S aipsniai / A icles 315
ALGIRDAS SAUDARGAS
Di eções de pesquisas cien í icas: bio ísica,
modelagem ma emá ica em biologia e medicina.
DOI: doi.o g/10.35321/all84-14
SUSITIKIMAI SIELOS
PEIZAŽUOSE BEI VIENO
HISTÓRIO DA VOZ
Passou mais de qua o dezmeios. Pago em mãos ês mašinėle esc e e olhos cópiijas
pundelius. Copijuo os ins alimu, já nãolemb o, po que chamado e a. Folai sula š i em
supe io es, ab icados de plas masínio aplanko, suseg i g ossomas są a žėlėmis.
Assim e esc i o: Oska as Milašius; Rink iniai esc i os, em qua o olumes. O qua o
omos não saiu. T ans a de ancusos do idioma. Ve imas no inal explicações, mas
nem e imas, nem explicações au o es não anun ados. Nãoebepamen o, quem me deu
es as (sa i)leidinius. Nãopa icipa a deles em p epa ação e publyboje, po an o na
memó ia neiškyla quaisque ac s ou acon ecimen os, só en ãoinė espí i o do empo e
ab ange oo aica, que chamamos nos algija. Algi do Pa acko iniciou e p eocupa com
1978[…]1983 anos no sa ilaido o am publicados ês omos dos esc i os de Oska
Milašiaus. Pog indá io publicação Pas ogė 19791980 anos Algio Galinio slapy a džiu ele
a sp essdino s udiiją Oska as Milašius. T ês idas. Ainda em 1977 iagem dos
k aš o y ininkų a Milašiaus na alidade Če ėją ele desc e eu po yb ažoie Tali a,
cumi...1. A ende, 2014 ano p ima e aí con e sei com o di e o i ium Juozu Ja aičiu.
Režisie ius lemb ou que sob e Oska ą Milašių ele e a c iū ês ilme. Naquela época
exo ei a pašnekina g a emen e doen e Algi dą Pa acką, enquan o ele ainda es a a
connosco. Nes a publicação ap esen a-se con e sação com Pa acku, oco ida na
mesma inais de ano 2014. 1 Es as ob as são eimp esso no li o: Pa ackas Algi das 2014:
LITUA, Vilnius, 469, 492.
ALGIRDAS SAUDARGAS
Ac a Linguis ica 316 Li huanica LXXXIV
O nome daquela e a Li uânia in adiu minha men e e sen imen os.
anseio ocê Eu e ela ela.
Venha! No espi i o le o- os a es anha
e aš á, ūkano ą, glūdų, šna an į...2
Po Pa acką? Po sob e Milašių? Pa ackas em mencionado es údio sob e Oska ą
Milašių esc e e: Não c iação, nem a p óp ia li e a u a o exci a acima de udo, e
sa osios sielos peizažas.3 Posakis sa osios sielos peizažas isso é es ilis inė
e amen a, indicando o mundo de pensamen os e sen imen os do poe a. Nesse
sen ido Milašius e a e dadei o paisažis a:
Esu eu eno me ja dim de no emb o, aša o as ja dim, Onde o gana miglų co a ka oja Visada!
Ku iam nuo šalčio apleis ieji i pa p iemies y senam;
Onde alia pala a Nunca! on anų gaudesys ienodas.4 Peizajas pá a o sen ido mais amplo é um
luga adequado pa a encon a . Tokia luga é escelama, que, jun os jan ando à mesma
paisš o aizdį, expe imen ando os mesmos imp essões, sob e i en umém semelhan es moo aias.
Aquele mesmo peizajas causa nas almas das pessoas p óximos a empimen os e i ências.
Peizaças de Sielos, con a iamen e, são eles mesmos mo aikų, lemb anças e i ências p o oca . A
alma suas peçažos p óp ia c ia. Oska as Milašius e Algi das Pa ackas o am missionie iais do ideal
Li uano. Não ideais Li uanos, mas Li uano idealo. Ideal mui o amplamen e en endido pala a. Têm em
men e idealą não como abs akção concepo, mas como a i os, p omodan e ope a p adą. Milašius
ano 1919 dia 29 de ma ço na sala da Sociedade Geog á ica de Pa is começa a ap esen ação
con essão: Ilgai mąsčiau, de onde su ge aquele gilus, ab angendo me sen imen o, lemb ando al
dis imą e ão longamen e Ociden e desconhecida país Li uão.5 Sob e o que ele ala, a dando
Li u a? Ele zazemena sob e ecen emen e escu ada es ância: Tad os ala ei sob e no a
Li uânia, sob e nação, cuja independência memb os do Cong esso da Paz a alia am como uma dos
u gen es 2 Pascai a poe o su eng ame espe e na sala da Sociedade Geog á ica de Pa is: Milašius
Oska as 1919-2013: 1919 anos 29 de ma ço de con e ência. Li uanis inė i poli inė publicis ika, Vilnius,
34, adução A. Vaičiulai is (ž . And ius Konickis 1996:... ienin elėj iš begalybės ie ų nuski oj,
Vilnius, 26).
