjnemu
udéwiecznieniu
w
-zdy i
(po .
g aizdi
<
g ais ii,
éizdi
<
* eis i).
P yma na
osnowa
pozos aje
na omias
niejasna.
Mozna
ozwazaé
powiazanie
z
léis i
‘puscié’
(*lais-s y-)
albo
z
ligZ i
‘liza
(*laiz-s y-).
lak a
2
p.a.
1.
‘g zeda
w
ku niku;
d azek
w
kla ce
dla
p akéw’
( o .
lak a
a.
lak s
‘ku za
g zeda’),
2.
‘kojec
(gesi,
kaczy)’,
3.
‘o wo ek,
wylo
w
ulu
w az
z
lis ewka,
na
k é a
opadaja
pszczo y’,
4.
daw.
‘niska
awa
do
spania’
—
apo-
oniczny
d w.
na
- d-
z
lak-
jako
SO
do
lek-,
zob.
leki ,,
lék i
‘lecie@’.
Znacz.
e ym.
‘ o,
na co
p ak
opada
i
siada’.
Pa alele:
nas a
=
nes ,
a a
<=
ez.
‘8
W
wie zeniach
ludu
<laumé»
mog a
cz owieka na
Smie é
za asko aé.
Po .
Mano
sene-
lis
ienas
bijojo
aka o
me u
ei i
p o
pi i,
kad
laumé,
pi in
jsw edusi,
neuzku en y
jo
‘Mj
dziadek
ba
sie
iSé
wieczo em
sam
kolo
aéni,
zeby
«laumés,
zawidd szy
go
sobie
do
laini,
nie
za asko a a
go’.
84

Uzupe nienia
do
SEJL.
Czesé
I
Wa .
lak as,
lak é
o az
lak a
(po .
b as a
ob.
b as a).
—
Cps.
is a-lakciai
m.
pl.
‘ku za
Slepo a’.
lama ai
3
p.a.
m.
pl.
dapka
na
myszy,
szezu y’
::
o .
lama as
.
pl.
s.
—
sb.
pos b.
na
-a -
od
SO
lam-
do
lem-
(lém i),
po .
lamén i
m.in.
‘miaé,
mie o-
si¢’,
lémdy i
m.in.
‘gnies¢,
dusi@’.
Po .
su .
w
laka as
‘4achman’,
klapa é
‘desz-
czu ka,
w
k é a
ws awia
sie
mlon’.
Znacz.
e ym.
‘ o,
co
s uzy
do
duszenia’.
Zob.
ez
lama a
s. .
lém i.
las a
4,
2
p.a.
1.
‘p asia
kla ka,
kojec
na
gesi,
ku y,
kaczki’,
2.
‘miejsce
sk adania
jaj’
(wa .
Igs os,
I@s as),
3.
k ii inés
Iqs a
‘kla ka
pie siowa’,
4.
‘psia
buda’,
5.
‘no a,
dziu a’,
6.
‘licha
cha upa’.
Tu
jes
mozliwa
dwojaka
analiza:
1°
Igs- a
lub
2°
Igs -a,
poniewaz
w
g e
wchodzi
osnowa
we balna
*las y i
‘wlazié’,
wywodzaca
sie
z
q.
o
s uk u ze
*las-s y-.
To
q.
by o
de ywa em
na
SO
od
neopwk.
lis-,
zob.
lis i
‘lezé
do
S odka’*.
Pa alele:
spds y i
<
*spas-
s y-
(do
spés i),
*b as y i
<
*b as-s y-
(do
b és i,
b s i).
—
D w.
Igs élé
‘ko-
mé ka
oélinna,
zwie zeca,
cellula’
(=>
Iqs el ena
‘b onnik,
celuloza’),
Iqs ena
‘blonnik’,
Iqs yné
‘kojec;
psia
buda’,
Igs is
b.z.a.
.
‘o wo ek
w
ulu,
wylo
dla
pszcz6?’,
Igs a
‘p asia
kla ka’
(po .
lak a
ob.
lak a,
b as a
ob.
b as a),
Igs os
.
pl.
s.
(po .
wyzej
lgs os).
1aSas,
-d
s li .
‘kaleki,
u omny’,
DP
‘ulomny,
mdly,
niedos a eczny’,
SD
<luBas>
«nieca y;
niedo ezny,
u omny».
Bez
pewnej
e ymologii.
Na
pods a-
wie
i iskiego
wy azu
lonkko
‘kulejacy,
kulawy’,
k o y
uchodzi
za
pozyezke
z
bal yckiego,
wyp owadza
sie
Idsas
z
pie.
*lonko-
( anspona ),
zob.
F aenkel,
LEW
355
(s. .
lénas).
la duna
wsch.-li .
3
os.
p s.
‘jes
zdolny
do
owienia
myszy
—
0
kocie’
(in .
la du i)
—
o ma
a
p zeds awia
soba
denomina i um
na
-auna
od
adi.
laiinus
‘chciwy
na
owienie
myszy’
(co
zapozyczono
z
pol.
owny
‘dob y,
z eczny
do
ow6w’).
B zmienie
la duna
jes
godne
uwagi
o
yle,
ze
pochodzi
z
*layduna
<
*layn-duna
p zez
dysymilacyjny
zanik
n
(o-n
<
n-n)"*,
Pa ale-
le:
g iesingas,
énd é,
ugnis.
la 6nas
‘ up,
cia o
zma lego’,
DP
“‘ up,
Scie wo’
—
d w.
z
su .
*-ana-
od
zanik ego
sb.
“la a
‘zgon,
Smie ¢’.
To
os a nie
bylo
o macja
dewe balna
na
*Podobna
dwois osé
analizy
mo ologicznej
do yezy
sb.
b as a
‘b éd’
—
zaleznie
od
ego,
czy
widzimy
w
nim
d w.
od
b is i
(w edy:
SO
b as-
od
b is-
+
su .
- a-),
czy
a-
czej
d w.
od
zanik ego
q.
*b as y i
(w edy:
neoosn.
b as -
+
su .
-a-).
'
O ebski
(1934:
325).
B ak
jes
czas
la du i
w
LKZ,,
192.
i
85
Wouciech
SMoczyNski
SO
la -V
do
lidu is
‘p zes aé,
us aé’
(zob.).
Znacz.
e ym.
‘uma y’.
De ywacja
la énas
=
*la a
znajduje
pa alele
w
ligdnas
zm.
‘cho y’
=
liga
‘cho oba’’’.
Rzadki
wa .
lia énas
ma
naglos
wy 6wnany
do
czas.
lidu is
(e ymologia
lu-
dowa?).
—
An ekonsonan yczny
al e nan
SO
widaé
s p .
aulad
‘um ze@’;
do
ego
*aula an-:
aulauuns
p e.
p .
ac .
‘uma y’
(kon ahowane
aulauns),
acc.
pl.
aulauusins,
aulauwussens
‘uma ych’
(kon ahowane
aulausins);
au-
lausennien
da .
sg.
‘Smie é’.
—
D w.
la éniné
‘kos nica,
upia nia’,
cps.
la én-
misé
‘msza
zalobna’,
la én- iikis
m. gw.
‘konduk
pog zebowy’
(po .
ik i).
lékS as,
-@
‘pologi,
spadzis y
i
oz ozys y,
lekko
pochyly,
nies omy
(o
b zegu
zeki,
0
zboczu);
p y ki
(0
ale zu);
p y ki
(o
miejscu
w
wodzie);
po-
wie zchowny,
banalny,
pus y
(komplemen )’.
Wa .
lék&nas
‘lekko
pochyly,
nies omy
(o
dachu)’.
Odpowiednik
o .
lézns,
lézens
‘p aski,
6wny,
nies o-
my’
zaleca
ekons ukeje
o m
pli .
“léz-na-,
“léz- a-,
u obionych
od
pwk.
*léz-
<
pie.
*leh,g"-
(po .
s isl.
ldg
‘niski’),
z
czego
li .
*léZnas,
*léS as,
z
inse cja
wela na:
lékgnas
(zam.
+légznas),
léké as.
Za a a
in onacji
li .
nie-
wyjasniona.
Niejasny
pozos aje
s osunek
wzgledem
czas.
loZé i
‘o
zbozu:
po-
k asé
sie
na
ziemie,
wylec’.
—
Od
léks as
u wo zono
neol.
léks é
1.
‘ ale z’
(dla
zas apienia
zapozyczonego
olie ka),
2.
‘szala
wagi
uchylnej’,
3.
‘p zed-
mio
podobny
do
ale za’
(wa .
léks é),
=>
léks élé
‘ ale zyk,
spodek’.
limén i,
liména,
liméno
1.
‘ asié
sie,
p zymilaé
sie
— 0
psie,
kocie’,
2.
‘me -
daé
ogonem’,
3.
‘lizaé
-
o
psie’
(Kada
pa eisi,
suo
jau
i
liména
au
ankas
‘Kiedy
w acasz,
pies
od
azu
lize
ci
ece’),
czes o
e l.
limén is,
p isilimén i
‘ asié
sie’.
Najp awdopodobniej
jes
o
wa .
me a e yczny
do
milén i
‘me daé
ogonem’,
e l.
milén is
‘ asié
sie,
p zymilaé
sie’.
Zmiana
m-I
>
I-m
jak
w
mili-
nys
>
liminys.
Czas.
mil-én i
nalezy
jako
de e ba i um
do
mil i
I.
1izé
‘ opa a,
na
k é ej
sie
wsuwa
chleb
do
pieca’,
SD
<lizie>
« opa a
chlebowa»
(wa .
ligia,
liza)
::
o .
lize,
liza
1.
opa a
chlebowa’,
2.
‘jezyk’.
Fo macja
na SZ
liz-
do
liez-,
jak
w
lieziil,
liéé i
‘liza’.
Pod
wzgledem
apo o-
nicznym
p zypomina
bi e,
pliké,
Zlibé.
Pa alela
semazjologiczna:
ac.
li(n)gula
4yzka,
opa ka’
::
linge e
‘lizaé,
oblizywa¢’,
po .
F aenkel,
LEW
383.
Po .
ez
o .
pa adi
lizinu ‘pokaz
jezyk’.
loma
I
4
p.a.
‘obsza
ziemi,
dzia ka
ziemi,
kawa ek
(g un u),
pas,
zagon;
wylysia y,
wypalony
kawalek
aki
a.
pola;
kawa ek
(myd a)’
—
o macja
Po .
jeszcze
gel énas
“Z6l y’
=
gel a
‘z61 oSe’,
audénas
‘cze wony’
=
auda
‘cze -
wien’
o az
n.
z.
Liepéna
=
liepa.
86
Uzupelnienia do
SEJL.
Czesé
I
dewe balna
na
WSO
*lam-
do
lemi ,
lém i
(zob.).
Pa alele:
o d
::
é i,
o a
::
é i.
Pok ewne
Idmdy i
‘zginaé
i
ama’,
lama as
‘kawa ek’,
l iomas
‘ezesé,
dola;
dzia ka
ziemi’.
Znacz.
e ym.
‘ o,
co
zos a o
odlamane,
od a-
mek’
=
‘kawa ek’.
—
D w.
lom io as
1.
‘niejednoli y,
w
pos aci
kawa kéw,
g udek’
(Lom io as
s ies as
bus,
jei
neissuksi
ge ai),
2.
‘ogo ocone
—0
miejscu
nie
pok y ym
zbozem’
(Sime
ugiai
lomuo i:
sniegas
isguléjo),
3.
‘niejednoli ej
ba wy
(nici,
sukno)’,
p alémé
‘ yse
miejsce
na
lace
lub
w
zbozu’.
loma
II
4
p.a.
‘zag ebienie
na
polu,
do ;
nizina,
ko lina’.
Odpowiada
o .
lama
‘miejsce
nisko
po ozone
na
polu
a.
ace,
ka uza,
ma y
s aw
lesie’.
Bez
e ymologii.
Ewen ualne
powiazanie
z
lomd
I
zak ada oby
wyjscie
od
znacz.
e ym.
‘zalamanie,
uskok
ziemny,
zapadlisko
w
g ucie’.
—
D w.
lomé
‘wkle-
s osé,
zag ebienie’,
lomis
‘pa éw,
ja ’
(=
jlomia i
ad .
‘nizej,
glebiej’),
lomus
‘nisko
po ozony’,
lomiaii
ad .:
Cia
kalniau,
e
lomiau
‘Tu
wyzej,
am
nizej’.
lui i:
suldi i, -ldja,
-lijo
‘zaszezeka@,
np.
Neik
—
gali
Su a
suldi i,
i
iSgi s
‘Nie
idZ,
pies
moze
zaszczekaé
i
us ysza’.
Lii e
sulujo
Sunes
‘Rozszczekaly
sie
psy’.
Zapewne
od
dzwiekonasladowczego
pwk.
lui.
Bez
zwiazku
l6 i
‘szcze-
kaé’
<
pie.
*leh,-.
—
Neopwk.
luj-V
(=
p s.
lija):
luja
‘szczekanie;
niep zy-
jemna
mowa’,
lujiis
‘(pies)
k é y
ezes o
szczeka’,
SW
lij-V:
lij o i
‘szczekaé’,
isliij io i
‘szczekaniem
wypedzi¢’.
luska
2
p.a.
‘ upina,
obie ka’
—
zapoz.
z
bl .
luskd.
D w.
luskana
‘ upina;
upiez;
uska
ybia’
(wa .
liskena),
liiska a
‘ uska
ybia’,
liiska as
‘s zep,
ach-
man’.
—
D w.
lizgana
1.
‘ uska
ybia’
(wa .
do
liskana),
2.
‘ upina,
sko upa’
Swiadezy
o
obecnosci
wa .
“luzga
—
zapoz.
z
bi .
luzgd
‘ upina,
uska””.
li as,
-d
‘k é konogi
(np.
o
ku ze)’
—
od
in e i.
la i
W i,
opisujacej
chwiejny
chéd
kaczki
a.
ku y.
—
D w.
li is,
-é
‘k 6 konogi
p ak
a.
zwie ze’,
2.
‘k é konogi
cz owiek,
cziowiek
ma y
i
g uby’,
3.
‘k os
nie uchawy,
k os
zaniedbany’,
=>
b.
denom.
lu én i
‘isé
kiwajac
sie,
is¢
jak
kaczka;
dep aé,
a owa¢’;
lu iké
‘ku a
k 6 konoga;
ma a,
k epa
kobie a’,
lu iza
c.
‘cz owiek
na
k é kich nogach’,
ld uzis,
-é
‘k é konoga
is o a
(ges,
gesio ,
Swinia),
>
b.
denom.
li uzio i
‘is¢
z
udem,
p zechylajac
sie
z
nogi
na
noge’
(wa .
lu i Zio i).
luzgé i,
lizga,
luzgéjo
‘po uszaé
sie;
ko ysaé
sie’
(Kad
pa Sas
bég,
ad
ausys
lizg),
caus.
lizgin i
1.
‘po uszaé
czyms
zwisajacym,
po zasaé,
zw .
po uszaé
"7%
ego
powodu
mniej
p awdopodobny
wydaje
sie
wywod
liizg-ana
od
czas.
liigz i,
liizga,
palizgo
‘zwisnaé,
opasé
(0
uszach
swini)’ u
$.
Amb azasa
(1993°
95).
87
Wosciech
SmoczyNski
uszami
(0
Swini,
k owie,
psie),
po usza¢é
ogonem,
me da¢’,
2.
‘zachecaé,
po-
budza¢,
dawaé
impuls
do
czego’,
pa liizgin i
‘z
udem
p zyniesé
(0
pelnym
wiad ze
mleka)’.
Osnowa
ych
o m
jes ,
jak
sie
zdaje,
in e i.
*luzgu
luzgu,
opisujaca
ko yszace
sie
p zedmio y.
Po .
in e i.
lazgu lazgu
w
zdaniu
Lazgu
lazgu
i
nuliizgino
uscius
nésius.
—
Obok
ego
lazgé i
‘glosno méwié¢;
opo aé
na
wie ze
(0
ladze)’,
lazgin i
‘po uszaé
czym,
ko ysaé
(kolyska,
naczyniem
z
plynem);
wywieszaé
jezyk
(o
psie)’,
isldzgin i
‘wymyé
(naczynia)’,
jak
éw-
niez
ldzgu i
in .
‘zwisa¢
i
po uszaé
sie’,
.
‘ko ysaé
czym,
bel aé
p yn;
p u-
kaé
bielizne
w
sadzawce’.
maka yéCia
s li .
‘ga ka
na
szczycie
wiezy
koScielnej’,
po .
i
pas a es
jj
an
maka icias
angu
i saus
Ba%nycias,
a é
jam
WP
97,,,,
‘i
pos awiwszy
go
na
makowicy
na
szczycie
koscio a,
zek
do
niego”*.
Zapoz.
z
pol.
daw.
makowica
‘ga ka
na
szczycie
wiezy’,
ez
‘glowica
kolumny,
a chi ek oniczne
zwienczenie,
ozdobny
wie zcholek
czegos’
(SLXVI).
malda
4
p.a.
‘modli wa’,
SD
ez
«p osba»,
po .
‘p ézna
gadanina’;
i3malda
ja muzna’.
SD:
aka iné
malda
«nieszpo »
[‘naboze is wo
odp awiane
wie-
czo em’],
unks y os
maldos
BagnyCcios
«ju znia»
[‘modli wy
b ewia zowe
od-
p awiane
w
nocy
lub
p zed
Swi em’].
Nomen
p yma ne
z
su .
-a-
i
SO
mald-
do
meld-,
po .
meldzii1,
meis i
‘p osié,
blaga¢’.
Znacz.
e ym.
n.
ac .:
‘ i
blaganie’. Pa alele:
balda
=
béldziu,
d aba
=
d ebi i,
na sa
=
ne Siil.
maldybé
‘nabozens wo’,
maldingas ‘nabozny,
pobozny,
bogobojny’,
maldiis
“‘p zeblagalny
-
o
Bogu’
(po .
kalbus,
Zad is),
cps.
maldd-knygé
‘modli ewnik’
(po .
knygos).
man a
4
p.a.
‘mienie,
mienie
uchome,
sp ze y
domowe,
upiecie,
ma-
na ki;
kapi a ,
pieniadze;
pozy ek’
—
wy az
zmudzki,
bedacy
zapozyczeniem
z
o .
ma i a ‘mienie;
bogac wo’,
nekus ama
man a
‘mienie
nie uchome’,
pl.
man as
‘ zeczy;
dziedzic wo’.
—
D w.
man ingas
‘majacy
duzo
mienia,
boga-
y’.
Tu
ez
p ama na:
Da é
gy uolj
an
p ama nés,
.y.
p adzios
gy enimo
‘Dali
bydle
na
zagospoda owanie
sie
/
na
pocza ek
zycia’
—
z
me a ezy
“p a-
man a.
Vb.
denom.
mdn au i
‘leczyé,
ku owaé’,
mdn a o i
‘leczy¢,
ma i y i:
numa i y i
‘wy udzi¢’,
man é i
1.
‘leczyé’,
2.
‘ko zys aé
z
czego’,
isman 6 i
‘k zywdzié,
wyko zys ywa¢’,
p asiman é i
‘wzbogacié
sie’.
man is,
-i
‘wygodny,
po eczny;
zwawy’,
SD
mun us
«po zadny,
g zeczny,
agny»,
nemun us
«nieg zeczny,
niesposobny,
nieksz a owny».
Niejasne.
28
B ak
wzmianki
o
ym
wy azie
w
LKZ, u
F aenkla,
LEW
i
u
Ska ddiusa
(1931).
88
Uzupe nienia
do
SEJL.
Czesé
1
ma ka
4
p.a.
1.
‘zag ebienie,
dé
z
woda,
moczyd o’
(wa .
me kda),
2.
‘pewna
ilosé
zamoczonego
Inu’,
3.
‘czas
moczenia
Inu’
(Jau
liny
ma kés
lai-
kas),
4.
‘p zemoczone
ub anie’,
5.
‘s o a,
plucha’,
6.
‘pa ne
powie ze,
du-
cho a’.
Odpowiednik
o .
ma ks
‘moczyd o’.
P zyk ad
{ma ka,
k é e aczy
w
sobie
zy
znaczenia
dewe balne:
1.
‘zamaczanie’
(n.
ac .),
2.
‘moczyd o’
(n.
loci),
3.
‘ o,
co
zamoczono’
(n.
ei),
wskazuje
na
o,
ze
w
wypadku
ma ka
nazwa
miejsca
czynnosci
jes
pochodna
konk e yzacji
nazwy
czynnosci
‘zamaczanie’.
Fo macja
na
SO
do
me k-
/
mi k-
‘moczyé,
zamaczaé’
(zob.
me k i),
nie
wiadomo
ylko,
czy
ma
ona
cha ak e
p yma ny,
czy
jes
aczej
d w.
pos we balnym
od
ma ky i
‘ zymaé
w
s anie
zamoczonym’.
Tego
o-
dzaju
dwuznacznosé
zwiazana
jes
owniez
z
akimi
o macjami,
jak
b ada,
klampa,
lanka,
anka.
—
D w.
ma kinas
‘p zemoczony,
zmoknie y’,
ma kinis
a.
ma kinis
‘s uzacy
do
p zygnia ania
Inu
w
moczydle
(kamien)’,
ma kla
‘mo-
czyd o;
b o o’
(=
ma kl6 i
‘ obié
cos
d ugo
i
niedbale,
pa aczy@’,
e l.
‘b u-
dzié
sie,
walaé
sie’,
ma klé as
‘ub udzony,
u y lany’),
ma kus
‘moczacy
na
wsk oég
-
0
deszczu’,
ma kiis
linai
m.
pl.
‘len,
k é y
sie
wymoczy
szybko
i
dob ze’.
cps.
kandp-ma ka
‘zag ebienie
do
moczenia
konopi’
(po .
kandpés),
lina-ma ka
a.
lin-ma ka
‘zag ebienie
do
moczenia
Inw’
(po .
linai),
ma kd- ie é
‘miejsce
(na
jezio ze),
gdzie
moczy
sie
len’.
Vb.
denom.
ma kin i
‘moczyé
w
moczydle’,
suma ka o i
‘zlaé,
p zemoczyé
—0
deszczu’.
—
N.
jez.
Ma kélis,
n.
z.
Ma kija,
Ma kelyné,
cps.
Kanapia-me kis
(me k-
z
ma k-).
maslé
4
p.a.
gw.
‘zagadka’,
np.
UZminsiu
daba
okiq
masle,
kad
nei
ienas
nea spés a.
Minu
minu
masle,
ka é
eza
piisle.
Analiza:
mqs-lé,
d w.
z
su .
-lé
(po .
mjslé)
od
neopwk.
mqs-,
k o y
wyabs ahowano
z
czas.
mas y i
‘zgady-
waé
zagadki’
(zob.).
—
D w.
m@sliskas
‘zagadkowy,
niez ozumia y’.
ma a as,
ma d as
1.
‘mo owid o,
p zy zad
do
odmie zania
i
zwijania
w
mo ki
nici,
p zedzy,
szpaga u’,
2.
‘p zy zad
do
sk ecania
pow oz6w,
pe ’,
3.
‘na zedzie
do
bicia:
ba ,
pow éz,
ézga,
kij’,
4.
‘ké ,
d ag’,
5.
‘d agal’.
Takie
s osunki
mo ywacyjne,
jak
s aba as
=
s abas,
Z@ga as
=
Zagas
zalecaja
ujaé
mda a as
jako
denominalny
d w.
z
su .
-a a-
od
sb.
*ma as,
po .
ma as
‘mia a’
(zob.
ez
ma y i,
més i).
—
Vb.
denom.
ma a io i
‘machaé,
wymachiwaé
(ki-
jem,
ba em),
machaé
ogonem;
szybko
méwié,
paplaé’.
maiimedis,
-dzio
‘mod zew,
d zewo
iglas e
La ix’
—
ksiazkowe,
b ak
Swiadec w
s li .
i
gwa owych.
Niby-z ozenie
mau-medis,
po .
médis
‘d ze-
wo’.
Pochodzi
ono
z
po owicznego
p zek adu
pol.
wy azu
mod zew,
k é y
zos a
p zez
Li winéw
zin e p e owany
jako
cps.
mo-d zew.
Cz on
li .
mau-
89

Wosciecn
SmMoczyNski
jes
subs y ucja
pol.
segmen u
mo-,
subs y ucja
o
yle
dziwna,
ze
s osunek
dzwiekowy
pol.
::
li .
au
spo yka
sie
ca kiem
wyja kowo,
po .
n.
m.
pol.
Opi o- oki
=
li .
Apy a-laukis.
—
Wa .
mél-medis
pokazuje
w
I
cz onie
adi.
mélas
‘niebieski,
mod y’,
wyglada
wiec
na
p zek ad
z
pol.
mod o-d zew
‘La-
ix’
(gwa owe
z
Mazowsza,
po .
Bo y$
2005,
335).
mazg6 i,
-ju,
-jau
‘my¢,
zmywaé’,
SD!
mazgoju
«myie;
umywam»,
SD
«umywam
co»,
numazgoju
SD
«oczys¢iam
co
[syn.
nuplaudziu];
odmywam
co;
omywam».
Odpowiada
o .
mazga ,
-dju
‘myé,
p ukaé’
<
pb.
*mazg-a-
—
i e a i um
a.
causa i um
z
su . -@-
i
SO
mazg-
do
mezg-,
jak
w
zanik ym
p s.
*mezg i
‘zanu zam’,
*mezg ios
‘zanu zam
sie’.
Po .
mezgil,
mégz i
‘wiazaé,
spla aé’.
Co
do
ak owania
pie wo nej
g upy
*-sg-
po .
ezgil
s. .
égz i.
—
Re l.
mazgé is
‘myé
sie’,
mazgojuosi
SD
«myie
sie»
(syn.
p ausiuosi,
pe iuosi).
—
D w.
nemazgo as
SD
«nieumy y»,
pdmazgos
.
pl.
‘pomyje’
::
o .
samazgas
s.,
=>
pamazginé
‘do
lub
naczynie
na
pomyje’;
mazgé e
‘zmywak,
Scie ka’,
daw.
mazgo u é
SD
«miednica
[syn.
lakoska,
k aus u é);
oczyséialnia
[syn.
nuplaus u é];
umywadInik,
umywalnik,
lawa e z»
(po .
p aus u é
‘miedni-
ca’
=
p aiis is).
Po .
n.
m.
Mazgiai.
mazkas,
-@
wsch.-li .
‘ma y,
d obny’
(Laziinai),
ez
SD
<ma kas>
«d ob-
ny»
—
wa .
z z
w
s osunku
do
o my
gw.
mdaZkas,
-d
s.
(Laz inai).
Budowa:
maz-kas,
d w.
od
maZas
‘ma y’.
—
D w.
mazk-ickas
‘ba dzo
ma y’,
mazk-ickas
‘dosé
ma y,
male iki’
(po .
su .
w
mdiickas
‘ma y’).
mazan iés:
o ma
gen.
sg.
na
-ies
do
niezachowanego
nom.
sg.
*mazan is,
ukazujaca
sie
w
zw o ach
p zyimkowych
i§
mazan iés
a.
nuo
maxan iés
‘od
ma-
ego,
od/z
dzieci is wa’.
Do
ego
wa ian y
z
konicéwka
-és:
i
/
nuo
maza i és
lub
i
/
nuo
magan és
o az
z
a ema yczna
ko icéwka
-es:
/
nuo
maxan és.
Po .
i§
maze is
s. .
ma%end.
—
Analiza
*maz-an -
(od
m@Zas
‘ma y’).
Fo man
zadki
w
wy azach
pospoli ych
(po .
g ama i as,
lama i as,
ama i as,
adi.
iiks an as),
czes y
na omias
w
hyd onimii
(po .
np.
n.
z.
Alan as
i
Alan a,
K a&a i é,
Usa i é,
Z a an a,
n.
jez.
Sla a i as).
maziamaZé
SD
«ma oéé
liczby»
(syn.
mazybé)
—
z ozenie
au ologiczne,
aczace
w
sobie
dwie
osnowy,
na
-
i@-
i
na
-é-,
o
unkeji
zeczownika
ode wa-
nego
‘ma os¢’,
u wo zonego
od
p zymio nika
mdZas
‘ma y’
(zob.).
Pa alela
o malna:
p adzia-p adis.
Co
do
znaczenia
po .
niéka-niekis.
ménas
1.
‘ksiezyc’
(Regi,
kokis
didelis
ménas),
2.
‘miesiac’
(Me gai ei
bu o
du
ménai)
—
d w.
ws eczny
mén-a-
od
ménuo,
ménes-
(zob.).
—
D w.
ménillis
‘ksiezye’
—
o macja
bez
odcienia
deminu ywnego
(ménillio
uz emimas
‘zaé-
90
Uzupelnienia
do
SEJL.
Czesé
I
mienie
ksiezyca’),
=
meén iliskas
‘ksiezycowy’.
Z
innymi
su .:
ménélis
‘ksie-
zyc’,
méniiikas
a.
méniikas,
méni is
s.
Zob.
ez
paménai.
méné,
mené
gw.
1.
‘komo a,
spiza nia’,
2.
‘lepszy
pok6j,
Swie lica’
—
jes
wynikiem
dep e igowania
wy azu
p iemené
‘p zedsionek’
(zob.).
Pa alele:
démé
=
n iodémé,
Slaimas
<=
a ilaimas,
aika
<=
sdn aika.
men i is,
-io
1.
‘ma ewka,
lopa ka
do
mieszania,
do
macenia
plynéw’,
2.
‘ huczek
do
ka o li’,
3.
nazwa
éznych
oslin.
Wa .
men u is,
men u ys,
men u é.
Odpowiednik
o .
mie u s
a.
mié u is,
mie u is
‘ma ewka’.
Fo ma-
cja
na
-u -
badz
od
sb.
men é
‘ma ewka’,
badé
od
osnowy
czas.
men -,
po .
men ci l,
més i
‘mieszaé
make
z
woda,
maci¢’.
Po .
su .
w
kybu ys.
mé igau i,
-auju,
-a au
‘zamie za¢é,
mieé
zamia ’
—
z
udzwiecznienia
*meé ik-au i
(po .
lenciiigas
<
*lenci ikas).
Wa .
mé ikau i
‘p zypuszcza¢’.
Dwuznaczne.
Po
pie wsze
moze
o
byé
eksp esywny
wa ian
do
mé au i
m.in.
‘oglada¢;
zamie zaé’
(zob.
mé a),
u wo zony
neosu iksem
-ikau i,
jak
np.
w
meilikdu i
=
meilikis,
ipcikau i
=
ipéikas.
Po
d ugie
moze
o
byé
b.
denom.
do
zanik ego
n.
ag .
*mé -ikas
‘ en,
k 6 y cos
zamie za’.
B ak
osno-
wy
nominalnej
na
-ik-
s wie dza
sie
owniez
w
wypadku
czas.
mainikdu i,
pelnikdu i,
samdikdu i.
mie ass li .
‘pokéj,
pax’,
np.
Duok
mie q
a p isy
pany,
a p
ka aliy
i
kunigaisciy
MZ
‘Daj
pokéj
miedzy
wszys kimi
panami,
miedzy
k élami
i
ksia-
ze ami’.
Wy az
en
uchodzi
—
w az
z
odpowiednikiem
o .
mié s
‘pokéj,
spo-
k6j, cisza’
—
za
p apok ewny
ze
scs.
mi ii
‘pok6j,
eip i n',
<
pbs .
*méi a-
<
pie.
*meiH- o-.
Gdyby
o
by o
zapozyczenie
s owia iskie,
b zmia oby
+my as
(po .
é¥s as).
Znacz.
e ym.
‘po ozumienie,
zgoda’.
Po .
z
innym
su .
mielas
‘mi y,
kochany’,
SZ
mylas
s.
::
ses.
mil i.
minia
4
p.a.
‘ um,
zesza’,
DP
‘ zesza,
huszcza,
hum
,
cizba’,
SD
«ciz-
ba,
u ba;
g omada
[syn.
k ii a,
daugelis];
um,
uszcza»
—
d w.
dewe bal-
ny
z
su .
-id-
od
min-, po .
mini l,
min i
‘dep aé,
miaé@’.
Fo macja
ypu
Zinid,
91
Wosciecn
SmoczyNski
kandzid,
aldzid.
Znacz.
e ym.
‘dep anie,
a owanie’
=
‘Scisk,
lok”’.
Po .
jeszcze
ie y
da au
pe
miniy
SD
« um
czynie,
umuie,
submoueo
u bam»
[ um
czynié
‘ obié
wolne
miejsce,
p zejscie’,
L.].
—
D w.
miniomis
ad .
SD
«g omadno,
g omada»
(syn.
pulkais,
um ais).
mislé
4
p.a.,
mjslé
2
p.a.
‘zagadka’
—
d w.
z
su .
-lé od
neopwk.
mis-,
po .
imjs i
‘zgadnaé,
odgadnaé
zagadke’,
pamis i
‘zadaé
zagadke’
s. .
mqs y i.
Wa .
mislid,
misl¥s.
Pa alele
s owo wo cze:
juslé,
k imslé,
piislé.
Wa .
na
SO:
mqslé
(zob.).
—
D w.
mislingas
‘zagadkowy,
nieodgadniony’,
mjsliskas
‘zagadkowy,
niez ozumia y’.
Vb.
denom.
misliné i
‘czes o
zgadywaé
zagadki’,
misly i,
-iju,
-ijau
‘zgadywaé
zagadki’.
méliau as,
-a
‘uwalany,
pomazany
glina’
—
gw.
d w.
od
midlis
‘glina’
(zob.),
ciekawy
yle,
ze
zos a
u wo zony
zadkim
neosu iksem
-au as,
wy-
abs ahowanym
w
ypie
pandu as
=
pandu i
(zob.
pond).
Su .
-au -
ukazuje
sie
6wniez
w
ma e iale
onomas ycznym,
po .
1°
nazwiska
Gédau as,
Vyniau-
as,
2°
nazwy
zeczne
Ein-du as
(obok
ego
jes cps.
Ein-upis),
Viesn-au as,
Vézg-au as
a.
Vosg-au as
(obok
cps.
Vézg-upis).
mugé i,
mugi,
mugéjau
‘d ze¢,
dygo aé,
zas¢
sie
(z
zimna,
ze
s achu);
zachowywaé
sie
niespokojnie’,
caus.
migin i
‘po uszyé
co;
wp awiaé
w
uch,
popedzaé
(konia),
nagli¢
do
obo y;
podciagaé
(spodnie)’,
e l.
miigin is
‘p ze-
pychaé
sie,
obiac
plecami
i
okciami’.
Odpowiedniki
o .
mudzé ,
mudzu
‘ u-
szaé
sie,
oié
sie’
(wa .
mudzé ,
mudZu),
caus.
mudzind
‘mieszaé,
p zew acaé,
pla aé’.
Bez
e ymologii.
B ak
e leks6w
SE
miaug-,
SO
+maug-.
—
Nomi-
na:
apmugé
‘k owa
goniaca
sie
za
buhajem’,
apmugys
‘cz owiek
na a ezywy,
gwa owny’,
m igé
(zob.).
Po .
o .
mudzi
m.
pl.
‘wszys ko,
co
sie
oi,
m owi;
obac wo,
owady’,
wa .
na
SW:
midii
s.
nai a
4
p.a.
1.
‘lekka
cho oba,
p zejsciowe
niedomaganie’,
2.
‘d ugo-
wa a
cho oba’
(wa .
nai é).
Z
w é nym
ei:
nei d
‘wycie iczenie
w
cho-
obie;
cho oba ne wéw’
(po .
Sei d,
Seima).
Vb.
denom.
nai y i,
-iju,
-ijau
‘ epié,
gnebié,
znecaé
sie’,
nai o i,
-ju,
-jau
‘ epié,
niszezyé,
d eczyé,
gnebie’
(wa .
nei o i),
apsinai o i
‘sk zywdzié
sie
nawzajem’.
—
Li .
nai -
by o
ze-
'°
Wa pliwe
jes
pok ewie is wo
wy azu
minia
ze
ses.
miinogil
‘mnogi,
liczny,
wielki,
noA c’
o az
goc.
manags
‘niejeden,
liczny’,
s i .
menicc
‘ob i y,
czes y’,
co
p zyjmowa
np,
T au mann
(1923;
189),
—
Pa alele
znaczemiowe:
kamsa
‘Scisk,
ok’
<=
kuns i;
spiis is a.
spis is
‘Scisk,
ok,
hm’
=
spdus i;
sdng ad s
‘ ok,
Scisk’
=
sug iis ;
pol.
cuz-
ba
‘wielka
liczba
s loczonych
ludzi’,
s pol.
ciszezba
‘Scisk,
lok'
<
* iS¢-iba
od
-ciskaé
‘gniesé,
hoczye’.
92
Uzupe nienia
do
SEJL.
Czesé
I
s awiane
ze
SE
*nei -
w
o .
nié a
a.
nie s
‘obelga,
szcze s wo;
poga da’
(=>
b.
denom.
nié a
‘lzyé,
zniewazaé
s owami;
poga dzaé’).
Dalszy
wywod
niepewny.
nakabis
m.
‘diabe?
—
p zez
degeminacje
z
*nak-kabis
<
*nag-kabis,
z o-
zenie
z
naga
‘pazu ,
szpon’
i
kab-
jak
w
kabé i
‘wisie¢,
zwisa¢’.
Od
ego
sk é
hipoko ys yczny
nak-,
o
czym
$wiadezy
d w.
ndk-sis
‘diabe?’.
na as
‘wegie
domu,
ég,
ka ’
(nd o
akmué
‘kamien
wegielny’)
—
d w.
z
su .
- a-
i
SO
na -
od
ne -
w
znaczeniu
‘sczepiaé,
aczyé
(belki)
w
miejscu
ze kniecia’,
zob.
né i
II.
Znacz.
e ym.
‘spojenie,
wiazanie’.
Odnosi
sie
ono
do
budowli
s awianej
echnika
z ebowa,
gdzie
belki
sa
aczone
na wez ach
za
pomoca
w eb6éw,
po .
nas epujace
zdania:
T obos
kampus,
qs us
né i.
Medine
iobq
gali
pe
dienq
suné i.
Langy
émai
p i alo
bii i
sanda iai
sune -
i
kampuose®®.
W 6 nie
czas.
suné i
opisuje
kons ukcje
z
kamienia:
K osnis
sune a
i
akmeny
‘Piec
pos awiony
z
kamieni’.
—
Inne
nazwy
‘weg a’
o
ke éid,
ke é
(s. .
ki s i)
o az
sqspa a
(s. .
spi i).
—
N.
m.
Na ai,
Na as,
Na a a,
Na élis.
nas a
4,
2
p.a.
‘ o,
co
sie
p zenosi,
zwykle
na
plecach
(pewna
ilosé
sia-
na,
s omy,
ch us u,
d zewa),
cieza ,
b zemie’,
o .
nas a
‘cieza ’
—
o macja
z
su .
- d-
i
SO
nas-
do
neS-,
zob.
nes ,
nés i
‘nies¢’.
Pa alele:
az a
=
éz i,
s a;
umocowana
na
dwu
ekach
sia ka
do
p zenoszenia
s omy,
siana’!
(=>
nascidkai
s.),
SD
«lek yka»,
nasciai
numi usiy
SD
«ma y»
[‘nosze,
na
k 6 ych
k ada
cialo
zma ego’,
SEXVII,
nas iné
SD
«lek yka»
(b ak
w
LKZ),
nas is
SD
«lek yka»,
ndS os
.
pl.
‘nosze,
nosid a’,
nas é as
‘ en,
co
ma
cieza
na
ple-
cach’,
nas i ai
m.
pl.
‘ko omys a;
sia ka
na
s ome,
siano’.
nélaikis
m.
1.
‘dusza
zabi ego
(np.
z odzieja)
lub
dusza samobdjcy,
k é a
nawiedza
miejsce
zgonu
i
s aszy
zywych’,
2.
‘nieboszczyk’
—
d w.
od
sb.
nelaikas
‘nieodpowiedni
czas’
albo
od
ad .
ne
laik
ad .
‘nie
w
swoim
czasie’
(zob.
laikas).
Pa alela
o ewska:
nelaikis
‘zma ly,
uma y’
=
nelaiks
‘nieodpo-
wiedni
czas;
niepogoda’.
—
D w.
nelaiksis
a.
neldik3is
1.
‘nowo odek,
k 6 y
sie
p zedwezesnie
u odzil,
2.
‘samobdjca’.
nib é
I
‘zabawa
wiejska,
wieczo ynka’,
wa .
nib a,
nib as
—
sb.
pos b.
*
F aenkel,
LEW
485,
495
nies uszme
aczy nd as
‘wegie
domw’
z
czas.
né i
I
‘zanu-
zaé
sie’.
7!
Inaczej
S.
Amb azas
(1993:
181),
k é y
widzia
u
o macyje
z
su .
-(s) is.
93
Wosciech
SMOcZYNsKI
plios as
‘p om
na
zece’
(gw.
pliios as).
—
d w.
od
neoosn.
pluos -,
o
z
me analizy
o my
*plios y i
=
*plio-s y i
(po .
plau-s y i).
Odpowied-
nik
o .
pluds s
‘ a wa’.
Podobna
budowa
w
wy azach
pldus as
‘pomos
nad
woda;
p om’
<
pldus y i,
ddigs as
‘sadzonka’
=
ddigs y i.
pliios as
‘widkno;
pek,
ga s¢,
na ecze
(siana,
slomy),
pasmo,
ga s ka
(Inu),
kosmyk,
k ak
(w os6w),
plik
(papie éw),
kupka
(gaze )’
<
*pl63- a-
—
d w. na
SO
pluos-
do
plé5-,
zob.
plésiu,
plés i
‘ waé,
d ze@
(zob.).
Znacz.
e ym.
‘ o,
co
ze wano,
zda o,
wysza pnie o’.
Wa .
z
inse cja
k:
pl ioks as
‘w 6kno’,
o .
pluoks s
‘s up
na
g owie’.
Co
do
apo onii
uo
=
po .
iozas
=
éz-,
sl iogas
=
slég-,
s iod%iai
=
séd-.
—
Odpowiednik
ps .
*plas ii:
sch.
bg.
plas
‘pokos
siana,
kopka
siana’,
os.
plas
‘wa s wa,
skiba’,
s pol.
p as
‘plas e
miodu’,
b.
denom.
plas i i
‘uk adaé
wa s wami’.
—
D w.
pliios aka
‘w 6kno;
pek,
ga s ka
(siana)’,
pluos aké
‘dion’
(po .
Lasiniai
pe
pluos ake).
p adie ai
m.
pl.
daw.
‘ja muzna’:
SD'
p adie y
da imas
«ja muzna»,
p adie y
da éjas
«<ja muznik».
Z
innych
Z éde
nieznane.
S oi
w
zwiazku
z
dié as
(zob.),
ale
szczegé y
pozos aja
do
wyjasnienia.
p amoné
‘p zemys ,
indus ia’,
s li .
<p amania>
DP
‘wymys ,
wyna-
lazek,
zabobon’,
SD
«p zemyslanie
0
czym;
sz uka,
o el;
sz uka
zolnie ska;
wymys ,
wymySlona
zecz»
—
abs ac um
na
WSO
*man-
=
man-,
po .
p a-
many i
‘wymyslaé,
zmyslaé’,
DP
‘wymyslié,
mysli¢,
poczy aé’,
SD
p amanau
«knuie;
p zemyslam;
wymyslam
co»,
=
p amanas
‘wymys ,
zmySlenie’,
SD
«p zemys ;
p zyp awa»,
p amanis
‘zmysIny,
p zebieg y,
wynalazczy’,
p ama-
ny inai
SD
ad .
«p zemyslnie».
Zob.
ez
many i
i
p iemoné
(gdzie
inne
nomina
z-mon-).
Nie
mozna
wykluczyé
kalki
s owo wé6 czej
z
pol.
p zemys
daw.
‘po-
mys owos¢,
sp y ,
p zemysInosé’
=
p zemyslié
‘zas anowié
sie,
ozwazy’.
—
D w.
p aémonininkas
‘p zemys owiec’,
p amoninis
‘p zemys owy’.
p askalas
‘kij
z
ozszczepionym
i
ozwa ym
ko icem,
uzywany
do
apa-
nia
zmij’
—
d w.
na
SO
skal-
od
b.
cps.
p askél i
‘ ozszczepié
d ewno’.
Pa a-
lele
s. .
skald.
W
ymze
znaczeniu
ez
o my
ze
SZ
skil-:
p askilas,
p askild.
p asy i,
p asa ,
p asia i
1.
‘p osié
0
co’
(P aSo
né
su
GSa omis
‘P osi
ze
zami
w
oczach’),
2.
‘zap aszaé,
np.
na
wesele’,
3.
‘zachecaé
(do
jedzenia,
picia)’, 4.
‘zadaé,
np.
zap a y’, a p asy i
‘up osié
(zeby
czegos
nie
obiono)’,
ip asy i
‘zap osié
do
wejécia
(do
domu,
pokoju)’,
sup asy i
‘sp osié
(wielu
go-
Sci)’,
uzp asy i
‘zawezasu
pop osié,
zaméwié,
zap osi¢;
zachecaé
(do
jedzenia,
picia)’,
e l.
a sip asy i
‘p zep osi¢’.
Odpowiedniki
o .
p asi ,
-u
(-iju),
-iju
‘py-
aé,
py aé
sie
0
co,
Zadaé’
o az
scs.
p osi i,
p os
‘p osi¢’,
isp osi i
‘wyp osi¢’,
100

Uzupelnienia
do
SEJL.
Czesé
1
up osi i
‘spy a¢’,
iisp osi i
‘pop osi¢’.
Re leks
i e a ywu
pbs .
*p a3-i-
=
pie.
*p ok-éie-.
Na
ema
SE
“p egu
zob.
s. .
i.
Po .
ac.
p oci6,
-e e
‘ubiegaé
sie
o
eke
(kobie y)’,
p ocus,
-i
‘zalo nik’
::
SE
p eco ,
-a i
‘p osié,
modlié
sie’.
—
D w.
p asiné i
i e .
‘p osi¢é,
zw acaé
sie
czes o
z
p osba’,
nomina:
p asinys
‘ zecz,
sp awa,
o
k 6 a
sie
p osi’,
p asniis
a.
p as is
‘k o
na e nie
p o-
si’.
—
Neoosn.
p asy-:
p asydin is
‘daé
sie
p osié’
(Ne eik
p asydin is
—
pada-
iau,
i
algyk!),
p asymas
‘p osba,
p oszenie
0
co’
(maldénés
p asymas
‘p osba
o
ulaskawienie’),
p asy inés
.
pl.
‘poczes unek,
goscina
ylko
dla
zap oszo-
nych’.
—
WSO
*p as-:
scs.
po iip asa i
‘zapy ywa¢’,
iip asa i
‘ ozpy ywaé
sie,
badaé’,
up asanije
‘py anie
sie,
zapy ywanie’
(bez
odpowiednika
bal .).
p aSma as
‘ob i os¢,
nadmia ,
zby ek,
p zepych’.
Bez
dob ej
e ymolo-
gii.
Suge owano
onoma opeicza
mo ywacje
osnowy
p asm-,
po .
in e i.
p asméks( )
-
o
szybkim
p zejsciu,
p zemknieciu,
smignieciu,
p asmyks()
s.,
ez
o
p zek uciu, p zeszyciu.
—
D w.
p asma nis
‘wy wo ny,
szykow-
ny,
wykwin ny;
piekny,
Swie ny,
wspanialy’,
p a3ma u
ad .