3 Pa ackas Algi das 2014: LITUA, Vilnius, 474
4 Milašius Oska 2012: Miglos. Su emų dainos, Vilnius, adução Vaclo as Šiugždinis, 28 5 Milašius
Oska as 1919-2013: 1919 anos 29 de ma ço de dia con e ência. Li uanis inė i poli inė publicis ika,
Vilnius, 28, aduziu A. Vaičiulai is.
Susi ikimai sielos peizažuose bei ieno žodžio is o ija
Kalba e likimai Language and des iny 317 dos seus zadados, como no o Ry ų ques ão
pačią še dį.6 Mas a qual Li u iam, a ibusiam ao Pa is de Li uânia ou de anapus
A lan o, não p ecisa pensa , de onde su ge sen imen os, lemb ando o seu país.
F ancês poe a, c iando nep iekaiš inga p ancūzų língua, embo a sua língua na i a
seja polkų, since amen e con essa, que lhe p ecisa susimąs y i, de onde aquele
sen imen o. De onde essas peçažai: Despíio em le o- os a con idada ech à,
ūkano ą, glūdų, šna an į... ; Mus supa água lelijų chei o, plėks ančių miškų ga ai... ;
Rūgščiai doce a oma como elho de ubado, sob samanimas ob eš o de á o e,
como i imo po passinanças liū ies no inal do e ão7? Inques ioná el que es es
igu ados êm da na i a Če ėja, mas com quem aqui em Li uânia? Milašiaus
em inha não ali ada lie u iškai. Kada lá pa lada bal os a mês kalbininkų e
a cheologų discussões obje o. Luga não á ou ho a não á. Galų gale udo isso
esc i a e p onunciada acūziškai: Je ous condui ai en esp i e s une con ée
é ange, apo euse, oilée, mu mu an e...8 Vienas único ques ão, o Hi amai,
Geog a inę, e ninę ou poli inę Lie u ą Milašius só começou a conhece . Ele
įp asmina didžiąsias mūsų kančias: Ku y a e d ė?“9
encon ou e escolheu a Li uânia seu paisagem de sílos. Li hu ideal […] é espa ė, pela
qual apsigaubė, pois nebe u ėjo luga no mundo. Milašius mui o iajou, conheceu os
mais a iados echos, luen emen e ala a e esc e ia ancúziamen e, okiškai
e angliška. Naquela época ele e a ico, pois he dou seus an eê ios įgy us miškus
pe o Dniep . Tuos miškus endeu ussos, adqui indo da Rússia alo es de papie ių.
Po bolše ikų e oliucijos Milašius icou absolu o be u is. Os polkai o condena am
como ada iką, po que miškus inha endido aos ussos. Ele u bū não e aia
a i mando que aš, ancūzų poe a, digna ou dese ai espei ado a anga dinių
g upuočių, būčiau galėjęs apsi ainiku i ožėmis Va šu oje com mui os de ou os
seu mundo lie u ių. No en an o ylési pe ėssia se mais ú il man endo-se sob o
humlio Li u išku c uziumi10. Foi uma escolha conscien e, mas não io acional, mas
g įs a de p o undo sen imen o.
À mesma sensação guiado, ê-lo mesmo peizaje de sielos, que chamamos
Li u os idealu, Milašių e su ado Algi das Pa ackas. Įs omo, que pos ūmį
6 Ali mesmo, 31.
7 Ali mesmo, 34.
8 de L. Milosz O. V. 1990: Deux Messianismes Poli iques, Pa is, 32. 9 Milašius Oska 2002: A s Magna.
Slėpiniai. Aidai, aduz Pe as Kimb ys, 55. 10 Milašius Oska as 1927-2013: Du poli iniai mesianizmai.
Li uanis inė i poli inė publicis ika, Vilnius, 167, 168.