‘za
duzo,
ponad
mia e, ba dzo,
nade ,
zby ’.
Wa .
-Smo -
w
SD:
p asmo as
«nadmia z»
(syn.
p abingimas,
p abunga,
pe
daugi),
su
p asmo u
«nazby »
(syn. p abink ai),
p a-
Smo ingas
«zby eczny,
bezmie ny»
(syn.
p abingé as).
p a éga
‘dwie
pa y
koni,
zap zezone
jedna
za
d uga’:
Seniau
ponai
a-
Ziuoda o
p a égoj.
P a égo[je]
pasikinkes
ke e q
a kliy.
Zapoz.
z
us.
p o jaga
‘ ozciagniecie’
(po .
os.
p o jaga »
‘ ozciagaé’).
—
p a égé
‘wolne
miejsce
wewna z
czegos,
p zedzia ,
ods ep’,
2.
‘p zeswi
miedzy
chmu ami’,
3.
‘po-
lana
lesie’.
—
p a égis
‘sze eg,
zad’.
—
p a égui
ad .:
a kli is
p a égui
kin-
ky i
“
zap zegaé
konie
jeden
za
d ugim,
pa a
za
pa a’
(w
czwo ki,
w
szés ki),
wa .
p a égiu,
p a égiui,
p a égium,
p a égmai,
p a égmais,
p a égmu,
p a égu,
p a égui
a.
p a égui.
p iegal is,
-io
1.
‘poduszka
pod
g owe’,
SD
«poduszka;
wezg owie»
(zm.
p ygal is),
2.
SD
«ma e ac,
pie na
spodni
[syn.
paklo u é
dél
sédéjimo,
guléjimo];
pie zyna
spodnia»,
3.
‘wezg owie’
—
z
subs an ywizacji
zw o u
p zyimkowego
p ie
gal és
‘p zy
glowie’. Po . syn. pagdl é.
Znacz.
SD
«wez-
glowie»
jes
s yezne ze
znacz.
‘poduszka’
(po .
pagal ys
‘wezg owie’
s. .
pagdl é),
pozos aje
jeszcze
zbadaé,
w
jaki
sposéb
us ali y
sie
poboczne
znacz.
SD
«pie na
spodni»
i
«pie zyna
spodnia».
p ieglauda
1 p.a.,
p ieglaudd
3
p.a.
1.
‘sch onienie’,
2.
‘p zy u ek
dla
101
WosciecH
SMoczYNsKI
dzieci’,
3.
‘dom
s a céw’
(zm.
p yglauda)
—
abs ac um
na
-a-
od
b.
cps.
p iglads i
‘p zy uli¢,
p zyga naé,
zaopiekowaé
sie’,
zob.
glaudziil,
glaiis i.
p iemené,
acc.
sg.
p iemene
3
p.a.
1.
‘p zedsionek,
j.
pomieszczenie
p zylegajace
z
jednej
s ony
do
wyjscia
z
domu,
z
d ugiej
do
jego
wne za’
(zm.
p eimené*,
p ymené),
2.
‘p zedpok6j’.
Zapewne
chodzi
u
o
pie wo ne
b zmienie
*p ienamé,
k 6 e
zmieni o
sie
p zez
me a eze
spd g osek
noso-
wych:
n-m
>
m-n
w
*p iemané,
nas epnie
p zez
zmiane
a>e
w
sylabie
nie-
akcen owanej
w
p iemené.
Analiza:
*p ie-nam-é,
nomen
loci
pows a e
p zez
subs an ywizacje
zw o u
p zyimkowego
p ie
namo
‘p zy
domu’.
Znacz.
e ym.
‘pomieszczenie
p zylegajace
do
domu™*.
Od
ego
samego
zw o u
zos aly
u o-
bione
—
najwidoczniej
na
nowo
—
sb.
p ienamé
‘p zedsionek’
i
p ienamis
1.
‘miejsce
p zy
domu’,
2.
‘pomieszczenie
miedzy
kuchnia
i
pokojem
mieszkal-
nym,
p zedsionek’
(P ie
namo
p is a y as
p ienamis),
3.
‘sien’
(P ienamis
ilgas,
siau as,
eina
ske sai
iso
namo).
Inne
pa alele:
p ieangis
‘sie’
=p ie
angos
(zob.
anga),
p iepi is
a.
p iepi é
‘p zedsionek
w
azni,
p zebie alnia’
=
p ie
pi iés
(zob.
pi is),
p iek osnis
‘p zypiecek’
<=
p ie
k ésnies
(zob.
k ésnis).
—
Po .
jeszcze
ozmai e
wa .
gwa owe
nazwy
‘p zedsionka’:
p iemend
a.
p iemena,
p iemenia
(2m.
p ymenia),
p ieminé
(zm.
p yminé),
p ieminia
(zm.
p yminid),
ez
p iemenis,
p iemenys.
Z
synkopa
su iksalnego
e:
p iemné,
z
up oszezeniem
g upy
mn:
p iemé
a.
p iené.
—
Zob.
ez
o me
dep e igowana
méné.
p iemoné
‘na zedzie,
s odek
do
czego,
sposdb,
me oda’,
p zes .
‘sz uka,
a s’,
DP
‘dowcip’
[‘ ozum,
in eligencja,
bys os¢
umys u’,
SLXVI]
—
abs ac-
um
na
WSO
*man-
do
men-
/
man-,
zob.
meni,
mi i i
‘pamie aé,
p zypomi-
naé
sobie’.
Wa .
s li .
p iemonia.
—
Inne
podobnie
zbudowane
zeczowniki:
iSmoné
‘poje nosé,
ozum’,
ismonia
SD
«baczenie,
ozum»
(syn.
sumanymas),
n iomoné
‘mniemanie,
opinia’,
nuomonia
SD
« ozumienie
0
czym»,
nenu-
omonia
SD
«nieos oznosé
(syn.
nesa gyba),
sdmoné
‘czucie,
p zy omnos¢’,
nesqmoné
‘niedo zecznosé,
absu d’.
Osobno
zob.
p amoné.
p iepalas
‘wo ek
na
z owione
yby’,
np.
Laikyk
p iepalg,
inpilsiu
kelias
ie-
*°
Po .
p eikdlas
ob.
p iekdlas,
dei é
ob.
dié as,
2m.
eild
ob.
o .
iela.
*W
en
sposdb
mozna
pozos awié
na
boku
za éwno
hipo eze
Biigi
(1959:
302)
o
de-
ywacie
na
-ené
od
p zymio nika
pb.
*p ejma-
‘p zedni,
o de e’
(znacz.
e ym,
‘ o, co
znajduje
sie
na
p zedzie,
scil.
domu’,
po .
p iesine),
ak
i
F aenkla
(LEW
653)
analize
*p ie-m(e)né,
wychodzaca
od
p zyimka
p ié
‘p ay’.
Su .
-men-
nie
ukazuje
sie
w
de y-
wa ach
od
p epozycji.
102
Uzupe nienia
do
SEJL.
Czesé
1
Skucias
Zu y -
konk e yzowane
abs ac um
na
SO
pal-
od
b.
eps.
=
p i-pil i
‘nalaé,
nasypa¢’
(zob.
pil i).
Znacz.
e ym.
‘wlewanie,
wsypywanie’.
Pa alele
slowo wo cze
s. .
a ipalas.
p iesakis,
-io
DP
‘niep zyjaciel,
mo de z,
p zesladownik;
kace ski’
—
p zez
degeminacje
z
*p ies-sakis.
Analiza:
*p ieS-sakis,
znacz.
e ym.
‘m6é-
wiacy
p zeciw,
sp zeciwiajacy
sie’,
po .
p iés,
saky i.
Zob.
ez
p iesas.
p ie aisas
‘p zy zad,
p ecyzyjne
na zedzie, ins umen
(np.
pomia owy)’,
wa .
p ie aisa
—
sb.
pos b.
od
b.
cps.
p i aisy i
m.in.
‘nap awié,
naszyko-
waé,
p zygo owaé,
z obié’
(zob.
aisy i).
p ie algis
1.
‘ esciwe,
sy ne
jedzenie’
(zm.
p y alga),
2.
‘doda ek
jedze-
nia,
dok adka;
dese ’
—
sb.
pos b.
od
b.
cps. p i dlgy i
‘najesé
sie’.
p ie a a
‘p zymus,
gwa ’
—
abs ac um
na
SO
a -
do
e -,
umo ywo-
wane
p zez
b.
cps.
p i e s i
‘zmusié,
zmusza¢’.
Podobnie
zbudowane
sa
sb.
a é a a,
is a a,
mio a a,
sq a a,
iz a a,
zob.
s. .
e s i.
Co
do
apo onii
po .
d ia
=
e zii,
b ada
=
b edii,
d aba
=
d ebiii.
—
D w.
p ie a inis
‘p zymusowy’,
p ie a is
‘sk onny
do
p zemocy’.
Vb.
denom.
p ie a du-
i
‘p zymuszac’,
isp ie a du i
‘zgwa cie’,
p ie a y i
‘zmuszaé’
(Neisiu,
mane
p ie a ysi
ge i).
p ie olé
1.
‘obowiazek,
powinnos¢’,
2.
daw.
bibl.
‘po zeba
cia a,
po ze-
ba
zyciowa’
—
abs ac um
na
WSO
ol-
(* al-)
<=
al-
od
b.
cps.
p i alé i
‘musieé,
byé
zobowiazanym’
(zob.).
Pa alele
apo oniczne:
o é
=
d i;
kloné,
kl6né
=
klan-
(klanas);
molé,
mélé
=
madl i.
p iezida
3
p.a.,
p zewaznie
synkopowane:
p iezdd
a.
p ieZda
1.
‘miejsce
p zed
o wo em
pieca
chlebowego’,
2.
‘mu
woké
pieca,
s uzacy
do
siedze-
nia’.
Wa .
p iezdas
<
p iezidas.
Jes
o
jedno
z
nielicznych
za$wiadczen
dla
s .
zanikowego
Zid-
od
Ziedziil,
Ziés i
‘lepié
z
gliny’
(inne
wymieniono
s. .
idinys).
Analiza:
p ie-Zid-a.
Fo ma
wywodzi
sie
z
subs an ywizacji
zw o u
p zyimkowego
“p ie
Zidinio
‘p zy
ognisku,
p zy
palenisku’,
osnowa
pos ed-
nia
sk écona:
“p iezid-.
Po .
zdanie
P ieZda
i§
p ieSakio,
ku
Zidinys,
o
p ie-
pe kis
is
Salies,
is
is
molio.
Synch onicznie
umo ywowanym
de ywa em
od
zw o u
p ie
Zidinio
(zob.
Zidinys) jes
sb.
p iezidinis
‘miejsce
p zy
paleniskw’.
p ieZos us
SD'
«do kliwy,
palpabilis»
(syn.
pasily¢iamas,
nuobadus,
ne-
kan ingas)
—
p awdopodobnie
p zymio nik
na
-us
od
zanik ego
zeczowni-
ka
*p ieZos a
[‘p zyméwka,
z osliwa
p zyméwka’]*.
Ten
os a ni
mia
s uk-
*
Po .
de ywacje
Zadiis
=
Zddas,
kalbiis
=
kalba,
maldiis
=
malda.
103
WosciecH
SMoczyNskI
u e
*p ie-Zos- a
i
by
d w.
na
- d-
od
neopwk.
Zos-
=
Z6s i
‘powiedzieé’
(zob.).
Pa alele:
26s- é
‘mowa,
spos6b
méwienia;
odezwanie
sie’;
lak a
=
lék i,
nas a
<=
nés i.
Znaczeniem
e ym.
adi.
p ieZos us
by o
chyba
‘dokuczliwy
w
s owach,
uszczypliwy,
z osliwy
w
mowie’.
Po .
pol.
daw.
jezyk
do kliwy,
do kliwa
p zymowka,
mowa,
zecz,
s owo,
p zys owie
do kliwe
(SLXVI
s. .
do-
kliwy).
p isie is,
-cio
SD
«bi e,
me ces
p o
apulando»
[‘odszkodowanie,
g zyw-
na
za
pobicie’],
pl.
p isieciai?°
—
nie
znany
z
innych
Z éde
e min
p awniczy.
D w.
na
-ia-
od
o my
p e.
p .
pass.
p isié as
(dos .
‘p zywiazany’),
nalezacej
do
b.
eps.
p i-sié i
(zob.
sié i).
Wolno
p zypuszczaé,
ze
czas.
p isié i
obok
p yma nego
znacz.
‘p zywiaza¢,
p zywiazywaé’
mia
znacz.
specjalne
‘wy-
nag adzaé¢
za
pobicie,
p acié
g zywne
za
pobicie’.
Jako
pa alela
nasuwa
sie
u
pol.
e min
p awniczy
nawiqzka
(=
nawiqzaé)
‘ka a
pieniezna
s anowiaca
odzaj
odszkodowania
za
wy zadzona
k zywde
mo alna
lub
bél
izyezny;
zadoséuczynienie’.
SEXVI
wymienia
nawiqzke
w
dwu
znaczeniach:
1.
‘ o,
czym
sig
wiaze,
sid a,
pe a’,
p zen.
‘zasadzka,
o el’,
2.
‘ka a
p ywa na
za
z anienie
lub
pobicie’.
piidymas,
piidymas
1.
‘pole
nie
up awiane
p zez
d uzszy
czas,
pole
ugo-
ujace,
ugé ,
odlég’,
2.
‘pie wsze
o anie
po
ok esie
ugo owania’,
3.
p zen.
‘ y ek’
—
d w.
na
-ma-
od
neoosn.
piidy-,
wyabs ahowanej
z
czas.
piidy i
(zob.).
Pa alele:
maigymas
=
maiy i,
si mdymas
=
siiindy i.
—
D w.
piidymélis
1.
‘siewka
z o a,
Plu ialis ap ica ia’
(Ka ok
piidyma,
jau
pidymeliai
gieda),
2.
‘kulik
wielki,
Numenius
a qua us’,
p idymo
ménuo
‘cze wiec’.
Vb.
denom.
pudymdu i
‘lezeé
ugo em,
od ogiem,
ugo owac’,
p idymuio i
‘ugo owaé;
o aé
ugé ’.
piidy i,
piidau,
p idziau
‘powodowaé
gnicie,
gnoié’,
daw.
p s.
pudziu
SD
«gnoie»,
supudziu
SD'
« ozgnoiwam».
Analiza
synch oniczna:
pii-dy i,
cau-
sa i um
na
-dy i
do
b.
in .
pii i
‘gni@
(zob.).
Analiza
his o yczna:
piid-y i,
causa i um
na
-y i
od
p s.
in .
*piida
‘gnije’
(albo:
od
neopwk.
p id-).
Od-
powiednik
o .
piidind
‘dop owadzaé
do
gnicia’
(=>
pudina
‘ugé ’).
—
Neo-
osn.
pud-
(=
piid-y i):
pidén i
caus.
1.
‘gnoi¢é,
dop owadzaé
do
zgnicia’,
2.
‘(mieso)
dop owadzaé
do
sk uszenia”’,
piidé i,
-ja,
-jo
‘gnié,
bu wiec’,
no-
*
Rzeczownik
en
zos a
wymieniony
azem
z
czas.
p isienu
[p s.
do
p isie i],
z
ym
ze
p zy
ym
os a nim
nie
podano
de inicji
znaczeniowej.
*
Po .
Pénaigi
is
pi ma
p ipadéna
‘Bo
pa is wo
zawsze
wpie w
[zajaca]
zos awiaja
na
sk uszenie’.
104
Uzupe nienia
do
SEJL.
Czesé
I
mina:
pudiklis
‘deszcz
p zychodzacy
w
po ze
zniw
lub
sianokoséw’,
pidinys
‘kompos ,
kompos
p zek adany
o em’,
pid ai
m.
pl.
‘d zewo
zbu wiale,
sp ochnia e’
(w
kwes ii
budowy
po .
siid us, s id as).
puzd as,
ez
pl.
pizd ai
‘wyp ochnia y
pien
d zewa;
dziupla,
wygnily
o wé
w
d zewie’
(wa .
piizd a
s.,
‘sp échnia e
d zewo’)
—
pochodzi
z
sono-
yzacji
*piis a-,
o
p zez
inse cje
z
*pus a-,
i
dalej
z
*pi es- a-,
mianowicie
p zez
synkope
e
w
nieakcen owanym
su iksie
-es-
o az
kon akcje
uu
>
a.
Chodzi wiec
u aj
o
d w.
na
- a-
od
li .-lo .
osnowy
pu -es-,
wymienionegj
s. .
pu i.
Pa alele:
pu éslis
‘sp échnia e
d zewo’,
pu ésmas
‘zapach
zgnilizny’.
—
T udno
powiedzieé,
jak
pows aly
wa ian y
bez
segmen u
d,
mianowicie
puz as
a.
piiz as
(pl.
piiz ai)
o az
piiz a
a.
piz d.
Czy
p zez
udéwiecznienie
s
>
z
w
azie
*piis a-?
(co
do
b aku
inse cji
po .
yp
nas ai,
gais as
wobec
nas ai,
gais as
innych
gwa ).
Czy
ez
p zez
usuniecie
d
ze
zbi ki
zd?
Po .
gw.
lizas
z
lizdas, eizé i
z
eizdé i
i p.
—
N.
m.
Piz a- ieciai.
aizy i,
dizau,
diziau
1.
‘wy zynaé,
nacinaé,
zezbié
w
d ewnie’,
2.
‘ obié
ysy,
y owaé,
g awe owae’,
3.
‘ nac
k ajaé
na
kawa ki,
na
czesci’,
4.
‘p ze-
chodzié
wzd uz
i
wsze z
(o
wojsku)’,
5.
‘bié
(kijem,
pasem),
zacinaé
ba em’,
6.
‘p zeszywaé
—o
bélu,
bole’,
su dizy i
1.
‘pociaé,
pok oic’,
2.
‘pop zecinaé
b uzdami,
pob uzdzié’
(Raukslémis
su aizy a
kak a).
Wa .
aizy i.
Fo macja
i e a ywna
z
su .
-y-
i
innowacyjnym
SO
aiz-,
k 6 y
do wo zono
do
SZ
iz-
/
yz-,
pie wo nie
nalezacego
do
pwk.
ég-,
zob.
éz i.
Pa alele:
pldigy i
=
plys i
(do
plés i),
b dizy i
=
b iz-
/
b yz-
(do
b éé i).
—
Z
innym
su .
su dizio i
‘zacia¢é
ba em’
(po .
disio i
=
is i).
—
Nomina
od
aiz-:
a aiza
a.
d aiza
‘odcie y
kawa ek
( kaniny,
sko y,
szk a),
Scinek’,
wa .
d aiZas
s.,
aiza
‘ y ,
ysa; naciecie’,
pd aizos,
-i
.
pl.
‘os a nia
kwad a
ksiezyca,
schy ek
ksiezyca;
ok es
miedzy
pe nia
ksiezyca
i
pie wsza
kwad a’
(wa .
pa dizos,
pa aizai, ez
sg.
pd aza,
pa aizis),
aizinys
‘sz ych,
d zewo y ’,
aiziis
(zob.).
—
Neoosn.
aizy-:
aiZy ojas
‘g awe ,
y ownik’
(po .
b aizy ojas
=
b dizy i).
—
N.
m.
Raiziai,
Raiza a.
*T anspona
ie.
*piis-d o-
(Baga
1958:
288)
nie
da
sie
u zymaé.
Odwo anie
do
o my
aci iskiej
pils,
pa is
.
‘ opa’ nic
u
nie
daje,
pomewaz
pwk.
lac.
pus-
nie
zos a
odziedziczony
z
pie.,
lecz
jes
—
podobnie
jak
li .- o .
*pas-
—
p oduk em
kon akcji,
<
plac.
*puu-os-
<
pie.
*puH-os-
( ema
spé g oskowy
na
-es-
/
-os-).
Na
o
wskazu-
ja
o my
g .
néo
n.
‘ opa’,
mos,
-€0¢
n.
s
,
oapKdn o
‘ opiejace
cialo’,
un os
adi.
‘ opiejacy,
pok y y
opiejacymi
w zodam’
(F isk
II
621:
627).
—
Nieuzasadnione
jes
wie dzenie
A.
Baikowskiego
(2000:
II
968),
jakoby
pazd as
zos alo
zapozyczone
z
pol.
puzd o
‘pochwa
k yjaca
penis
na
podb zuszu
byka,
capa,
koz a,
ogie a’.
105

Wosciecn
Smoczynsk
amdy i,
émdau,
démdziau
(wa .
amdy i)
‘uspokajaé,
uSmie zaé,
ago-
dzié,
umié
(np. uczucia)’,
nu dmdy i
‘s umié,
usmie zyé
(bun )’
—
o ma-
cja
kauza ywna
z
su .
-dy i
i
SO
am-
do
em-
/
im-,
po .
im i
‘uspokajaé
sie’,
em i
‘podpie aé,
wspie a¢’.
Pa alele: a dy i
=
i i,
baidy i
=
bijé i.
Aku
me a oniczny,
w
od oznieniu
np.
od
lémdy i
=
lim i,
dé dy i
=
é i.
Odpo-
wiednik
o .
amdi
‘okielznaé,
posk omi¢;
pochowa¢’,
e l.
amdi iés
‘uspo-
kajaé
sie’.
—
Z
innym
su .
amin i
caus.
‘usmie zaé,
uspokajaé,
pocieszac’
(po .
o .
ami
‘chowaé,
g zebaé
nieboszezyka’),
=>
aminamas
‘lagodzacy,
usmie zajacy’,
aminamieji
dis ai
m.
pl.
‘leki
uspokajajace’.
a é i,
a i i
(3
os. a i),
a éjau
‘pleé,
plewié,
j.
oczyszczaé
ziemie
z
chwas éw,
wy ywajac
je
spos éd
oslin
up awnych’
( o .
a é ,
-éu
s.)
—
z
pochodzenia
jes
o
du a i um
na
-é-
do
p yma nego
p s.
* a i
‘wy ywam’
<
pie.
* euH-e-,
k 6 e
zos a o
wypa e
p zez
duju,
zob.
du i.
Po .
wed.
d a
coni.
‘z ani’,
d i a -
m.
‘ en
k o
ani,
ob aza,
Ve le ze ’.
—
Nomina
z
a -:
apy a os
.
pl.
‘wypielone
zielsko’,
i3 a os
s.,
pa a a
a.
pa a a
‘k é szy,
lichy
len
pozos awiony
na
polu’,
a alas
daw.
‘chwas ’,
a a é
‘pielenie’
(po .
su .
w
méza é,
pjo a é),
d as
‘ éw’
(zob.),
sq a iis
‘(o
Inie)
u odzajny,
ob i y’.
éik8 i,
éiskia,
éiské
1.
‘znaczyé,
mie¢
znaczenie,
oznaczaé
co,
wy azaé,
p zeds awia¢’,
2.
‘wy azaé
s owami
(np.
uczucia,
p zekonania),
wypowiadaé
(poglad,
zdanie);
okazywa¢,
wy azaé
(podziekowanie,
wspé czucie,
zanie-
pokojenie,
p e ensje,
p o es )’,
3.
‘wyznawa¢,
wyjawiaé
np.
g zechy”,
4.
‘mie¢
wage,
znaczenie,
wazy¢’.
Re l.
éiks is
‘uwidaczniaé
sie’.
SD'
ap eiskiu
«obiawiam;
obwieszczam
(syn.
apsakau);
ozglaszam;
oznosze,
oznaszam»,
SD
«obiawiam,
wyiawiam»,
is éikS i
DP
‘wy azi¢’,
e l.
sapnas
issi eiskia
SD
«wyiawia
sie
komu
sen».
Bez
e ymologii.
P éba
powiazania
eisk-
z
p zy-
mio nikiem
ses.
s us.
ésnii
‘p awdziwy’,
s i.
ésen
‘powazny’
w
p a o mie
bs .
* ai8k-na-
(po .
T au mann
1923,
242,
F aenkel,
LEW
714)
napo yka
na
udnosci
na u y
one ycznej
i
mo ologicznej.
—
SZ
ysk-:
yks i,
yks a
(* yks-s a),
ysko
‘s awaé
sie
widocznym,
ukazywaé
sie’,
is yks i
‘peka¢é
— 0
pakach’,
DP
‘wynikné,
wynu zyé
sie,
objawié
sie,
okazaé
sie’,
pa yks i
‘uka-
zaé
sie,
pojawic¢
sie’,
uz yks i
DP
‘okazaé
sie,
ukazaé
sie,
wychodzié’.
De-
e ba i a:
yské i,
-ja,
-jo
‘s awaé
sie
widocznym,
uwidaczniaé
sie’,
yskin i
‘ezynié
jasnym,
z ozumia ym,
wyjasnia¢;
wywolywa¢
(blone
o og a iczna)’,
%
Po .
Kal es
misy
isokias
au, iespa ie,
eiskiam
PK
‘Z osci
nasze
p zed
oba
wszy kie
wyznawamy’.
106
Uzupe nienia
do
SEJL. Czesé
I
is yskin i
‘ujawni¢,
uwyda nie’,
pa yskin i
‘uczynié
wy azniejszym,
uwypu-
kli@.
Nomen:
yskis
‘wy aény’,
yskiai
ad .
‘wy aznie’.
—
SO
aisk-:
disky i
DP
‘zjawia¢’,
e l.
disky is
DP
‘pojawiaé
sie,
zjawia¢
sie’.
Nomina:
aiska
‘wy-
az,
wy azenie’,
diskus
‘jasny,
wy azny,
wy azis y’,
DP
‘jawny’,
diskiai
ad .
‘jasno,
wy aznie’,
DP
‘jawnie’;
gw.
aiks us
b.z.a.
‘jasny (jak
isk a)’.
émbé i,
émbéja,
émbéjo
1.
‘ wa dnieé
(0
ko ze
debu,
0 ské ze
ak,
pal-
céw)’,
2.
‘zablizniaé
sie
(0
anie)’,
3.
‘s awaé
sie
nie uchawym,
gnusnieé,
kos nieé’,
4.
‘za zymywaé
sie
we
wz oscie
— 0
dziecku’
(po .
o .
ap embé
‘opdzniaé
sie
w
ozwoju;
pok ywaé
sie
s upem’).
—
SO
amb-:
ambis 4
p.a.
‘g uboské ny,
niew azliwy
na
bicie
(o
koniu);
nie uchawy,
leniwy’,
SD
< umbus>
«gnusny
[syn.
ingus,
undus];
leniwy
[syn.
ingus,
s umbus]»
—
o macja
ypu
s ambus
=
s emb-,
s angiis
=
s eng-.
—
Vb.
denom.
1.
ambé i,
-ja,
-jo
‘ wa dnie¢;
s awaé
sie
niew azliwym
na
bicie
(0
koniu),
s awaé
sie
nieczu ym,
za wa dzialym
(0
cz owieku)’,
2.
amb i,
ambs i,
ambaii
‘ ozle-
niwiaé
sie,
s awa¢
sie
nie uchawym’
(wa .
e b i,
émb i
s.).
—
Podwéjny
SZ
imb-
/
umb-.
SZ
imb-:
i ibas
1.
‘spleciony
w
pewien
sposéb
ba
na
k é -
kim
biczysku’,
2.
‘ude zenie
akim
ba em’,
3.
‘p ega
od
ude zenia
ba em’,
4,
p zen.
‘len’
(syn.
imba),
=>
b.
denom.
imby i,
-iju,
-ijau
‘bié,
ude zaé’.
SZ
umb-:
umba
a.
umbas
‘blizna,
sz ama;
wciecie,
naciecie,
ka b’,
p zen.
‘zaob ebienie,
szew’.
—
Do
pie.
* emb- /
* mb-.
Po .
z
jednej
s ony
SO
ps .
* obi i,
sch.
ibi i
‘ aba¢é,
wycinae’,
os.
ubi e
‘ abaé, siekaé, Scinaé;
s awiaé
z
bie wion’,
s pol.
ebi¢
‘wycinaé
las,
abaé
d zewo
na
kawa ki’
( q.
* oba i,
os.
ubd e,
pol.
qbaé),
z
d ugiej
s ony
SZ
s dn.
ump
‘ u éw’,
niem.
Rump
s.
(znacz.
e ym.
‘ucie y
kloc
d zewa’?).
ydy i
I,
ydau
(wa .
ydziu),
ydziau
1.
‘ka mié,
dawaé
jes¢,
dawaé
z eé
(Swiniom)’,
2.
‘dawaé
pié,
czes owaé
wodka,
upijaé
kogo’.
Jes
o
o ma-
cja
kauza ywna
su .
-dy i
do
pie wias ka
se
w
SZ
y i
‘ ykaé,
z e@’
(zob.).
Znacz.
e ym.
‘sp awiaé,
ze
k og
yka,
z e’.
Pa alele:
gydy i,
lydy i;
piidy i,
s idy i.
—
Neopwk.
yd-
(=
yd-y i):
1.
ydén i
‘ka mié,
dawaé
jesé,
dawaé
z e@’
(Pa ydén
daug
aiky
eikia
Jonui),
po .
p idén i
=
p idy i, 2.
ydiné i:
Tas
smakas
aikus
p a ydinéda o,
3.
ydin i
‘ka mié,
dawaé
z eé’,
=>
neoosn.
ydin-:
ydindin i
‘ka mi¢’
(Rydindink
anuos,
e ynie),
4.
ydelis
‘ en,
k o
zjada,
poze a’
(S o eliai
ydeliai, jiisy
pil ai
dideli).
ydy i
Il,
ydau,
ydziau
1.
‘szczué’,
2.
p zen.
‘judzié,
podbu zaé’,
su ydy i
‘sk écié,
zwasnié’
(No éjo
ana
mumis
su ydy i
‘Ona
chcia a
nas
po éznié’).
Od-
powiada
o .
idi
‘szezu¢
(psa,
psem)’,
p zen.
‘podjudzaé,
podbu zaé,
podze-
107
Wojc ecn
SmoczyNsk
giwa¢’.
Caus.
na
-dy i
do
* y i
=
pwk.
* iH-
=
* eiH-,
zob.
SE
ie i
‘napadaé
i
kasaé
- 0
psach’
(zob.).
Znacz.
e ym.
‘zachecaé
(psa)
do
napadu’.
—
Lo .
aidi
‘szezué,
podbu zaé’
pokazuje
odpowiednik
na
s .
0,
ai-
=
i-.
—
Sze-
oko
ozpowszechniony
jes
ani owy
wa .
idy i
1.
‘szczué
psa,
psem;
d aznié
psa;
podjudzaé’,
2.
‘p zynaglaé
(do
ws ania
z
16zka),
popedzaé
(do
obo y),
p zepedzaé
skad’.
Pa alele:
kliudy i,
pjudy i,
Zudy i.
Szczegd
do ad
niewyjas-
niony.
ieSkiios
.
pl.
1.
‘dwie
ga Scie’,
2. ‘ yle,
ile
sie
zmieSci
w
dwu
ga -
Sciach’,
SD
«p zyga sé,
p zyga snie»
[‘ ece
obiedwie
do
b ania
czego
z ob-
kowa o
ziozone,
jako
do
b ania
piasku,
maki’,
L.].
Wa .
ieskiiai,
ieski és.
Fo macje
u obione
su iksem
-u -
od
ieskés
.
pl.
‘dwie
ga scie’.
To
os a nie
pochodzi
od
ieSas
‘nadga s ek’
(zob.).
S uk u a
ies-ké-
znajduje
pa alele
w
Yakés,
sa iské,
épské.
—
Z
li .
ieskés
mozna
ewen ualnie
po aczyé
o .
ieska-
a
‘ga s¢’,
mianowicie
zalozywszy
w é nosé
§
w
g upie
sk.
Rekons ukcja:
* ies-ke,
od
ego
d w.
na
-a a:
“ ieska a.
Wa .
iekSa a
mozna
wy umaczyé
me a eza
sk adnikéw
g upy
Sk.
yk& é
1.
‘cienka
galazka
bez
ligci,
6zga,
wi ka’
(wa .
yks é
4
p.a.),
2.
‘chlos anie
ézgqa’,
3.
p zen.
‘ka a
(boska);
nieszczescie’,
4.
‘p e
mie niczy;
mia a
pola’,
5.
‘pie nas u
uczes nikéw
zywego
ézanica’,
danga is
yks é
‘ko-
me a’,
dié o
yks é
‘ ecza’,
d o
yks é
s.,
élnio
yks é
‘ga azki
d zewa,
k é e
z os y
sie
w
mio e’.
DP
yks é
‘ ozga,
oszczka’,
SD!
« ozga»,
SD
«bijak
u
cep
[syn.
kul u é,
sp agiliné];
ozga»,
lazda
a ba
yks e
ipjaus y a
SD
«ka bowa
laska»,
di geliai,
ku iais
plakasi,
yks és,
Sniii eliai
SD
«dyscyplina,
k o a
sie
biczuia»,
plaku
yks émis
SD
«sieka
kogo
ozga».
Z innymi
su iksami:
ykscia
‘ ézga,
wi ka’,
yks is
(3
p.a.)
a.
yks is,
-ies
.
s.
Odpowiedniki
o .
is e
ob.
iks e
‘ ézga’
z
jednej
s ony
i
s p .
is e
EV
‘wié,
ézga,
Ru e’
z
d ugiej
s ony
p zemawiaja
za
wywodem
yks é
z
* yS é
p zy
zalozeniu
inse cji
k
p zed
g u-
pa
S .
P a o ma
* ys é
moze
byé
e leksem
“* yz- é,
j.
de ywa u
na SZ
yz-
do
ég-
‘ znaé,
k oié’,
zob.
ég i.
Znacz.
e ym.
‘ o,
co
wy znie o’
=>
‘ ézga’.
—
O
innej
mozliwoéci
objasnienia
wy azu
yks é
wspomniano
s. .
éks i?°.
—
D w.
yks élé
‘ ézeczka’,
DP
‘ oszezka’,
SD* « ozezka»
[‘ 6zdzka’],
ykS énas
‘kosz
z
wikliny
do
po owu
yb,
wiecie z’
(wa .
ykS ena,
yks inas,
yks iné),
ykS ynas
‘miejsce
po osnie e
ozmai ymi
k zakami’,
yks iné
1.
‘ ézga, wi ka’,
2.
bo .
‘pigwowiec
japo iski,
Cydonia
japonica’,
yks ininkas
‘ en,
co
wycina
k ze-
%°Zob.
ez
Swiezy
a yku
Be nda
Gliwy,
‘Ap .
is e,
li .
ykS é,
le .
iks e
und
Ve -
wand scha ’,
ALL
57,
2007,
1-15.
108
Uzupe nienia
do
SEJL.
Czesé
1
wy
wie zbowe
na
wikline;
en,
co
wymie za
ka e
ch os y’,
yks inis
‘ ézga;
ude zenie
6zga’.
Cps.
yks a-galis
‘k é ka
ézga’,
yks é-plakis
p zes .
‘ en,
co
wymie za
ka e
ch os y’.
Vb.
denom.
yksciuo i
‘ch os aé
ézga’,
ykScio is
e l.
‘(o
ma znacej
szybie)
pok ywaé
sie
wzo ami
p zypominajacymi
ga azki’.
—
N.
z.
Ryks ynas,
Ryks yné.
y yks is
a.
y yks is,
-é
‘ anny,
po anny,
ano
ugo owany’,
SD
«po an-
kowy,
za anny»
(syn.
unks y as),
y yks is
p enas
‘mleko
z
annego
udoju’,
y yks é
diend
‘dzien
ju zejszy’.
Fo macja
u obiona
p zymio nikowym
neo-
su . -yks is
(zob.
naminyks is)
od
y as
‘ anek,
ano’.
Pa alele:
daba yks is,
pe nyks is,
aka yks is.
—
D w.
y yks¢ias
a.
y ykScias,
-a
daw.
gw.
‘po anny’.
Wa .
me a e yczny:
gw.
yks yCias
( y-kS
>
ks- y).
izén i,
izenii,
izenaii
‘s awiaé
ma e,
d obne
k oki,
d ep a¢;
powoli
ciec,
ciu kaé;
smiaé
sie
pé g osem’
—
od
in e i.
izi
a.
izi
—
0
chodzeniu
d ob-
nym
k okiem
(Riziké
izi
izi
izena,
.y.
eina
smulkiais
Zingsniais
‘Kobie a
« izi
izi»,
j.
idzie
d obnym
k okiem’).
saki6 i,
-ju,
-jau
1.
‘is¢
w
Slad,
opié’
(Pédus
sakio i),
‘Sledzié,
szpiego-
wae’,
2.
‘nasladowaé
kogo’,
pé sakio i
‘p zesladowaé;
p zed zeznia¢’,
e l.
sakis is
‘ opi@
(Labai
sugeba
agius
sakid is
‘Dob ze
po a i
opié
z odziei’),
issisakio i
‘szukaé
(d ogi),
chodzac,
biegajac
wszedzie’
(ISsisakidjau
isu
i
negaléjau
a sek i
kelj).
I e a i um-du a i um
z
su .
-io i
i
SO
sak-
do
sek-,
po .
sekil,
sék i
‘i$¢
za
kim’
(s. .
sék i
1).
Pa alele:
adzid i
=
edi,
lakié i
=
leki i,
asid i
=
esi l.
Z
innym
su .
saks y is
‘ opié’.
—
Nomina
na
SO
sak-:
pasakéja
SD!
«dziewka»,
SD
«s uzebnica,
amula,
pedisequa»
(znacz.
e ym.
‘chodzaca
w
Slad
za
kims’),
pasakéjas
SD'
« auzime »,
pasakéjy
pulkas
SD
« aucme ,
pe sony»
[‘pocze
kobie
s anowiacy
najblizsze
o oczenie,
dwo
k élowej
lub
innej
moznej
pani,
panny
dwo skie,
dwé ki’,
SLXVI]*',
sdkas
(zob.),
saklis
‘umiejacy
isé
Sladem
— 0
psie,
koniu’
(wa .
sekliis),
sakiis ‘us e-
pliwy’.
Zob.
ez
ad .
paskui.
saip i,
salps i,
salpa i
gw.
‘mdleé,
s abnaé,
acié
p zy omnos¢’,
2.
‘wie-
ze@
(Alu is
ka s a,
b ang ynas
salps a
‘Piwo
go zknieje,
go za ka
wie zeje’).
Wa ian
do
alp i
(zob.).
Jes
wynikiem
me analizy
czas.
z ozonego
apsaip i,
k o y
pows a
z
o macji
zw o nej
*ap-si-alp i
d oga
synkopowania
i.
Pa ale-
le:
silsé i,
s é i.
—
D w.
sdlpé i,
-ju,
-jau
‘omdlewaé,
mdlee’.
samdikau i,
-duju,
-a aii
‘godzié
sie,
umawiaé
sie
0
p ace’.
N.
ag .
sam-
®
Po ,
wed.
sdkhay-
m. .
‘ owa zysz,
p zyjaciel’
<
pie.
*sok’-h,-oj-.
109
Wosc ecn
SmoczyNsk
sklés i.
—
Nomina
na
SO
skland-:
a sklandé
‘wyb6j
na
d odze; zasuwa’, pa-
skldnda
a.
pasklanda
‘wyslizgana
po
jednej
s onie
d oga
zimowa,
pochy osé
obma z ej
d ogi’:
An
kelio
ampalai
i
paskldndos
(wa .
paskldmba,
paskli nda,
paskli ind a);
sklanda
‘zasuwa’.
—
Takie
o macje,
jak
sklds as,
sklds is
‘zasu-
wa,
ygiel,
zawo ’,
skids ai
m.
pl.
‘sida’
wskazuja na
neoosn.
sklgs-,
k 6 a
wyabs ahowano
z
q.
*sklas y i
<
*sklas-s y i
(d w.
od
skles-).
Pa alele:
spds ai
=
spds y i
(*spas-s y-
od
spes-),
pand s a,
pana s is
=
nd s y i
(od
né i).
skli i as
‘siekie a
ciesielska’,
SD
« opo ,
ascia»
(=
skliu elis
SD
« opo-
ek»).
Obok
ego
o .
slu e,
Slu e
‘siekie a
0
sze okim
os zu’.
Niezupelnie
jasne.
Pwk.
skliu -
moze
byé
al e nan em
do
SE
skliau -,
zob.
skliaiis i.
—
Vb.
denom.
skliu io i
‘ obié
siekie a’.
sk6nis,
-io
‘smak’,
p zen.
‘gus ’
<
*skanis
(wa .
skonis
.)
—
abs .
od
adi.
skaniis
‘smaczny’,
de ywowane
z
udzia em
s .
wzd uzonego
(pa alele:
g ézis,
lobis,
plé is).
—
D w.
p ieskonis
‘p zyp awa;
posmak’,
skoningas
‘gus owny’.
Vb.
denom.
skoné i
‘mieé¢
jaki§
smak,
smakowaé;
kosz owaé¢,
dochodzié
sma-
ku
ezego;
byé
do
smaku,
w
smak,
podobaé
sie’.
sk aidy i,
sk aidai,
sk aidgiaii
1.
i e .
‘la a¢,
uwaé,
szybowaé,
za aczaé
ko a
w
powie zu
(0
jas zebiu);
biegaé
(0
dzieciach),
biegaé
w
ko o,
np.
z
koniem’
(syn.
sk ajo i),
2.
caus.
‘zmusza¢
kogo do
uchu,
biegu;
odpedzaé
(od
ko y a)’.
Jes
o o macja
i e .-caus.
z
su .
-y-
i
SO
sk aid-
do
sk id-,
zob.
sk is i
‘lecieé’.
Mniej
p awdopodobna
analiza:
sk ai-dy i,
in ensi um
na
-dy i
od
sk eju,
sk i i
(po .
apo onie
d -dy i
=
e i ).
—
Re l.
apsisk aidy i
‘o
pszczo ach:
wylecieé
z
ula
po
p ze wie
zimowej’,
nusisk aidy i
‘nabiegaé
sie
do
woli,
wybiegaé
sie
(o
dzieciach)’.
—
D w.
sk aidiné i
i e .
‘la aé,
uwae’,
sk aidin i
caus.
‘popedzaé,
naglié,
p zynaglaé’
(wa .
sk eidin i),
ez
‘wozi¢
samolo em’,
sk didZio i
i e .
‘la aé,
uwaé’
(wa .
sk aidzio i),
sk aid inas
‘lo -
nik’.
Po .
o .
sk didi
‘biegaé,
la aé’,
sk aidigs
‘niespokojny,
uchliwy’,
sk aida
c.
‘wa esa,
obibok’.
sk ais y is,
sk ais osi,
sk ais ési
1.
‘powiewaé,
ozwiewaé
sie
(0
niezapie ej
cezesci
ub ania)’,
2.
‘ok ywaé
sie
(chus a,
p aszczem)’,
3.
‘la aé,
biega@’
(Tik-
ai
pe
kuokiném
sk ais os
‘Tylko
la a
po
wieczo kach’).
Fo ma
niezw o na
nie
jes
zagwiadezona.
Osnowa
sk ais y-
dopuszcza
dwie
analizy.
Po
pie wsze
sk ai-s y-,
q.
na
SO
sk ai-
do
sk ei-,
po .
sk eji ,
sk ié i
‘k azy¢,
wykonywaé
uch
ko owy’
(pa alela:
sai-s y i
=
sejil,
sié i).
Po
d ugie:
*sk ais-s y-,
q.
na
SO
sk ais-
od
neopwk.
sk is-,
k 6 y
wyabs ahowano
z
in .
sk is i
(p s.
sk endu,
p .
sk ida ),
po .
ais y is
m.in.
‘pla aé
sie
pod
nogami’
<
* ais-
116

Uzupe nienia
do
SEJL.
Czesé
I
s y-,
od
is i;
spais y is
‘ ozp aszaé
sie’
<
*spais-s y-,
od
spis i.
—
Neoosn.
sk ais -:
sk ais as
I
‘p ach a’,
sk ais as
Il
bibl.
‘p ak’,
ez
‘wie cipie a’,
sk ais é
‘wielka
chus a,
plaszcz’,
sk ais é
kunigu,
bazny iné
SD
«kapa
koécielna,
ka-
pla iska»,wa ian
z
ei:
sk eis é
m.in.
DP
‘p aszcz’,
=>
sk eis élé
DP
‘p aszczyk’.
Pa alele:
sais as
=
sais y i,
smaigs é
=
smaigs y i.
—
Vb.
denom.
sk ais o i
‘chodzié
a.
biegaé
zawinie ym
w
chus e’,
apsisk ais io i
‘owinaé
sie
chus a;
ub aé
sie
byle
jak’,
nusk ais io i
‘biegaé
gdzie
bez
po zeby,
la aé
po
wieczo -
kach
(0
dziewcze ach)’.
sk ip i,
sk impu,
sk ipa i
‘umie aé’,
nusk ip i
‘um ze@
(Seniui
nusk ipus,
aikai
u q
issidalijo).
Decomposi um
z
*nu-sk ip i.
To
z
synkopowania
o -
my
zw o nej
*nu-si-k ip i,
znacz.
e ym.
‘pochylié
sie
(do
ziemi),
zachwiaé
sie’.
Po .
z
jednej
s ony
osnowe
in ig.
k i ipa
‘chyli
sie’
s. .
k eip i,
z
d u-
giej
s ony
k yps a
(<
*k imp-s a)
w
znacz. p zen.
‘psuje
sie,
ma nieje,
za-
pada
na
zd owiu’,
nuk Yps a
‘umie a’,
pak ypo
‘zaniem6g}’.
Pa alele:
salp i,
skdu is,
s é i.
—
P zez
pe sewe acyjna
sono yzacje
mp
>
mb
pows a
wa .
sk imbii
‘zdycham,
umie am’
(do
czego
do wo zono
sk ibad
i
sk ib i).
—
D w.
pask ipas
‘nie
p os y,
chylacy
sie,
pochy y
(0
p ocie)’,
sk ibla
c.
‘zdechlak,
che lak,
k os
bliski
smie ci’
(*sk ipla).
sk y i,
sk ejii,
sk ija i
gw.
1.
‘lecieé,
la aé’
(O e
kaszin
kokia
pauks é
su
paskubiu
nusk ijo.
Pa sk ijo
i
olimy
k as y
k eg%delé),
2.
‘ ozchodzié
sie,
oz-
legaé
sie,
np.
o
k zykach’
(Nusk ijo
linksmi
S iksmai).
Jes
o
nowy
pdg.,
k o y
uksz al owaé
sie
woké
p s.
sk eji
(zob.
sk ié i)
z
udzia em
innowacyjnych
o m
in .-p .,
akich
mianowicie,
k 6 e
wzo uja
sie
na
ypie
se ,
po .
np.
y-
i
::
ija i
obok
p s.
ej .
—
D w.
sk y is,
-is
.
4
p.a.
‘dzwono,
czion
d ewnia-
nego
obwodu
ko a;
ob ecz
ko a;
bochenek
chleba’,
wa .
sk y is,
-ies
.
sk is i,
sk u ida,
sk iido
‘palié sie
bez
plomienia,
lié
sie,
opiekaé
sie
nad
za em’
(gw.
p s.
sk iis a
<
*sk und-s a,
zob.
nizej
sk is i),
apsk is i
‘podpiec
sie,
za umieni¢
sie’
—
o macja
na SZ
sk ud-
do
sk iaud-
(zob.
sk iaiis i).
Obok
ego
SZ
sk iud-,
gdzie
iu
pochodzi
z
wy éwnania
u
do
iau
o my
s .
pelnego,
po .
pask i is i,
-sk iu ida,
-sk i ido
‘p zypiec
sie,
p zypalié
sie’,
d w.
sk i idesai
m.
pl.