ALGIRDAS SAUDARGAS
318 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIV oma publicação dos esc i os de Milašiaus
ele ecebeu iagem a um de e minado luga pa a a poe a na i idade Če ėją, onde
conheceu seu in ância mūzą Ani, me gai ę a changelo blaks ienomis, já
pe kopusią cen ą anos...
Klausyki ėjo o o na imis, To seno gedulingo
o o ėjo, Keiksmų já mo usių, lopšinės os,
ainda i ji...
Klausyki ėjo.11
Isso é uma impo an e lição, que ideali Lie u a isso não é o mesmo, que o ideal
Li uano. Nós na Li uânia isso não é o mesmo, que a Li uânia mumyse. In elizmen e,
hoje em p o undos e imu á eis sen imen os não se con ia. O sen imen o hoje não
e lexoado, mas medido sp ag elamen os gausa. Nebeieškome sa yie ideal do
Li uânia, mas onde ideais Li uânia, na qual que emos con o ai įsi aisi a ,
p oje os. Tai de nenhuma manei a não sme k ina. Temos Es ado e me ece
p eocupa -nos dela e de seus cidadãos segu ança e bem-es a . Isso p ecisa de
conhecimen o e de um io acional men e. Mas isso não bas a. Li uânia p ecisa encon a sa y, encon a e escolhe .
Peizajas de Sielos é não pa icula men e o iginalus li e a u enis opas, ans e indo
ealaus gam o aizdžio e miną em psicológica plo mę. Peizajas de sielos em uma ce a
sanda ą. Nu apy as peizajas é umoks. Peiza na na u eza em žiū os pon o, que depende do
su ampa su žiū inčiuoju. Tapyboje s engiamasi pe eik i pe spek y ą. Sėkmė
alen o do ape ei o. Gam oje es a nančiam p ecisa alen o ou écnica […] ele mesmo lá es á.
Gam oje peizajas semp e é peizajas de sielos. Os paisagens in e io es da alma c iam a
p óp ia ida. Gam os imagens de in e no s ū ancendo c iação em si o nam c iado
sensações de exp essões c ibinhas meios. Oska as Milašius escolheu a Li uânia como pon o de
e lec i . Milašius apos ou a gims ança nação, c iança seu es ado e s oyo de ende seus
di ei os em luga na Espaçinha geopoli ica da Eu opa. P on o ele pa ou des e país se içobon.
De emos ancamen e con essa , que sem es e escolha Oska Milašius e ia icado pa a nós
só poe a polkų, esc eęs ancūziškai. Sem sua ap esen ação de de ende Li uânia posições
eu opeias con e ências, sem sua en uzias ingas publicis ikos e lu a po Vilnius, baseando-se
só seu como poe a творба, al ez bū umėm adę lhe em algum luga em seu lembin inho kuklią
e d ėje en e Adomo Micke ičiaus e Česlo o Milošo. Es a escolha e p o uminos seus mo i os
inham em men e Algi das Pa ackas cons a ando: O. V. Milašiaus hie ogli os aindaė a
neišši uo as.12 Nea oda, que em que u is dezmeios alguém osse es e hie ogli ą
dekons a ęs. Pa a comp eende mais p o undamen e essa escolha emos que pe gun a
mais uma ez: o que é uma nação? 11 Milašius Oska 2012: Rudens daina. Su emų dainos, Vilnius,
adu o Vaclo as Šiugždinis, 36.
12 Li uânia, 469.
Susi ikimai sielos peizažuose bei ieno žodžio is o ija
Lingba e des inos Language and des iny 319 Lie u ių au a são os p imei os da
República da Li uânia Cons i uição, cidadãos ado adas 1992 m. ou ub o 25 d.