‘p zypalone
czesci
jedzenia’.
—
WSZ
sk i id-
=
sk iud-:
sk i idé i,
sk iidi,
-éjo
‘p zypalaé
sie,
p zywie aé
do
dna,
p azyé
sie’.
Obok
sk ad-,
uzywanego
w
znacz.
p zenosnym:
sk us i,
sk is a,
sk ido
‘smuci¢
sie,
ma wié
sie,
zalowac’.
skud is,
-i
(wa .
skid as,
-d)
1.
‘ob o ny,
ene giczny,
sko y,
Zzwawy,
u-
chliwy,
p edki’,
2.
‘szybko,
dob ze
osnacy
(0
d zewie,
p osieciu)’,
3.
‘ba -
117
Wosciech
SmMoczyNski
dzo
os y,
dob ze
nacy
(néz,
sie p,
siekie a)’,
4.
‘szo s ki,
dokuczliwy’,
SD
«os y»
(syn.
as as).
S oi
w
zwiazku
z
czas.
susku ida,
-skus i
‘zaczaé
boleé,
zabole¢’,
zob.
skaudé i.
Znacz.
e ym.
‘sp awiajacy
bdl,
bolesny’.
—
Vb.
de-
nom.
skid in i
‘os zyé;
naglié
do
pospiechu’.
—
N.B.
sk du as
‘szma a,
ga -
gan;
znoszone
ub anie,
achman’
nalezy
aczej
do
kedé i
(s-mobile).
skul as
a.
skul as
his .
‘dawna
16dz
wios owa,
s uzaca
do
anspo u
o-
wa 6w
Niemnem’
uskich
XV-XVI
w.
nag os
wy azu
waha
sie
miedzy
s-
i
$-.
(Z.
Zinke iéius,
Bal is ica
29
(2),
1988,
184).
W
Z éd ach
pochodzenie
nieja-
sne.
—
D w.
skul a-dailyda
cps.
‘budowniczy
odzi
zwanej
«skul as»*.
sk e nas
1.
‘pola,
jedna
z
dwéch
p zednich
czesci
zapinanego
ubio ’,
2.
‘s zep,
kawa ek’,
3.
‘szma a’,
4.
‘p a
( kaniny,
p uca),
po aé
( aki),
5.
‘klin
w
koszuli’.
Wa .
sk e nd,
sk a nas,
sk e mas,
sk a mas.
Odpowiednik
o .
sk e na
‘s zep
kaniny’.
P awdopodobnie
jeden
z
wypadkéw
zmiany
na-
g osu
sk-
na
sk -
( -mobile),
po .
sk e b i
ob.
ske b i,
sk a li i as
ob.
ska li i as.
Rekons ukcja:
*ske -nas, *ska -nas.
Pochodnik
czas.
ské i
‘ods awa¢;
od-
ywaé
sie,
s zepié
sie’.
Znacz.
e ym.
‘ods ajaca
czes¢
ubio u’
=
‘ode wa-
na
czesé
ubio u’,
—
D w.
sk e neliai
m.
pl.
‘poda e ub ania,
achmany’,
sk e nis,
-é
‘k og z
d ugimi
po ami’.
Od
wa .
sk e mas
pochodzi
sk e mdlas
‘s zep,
szma a’.
Cps.
ilga-sk e nis
1.
‘k os
z
d ugimi
po ami’,
2.
‘duchowny’,
sk e na-galis
‘sk aj
po y’,
sk e n@-pusé
‘jedna
z
pé?’.
Vb.
denom.
sk e ni6 i
‘isé
ozpie ym,
ozpusciwszy
poly’,
wa .
sk e nd i,
sk e n io i.
slaps y i,
slaps aii,
slapscia i
‘chowaé,
uk ywaé,
ai¢’,
e l.
slaps y is
‘cho-
waé
sie,
uk ywaé
sie’
—
i e a yw
z
su .
-s y-
i
SO
slap-
do
slep-,
zob.
slepii ,
slép i.
Rzadziej
slapy i
i e .
‘chowaé,
uk ywaé,
ai@
( yp
b ady i
=
b ed-),
e l.
slapy is
‘k yé
sie’,
DP
« aié
sie,
u aé
sie»,
slapausi
SD
«k yie
sie,
nie
ukazuie
sie
na
$wia ».
—
Neoosn.
slaps -:
slaps iné i
‘chowaé,
uk ywa¢’,
issislaps iné i
‘p zechowaé
sie,
p ze waé
w
uk yciu’.
Neoosn.
slaps y-:
slaps ydin i
‘uk y-
wae’,
slaps ymas
‘uk ywanie’,
slaps ynés
.
pl.
‘zabawa
w
chowanego’.
Neo-
osn.
slaps y -:
slaps y ynés
‘zabawa
w
chowanego’,
slaps y ojas
‘ en,
k o
kogos
lub cos
uk ywa’.
slimpin i,
slimpinu,
sli ipinau
‘is¢
powoli,
po
cichu,
ze
spuszczonym
no-
sem’,
jslimpin i
‘wSliznaé
sie’
impin i
‘wySliznaé
sie,
wymknaé
sie’.
Jes o
d w.
na
-in i
od
neopwk.
slimp-,
wyod ebnionego
z p s.
in ig.
slimp i
‘znikam
Z
oczu,
p zepadam’,
zob.
slip i.
I e .
slimpiné i
‘wa esaé
sie
bez
zajecia’.
—
T udno
powiedzieé,
jak
uksz a owaly
sie
quasip yma ne
pdg.
slimp i,
slimpu
(wa .
slempu),
slimpai
‘chodzié
bez
celu,
w éczyé
sie;
wolno
jechaé’
o az
118
Uzupe nienia
do
SEJL.
Czesé
I
slimip i,
slimps i,
slimpaii
‘smu nieé,
posepnie¢,
s awaé
sie
ponu ym’.
—
SO
slamp-
=
slimp-:
slamipin i
‘is¢
powoli,
wlec
sie’,
wa .
sono yzowany:
slambin i
s.,
slamby is
‘wa esaé
sie
bez
zajecia’.
Pa alele
dla
SO:
klampin i
=
klimp-,
g amby i
=
g imb-.
I e .
slampiné i
‘chodzié
z
ka a
w
ka ,
obijaé
sie
bez
zaje-
cia,
whéczyé
sie,
szwendaé
sie’.
slip i,
slimpi,
slipa i
‘p zepadaé,
znikaé
zoczu’,
nuslip i
‘oddalié
sie
chy-
kiem,
po
cichu,
nikomu
nic
nie
méwiac’,
p aslip i
‘p zepas¢,
zniknaé
z
oczu,
zginaé’,
a slip i
‘pow dcié
(do
p acy
na
chwile
po zuconej)’.
Jes
o
czas.
inchoa ywny
z
p s.
in ig.
do
slep-
jak
w
slepi i,
slép i
‘chowaé,
uk ywaé’.
SZ
slip-
u wo zono
zgodnie
z
egu a
RiT
=
ReT,
po .
pli -
(plis i),
gliz-
(gliz i),
g ib-
(g ib i),
ik-
( ik i).
Z
li .
o macja
in igowana
*sli-n-pd
ko esponduje
s owia iska
su igowana,
po .
cs.
osling i
‘oslepnaé’
(z
es y ucja
p:
oslipno i),
s ezes.
osin i i,
czes.
oslnou i,
s pol.
oslngé
(wa .
olsngé)
<
ps .
*o-slip-no i.
—
D w.
slip elé i
1.
‘s anaé
na
k é ko,
z obié
p ze we
(w
p acy, chodzie),
odpo-
czaé’,
2.
‘us aé,
p zes aé’
(Lie us
slip elia
i
él
ima
ly
‘Deszcz
us aje
i
zn6w
zaczyna
pada¢’).
Neopwk.
slimp-:
slimpin i
(zob.).
—
WSZ
slyp-:
slypé i,
slypi
(3
os.
slypi),
slypéjo
du .
1.
‘byé
gdzies
schowanym,
uk y ym’,
2.
‘k yé
sie
w
czym, byé
w
czym
zawa ym,
znajdowaé
sie’,
p aslypé i
‘p zebyé
czas
jakié
w
uk yciu’;
a slypin i
‘nadejsé
sk adajac
sie
(0
lisie)’.
—
Od
ego
WSZ
zeba
od éznié
ze
s anowiska
e ymologicznego
slyp-
kwiace
p s.
slyps a ‘znika,
us aje,
cichnie’
(p .
nusl¥po,
in .
slyp i).
Chodzi
u
o
*slips a,
pochodzace
ze
*slimp-s a,
czyli
z
odnowienia
p s.
in igowanego
su iksem
-s a-.
—
Silnie
e-
p ezen owany
yp
i e a ywno-kauza ywny
na
SO
pos aci
dy ongu
ai
(po .
b aidy i,
laipin i)
pozwala by
spodziewaé
sie
;slaipy i
jako
d w.
od
slip i.
Jez.
li ewski
p zypadkiem
nie
zna
akiej
o macji,
ma
ja
za
o
s owianski,
po .
(za)slepi i
‘zamknaé
o wé ,
zaslepi@
<
*slaip-i-.
Pa alela:
li .
Idipio i
::
scs.
p ilépi i
‘p zylepié’
=
p ilino i.
sl iogas
‘ze dz,
d ag
a.
kamie i
do
p zyciskania,
np.
Inu
w
moczydle,
kiszonej
w
beczce
kapus y;
duzy
adunek
(na
odzi);
osuwisko;
koszma
senny’
(wa .
sludgas,
sl ioga)
—
d w.
od
czas.
slég i
‘p zygnia aé,
cisna@’
z
zadka
apo onia
é
=
*6
(li .
uo),
po .
b iioZas,
s iodziai.
Odpowiednik
o .
sludgs
‘cieza
s uzacy
do
p zycisniecia,
kamien
obciazajacy
sie¢’,
=>
b.
de-
nom.
sluddzi
a.
sluédzé
‘obciazyé,
p zygniesé
cieza em
(np.
len
w
moczy-
dle)’.
—
D w.
sl ioksnis
a.
sliiogsnis
‘wa s wa,
pasmo,
s 6j’,
=
b.
denom.
sluoksni io i
‘nawa s wiaé,
uk ada_
wa s wami’
(po .
o .
sludksne
a.
sluogsne
‘waskie
pasmo’).
119
Wosc ecH
SMoczyNskI
spagé i,
spagi,
spagéjau
‘p akaé,
szlochac’,
spagéid i
a.
spakcid i
‘k opi¢
k oplami
- 0
deszczu’,
spagné i
s.,
spaksé i,
spaksi,
-séjo ‘laé
sie
- 0
zach’.
Nomina:
spagas
‘k opla’,
p zen.
‘ma a
ilos¢,
od obina’,
spaksnis
‘k opla’,
s li .
spaksnelis
‘k opeczka’.
Pods awa
ej
g upy
o m
jes
in e i.
spak
—
0
spada-
jacej
k opli,
po .
Aplei
pie us
spak
spak
p adéjo
ly i.
Fo my
z
-g-
sa
wobec
ego
w d ne.
spa a
4
p.a.
‘p edkos¢,
empo’
—
p awdopodobnie
pochodnik
dewe bal-
ny
z su .
- a-
i
SO
spa -
do
spi -,
zob.
spi i.
—
D w.
spa us
‘p edki,
szybki’,
=
Spa udlis,
-é
‘p zodownik
p acy’.
Vb.
denom.
spa é i
‘s awaé
sie
szybszym,
p zyspieszac’,
spa in i
‘p zyspiesza¢é,
wzmaga¢é
empo’.
—
Tu
moze
ez
na-
lezeé
spd a
a.
spa a
‘giez,
slep,
Oes us’,
SD
«bak
obak,
Tabanus»
::
o .
spa s,
spa s
‘bak,
B emse’
(po .
su .
w
na a
=
né i
I).
spas ai
m.
pl.
1.
‘po zask,
sid a,
pu apka’,
2.
p zen.
‘ma nia’
::
o .
spuds s
‘po zask,
kla ka’
(*spans -).
Jes
o
d w.
od
neopwk.
spqs -,
wyabs ahowa-
nego
z
czas.
spqs y i
<
*spas-s y-,
bedacego
q.
na
SO
do
spes-,
zob.
spés i
‘s awiaé
sid a’.
Pa alela:
sp ds as
=
*sp ds y i.
Z
innym
su .
spdsciai
gw.
‘po zask,
sid a’.
—
N.
m.
Paspas is.
spédén i,
spéden ,
spédenaii
gw.
‘dawaé
doj zeé,
pobudzaé
do
doj ze-
wania’,
np.
Spéden i
débilus
‘Pozwalam
wy osnaé
koniczynie,
nie
kosze
jej’.
Spédenii
ju gini is
‘Nie
z ywam
geo ginij’.
Z
uwagi
na b ak
o macji
pos ed-
niej
jspé-dy i
zeba
analizowaé
spé-den i,
causa i um
do
b.
in .
spé i
‘doj-
zewaé
(zob.).
W
oli
o man u
pojawia
sie
u
neosu .
-den i,
k 6 y
még
zos aé
wyabs ahowany
np.
w
ypie
ydén i
(=
y-dy i
=
y i).
Po .
blisko-
znaczne
spéj-én i.
—
Analogia
do
czasownikéw
klasy
-en i
spowodowa a
wy-
od ebnienie
spéd-
jako
neoosnowy.
Widaé
ja
w
akich
d w.,
jak
spédiné
a spédiné i
‘odgadywaé,
domyslaé
sie’,
pé spédiné i
‘p zes zegaé,
os zega®’
o az
spédlio i:
pé spédlio i
‘os zegaé,
obié
wyméwki’.
spéj-,
neopwk.
pochodzacy
z
me analizy
spéj-u
=
spé-ju
w
o mie
p s.
do
spé i
(zob.):
spéjén i
caus.
‘sp zyjaé
doj zewaniu
(zboza,
owocéw)’,
spéin i
s.°*,
spéjo i,
-ju,
-jau
‘domySlaé
sie,
p zypuszczaé,
zgadywa¢’
(po .
jaujé i,
séj6 i),
ispéjéjas
SD'
«p ak yka z»
[‘w ézbi a,
p zepowiadacz
p zysz osci,
p o-
ok’,
SEXVI]
(po .
padéjéjas),
ispéjimas
‘os zezenie,
p zes oga’,
pé spéjimas
s.,
spéjikas
‘cz owiek
umiejacy
odgadywaé’
(po .
séjikas),
spéjimas
‘zgadywa-
°8
Po .
ez e y
synonimiczne
czasowniki,
ukazujace
sie
w
zdaniu
Spéjinu
asa oji,
nokinu
a pas,
b andinu
g idus,
si pinu
uogas
‘Dop owadzam
do
doj za oéci
ozimine,
k osy,
zia no,
jagody’.
120
Uzupe nienia
do
SEJL
Czesé
I
nie’,
spéjinys
‘domys ,
p zypuszczenie’,
=>
b.
denom.
a spéjiné i
‘odgadywaé
(zagadke,
czyjes
zyczenie)’,
pé spéjiné i
‘os zegaé,
p zes zegaé’.
—
Tu aj
ez
nespéiga
‘b ak
czasu’
(neologizm
A.
Ba anauskasa)
—
z
su .
-ga
dodanym
do
spéj-,
po .
nespéu
‘nie
zdazam’.
Po .
o .
nespéjniéks
‘cz owiek
bezsilny’.
spéka
4,
2
p.a.
‘sila,
moc,
k zepa”?
(Pasenau,
spékos
nebe u iu).
Tez
spékas,
zadko
spéké
s.
Odpowiednik
o .
spéks
‘si a,
moc;
wielka
ilogé,
mnés wo’.
Fo macja
mo ywowana
czasownikiem
suspé i
m.in.
‘zdo aé,
podo aé’
(zob.
spé i).
Rzadki
wypadek
uzycia
su .
-ka-
wzglednie
-ka-
w
de ywacji
odpie -
wias kowej
( u
z
me a onia
cy kum leksowa).
Pa alela:
s okd.
Zob.
ez
spémé,
spé as
s. .
spé i.
Ze
s owia iskiego
po .
éka
‘ zeka’
=
éjo,
éa i
(znacz.
e ym.
‘ wacy
nu
wody’),
znaku
‘oznaka’
=
znajo,
zna i.
—
D w.
de yn-spéké
bo .
‘dziewanna,
Ve bascum’
( o .
de in i u
spéks
‘Neunmannsk a ’).
Vb.
denom.
spékdu i,
spékau i
‘domySlaé
sie,
zgadywaé,
spekulowaé’.
spog i,
spdgs u,
spdgau
‘wy zeszczyé
oczy,
wlepié
wz ok’,
paspég i
1.
‘za-
pasé
sie
(o
oczach)’,
2.
‘posinieé
(od
zimna,
m ozu)’,
3.
‘byé
wycie iczonym
p zez
cho obe’
(paspéges
aikas).
Bez
e ymologii.
—
D w.
spégéio i
‘piszezeé
zduszonym
glosem;
méwié¢
niewy aznie,
szep ac’,
nuspdgcio i
‘pasé
p zez
ud a-
wienie
sie
—
0
p aku,
zwie zeciu’,
jspogin i
‘wbié,
wlepié
wz ok’,
spogso i
1.
‘wy zeszczaé
oczy,
gapi¢
sie’
(wa .
spoks6 i),
2.
‘s e czeé’,
ispoksé i
‘niedowi-
dzie@’.
—
SZ
spag
=
*spag-
(?):
spdg i,
spangi ,
spaga i
‘wy zeszezyé
oczy’.
sp agilas
‘cep
do
midécenia’,
zwykle
pl.
sp agila
‘cepy’
—
d w.
na
-ilas
od
osnowy
czas.
sp ag-,
po .
sp agé i
m.in.
‘ zeszcze¢’,
sp agcid i
‘ zaska¢’.
Znacz.
e ym.
‘na zedzie,
k é ym
sie
zaska;
o,
czym
sie
ude za
z
moca,
powodujac
pows anie
silnego
odg osu’.
Po .
o man
w
b izgilas,
s ibilas.
Z
innym
su .
sp agélé
‘bijak,
k o szy
kij
u
cepa’.
—
D w.
sp agiliné
‘dluga
aczka
cepa’,
SD
«bijak
u
cepa».
—
N.
m.
Sp agila ,
Sp agiliniai.
spu dé i,
spi du,
spu déjau
1.
‘mio aé
sie,
szamo aé
sie,
zepo aé
sie,
wy ywaé
sie
(o
schwy anym
p aku,
ybie
w
sieci,
p osieciu
w
wo ku)’,
2.
‘ uszaé
sie,
byé
w
uchu’,
3.
‘po uszaé
(sk zyd ami,
lisémi
na
d zewie)’,
4.
‘szybko
is¢,
spieszy¢’,
5.
‘sp zeciwia¢
sie,
okazywaé
niezadowolenie,
kap y-
si¢’.
Fo macja
du a ywna
na
-é-
od
neopwk.
spu d-,
k é y
zos a
wyod eb-
niony
z
o macji
p s.
in .
*spii -da
‘mio a
sie’.
Ta
os a nia
mog aby
byé
e leksem
pie.
*(s)p" H-d"e-,
zob.
spi iii,
spi i.
—
Fo man
-d-
pow aca
1°
©
Do
ego wa .
sono yzowany:
nespega
‘b ak
czasu’
<
*nespéka.
Po .
niios ogé
ob.
s okd;
lenci igas
<
“lenci ikas.
121

Wosciecn
SmoczyNski
w
caus.-i e .
spi dy i,
-au,
-dziau:
ispi dy i
‘napie a¢, naciska¢’,
nuspi dy i
DP
‘wko zenié,
zasadzié’,
paspi dy i
‘podep zeé
(Sciane,
w o a,
cha e)’,
DP
‘po-
dep zec’,
p ispi dy i
‘p zyp zeé,
zmusié
do
czego’,
uzspi dy i
‘zap zeé
(d zwi)’.
D w.
a spi diné i
‘o wie a¢,
odmykaé
(d zwi)’,
a sispi diné i
‘podpie aé
sie
(ki-
jem)’;
paspi diné i
‘podpie aé
(ga ezie
d zew
owocowych)’,
2°
w
i e .
spd dy i
‘wie zga¢é’
(zob.).
—
Na
pods awie
p s.
inchoa .
*spu d-s a,
k 6 e
zmieni o
sie
one ycznie
w
spii s a,
pows a y
dwa
pa adygma y:
1.
spu s é i,
spi s u,
spu s éjo
‘szamo aé
sie,
wy ywaé
sie;
g ymasi¢,
okazywaé
niezadowolenie’
(po .
iiks é i,
smilks é i),
2. spu s i,
spu s u,
sp dau
‘bié
sk zyd ami,
zepo aé¢;
sp zeciwiaé
sie,
bun owaé
sie’.
W
d ugim
z
ych
pdg.
udzwiecznienie
-s
>
-zd
zamieni o
p s.
spii s u
w
spu zdu
(po .
i zdas
<
*Z i s as),
w
nas ep-
s wie
czego
pdg.
p zyb a
pos aé
spu s i,
spi zdu,
sp zdau
(p .
do wo zone
do
p s.).
Z
d ugiej
s ony,
gdy
p s.
spii s u
zos a o
poje e
jako
*spu -s u,
o
pojawi o
sie
gw.
p .
spu adi
(in .
spu s i).
spu i,
spu a
(gw.
spu i a,
wa .
spi s a),
spi o
‘s zepié
sie
(0
b ze-
gach
kaniny)’.
Pwk.
spu -
moze
byé
obocznym
do
spi -
e leksem
pie.
SZ
*(s)p' H-
::
*(s)p"e H-
(zob.
spi i,
spu dé i).
Pa alele:
du i
ob.
di i,
ul i
ob.
ilz i.
Odpowiednik
o .
spu ,
spu s u,
spu u
‘ oz azi¢
sie,
s zepié
sie’.
—
D w.
spu ai
m.
pl.
‘ edzle,
s zepy’.
spu zdé i,
sp i zdu,
spu zdéjau
‘wy ywaé
sie,
zepo aé
sie
(o
schwy anym
p aku,
ybie,
o
zymanej
pod
pacha
ku ze);
machaé,
bié
sk zyd ami’
—
d w.
du a ywny
od
neopwk.
spu zd-,
wyabs ahowanego
z
p s.
spui zdu
<
spi s u,
zob.
spu dé i.
Wa .
spu zé i,
sp i zu,
-éjau
(po .
eizé i
<
eizdé i).
Po .
spu s é i
s. .
spu dé i.
s auja
4
p.a.
1.
‘p ad
w
zece,
nu
wody’,
2.
p zen.
‘powiew
wia u’
—
odpowiada
z
jednej
s ony
o .
s auja
‘silny
p ad
wody’,
z
d ugiej
s ony
ses.
s uja
‘po ok,
s umien’.
Fo macja na
-id-
od
s au-
jak
w
s a é i
(zob.).
—
D w.
s aiijas
a.
s aujiis
‘bys y
— 0
wodzie,
p adzie,
nu cie;
silny
—
0
wie ze’,
s auja
ipé
‘bys a
zeka’.
Po .
o .
s duja
upe
s.,
s auj§
‘wa ko
p ynacy,
p edki, szybki,
spieszny,
(o
koniu)
po ywezy,
(0
wie ze)
p zenikliwy,
(0
zboczu)
s ome’.
—
N.
z.
S auja,
Pas aujd.
s aumu6
3
p.a.,
acc.
sg.
s aii-men-j
m.
‘nu ,
p ad
zeki’.
Pod
wzgledem
o macji
zes awia
sie
z g .
pedya
n.
‘ zeka,
p ad’
<
pie.
*s eu-mn.
Co
do
pie wias ka
zob.
s a é i.
Pa alelne
nomina:
s a d,
s auja.
—
Z
p zeksz a ce-
nia
o macji
na
-men-
/
-mn-
pochodza:
li .
s aumé
‘p ad
zeki’,
lo .
s aume
‘p ad’,
ps .
*s umeni
(acc.
sg.),
shi.
s imen
‘p ad
wody,
amie
zeki’,
pol.
122
Uzupelnienia
do
SEJL.
Czesé
1
s umie i
‘po ok,
s uga’,
os.
s imene
s.
(s isl.
s aum
m.
‘p ad’).
Po .
jesz-
cze
pala alizowane
wa .
li .
s iaumud,
s iaumé,
b.
denom.
s iaumé i
‘ply-
naé
—
o
zece’.
—
Z innymi
su .:
s a inas
a.
s ia inas
‘bys y
—
0
wodzie’,
s aunis
s.
(wa .
s iaun s,
s aunis,
s iaun s);
s a i as
‘s umien
gé ski,
nu
zeki’,
p zen.
‘po ok
(s éw,
ludzi)’
::
o .
s ai s
‘nu
w
s umieniu,
deszczo-
wy
po ok’.
Do
ego
n.
z.
S a i as,
S ia i as,
S aii as, S ia iné,
S iai as.
s a a 4
p.a.
1.
‘ped
wody’,
2.
daw.
‘miesiaczka’,
d w.
s a us
‘wa ki
— 0
plynacej
wodzie’
(wa .
s e iis,
s a is,
s e iis
o az
s é iis*’).
Odpowiada
o .
s a a
‘p ad’.
P yma ne
abs ac um
z
su .
-@-
i
SO
do
pwk.
*s eu-,
po .
g .
po
.
‘ciek,
ok’
<
pie.
*s ou-eh,-.
Pa alele:
nasa
=
nés i,
danga
=
de ig i,
ankd
<=
e ik i.
Podobnie
zbudowane
sa:
p as a a
a.
p as a as
‘p ze ebel;
Z éd o
wody’,
z
inse cja
:
p és a as
‘niezama zajace
zima
miejsce
na
zece
a.
jezio ze,
zw.
p on’,
s d agolé
(zob.).
—
Tu
ez
ses.
os o i
‘wyspa;
s u-
mien’,
sch. ds o
‘wyspa’,
os.
ds o ,
s pol.
os éw
‘wyspa
na
zece
lub
jezio-
ze’
<
ps .
*o(p)s o ii
<
pbs .
*ap-s au-a-,
znacz.
e ym.
‘ o,
co
jes
oblane
woda,
miejsce
op ywane
p zez
wode’.
Zob.
ez
sa alai
<
*s a -alai.
s a azolé
bo .
‘k wawnik,
Achillea
mille olium’,
wa .
s a d-Zolé
—
z o-
zenie
cz onéw
s ay-V
‘ ok’
(zob. s a d,
s a é i)
i
Zolé
‘ziele’.
Znacz.
e ym.
‘ziele
na
(k wo) ok,
uzywane
do
amowania
k wi’.
Po .
syn.
k auj@Zolé
s. .
k aiijas
i
s a andsis
s. .
ndsis.
Wa .
synkopowany:
s aiizolé
a.
s duzolé
(aku
ze
wzd uzenia
zas epczego).
—
De ywa em
o
cha ak e ze
decomposi um
jes
u
s a ai
m.
pl.
‘Achillea’.
s aldas
daw.
gw.
‘obo a,
s ajnia’
(wa .
s dldas,
s aldis
a.
s dldis,
s alda
a.
s dlda,
<s d doie>
DP
‘w
s ajni’;
s aldé)
—
zapoz.
z
niem.
gw. s all,
s aldes
m.
Z
egoz
Z éd a
s p .
s aldis
EV
‘s ajnia,
S al’
(po .
o .
s allis
‘s ajnia’
<=
$ dn.
s all).
—
D w.
s alddlis
‘ob6 ka’,
s aldikas
s.,
s aldininkas
‘pa obek
za-
udniony
w
obo ze’.
s e blé
4
p.a.,
s e blé
2
p.a.
1.
‘podo ek,
wkles os¢é,
wglebienie
wo zace
sie
w
sukni
a.
a uchu
p zy
unoszeniu
b zeg6w
lub
siadaniu’,
2.
‘pola,
po o-
wa
dolnej
czesci
ub ania
ozpinajacego
sie
z
p zodu’,
SD
«k ay
sza y,
b zeg
sza y»
(syn.
k as as
ibo),
« ono
u
sza y,
podo ek»
(=>
s e blé as
« onis y»),
3.
‘miejsce
na
nogach
siedzacego’
(Vienas
aikas
an
anky,
ki as
s e bléj
‘Jedno
“©
Os a ni
wa ian
pokazuje
wzd uzenie
samog oski
e
w 6 nego
pochodzenia.
Wzd u-
zenie
widaé
ez
w
d w.
p os e ys
‘niezama zajace
miejsce
na s odku
zeki’
(jes
o
wa .
do
p és a as)
i
w
nazwach
w asnych,
po .
n.
z.
S é d,
n. jez.
S é ys,
n.
m.
S é ininkai.
123
Wojciech
SmoczyNski
dziecko
na
eku,
d ugie
na
kolanach’).
Wa .
z
samog oska
a:
s a blé.
Od-
powiednik
o .
s é bele
‘podo ek’,
wa .
s a bele
(anap yksa
e
do
g upy
b-l).
Niejasne.
Moze
ze
zmiany
*s e p-lé,
d w.
od
czas.
s i p i
‘ osna¢,
wz as a¢,
mocnie¢’?
s iebas
1.
‘ odyga’
(ing
s ieby
isaugu
SD
«chwaéscieie»),
2.
‘pie
d zewa’,
3.
‘s up,
masz ’
(DP
‘ ila ,
s up’,
SD
«s up
wspie aiacy
budowanie»,
syn.
s ulpas),
4.
‘d zewce
sz anda u’.
Fo macja
pos we balna
do
s iéb is
‘wyciagaé
sie
ku
gé ze,
osnaé’,
zob.
s ib-
( am
ez
o
SO
s aib-).
Aku
w é ny
(3
p.a.),
nieja-
sny.
—
D w.
s iebélis
‘g dyka’,
s iebyné
‘zupa
z
odyg
bu aczanych’,
s ieblys
‘4 odyga’,
s ieb as
s.
Cps.
s ieba-gumbis
‘zg ubia a
podziemna
czes¢
odygi’,
s ieb@-lizé
‘cho oba
do ykajaca
odygi
Inu’
(po .
Idug i),
s ieb-na is
‘miedzy-
weZle,
odcinek
odygi
miedzy
dwoma
kolankami’.
s iega a
3
p.a.,
s iéga a
1
p.a.
1.
‘ o mujace
sie
z
puszku
pié o
p asie’,
2.
‘ wa da
czes¢ pié a
p asiego,
du ka
ze
s osina’,
3.
‘gléwna
Zy a
lisciu’.
Jes
o
p awdopodobnie
odmianka
wy azu
s ége as,
s ege ys
m.in.
‘du ka
pié a
p asiego’
(zob.
s @ga as),
k 6 a
uleg a
p zeksz alceniu
na
sku ek
adideacji
do
czas.
s ieg i
‘k y¢é
dach
s zecha’.
Co
do
su .
po .
kauka d,
skieda a,
nuga d.
s iép is,
s iepi ios,
s iepiaiis
‘wyciagaé
sie,
wyp ézaé
sie,
p os owaé
sie,
s awaé¢
na
palcach
nég’,
SD
«pne
sie;
sadze
sie;
wsadzam
sie
na
co;
kasze
sie
na
co»
,
a sis iép i
‘wspiaé
sie
na
palcach
nég’,
niezw o ne
a s iép i
‘wyp o-
s owaé
(nogi),
pos awi¢
pionowo;
zad zeé
(ogon)’.
Mo em
s iep-
p zeds a-
wia
soba
innowacyjna
o me
s .
pelnego,
do wo zona
do
s ip-,
k 6 e
ze
swej
s ony
pochodzi o
z
edukcji
s ep-,
zob.
s épin i.
Ciag
de ywacyjny
s iep-
=
s ip-
=
s ep-
znajduje
pa alele
w
o mach
lieg i,
iép i.
—
Od
SZ
s ip-
pocho-
dzi
éwniez
dy ongiczny
SO
s aip-:
s aipy is
‘s awa¢
na
palcach
ndg’.
s ig i,
s ing,
s igaii
‘spokojnie
pozos awaé
w
pewnym
miejscu’,
3
os.
p s.
s i iga
a.
s ygs a
‘b aknie,
nie
s a eza’
(d w.
s iglius
‘b ak’),
is ig i
‘zawziaé
sie,
up zeé
sie
cos
z obi¢,
upa cie
zazadaé
czego’,
nus ig i
‘us aé,
p zes ac’,
p is ig i
‘zab aknaé
czego’
—
o macja
na
SZ
do
s eig-,
zob.
s eigiil,
s eig i.
Odpowiednik
o .
s ig ,
s iegu,
s igu
‘ug zeznaé,
zapas¢
sie
(w
bagnie,
b ocie)’,
s igd ,
-dju
‘is¢
na
p ze aj,
b naé
p zez
zboze
a.
wysoka
awe’,
nomina:
s iga
‘Sciezka;
p zesieka
lesie’,
s igznis
‘g zaskie
miejsce
na
ace
lub
na
bagnie’,
s igums
‘ka uza’.
—
Do
o .
s iga
nawiazuje
s owia iska
nazwa
‘Sciezki,
d ogi’,
ps .
*s iga,
scs.
s idza
‘ pi oc,
poxid’,
sch.
s aza,
s pol.
s dza
a.
sdza,
gen.
sg.
s dze
‘Sciezka’
(zd ob.
s edzka,
s ecka);
d w.
s us.
s izja,
os.
s ezjd
‘Sciez-
ka,
d ézka’.
Obok
ego
d w.
*s igna:
ses.
s igna
‘ulica;
ynek’,
s us.
s igna,
124
Uzupe nienia
do
SEJL.
Czesé
I
os.
s égna
‘plac,
ulica’,
bg.
s igdd
‘ ynek,
plac
a gowy’,
shi.
s egné,
-gén
.
pl.
‘og odzony
wygon
dla
byd a’,
s cho w.
s agna
‘sciezka’,
s pol.
sciegna
a.
s egna
‘Sciezka,
zw .
d oga
do
wypedzania
byd a
na
pas wisko’.
Co
do
zna-
ezenia
po .
nizej
goc.
s aiga.
—
WSZ
s yg-:
s yg i,
s ygs u
(*s ing-s u),
s ygau
‘s aé,
siedzieé
w
jakims
miejscu,
spokojnie
zachowywaé
sie’,
s ygo i
1.
s.,
2.
‘b akowaé’,
nomina:
s ygd
‘s una’
(po .
nizej
o .
s iga),
=>
s yg io i
‘s oié,
np.
sk zypce’;
s ygius
‘b ak,
niedos a ek’.
Po .
o . s idzé ,
-éju
‘(o
oslinach)
piaé
sie,
kie kowaé;
wyciagaé
sie
na
diugos¢’,
s iga
1.
‘ped
czepny u
chmielu’,
2.
‘d u
me alowy,
s una’.
s ing i,
s ings u,
s ingau
‘d e wieé,
p ezyé
sie,
k zepna@
::
o .
s i ig , s ing-
s u,
s ingu
‘k zepnaé,
sz ywnie¢’
—
o macja
na
SZ
do
s eng-,
zob.
s éng is.
Jesli
s ung-
jes
obocznym
do
s ing-
e leksem
SZ
*s ng'-,
o po .
s ungys
‘oso-
ba
nieudolna’,
s ingis
‘s a y,
epy
n6z’.
Cps.
nus ing i
‘us a¢,
p zes aé’,
SD
<sus inks a>
=
sus ings a
«zsiada
sie
mleko’,
sus ingis
pienas
SD
«zsiad e
mleko».
—
D w.
s ingin i
caus.
‘dop owadzaé
do
k zepniecia’
::
o .
s i idzind
‘ obié
sz ywnym’.
Nomina
na
SZ:
js inga
‘na ezenie,
nap ezenie
(sie)’,
s ingimas
‘d e wienie,
wa dnienie’,
sus ingimas
SD
«zsiadanie
mleka»,
o .
s ings
‘sz ywny’,
li .
s ing iis
‘p ezny,
sp ezys y’
( o .
s i ig s
‘wyp ezony,
na-
pie y,
sz ywny’,
=
b.
denom.
sas ing ina
‘nap éza¢’),
s ingulys
‘od e wienie,
apa ia’,
o .
s i dzenis
‘wielkie
zimno’.
s ip i,
s impi,
s ipa i
1.
‘2dychae’,
2.
‘cie pieé
g éd’,
3.
‘cie pie¢
zimno,
ma zna¢’,
4.
‘kos nie¢,
sz ywniec’.
s impu,
kie u
umpu
SD
«d e wieie,
wa d-
nieie»,
js ip i
‘skos nie¢
z
zimna,
s eze¢,
zesz ywniee’,
iss ip i
‘zdechna¢,
wy-
zdycha@’
i
‘zg odnie@’
(ISs ipau
kaip
suo
algy i),
pas impu
SD
«ma wieie,
nie
cezuie
sie»
(syn.
apmi s u,
nesijauciu).
Gwa owe
o my
p s.:
s empil,
s imps ,
s yps u
(b.z.a.).
Mo em
s ip-
o
e leks
s .
zanikowego
ypu
TiT
=
TeT
do
pwk.
s ep-,
zob.
s épin i.
—
In igowanie
pwk.
*s ip-
lub
*s ep-
widaé
owniez
w
ps .
osnowie
p ezen alnej
*s ep-
(znaczenie
udne
do
sp ecyzowania).
Od
ego
d w.
na
SO
secs.
s gpi i,
s epljg
‘isé,
k oczy@
(i e .
s opa i),
os. s upi e,
s uplj i
‘s apnaé,
pos awi¢
noge’
(i e .
s upd e),
czes.
p zes .
s oupi
‘ws api¢’,
s pol.
s epié
‘wejsé,
pos awié
noge’,
pol.
nas qpic,
pos apié
(i e .
s qpaé).
—
D w.
s ipena
‘padlina’,
s ipimas
‘d e wienie
z
zimna,
zdychanie’,
s ipinas
(zob.),
s ip is
(zob.).
Nawiazanie
w
lac.
s ipes,
-i is
m.
‘ké ,
pie
d zewa,
kloc’,
s ipula
‘zdzb o,
Scie nisko,
s oma’.
—
WSZ
s yp-
/
s yb-:
s yb i,
s ybs a
(*s imb-s a),
s ybo
‘ma znaé,
d e wie¢,
wa dnie¢;
zama zaé
—
0
wodzie’
(obok
ego
s yp i,
s yps a,
s ypo
‘ osnaé,
wyciagaé
sie
ku
gé ze’
jako
wa .
do
s yb i,
zob.
s ib-).
125
Wosciech
SmoczyNski
SiduS is,
Sidusias,
Siduses
‘podnosié
sie,
s oszyé
sie’:
Plaukai
a i
gal és
Sidusiasi.
Kdilis
Sidusiasi.
Sidusias
kaip
kd inas
p ieS
Siinj.
Odpowiednik
o .
Saus iés
‘s oszy¢
sie’.
—
Niezw o ne:
Sidus i
‘s oszyé
(pié a),
najeza¢;
api o-
waé
(wlosy)’.
—
D w.
sidusin i
plinksnas
‘s oszyé
pié a’,
Sia iSalas
a.
sidusalas
‘d eszez,
ku czowe
d zenie
miesni’,
sidusé
c.
‘k os
z
ozczoch anymi
wiosami;
z osnik’.
Po .
o .
Sa ismas
pl.
.
‘d eszcz,
cia ki,
m owie’,
saiiSalas
pl.
.
‘cia ki,
zg oza’.
—
N.
m.
Pasidusé,
Pasiausii kas.
—
SZ
Sius-:
Siis i,
SilS a
(*Sius a
<
*Siuns-s a),
si o
‘s oszy¢
sie,
jezy¢
sie;
wzd ygac
sie;
ch opowacieé
(0
sk6-
ze),
s zepié
sie
(0
odziezy);
smu nieé,
obi¢
sie
smu nym,
ponu ym’,
siusé i,
Si a,
-€o:
Kai
pagal oji,
ai
ne
plaukai
Si a.
Nomina:
SiiSas
a.
Siusd
‘lekki
d eszcz,
cia ki;
s ach’
(wa .
Siias,
Sii3d),
siis- alai
m.
pl.
‘poglad,
go sze
zia no’
(po .
aly i).
—
WSZ
SiisCio i
‘wad ygaé
sie,
d zeé
ze
s achu;
jezyé
sie
—
0
w osach”®,
Sidiselé i
‘d ze¢,
dygo aé
z
zimna’,
Siiis elé i
‘(o
d esz-
czu)
p zeniknaé,
p zeszyé’,
ez
0
mocniejszym
powiewie
wia u,
Si s e é i
s.
—
B ak
nawiazan.
Obecnosé
wyk zyknikow
Sills,
sids ,
Si ,
opisujacych
odezuwanie
cia ek,
d eszczu,
zimna,
p zemawia
na
zecz
onoma opeicznej
genezy
ca ego
gniazda
czasownikowego.
—
N.B.
W
wypadku
wy azu
Si s is
‘d eszcz’
(Siiis is
pa eina
pe
king)
punk em
wyjécia
de ywacji
nie
by
pwk.
Sias-,
lecz
in e i.
Si is ,
Si is
—
0
mocnym
d eszczu,
0
jezacych
sie
wiosach,
0
naglym
powiewie
(zimnego)
wia u.
Silaga
3
p.a.
bo .
‘sasanka,
Pulsa illa’.
D w.
ws eczny
od
Silag-élé,
o ma-
cji
zin e p e owanej
jako
zd obnienie
na
-élé.
Pa alele:
kiimé,
sk uzdé,
u e.
Segmen acja
Silag-élé
himaczy
sie
me analiza
wy azu
zlozonego
Sila-géle
‘sa-
sanka’
(dos .
‘ oslina
bo owa,
osnaca
w
bo ze’).
Gdy
z
kolei
Silaga
zos a a
odniesiona
do
Silas
‘bé ’
jako
wy azu
mo ywujacego,
pojawi a
sie
segmen a-
cja
Sil-agd.
Da o
o
pocza ek
neosu iksowi
-aga,
po .
np.
pilaga.
Sin is,
Sinasi
(wa .
Sénasi),
Synési
‘d apaé
sie,
sk obaé
sie;
ocie aé
sie
0
co
(0
Swini);
ga na¢
sie,
uli¢
sie
(do
ma ki);
obijaé
sie,
pla aé
sie
pod
noga-
mi’.
—
SW
Syn-:
synési
(p .),
d w.
synio is
‘ocie a¢
sie,
np.
o
sciane,
o
p o ’,
pasisynio i:
Pasixyniojo
j
o q
kiaulé
—
i
sug u o
[ o a].
—
Fo malnie
bliskie
czasownikowi
Si i i
‘wbié
d zazge’
=
Si-nii
(zob.
Sié i),
ale
udne
do
uzasad-
nienia
w
zak esie
znaczeniowym.
Pa alela:
pdg.
sin i,
sind,
syniau
‘wiaza®’
obok
si i i,
sini,
siniaii
s.,
opa e
0
neopwk.
sin-,
k 6é y
wyabs ahowano
z
*°W
éwie le
p zy oczonego
ma e ia u
nieuzasadniona
jes
pisownia
z
s,
S iscio i,
s ano-
wiona
p zez
LKZ,.,
972.
132

Uzupeinienia
do
SEJL. Czesé
I
p s.
in igowanego
do
sié i
(zob.).
—
Tu
chyba
ez
s li .
sin ys
.
pl.
‘sidla’
z
B e kuna,
po .
I
pades
Sin is
[glosa:
spqs us]
an
kelio
‘I
s awia
sid a
na
d odze’.
Sidks,
.
Siokia
(gw.
Sioki) ‘ aki
o o
(z
ges em
wskazujacym),
aki
jak
widaé,
aki
sobie;
zwyk y,
nieswia eczny
— 0
dniu’
(wa .
sidks,
-ia)
—
pb.
*8i-ak-,
za-
imek
jakosciowy
nalezacy
do
demons a i um
Sia-
‘ en
u’
(zob.
Sis,
Sid).
Po .
éks
=
ds,
andks
=
ands,
kéks
=
kas.
—
D w.
Sidks
oks
‘dosé
ma ny,
mie -
ny,
nienadzwyczajny’,
Sidkiqdien
ad .
‘w
dzieh
powszedni’
—
ze
Sciagniecia
zw o u
sidkiq
diéng
s.
(acc.
empo is),
=
Siokiddienis
‘dziei
powszedni’,
>
adi.
Siokiadiénis
‘powszedni,
uzywany
na
codzien,
np.
o
ubio ze’.
Sypso i,
Sypsa i,
Sypsdjau
‘usmiechaé
sie’,
ez
e l.
Sypsé is
s.
—
o macja
du a ywna
z
su .
-so-
i
WSZ
syp-
do
Sip-,
po .
siép is
‘szcze zyé
zeby’.
Pa a-
lele:
s ypsé i
=
s ip i,
d ybsé i
=
d ib i.
—
Wa .
z
-mobile:
S yps6 i
‘usmie-
chaé
sie’
(po .
sk e b i
ob.
ske b i).
—
Neoosn.
syps-
(=
Syps-6 i):
Sypsa
1.
‘usmiech’,
2.
‘k o
s ale
sie
$mieje’,
3.
‘szyde ca,
kpia z’,
Sypsena
‘usmiech’,
Sypsnys
s.,
Sypsulys
s.
Si ikSlés
.
pl.
1.
‘Smieci,
d obne
odpadki,
pozos a osci
po
czyms
zuzy-
ym’,
2.
‘plewy’,
SD
«Smieci»
(syn.
<izR awas
>)
—
ze
zmiany
Slidkslés
gw.
‘smieci’
d oga
dysymila ywnego
zaniku
pie wszego
z
dwu
I
(pa alele:
kaklas,
2abalas).
Wa .
Si ikélés.
—
Al e nan
Sliuk-
o
pos aé
s .
zanikowego
do
sliauk-,
z
nag osem
SI'-
dos osowanym
do
s .
peinego,
po .
Sliaukiil,
slia ik i
‘zmia aé’.
Spodziewany
e leks
SZ
Sluk-
poswiadcza
gw.
Slukslé
b.z.a.
‘Smieci’.
—
D w.
Si k3lé
1.
‘Smieé,
s omka,
ga azka’,
2.
bibl.
‘zdzb o’,
3.
‘scho owany
cz o-
wiek’,
4.
‘cz owiek
bezwa osciowy,
nicponi’,
siukslynas ‘smie nik’
(ob.
Sliuk-
Slynas).
—
Neoosn.
Siuks-:
si ikémés
.
pl.
‘Smieci,
d obne
odpadki’,
siuksmé
coll.
1.
‘ma e
dzieci’,
2.
‘g omada
(ludzi,
byd a)’,
3.
‘zg aja,
szajka’.
—
D w.
ws eczny:
si ikai
a.
Si ikai
m.
pl.
‘zanieczyszczone
zia no;
dzb a,
s omki,
pa-
p ochy;
cienkie
galazki’
(po .
dlugos¢
Si ikslés).
Siu i,
p s.
Sii a
<
*Siu-n- a
(po .
gw.
siu na,
z
me a eza
n
>
n),
wa .
Si i s a,
p .
Si i o
1.
‘o
wlosach,
pid ach:
k uszyé
sie,
wypadaé¢,
zednaé;
y-
siec’,
2.
‘zmienia¢
upie zenie,
sie sé,
linie¢’,
3.