e e endo, pala as, espei osamen e ecollidos em le as maiúsculas: /
LIETUVI PAUTA
há mui os séculos de idade c iando a Es ado da Li uânia, seus
undamen os ju ídicos baseados pelos Es a u os da Li uânia e
pelas Cons i uições da República da Li uânia, séculos de idade
enazmen e de endendo sua libe dade e independência,
p ese ada seu espí i o, na i a língua, aš ão e cos umes,
undando o di ei o ina o do homem e da Nação li emen e i e e
cons ui na e a dos seus pais e pu ies no Es ado
independen e da Li uânia, se assen am na e a de Li uânia a
aça san a ę, ecupe ando a on ade pública de um es ado
abe o, jus , ha monioso e ha monioso
COSTITUÇÃO
Cons i ucionais di ei os conheco ai já no inal do século XIX nušli a o nau os samp a á a é ju ídés
p ecizikos blizgesio. Nau a é um dos ês elemen os do es ado sanda os. Ki i du é e i ó io e
au o idade. quem nai amen e se in e essa ia, como a nação, sendo um elemen o do Es ado, pode ela
mesma c ia aquele Es ado, lhe se ia espondido de empo e a den es discusões nugludin ados
a gumen os. Aqui é um das espos as a ian es, ap esen ado no con empo âneo Li u iškame
kons i ucionalės eisės ado ėly: Lie u ių au a, há mui os anos c iadausi Li uânia als ybę, ma ca
cidadão da nau os b anduolį, o início do es ado. No en an o, p eâmbulo no começo inaugu a […]lie u ių
au a Es ado c iamen o p adininkė i s a mode nia pilie ine bend ija no inal do p eâmbulo, onde
anuncia-se que a on ade dos cidadãos do Es ado Li uano é econhecida e p omulbiama
Kons i ucija.13 A gumen os usados concei os e e mos nugludin como ma peçei os. A segui
explica-se que a nação, que inicialmen e o es ado c iou, es a a em e niniame ní el, e c iando o es ado
passa pa a ou o ní el o na-se pi lie ine nau a. Šia, kons i ucinėje eisėje i ai įsišaknijusia, no
sen ido a pala a nau a é usado no p incipal ex o da Cons i ução. A nação e ni ní el,
islogmicamen e ag aciado com g andes le as, con inua nãoapa si á. Isso já his ó ia. Mode ni
d ža a consis e em e i ó io de inido po leis e po a ados in e nacionais, 13 Ja ašiūnas Egidijus
2002: VII capí ulo, 1.1. Es ado samp a os p oblema. Lie u os kons i ucinė eisė, Vilnius, 488.
ALGIRDAS SAUDARGAS
320 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIV
go e nan es democ a icamen e elei os e legalmen e a uan es e seus cidadãos
[…] cidadãs nações.
Po que en ão a ual diccioná io da língua li uânica a pala a nação in e p e a de
ou a o ma: ‘his ó icamen e o mada uma comunidade de pessoas, endo comum
o igem, e a, língua, his ó ia, cul u a? Isso não é uma nação ci il. Isso é uma nação
e niniame ní el, às ezes assim e chama-se e ninė nau a. Se á que kalbininkai
ejei a a noção de nação mode na? Cla o, não. Kalbininkai sabem pe ei amen e o
que é uma nação ci il, e as neigno uoja, mas eles omam decisões de aco do com
suas eg as. Tal é a co idiana, habi ual da pala a nação pe cepção, e especialis as
de di ei o cons i ucional su o mula am sua s i a specialų e miną. Do pon o de
is a da língua isso nem mesmo não é ou a signi icação da pala a, mas sepa ada
es eu os s i as especialis as a osena. Teisininka isso sabe e econhece
dia iamen e a pala a a osená. Po an o, alando sob e o sis ema ju ídico do
es ado, eles solici a am ambos a osenas sepa a como e mos especiais: e ninę
au ą e cidadã au ą. Mykolas Riome is seu es údio Es ado de isso e começa.
Inicialmen e ele mos a que não há com quem a pala a nação subs i ui , ejei ando
e minos sociedade, liaudis, habi an es e pessoas. Ele siūlê po b ūkšnelį adiciona
la yniškus pala as: e ninę nação chama au a na io, e a nação ci il au a
populus14. Tokia kons ukção nep igijo e hoje, pa ece que odos se con en am com
o sen ido da pala a in e p e ando de aco do con ex o. Tal é, como imos, e o ex o
da Cons i uição. A pala a nação, como nos con i ma am os au o es do mencionado
manualê, em odo o ex o da Cons i uição signi ica nação ci il. Do pon o de is a
sin ác ica odo p eambulê é uma ase, e a pala a nação é seu e bnso. Do pon o
de is a semân ica a nação p eâmbulo é mul idia eikšmė. Ela é não só cidadã nau a
(a gimusios Lie u os als ybės piliečių alia p iima i skelbia šią Kons i uciją), mas
E ninė au a i au iškumas mode nioje als ybėje nieku nedings a. Mode ni
e ela oda e ninės nau os, po mui os anos amžių a likusios į ai ių žygių i
i usios mode nia nau a, e oliuciją. cidadã nau a ė a e ninės nau os úbas, que
essencial no mundo con empo âneo. Tão econhecem e os p óp ios ju is as, mas e ninês pau os não a s o, deixando isso sociedade in es iginė ojams.