‘s zepié
sie’,
4. ‘o
ské ze:
s aé
sie
szo s ka,
ch opowa a,
pie zchna¢’,
5.
‘pekac
— 0
ské ze
palcéw’,
6.
p zen.
‘ma nieé,
nedznie¢’.
D w.
Siu én i
‘o
wie ze:
lekko
wia¢,
powiewac;
szele-
Scié;
po uszaé
czubkami
d zew,
ozwiewaé
w osy;
palié
sie
s abym
ogniem;
ciec,
wycieka¢,
wyplywaé
(0
zeczce
z
jezio a);
chwy aé,
p zenika¢
(0
d esz-
czu)’,
nomen:
gaida-Si i is
‘gapa,
gamon’
(po .
gaidys).
—
WSZ
Si i -:
Si i é i,
Si i,
-€o
‘byé
ozezoch anym’,
Si i au i
‘powiewae’
(Jis
plikis,
jo
ik
keli
zili
133
Wojciech
SmoczyNsx
plaukeliai
an
gal os
i i auna).
—
Bez
zwiazkow
zewne znych.
Po .
in e i.
Siu
—
0
odg osie
ozsypywania
sie
d obnych
zeczy,
o
szelescie.
Siz i,
p s.
Sy d
/
§%
(*SinzZ-s u,
po .
gw.
sinzi),
p .
Siaii
‘ ozd aznié
sig,
ozz oscié
sie’,
zwykle
z
p b.
j-,
su-;
ux12 i
‘ ozszaleé
sie
—
0
wezb anej
wiosna
zece,
k é a
wys epuje
z
b zegéw
i
znosi
mos y’.
Caus.
Sizin i
‘d aznié
(osy,
pszczo y,
dzieci),
ozd azniaé,
z oscié,
pobudzaé
do
gniewu’
(wa .
syZin-
i).
Bez
e ymologii.
—
Neopwk.
syz-
(=
syz ):
in .
Sy i
a.
Sya i
‘ ozd aznié
sie’,
Syzin i
caus.
‘sizin i’,
yZdi s
‘k é y
la wo,
szybko
wpada
w
gniew’.
—
SO
Saiz-:
Saizus
‘zimny,
os y,
p zenikliwy,
dojmujacy,
dokuczliwy,
p zyk y
(np.
0
wie ze,
deszczu),
szo s ki,
p zyk y
w
obejgciu,
op yskliwy’.
Sli is,
-iés
.
‘pod uzna
kopa
zboza,
z ozona
z
opa ych
o
siebie
snopéw,
zwykle
dziesieciu’
—
odziedziczone
abs ac um
dewe balne
z
su .
- i-
i
na
s .
zanikowym
Sli-
do
*Slei-,
zob.
Sli is.
Pie.
*Kli- i-,
po .
g .
KAioig,
-ews
.
‘pochy-
lenie,
schylenie,
zw o ,
ob o ,
u ozenie’,
s i.
s i i-
‘sklon’.
Pa alela:
pi is
=
pe i ios.
—
Wa .
Sli é
1.
‘pod uzna
kopa
zboza’,
2.
‘ zad
domow
po
jednej
s onie
ulicy’.
Po .
o .
sli a
a.
sli e
‘p o
zbi y
z
poziomo
lezacych
ze dzi,
p o
spleciony
z
jedliny’.
Sni i as
1.
‘sznu ’,
SD
«sznu
ciesielski>,
2.
‘sznu ek’,
3.
‘waski
a
diugi
pas
ziemi’,
4.
‘dawna
mia a
mie nicza’
(na
mo g
ziemi
p zypada o
30
sznu-
éw)
—
zapoz.
z
bl .
Snju
( u
z
pol.
sznu
=
niem.
Schnu ).
—
D w.
niii ai
m.
pl.
1.
‘szo y,
liny
s uzace
do
us awiania
zagla’,
2.
‘p zy zad
ybacki
zlo-
zony
z
kilkunas u
sznu kéw
z
haczykami,
p zywiazanych
do
jednej
d ugiej
link’
( e min ybacki
moze
byé
kalka
z
pol.
sznu ki
s.),
Sni i eliai
SD
m.
pl.
«dyscyplina,
k é a
si¢
biczuia»
(syn.
di zeliai,
ku iais
plakasi,
yks és).
—
N.
m.
Sni i ai
5x,
Sni i diéiai,
Sniii iskis.
Spyga,
gen.
sg.
spygos
2
p.a.
1.
‘ iga,
pies¢
z
kciukiem
umieszczonym
miedzy
palcem
wskazujacym
a
S odkowym
jako
ges
oznaczajacy:
nie,
nic
z
ego”,
2.
‘p zeg ana,
iasko’,
3.
‘p a yk,
szczu ek’,
4.
‘zab
b ony’,
5.
‘cos
lichego,
ma ego,
niewy os ego’,
spygq
édy i
‘pokazywaé
komu
ige’,
spyga
Pa ios y i
‘nic
nie
wské aé’
(dos .
‘powachaé
ige’),
an
spygy
nuei i
‘s aé
sie
p zedmio em
d win’
(dos .
‘p6jsé
na
igach’),
Spygomis
uzbady i
‘wy ykaé
palcami’.
Moze
zam.
jpyga,
zapoz.
z
pol.
iga,
z
subs y ucja
>
p
(po .
palsy as
<=
pol.
a szywy).
Albo
z
bi .
x iga.
Niejasne.
Zmiana
nag osu
p-
na
©
Po .
Pa ode
d i
spygi
Lace.
du.]
i
lieZu y
‘Pokazaé
dwie
igi
i
jezyk’.
P adejo
Ryga,
pabaige
spyga
‘Zacza
od
Rygi,
doszed
do
igi’,
134
Uzupelmienia
do
SEJL.
Czesé
I
§p-
pozos aje
nieobjasniona.
Wa .
Spiga,
spygas,
spygis.
—
Vb.
denom.
spyga-
o i
‘wy ykaé
palcami,
wySmiewaé
sie
z
kogo’.
S ik i,
S inku,
s ika i
gw.
‘zgadywae’,
an s ik i
1.
‘zgadna¢é,
odgadnaé’,
np.
Neb ides
nean s iksi,
a
gilu,
2.
‘na a ié
na
co,
napo kaé,
znalezé’,
np.
AS
an s ikad
an
lyciaus
p apuolusiy
daik y,
.y.
a adau
lyciy,
3.
‘dowiedzieé
sie’,
p as ik i
‘nie
zgadnaé;
s acié’,
uzs ik i
‘odgadnaé’.
Fo me
czas.
S ik i
zeba
ok eSli¢
jako
neosimplex,
poniewaz
wywodzi
sie
ona
1°
z
a szywej
in e p e-
acji
p ae e bium
an¢-
w
zlozeniu
anc ik i
(zob.
s. .
ik i)
jako
an -,
an s ik i,
2°
z
esegmen acji
an -s ik i,
k é a
wzo uje
sie
na
zlozeniach
z
p b.
an -.
8i is,
-ies
.
‘kupa,
s os
d ew’,
Si is
malky
SD
«s os»
—
abs ac um
na
- i-
od
s .
zanikowego
do
pwk.
*Siau-C,
po .
o .
Sai
s. .
Sdu i.
Znacz.
e ym.
‘ zucanie
na
kupe’.
Pa alele:
dii i is
‘schniecie,
wysychanie’
=
dii i i;
pja is
“zecie’
<=
pjdu i.
W
wa .
Siii is,
-iés
.
‘kupa,
s os,
pek;
mndés wo’
ukazuje
sie
w o ny
nag os
5'-,
pochodzacy
z
wy éwnania
SZ
su-
do
SE
Siau-
(po .
Sidu u-
as
s. .
$du i).
—
M odsze
o macje
z
neosu iksami
-snis
i
-s is:
S isnis,
-ies
.
‘kupa,
s os
d ewna,
ch us u’
(wa .
s isnis;
po .
k i -snis
s. .
k du i),
Siis is,
-ies
.
s.
—
Reanaliza
si -is
da a
osnowe
dla
d w.
Sii - é
‘kupa,
s os’.
Ten
d w.
p zypomina
b as - a
od
b as -
=
b as- a.
Wymienione
zeczowniki
s aly
sie
z éd em
neosu ikséw
- é,
- a.
Su é
1.
‘g omada,
kompania’,
2.
‘zeb anie
owa zyskie
z
alkoholowym
poczes unkiem’,
3.
‘szajka
z odziejska’,
4.
‘konkubina ’
(Gy éna
Su é
‘zyja
na
kocia
ape’)
—
zapoz.
z
jiddisz
Su e .
—
Pobocznym
znaczeniem
ego
wy-
azu
jes
‘s ajk’.
—
Vb.
denom.
Su idu i
‘kolegowaé
z
kim’.
amsa
4
p.a.
‘m ok,
ciemnos¢é’,
nuo
amsés
iki
amsés
‘od
nocy do
nocy’.
Rzeczownik
ode wany
z
su .
-d-,
u wo zony
od
osnowy
na
SO
ams-,
bedacej
al e nan em
neopwk.
ims-
(o
ym
zob.
s. .
ém i).
Pa alelne
o macje
od
neo-
pie wias kow
w
SO:
ka sé
=
ki s-
(ki s i),
na sa <=
ni s-
(ni s i)*®.
—
D w.
apy amsis
‘zmie zch,
zm ok’,
apy amsiais
ad .
‘o
zmie zchu;
0
zm oku’,
am-
sidji
.
‘ciemnica,
ciupa’,
a isis
‘m ok,
ciemnos¢’,
amsus
‘ciemny;
nieuczony’
(wa .
dmsus),
=>
amsumd
‘ciemnoéé,
ciemno a,
nieuc wo’.
Vb.
denom.
1.
amsé i,
-ja,
-jo
‘ciemnie¢’,
2.
dmsin i
‘zas aniaé
Swia o,
zaciemniaé’
(azu-
umsinu
SD!
«zaciemniam»,
paliauju
umsin
SD
«odcimiam»),
uz dmsin i
DP
‘zacimniacé,
zaémic’
(=
uz amsinimas
DP
‘zaémienie’).
“8
Wynika
z
ego,
e
pod
wzgledem
s owo wé ezym
li .
ams-
nie
ma
nic
wspélnego
z
wed.
dmas-
n.
‘zm ok,
c emnos¢’,
aw.
amah-
s.
<
pie.
* émH-es-
( ema
z
su .
-es-
/-s-),
ani z
d w.
ac.
eme e
ad .
‘na
oslep,
bez
namys u,
p zypadkiem’
z
* emesi
<
* émHes-i,
po .
wed.
dmasi
loc.
sg.
‘w
ciemnoéci’.
135
Wosciecn
SmMoczyNski
apy i,
apail,
apia i
‘mazaé,
malowaé
(ob azy),
mélj
apy i
‘wy 6wnywaé
gline
p zez
uklepywanie’,
ap apy i
‘obmazaé,
oblepié,
zalepi¢
( oz zedzona
glina
dziu y
w
piecu,
polepie)’,
ap apy i
éSlq
‘wyg adzié
d oimi
powie zch-
nie
cias a’
—
i e a i um
z
su .
-y-
i
SO
do
pwk.
ep-,
zob.
epi ,
ép i
‘mazaé,
sma owa¢’.
Pa alele:
sagy i
=
segil,
Slaky i
=
Sleki ,
asky i
=
eskii.
—
Z
innym
su .
o .
apa ,
-dju
1.
‘ a owaé,
dep ac’,
2.
‘szezepié
d zewa
owoco-
we’.
Tu
ez
os.
opd e ‘ubijaé
w
s epie’.
—
Neoosn.
apy-:
apyba
‘mala s wo’,
apy ojas
‘mala z’.
a dy i,
d dau,
d dziau
1.
‘badaé,
p zes uchiwaé
w
Sledz wie;
p owadzié
Sledz wo’,
2.
‘s oié
(sk zypce)’
—
i e a i um
z
su .
-dy i
i
SO
a -
do
pwk.
* e h,-
/
* h,-,
po .
i id,
i i
m.in.
‘dowiadywaé
sie,
p ébowa¢’.
Pa alele:
spa dy i
=
spi i,
a dy i
=
é i.
—
D w.
d dymas
‘Sledz wo’,
d dy ojas
‘sedzia
Sledezy’.
a ik& i,
auskiil,
auskiaii
1.
‘s ukaé’,
2.
‘ zaskaé
ba em’,
3.
‘gadaé,
pa-
plaé,
ajko aé’
—
czas.
auk$-C-
/
ausk-V
zos a
u wo zony
od
in e i.
duk§,
aiikS
a.
duks ,
aiiks
‘s uk!’
—
D w.
duk$-cio i
‘pos ukiwaé,
chwilami
g o-
Sno
cos
obic’,
auksé i,
duksiu
a.
auksi
(3
os.
duksi,
aiiksi),
-@au
‘s ukaé,
pos ukiwa¢e’,
auks-n6 i
‘pos ukiwaé
(m o kiem,
dziobem,
nogami)’,
ausk-é i,
dusku,
-€au
1.
‘s uka¢,
pos ukiwaé’,
2.
‘paplaé,
ajko aé’,
duskin i
‘pos uki-
wa¢’.
Nomina:
aukslys
‘papla’,
aiiSkalas
‘paplanina;
en,
co
papla’,
auskesys
‘pos ukiwanie’,
auskis
‘wiele
i
bez
po zeby
méwiacy’
(=
auski is
s.,
po .
Snekii is).
a izy i,
adiziju,
aiizijau
1.
‘méwié
ghups wa,
plesé
bzdu y’,
2.
‘méwié
w
sposéb
wulga ny’
(Jis
a izija
kap
koks
piemuo),
3.
‘na e nie
p osi¢’,
4.
‘szczekaé,
ujadaé’
(Su a
aiizija).
Jes
o b.
denom.
od
sb.
auzd
1.
‘méwie-
nie
glups w,
bzdu ,
paplanina’,
2.
c.
‘papla,
en,
k o
méwi
glups wa,
k o
papla’
(syn.
aiizius,
aiizalas,
auzgélius,
a izy ojas).
Odpowiednik
o .
auzé ,
-@u
‘mowié
glups wa;
méwié
p zez
nos’,
aiizis
‘k o
méwi
powoli
i
niezbo -
nie’.
E ymon
pozos aje
niejasny.
Po .
moze
ailzé
‘gliniany
ga nek’.
—
D w.
aizalas
‘méwienie
g ups w,
paplanina’,
cps.
niék- auza
c.
‘k o
plecie
g up-
s wa’
(po .
niékai),
plepe duza
<
*plepe - auza
(zob.
plepé i).
enid i,
-ju,
jjau
1.
‘(nici,
sznu ki)
pla aé,
wiklaé’,
2.
‘wiaza¢,
k epowaé
sznu em,
p zywiazywa¢’,
ap enio i
‘spla aé
(nici);
obwiazaé
(skaleczony
pa-
lec)’,
e l.
enis is
‘pla aé
sie
(pod
nogami)’,
a si enid i
‘ ozwiazaé
sie
(o
sznu-
owadle)’.
Ze
zmiany
anié i
s.
—
d w.
z
su .
-io i
i
SO
an-
do
en-,
zob.
ené i
(gdzie
ez
mowa
o
i klas
‘sie@’
i
o .
anis
‘pajak’).
Znacz.
e ym.
‘napi-
136
Uzupeinienia
do
SEJL.
Czesé
I
na¢, nap eza¢’.
Pa alelne
de e ba i a
na
SO:
lakid i,
ma ié i,
asid i,
adzi6 i.
W o ne
e
zam.
a
jak
w
b edzis i,
sk edzié i,
elpd,
esla.
epé i,
epéju
(gw.
epiil),
epéjau
po .
1.
‘chciwie
i
duzo
jes¢é’,
2.
‘dé
ko-
paé
(z
udem,
p zez
ca y
dzien)’,
3.
‘ oz zucaé
(gndj),
4.
‘mocno
ude zaé’
—
in ensi um
na
SE
iz
su .
-é-
do
epii,
ép i
(zob.,
amze
o
in ens.
s ow.
ep-a- i
o az
o .
ap-@- ,
s ow.
apa i).
Cps.
ap epé i
‘obi¢,
zbié kogo’,
a i epé i
‘oddaé
cios,
ude zeniem
odep zeé’
( e l.
a si epé i
‘odzywié
sie
po
cho obie’,
po .
pol.
po .
odbi¢
sobie),
p i epé i
1.
‘najesé
sie
do
sy a’,
2.
‘nalozyé
z
czubem
na
ale z;
na adowaé
woz
(gnojem)’,
3.
‘napaskudzié
(0
zwie ze ach)’,
uz epé i
1.
‘ude zyé,
zadaé
cios’,
2.
‘powiedzieé
cos nieoglednie,
niepo zebnie’
(po .
pol.
po .
chlapnqé).
eSla
4,
2
p.a.
1.
‘cias o’,
2.
gw.
‘za cie
dla
Swi
z
po uczonych
ka o li,
zasypanych
maka’
—
ze zmiany
s li .
gw.
asla
(m.in.
DP,
SD).
Po .
elpa
<
alpd,
e pl
<
a pi .
D w.
z
su .
-ld-
i
na
SO
as-
od
czas.
ésia,
és i
(zob.).
Znacz.
e ym.
‘wzbie ajaca,
powiekszajaca
sie
masa’
(0
osnacym
cieScie).
Wa . dslas,
aslé, aslé.
—
SD
asla
«cias o»,
asla
ap iekiné
SD
«masa
albo
massa
u
ap eka zow»,
kysnis
i
aSlos
SD
«klosek»,
kysniei
i§
aSlos
SD
«klosek,
k o ym
nadziewaia
gesi,
kaczki».
—
Neoosn.
asl-:
aslyka
‘ma a
dzieza’
(po .
ka yka
=
kéd é).
Vb.
denom.
apsi aslé i
‘oblepié
sie
cias em’.
—
Neoosn.
esl-:
élinas
‘oblepiony
cias em’,
éslius,
-é
‘k os
ba dzo
g uby;
k os
niechluj-
ny’,
eslis ‘ us y,
g uby’,
b.
denom.
su eslé i
‘powalaé
cias em’,
p i eshio i
‘oblepi¢
cias em’.
iép i,
iepiii,
iepiai,
zwykle
is iép i
‘byé
w
s anie
wySpiewa¢,
wydobyé
(wyciagna¢)
nu e’.
Izolowane,
b ak
al e nan éw
j ip-,
¢ aip-
w
po ownywal-
nym
znaczeniu.
Najp awdopodobniej
iep-
jes
wa ian em
s-mobile
do
s iep-,
zob.
s iép is
‘wyp ezaé
sie,
s awaé
na
palcach’.
Wa ian
en
pows a
w
ym
momencie,
gdy
o ma
p ewe bialna
i5-s iép i
uleg a
pe sewe acyjnej
asymi-
lacji
w
is iép i.
Resegmen acja:
is- iep i
(po .
F aenkel,
LEW
1088)*”.
il ikas
1.
‘b odziec
piskliwy,
kuliczek,
T inga
hypoleucos’,
2.
‘b odziec
samo ny,
samo nik,
T inga
och opus’,
3.
‘b odziec
p awny,
T inga
s agna i-
lis’,
4.
‘s onka,
Scolopax
gallinula’,
5.
‘kulik wielki,
Numenius’.
N.
z.
Til ikas,
n.
jez.
Til ikinis,
n.
m.
Til ikai
5x,
Til ikai.
—
Wa ian y
i il is
m.,
i il ikas
**
Inaczej
Ka ali inas
(1987:
50),
k é y
widzi
w
li .
iep-
nie
ylko
odpowiednik
o .
iep
‘ciagnaé,
naciagaé’
( o
zwykle
aczy
sie
z
li .
emp i),
lecz
nawe
dziedzic wo
1e.,
w
szczegélnosci
suge uje
on
zwiazek
e ymologiczny
ep-
z
czasownikiem
s i.
épa
‘kapaé,
spadaé
k oplami’
( o ma
a
pozos aye
jednak
p oblema yczna
pod
wzgledem
ilologicznym,
po b ak
wzmianki
o
niej
u
May ho e a,
EWAIA).
137

Wouciech
SmoczyNsk
nasuwaja
p zypuszczenie,
Ze
i il-
wywodzi
sie
z
podwojonej
osnowy
* il-
il-
o
cha ak e ze
déwiekonasladowczym
(dysymila ywny
zanik
pie wszego
).
i il is
mia by
wiec
o macje
z
su .
- ia-,
<
* il il ia-
(po .
ki is,
skil is).
i il ikas
by oby
zd obnieniem
na
-ika-,
<
* il il ikas.
To
os a nie
d oga
sk é u
haplologicznego
p zyb a o
pos aé
il ikas.
—
Vb.
denom.
u obiono
od
osnowy
il -:
il én i
—o
glosie
kulika,
siewki,
il iné i
s.
in i,
ins a,
ino
lub
y i,
ys a,
iné
‘puchnaé,
b zeknaé,
nab zmiewa¢’,
u& in i
‘opuchnaé, ob zeknaé’
—
o macja
na
SZ
do
en- <
pie.
* en-
‘nacia-
gaé,
napinaé,
nap ézac’.
Zob.
ené i.
Aku
w é ny,
uwa unkowany
su igowa-
niem
-s a-
w
p s.
—
Odpowiednik
o .
i ,
p s.
inu
a.
inu,
p .
inu
‘owijaé,
zawijaé
(w
pieluche),
spla a¢,
mo a@’,
pa i
‘p zewinaé
niemowle’,
is i
q.
‘zawija@’
(od
in .),
ind
i e .
‘mo aé,
nawijaé
na
mo owid o’
(od
osnowy
in-
w
p s.-p .).
Do
o .
neopwk.
i-
do wo zono
s opien
o
w
pos aci
ai-,
s ad
ais i
q.
‘owijaé,
zawijaé,
np.
niemowle
w
pieluchy’
(Mazu
bé nu
ais a
s iki i).
—
D w.
indiné i
‘nieco
spuchnaé,
ob zeknaé’.
Nomina:
ap inimas
SD
«spuch-
lina»,
inas,
-d
‘ges y (0
kaszy)’,
inésiai
‘ob zek,
opuchlina’,
inius
s.,
inys
gw.
‘ciemie’,
po .
o .
ina,
ine
‘ odzaj
sieci’.
SZ-C:
i iklas
(zob.),* in as,
=>
in u as
‘p acie,
penis’
(po .
ac.
en us
‘nap ezony,
napie y’,
g .
a dc,
wed.
a dh
s.
<
pie.
* n- 6-
(co
do
ses.
e -i a
zob.
s. .
emmp i).
—
WSZ
yn-:
yna
‘wzbie anie;
puchlina
wodna’.
—
SO
an-:
dnas
(zob.).
yk& i,
yks a,
ysko
‘ yska¢é,
wydzie aé
sie
skad,
wyplywaé
waskim
s umieniem
w
sposdb
gwal owny,
sika¢’.
Pdg.
zos a
zbudowany
na
neo-
pwk.
yks-,
k 6 y
wyabs ahowano
z
o my
p s.
yks- a.
Ta
os a nia
wy-
wodzi
sie
d oga
one yczna
z
* inkS a
<
* ingk-s a,
a
wiec
z
o macji
na
-s a-,
k é a
odnowila
s a sze
p s.
in ig.
* i-n-Ska
od
SZ
isk-.
Po .
SP
eski
‘ ak
cisne,
ze
yska
sok’
s. .
eské i.
Podobna
geneze
ma
pdg.
yks i
(s. .
éks i).
—
Nowszy
jes
pdg.
gwa owy
z
su .
samog oskowym
w
p aesens:
yks i,
yska
(wa .
yskia),
ysko.
—
D w.
yskin i
caus.
‘sp awiaé,
ze
p yn
yska,
leje
sie
waskim
s umieniem;
ws zykiwaé
s zykawka’.
Nomina:
yskas
bo .
‘os ézka
og odowa,
Delphinium
ajacis’,
yskélé
s.,
yskénis
bo .
‘ yskawiec
sp ezys y
a.
yskacz,
Ecballium
ela e ium’,
yskés
.
pl.
‘s uzki;
wydmuchane
sma ki”,
yskyné
‘sikawka
s azacka
a.
og odowa;
on anna’,
SD
«sikawka».
Tu
ez neol.
yskd
‘ on anna’.
°°
Po .
Ki as
d iem
yském
Sniu ks eléjo
is
nosiy,
i€
auks o
paspaudes
jas
d iem
plaéia
iskés ais
pi S a s
‘D ugi
sma kna
dwiema
s uzkami
z
obu
dziu ek
nosa, scisnawszy
je
od
gé y
dwoma
sze oko
ozcapie zonymi
palcam ’.
138
Uzupe nienia
do
SEJL.
Czesé
1
i8é i,
is,
iséjau
‘d zeé,
dygo a’.
Moze
da
sie
po aczyé
z
is i
/
és i?Po .
zw o
s li .
Zemé
eséjo
‘ziemia
sie
zes a’.
—
Odpowiednik
o ew-
ski
pokazuje
WSZ
is-:
isé ,
-u,
-éu
‘d zeé,
zasé
sie’
(wa .
icé ),
isindé
caus.
‘wp awié
w
d zenie’
(wa .
icind ).
is i,
is i
(“ is-s u),
pa isau
‘dos awaé
md osci,
nudnosci’
—
o ma-
cja
inchoa ywna
na
SZ
is-
do
es-,
zob.
és i
m.in.
‘p échnieé,
bu wiec’.
Obok
ego
jes
e leks
SZ
z
samog oska
u,
zob.
is i.
—
D w.
isin i
‘wzbu-
dzaé
ws e ,
od aze’
( e l.
isinas
‘b zydzi
sie,
czuje
ws e ’),
isy i,
-ija,
-ij
a si isy i
‘dokuczyé’.
Nomina:
igul s
‘ob zydzenie,
ws e ’,
iSus
b.z.a.
‘bu-
dzacy
od aze,
ob zydzenie’.
—
Nowy
SO
ai§-
=
i§-:
nu diSe i
‘wypadaé
(0
wlosach)’,
disai
m.
pl.
‘obo nik,
odchody
zwie zece
zmieszane
ze
§cid ka’.
Pa alele:
diksé i
=
ik i
( ék i),
glaizy i
=
gliz i
(gléz i).
i isas
‘p aca,
zmudna
p aca,
obo a,
k za anina
w
gospoda s wie
wiej-
skim,
w
kuchni,
p zy
opo zadzaniu
byd a’.
S a sza
pos acia
ego
zeczow-
nika
by o
isas
s.
Zas apienie
jej
wa ian em
pala alizowanym
(zapewne
nacechowanym
eksp esja)
ma
pa alele
np.
w
iumpas
ob.
u ipas,
iuné i
ob.
uné i,
iis i
ob.
us i.
Jes
o
kon ynuan
* i is-sa-
z
p a o my
* iid-
sa-.
Fo macja
z
su .
-sa-
od
osnowy
iid-,
bedacej
al e nan em
na
WSZ
do
pwk.
* iaud-
/
* ud-
<
pie.
* eud-
/
* ud-
m.
in.
‘ude zaé,
acaé’.
Po .
ac.
ido,
-e e
‘pcha¢,
popychaé,
spychaé’
(* eud-e-),
goc.
us-b iu an
‘lzyé
kogo’,
s wn.
-d iozan
‘ ozgniewaé,
zi y owaé’,
SO
s wn.
d ézen
‘sk aniaé
do
wia o oms wa’
(* oud-éie-).
De ywa em
na
SO
jes
o .
a ids
‘ amliwy,
k uchy’
<
* oud-o-.
Ani
SE
} iaud-
ani
SO
j aud-
nie
zos awi y sladu
w
jez.
li ewskim.
—
D w.
i isa
‘p ace
domowe;
ka mienie
byd a’
(wa .
isd),
iiisingas
1.
‘p acowi y,
pilny
w
p acy’,
2.
‘zmudny, mozolny,
wymagajacy
duzo
wysi ku,
p acoch onny’
(wa .
iisingas),
idsli s
‘pilny
w
p acy,
sk ze -
ny;
p acoch onny’,
—
Vb.
denom.
1.
i isé i,
idisi ,
i iséjau
‘p acowae’,
2.
i is i,
i isid,
iiisia
‘p acowaé,
k za aé
sie
p zy
czym’
(wa .
is i),
ez
e l.
i is is
a.
iis is
s.,
isi i is i
‘pog azyé
sie
w
p acy’,
=
i e .
i isiné i
‘weiaz
p acowa¢’;
3.
i is io i
‘powoli
cos
obié,
zajmowaé
sie
d obnymi
p acami’,
pa iiis io i
‘pop acowaé
nieco,
k é ko’,
4.
iisdu i
a.
iisau i
‘p acowaé,
u-
dzié
sie’
(od
iisas).
is i,
is a
(wa .
u isa,
u is a
<
* uné-s a),
iido
1.
‘o
lodzie:
amaé
sie,
dziu awie¢,
k uszyé
sie’,
2.
‘o
b zegu
kaniny:
s zepié¢
sie’,
ap is i
‘wy-
s zepi¢
sie;
zma nie¢,
uschnaé
(o
kwia ach)’,
su is i
‘sp échnieé’,
SD
<su-
isis>
«sp ochnia y».
Fo macja
inchoa ywna
na
SZ
us-
do
es-,
zob.
és i
139
Wojciech
SmoczyNsx
m.in.
‘p échnie¢,
bu wieé’.
Obok
ego
jes
e leks
SZ
z
samog oska
i,
zob.
is i.
—
Wa .
z
w 6 na
pala alizacja:
ids i,
iiS a,
i go
‘k uszyé
sie,
s ze-
pi¢
sie;
p échnieé
(0
d zewie),
bu wieé
(o
k odzie);
wypadaé
(0
wiosach);
s zepi¢
sie;
ma nie¢,
usychaé
(0
oslinie)’.
Po .
i gis
ob.
asis
‘ zcina’,
k iusa
ob.
k usd
‘g ad’.
—
D w.
usé i,
ia,
‘wypadaé
(0
w osach
z
g o-
wy,
z
ogona
ko iskiego);
p échnieé,
gni¢,
bu wiee’,
wa .
iusé i.
uinas
1.
‘ga az
swie kowa
do
wypla ania
plo u’
(Tuinais
pin a
o a),
2.
‘zaos zony
na
ko icu
pal,
ké
w
p ocie,
s upek
w
p ocie’,
SD
baslys,
uinas
«ko »,
SD
smailas
uinas
«ko
os y,
zaciosany
abo
zelazem
nasadzony»,
3.
‘og odzenie
z
palik6w
d ewnianych
u
gé y
zaos zonych,
og odzenie
sz a-
che owe’
—
zapoz.
z
bi .
yn.
Subs y ucja
bi .
y
za
pomoca
dy ongu
li .
ui
ez
w
muilas,
mui as,
smuikas.
—
Vb.
denom.
uiny i,
-iju,
-ijau
‘g odzié
p o em
z
galezi
Swie kowych’,
uin io i
s.
uské i,
iiska,
uskéjo
‘dudnié,
s ukaé’,
SD’
« zaskam»,
SD
« uke
co»
(syn.
kuliu).
Obok
duzgé i,
dizga,
-éo
‘s ukaé,
huczec’.
Dzwiekonagladowcze.
—
uskén i
‘s ukaé,
puka¢,
omo a¢,
dudnié,
SD
uskenu
«kolace,
bije
we
d zwi»
(syn.
klumbenu),
wa .
z
udéwiecznieniem
sk
>
zg:
uzgén i
‘s ukaé,
omo aé’
(ob.
duzgén i
‘pob zekiwa¢’).
—
iskin i
‘ zaska¢,
ude zaé
czym;
a gaé,
bu-
dzié
ze
snu
po zasaniem,
sz u chaé’
(ob.
diizgin i
‘ zasé,
a mosic’),
is iiskin i
‘z obié
coé
z
zaskiem,
e l.
iiskin is
‘jechaé
wozem;
luc
sie,
ha asowaé’.
is i,
is a
(z
denazalizacji
* us a
<
* uns-s a-,
po .
gw.
u isa),
iiso
‘g u-
z owacieé,
skupiaé
sie
w
g udki,
b y ki
(np.
o
mace)’,
su us i:
D égnai
pabu o
i
su iiso
[mil ai]
‘By o
p zez
jakié
czas
wilgo no
i
maka
zg uz owacia a’.
D w.
usulas
‘b y ka,
g udka’.
Niejasne.
a s y i,
d s au,
d sciau
1.
‘chwy aé
( ekoma,
zebami),
apaé
( aki)’,
2.
‘s awiaé
plo y’,
3.
‘oddzielaé
p zeg oda
(zwie ze a
w
obo ze,
s ajni)’,
4.
‘opasywaé
( ane),
owijaé
bandazem,
obwiazywaé,
p zewiazywa¢’.
F q.
z
su .
-s y-
i
SO
a -
do
e -,
zob.
e iii,
é i.
Pa alele:
nd s y i
=
né i,
d s y i
=
é i.
Odpowiednik
o .
a s i
a.
a s i
‘chwy aé,
owié,
apaé;
s a aé
sie
o
cos,
p agna@’.
—
Neoosn.
a s -:
d s as
‘p zewiazka,
bandaz’,
d s is
s.
(po .
sais as
=
sais y i).
—
Neoosn.
a s-
(* a s-s y-):
d a slai
m.
pl.
‘wo-
dze,
lejce’,
pa a slés
.
pl.
s.,
d slas
‘bandaz’,
d slés
.
pl.
‘wodze,
lejce’.
upémalis,
-io
1.
‘wezb anie
zeki,
pow6d2’,
2.
‘b zeg
zeki’,
SD
upé-malis
«podbie anie
zeki»
—
zlozenie
czlonow
ipé
‘ zeka’
i
mal-
jak
w
o .
mala
‘sk aj,
b zeg,
okolica’
(po .
li .
b¥g-malas,
ska -malai).
Odw o ny
szyk
cz o-
néw
z ozeniowych
w
n.
z.
Mdl-upis,
Mal- pis
(=
n.
m.
Mali ipiai
2x).
140
Uzupe mienia
do
SEJL.
Czesé
I
uzgaulé
‘ob aza,
obelga’
—
d w.
na
-lé
od
neoosn.
uzgau-
=
b.
cps.
uz-
gdu i
m.in.
‘ob azié’
(zob.
gdu i).
—
D w.
uggauliis
‘ob azliwy,
obelzywy’,
=>
b.
denom.
uggaulid i
‘ob azaé’.
aisius,
-iaus
1.
‘owoc,
plon’,
p zen.
‘wynik,
ezul a ’,
2.
‘za odek,
p éd’,
DP
‘owoc,
p od,
p odnosé, pozy ek,
sku ek,
po oms wo’,
SD
m.in.
noks a
ai-
sius
«é zeie,
dos aie
sie
owoc»,
aisiu
da au
«zyznem
czyni¢»,
aisius
jaunas
«m ody
p od,
iako
ielonek,
sa nie»,
aisius
me uose
imamas
«p owen »
[‘do-
chéd,
p zychdd,
zysk’]
—
o macja
z
su .
-ius
i
SO
ais-
eis-,
zob.
eis is
‘p o-
dzié
sie’.
Wa .
aisids
4
p.a.
(m.in.
DP).
Pa alele:
daigius
=
dieg i,
alkius
=
ilk i,
elkii.
—
U
Mazwida
ukazuje
sie
wa .
aiscius
‘owoc,
p 6d’
(po .
za-
koniezenie
-cia
w
dngcia,
pi kcid).
—
D w.
aisiéné
‘zupa
owocowa;
kompo
z
owocéw;
sy op’,
aisingas
‘plodny,
p zynoszacy
ob i e
plony;
wydajny,
p o-
duk ywny’,
SD
«buyny
sad,
d zewo
[syn.
augalo as];
owocny;
zyzny
[syn.
aisus]»,
aisinis
médis
‘d zewo
owocowe’,
cps.
ais-nesis,
-é
‘p zynoszacy
owoce’.
Vb.
denom.
pa ais i,
- ais a,
- aiso
‘zajsé
w
ciaze’,
aisi io i
1.
‘owo-
cowaé
— o
d zewach’,
2.
‘wydawaé
po oms wo,
odzié
— 0
zwie ze ach’.
ais as
gw.
‘zboza
ja e’,
np.
Visq
a s q
paséjau:
a izas,
miezius,
Zi nius.
D w. na
- as
od
neopwk.
a s-
=
e s-
(zob.
e s i).
Pa alele:
a s as
‘ciag
w
o aniu’, a s ai
‘szczy
p ac
polowych’.
—
D w.
a s iena
a.
a s ienos
pl.
‘zboza
ja e’,
cps.
a s - okis
‘czas
zbio u
zbéz
ja ych’
(po .
ok i).
Vb.
denom.
nu a s o i
‘sp za naé
zboze
ja e’.
asné i,
-ju,
-jau
1.
‘(o
p akach)
machaé,
opo aé
sk zyd ami’,
2.
‘machaé
eka,
noga’,
3. ‘(o
wie ze)
po uszaé
czym,
powiewaé
czym’,
4.
‘ zepaé
co,
wy zasa@’,
5.
‘(o
p omieniu) ukazywaé
sie
i
niknaé,
pelgac’,
6.
‘zmieniaé
sie,
wahaé
sie
(0
pogodzie)’.
Czas.
na
-no i,
opa y
o
wyk zyknik
as as
as
—0
opocie
sk zyde ,
zepo aniu,
machaniu
ekami,
zucaniu
zia na
na
wia .
Podobnie
objasniaja
sie
synonimiczne
czas.
plasno i
i
plazdé i.
—
Z innymi
su .:
asén i
‘machaé
sk zyd ami’,
as io i
‘machaé
sk zyd ami;
opo aé
na
wie ze;
is¢’,
a as io i ‘p zyjs¢’,
nu as io i
‘zwie zec’.
e bli idas
s li .
bibl.
‘wielb ad’
—
zapoz.
z
bl .
e bli id.
—
Wa .
e bliiigas,
elbli idas
( ez
w
znacz.
‘wielo yb’
i
‘s on’),
elibliiidas
‘wielb ad’
(u
B e ku-
na),
elb iidas.
—
Dzis
zas apione
neologizmem
kup a-nuga is
‘wielb ad’,
po .
kup a
‘ga b’,
nuiga a
‘plecy,
g zbie ’.
Ve bnyéia
‘Niedziela
Palmowa,
os a nia
niedziela
p zed
Wielkano-
ca,
kiedy
Swieci
sie
palmy’
—
zapoz.
z
bi .
Vé bnica.
Wa .
plu alizowany:
Ve bnycios
(po .
nizej
Ve bos).
141
Wosciech
Smoczynski
S ona,
wie sz
Jes
Winno
byé
120,
15
d a idsqna is
d a igsqna is
126,
7
kunigy
ilgas
d obinis
ap alkalas
kunigy
ilgas
d obinis
129,
19
*dbeub™-/*dbub™-
*d'eub-/*d'ub-
130,
17
*d*ub'-no-
*d'ub-né-
130,
22
padiignés
padugnés
138,
3
senis
séenys,
143,
18
1.
‘plac’,
2.
‘b éd’ ‘b éd’
146,
8
eldijelé eldijélé
152,
13
Zokén i
Sokén i
159,7d
cg apaé
ch apaé
168,
16
geluonis
m.
geluonis,
-iés
m.
172,19d
«pod zepielam»
«pod zepielam»
182,
8d
UmepBdpeo
b epBdpeo
190,5d
EV
‘jelen’
EV
‘jeleni,
Hi cz’
192,1d
‘szklany
ganek’
‘oszklony
ganek’
197,6
i e .- q.
q.
205
g iim i
[blad
w
kolejnosci]
[ma
s a¢
po g umé i]
210,
7
‘up awiaé
nie zad’
‘cudzo ozy@
217,15
oin
‘ja zebina
oin ‘ja zebina’
217,16d
acz
sie
aczy
sie
222,
17-18
D w.
inks i as,
zwykle
pl.
[sk eslié
ca e
zdanie]
229
ja ik i
[blad
w
kolejnosci]
[ma
s aé
po
jauja]
234,
18d
uzjédy i
‘najezdzac’
ugjédy i
‘zajezdzié
konia’
235,9d
ne a
nesa
239;
15 b onzu
b azu
238,
18
Zid g i Siu é i
240
jasy
[blad
w
kolejnosci]
[ma
s aé
po
jis i
II]
246,
6
kakliné
‘cho oba
ga dia,
kakliné
‘kokliusz,
k z usiec’
dy e i ’
254,
14d
kaps-:
k@ps as
Neoosn. kaps -:
kaps -as
260,
6
ko i
ko iu
260,
15
ka iné
ka iné
148

Uzupe nienia
do
SEJL.
Czesé
I
S ona,
wie sz
Jes
Winno
byé
275,
12d
duokepé duonkepé
280,
23
*kia -e a- *kiau-e a-
293,
2
miejskie
miejsce
294,
10
paklusi,
-éo
paklusi,
-éo
297,5
pos aé
p z.
.
pos aé
p s.
.
297,13
klé is
E é iy
klé is
Z e y
307,9
po ecz
(p z
k adce)
po ecz
(p zy
k adce)
307,
14
N.
z.
K anklys
N.
jez.
K anklys
309,
5
k ausu bys
(zob.)
k ausu bys
(zob.
s éb i)
309,
6-7
i k auja
(zob.)
i k auja
(zob.
y me gé)
309,
12d
k iduliai...
k idulio i...
k idulio i
313,
5.
k ésnas
...
(wa .
ésnas)
[sk eslié]
314,
15-16
d_
ch zesna...
ch zesny
ch zes na...
ch zes ny
325,17d
zob.
kép i,
kudp i
zob.
kép i,
kudp i
335,18
laks inga ‘s owik’
[sk eslié]
336,
21d
ses.
lokii
‘ 6&oc?
ses.
lok i
‘ éEo ’
351,5d
( yp
pak ypé i,
pamygé i)
( yp
pamygé i)
371,
lld
(wa .
malmud)
(wa .
melmud)
371,4d
Tu
ewen ualnie
é6wniez
mdlka
(zob.)
[sk eslié]
378,
2
zesz y
sie
do
zeki
zesz y
do
zeki
380,
6-7
d
mazin élis,
...
-in élis
madin elis,
...
-in elis
416,
20
namyks is
‘domownik’
namyks is
‘domowy’
417,19
Tenekalba
bliu sme s was
Tenekalba
bliu sne s was
417,
21
ku iy
...
p idé y
pucia
ku iu
...
p idé u
pucia
421,12d
nd as
‘wegie
domu’.
[sk eslié]
437,
14-16d
Po .
moze
pie.
*med-
w
wed...
[sk eslié
ca e
zdanie]
444,12d
Co do
in onagji
po ...
[sk eslié
ca e
zdanie]
453,13
puslé
‘peche z’
[sk eslié]
459,
12d
diogo wa y
d ugo waly
474,12
ps .
*pléna
ps .
*pléna
483,
12
sdndé as
sudé as
486,
3
p i aléjau
p i aliaii
149
Wosciecn
SmoczyNski
S ona,
wie sz
Jes
Winno
byé
489,1d
496,7d
516,
19d
523,
8d
524,
13
524,
14
527,
24-25
532,
2d
534,
2d
534,
5d
535,
3
535,
6
535,
15d
537,17d
547,
18d
569,
12d
575,
8d
582,
15
587,
23
612,7d
614,
7
618,
22
620,
13d
641,7d
645,1d
648
652,
13
150
Lupiinas
albus
inda
‘... zad
snop6w
na
polu’
Lupinus
albus
inda
‘... zad
mendli
na
polu’
Dalsze
objasnienie
niepewne
Objasnienie
niepewne
neoosn.
iigs -
neoosn.
iiks-
neoosn.
iks -
(pie.
*sok'-o-
=
*sok-e-)
sdndé (as)
neopwk.
iigs -
neopwk.
iiks-
neopwk.
iiks -
(pie.
*sok -o-
=
*sek'-)
sudé (as)
[dodaé
uwage:
zmienione
z
*Sa ma a
pod
wplywem
odpowiednika
s owia iskiego
z
pocza kowym
s-
(zob.
nizej)
w
wy azach
sa as
i
sa ma a
w
wy azie
sa as
pie.
*sé -mo-
Z
uwagi
na
pewne
d w.
od
pb.
*sa -...
Zob.
sd kanas,
sa ma d.
pie.
*k6 -mo-
[sk eslié
ca e
zdanie]
Zob.
sd kanas.
sa iska da
c.
‘k os
bezdzie ny’
[sk esli¢]
Bylaby
o
o macji...
(zob.
si as)
pe smegiu
SD
...
w
d w.
nominalny
s iodziai
isspai y is
co niecie
akcen u
i
apokope
u
siil ys
m.
pl.
B ak
al e nan éw
*s iek-,
*s ik-...
EV
‘Swia ’
pb.
*klop-io-?
od
osnowy
p s.
Sleji***
$mékla
[b ad
w
kolejnosci]
cps.
Sulnél-daubis
By aby
o
o macja...
(zob.
sii is)
[sk eslié]
w
d w.
nominalnym
s iodziai
issispai y i
co niecie
akcen u,
apokope
u
i
zmiane
e
>
eu
siil ys
.
pl.
B ak
al e nan ow
*s ik-...
EV
‘Swia ,
We ld’
pie.
*klop-io-?
od
osnowy
p s.
Slejii
[usunaé
p zyp.
484]
[ma
s aé
p zed
SmékS6 i]
n.
z.
Sulnél-daubis
S ona,
wie sz
Jes
661,
21-22d
661,
11d
681,
6
689,
22
690,
7
695,
1
697,
9d
708,
18
711,
12
713
718,
1
724,
14d
733,
19
d
734,
16
734,
12d
741,
14d
743,
5
756,
16
767,
18
767,4d
769,
6d
771,
7-8
781
784,
4
790,
10d
ze
s li .
ami p zez
synkope
os zyc
ké
Zob.
ez
sdn uoka
agu inimas
SD
«omas a»
s li .
is i
inys
m.
pl.
F q.
d s y i
i e .
n.
z.
uz io.eze is
do
ozszcezepiana
ai as
Sciagnaé
z
« alki»
Znacz.
e ym.
czes.
‘owalny...
amau i
su encia o is
a a
‘s os,
...
esimas
‘czop
w
beczce’
p zymio nika
*ua as
o is
eziu
adinama
P yma na
pos aé
pwk.
*Zleb-
nie
zachowala
sie.
Zagcid i,
Zagsé i,
Zagsulys
ziezd a
[blad
w
kolejnosci]
ani owa
Zmoniy
Wojciech
Smoczynski
Uniwe sy e
Jagiello iski
Ka ed a
Jezykoznaws wa
Ogélnego
i
Indoeu opeyskiego
al.
Mickiewicza
9/11,
31-120
K akéw,
Polska
Uzupe nienia
do
SEJL.
Czesé
I
Winno
byé
ze
s li .
ami
p zez
apokope
os zyé
ké
[sk esli¢]
aéu inimas
SD
«ok asa»
s li .
is i
inys
.
pl.
F q.
d s y i
uz io.eZe is
do
ozszczepiania
ai as
Sciagnaé
z
« alki»
[sk eslié
ca e
zdanie]
czes.
obly
‘owalny...
émau i
susi encia o i
[sk eslié]
ésimas
‘ezop
w
beczce,
Czappe’
p zymio nika
*ya as
o is
éziu
adinama
SE
Zleb-
widaé
w
nomen
p iezleba.
[sk eslié
w az
z
p zyp.
571]
{ma
s aé
p zed
Ziezi ba]
ani owa
Zmoni L
151