His o ikai domisi e ninesa nau os des ino na his ó ia. His ó ia da Li uânia pesquisado es e ninė
nau a é o mais impo an e obje o de es udo XIX cen žiuje: Panašiai como ano me o na Eu opa,
assim e com nós es e pe íodo oi ilgo das au as lie u ių apsmo, seu pe íodo de mode nização.
P ecisamen e sal a ando elhas adições do es a ismo e c iando no os independen es da união
com Polônia poli icamen e exis ência aspi ações, li uanos nau a cada ez mais pe cebeu que ela é. O
lie u ių liaudis 14 Röme is Mykolas 1995: Vals ybė i jos kons i ucinė eisė. P imei a pa e. Es ado. I
Tomas. I. Nau a como elemen o do Es ado, Vilnius: P adai, 112.
Susi ikimai sielos peizažuose bei ieno žodžio is o ija
Kalba e likimai Language and des iny 321 pouco a pouco ėmė en ende , que ela é
pa e da nação. / Em ou as pala as, a nação Li uânica a á pelo que ela mesma
que ia se .15
Au o es da Cons i uição êm legalê sen ido só a nação ci il. P eambulê da
Cons i uição ė a inse pas com signi icado simbólico em um ex o ju ídico. Pa a
his o iado es o con eúdo da ase que cons i ui p eâmbulo é um impo an e
obje o de in es igação. Suas domina um e ninês nau o i sma pilie ine nau a,
mode nia nau a, nacija, pagundinio ní el axonomico poli ine e i o iine bend ija.
Eles desc e em es agas des e i smo, baseando-se esc i i á ios on es, mas
des e i smo mechanisms deixa escla ece ou os.
Monumen alios es údios Eu opa. His o ija au o au o No manas Da iesas
enuncia aos p incipais elemen os da nação nacional a i mando que au idade
não p ecisa p ocu a nem no sangue, nem na e a e a é mesmo balboje, uma ez
que odasis ques ões de au idade o assun o mais impo an e é o humano
pe cepim, consciencia. Ele ci a his o iado holandês G. J. Renie o pasquinha,
pe sc i ą anos 1945 em king's college de Lond es:
Tau iškumas exis e nas men es das pessoas, [...] é o único luga onde ele pode se
[...]. Fo a das on ei as do pensamen o humano nenhum au iškumo se pode,
po que au iškumas é uma manei a olha pa a si mesmo, e não daik as sa yje. A
men e sã pode no á-lo, e a única disciplina, que possa desc e ê-lo e analisá-lo, é a
psicologia [...]. Es a pe cepção, es e au iškumo ju imas, aquele nacioninis
sen imen o é algo mais do que qualque um dos aužų au os isso mesma
au iškumo esmė.16 E hninės e poli inės nau os samp a ų p iešp iešinimas e hei
e ealedamo signi icmių lauko apmąs ymas é ú il his o iikos ou polí icos. Isso ajuda
su ok i elzasiečių apsisp endimus poli inėje į ampoje a p Vokie ijos i P an-
cūzijas, cidadania į eisinimą nas leis desses países ou E nes o Renano spa nuo o
sen ença sob e casdienį plebisci ą in e p e ações. Pa a anspi a o
ap esen amen o de Oska Milašiaus, emos de ou i conselho de No man Da ies e
di igi -nos à psicologia.
Encan am, que kel odis esconde li uãos alados. LKŽ encon amos duas signi icados da pala a. 1à
nação signi ica: ‘į ai iom gen ims elkian is his o icamen e o madausa comunidade de pessoas,
endo comum e a, linguagem, his ó ia, econômico e cul u alão ida. Isso nossa já discu ida
concepção de e ninesa nação. No en an o LKŽ o nece e ou a 2 au à signi icação, que explicada
como ‘seu k aš o, casas angesis. Se pe encemos a uma nação, isso en ende-se, que, ela
pe dekem ou de ela a as em, sen imos longesesį. Que es e ilgesys eiškiamo pela mesma pala a,
su p eė is ne enca, po que LKŽ andame e du eiksmažodžius. Kai nau os p olongimasi,
auchiama, quando desde ela 15 Aleksand a ičius Egidijus, Kulakauskas An anas 1996: Ca ų
aldžioje. XIX século Li uânia, Vilnius, 14.
16 No man Da ies 2002: Eu opa. Is o ija, Vilnius.
ALGIRDAS SAUDARGAS
322 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIV ols ama nu aus ama. Veiksmajodis aus i,
ge almen e usado nega i i ine o ma n aus i, em dois di e en es signi icados.
G e a signi icância ‘ ol i, a p as i, a isol i (nuo sa ųjų, desde casa); pe de ek i das
au ines sa ybių seno idade oi usada signi icação ‘ilgė is namų, ė iškės, ė ynės,
seus i nos algiją. Ambos os signi icados pe encem a um e ao mesmo con ex o, e
seus exp essos mo esys ou auka são opposingos di eções. Taus a oldamos do
casa, e aučia ap oximindamasis do casa di ecçãomi. Assim LKŽ nos le a à abo dagem
psicológica em elação à nação. Nau a é nos algia. A pala a nos algija é a i icial
e mo de medicina de XVII a. im. Ao longo de ês séculos ele expe imen ou uma
in e essan e e olução e oi acei o em quase odas as línguas eu opeias diá io
diccioná io. Como indica paupe u inicioso olho em Google adução, des e pala a não
usa cul u almen e mais longe de uma nação eu opeís a e sua língua ex emamen e
gua dando islandai, ško ų gėlai, i iai e elsiečiai. Es udadamen e com Eu opa
elacionados u cos es a pala a usa. De eles ou de usas es a pala a pe meou
u kmêni e uzbekas, mas não kazachai. Sem dú ida, odas as nações êm pala as, de
uma o ma ou ou a exp esseianços longes do la . Tais pala as êm ou i e am e
línguas eu opeias, apossolinusios nos algiją. Google adu o e odo que a pala a
nos algia nes as línguas domina em a oseno. Assim acon eceu e em línguas li uãs.
A pala a nos algia compos o de dois sandos g eiki nos os e algos. Nos os é mais
Home o usado a pala a, signi icando iagem a casa. A ele ainda olôshemos. Algos
hoje encon amos em mui os e mos médicos, po exemplo, a odami a do
Gioachino Rossinio ope os „Vilius Telis“ u e iū oje pasigi s a anglų ago i
malšinančius ais us analge ikus. lei os execu ada melodia Ranz des Vaches. É
sueca ų piemenų co as Alpėse exclama sua bandas de acó ias. A neu alidade
suíca ia em elhas adições, mas mui as ezes po ele inha que paga en iando
ec ū os em exé ci os es anhos. Schweica ų g a diečiai cons i uíam iel
p o eção pa a as p óp ias mais al as pessoas, e hoje eles aindaesaugo Romos
Popiežių. Jean-Jacques Rousseau em sua XVIII século leis oue Enciclopedia Muzikos
a i ma que š eica ų samdiniams oi es i amen e p oibida cainua š eica iškas
caninas. Ma caninos ou simplesmen e escu ada melodia, semelhan e a aquela que em
sua ópe a usou G. Rossinis, causalda a suecica os me cdá ios nãocon oldom o
pai ynės ilgesį e eles não só pe de a am combina de asią, mas simplesmen e
susi ga am. Essa liga assim e oi chamada de š eica ų liga ( ac. mal du Suisse).
Pakliu em pa a as planumas da F ança ou I ália eles ão sauda am-se de seu na i o
Peixe Alpias, que o na am-se e dadei os spi aliais. Conhecem e casos de mo e, do
pon o de is a médico egis a como insul ai. Mui as ezes ais doen es inham de
en ia pa a casa. Eles se saluda am logo isen indo es a no ícia. No inal do século XVII
a es a su eica iamen e doença desc e e alszasie is médico Johannes Ho e is
suku pė medicina e mą nos algija. Em 1688, e minando a Uni e sidade de Baselio, ele
ap esen ou medicina disse ação sob e p op iųjų casas ilgesį ( ok. Heimwehe). Em
seu abalho ele ainda usa a pala as nosomania e philopa idalgia, mas assis iu à nos algia. Homų angesys, pe cebido como doença, apidamen e изpopula izado en e soldadosus e
Susi ikimai sielos peizažuose bei ieno žodžio is o ija
Kalba e likimai Language and des iny 323 jū ininkus gydančių medikų. / Nos algia
a ibuíam sin omas gausėjo, a é a p óp ia diagnosé pasida ê miglo a e dú ida. Es e
e mo oi p epa ado pa a um luga kukli em zamma š yje en e ou as passenusių
pala as gas adas na his ó ia médica. Taip não acon eceu. Es e pala a a
encon a emos de inida não só In e nacional dos pala as do dicioná io, mas e DLKŽ
e LKŽ. Hoje nos algia em mui as línguas é usado skolinys. Como es e e mo médico
en ou em co idiana a oseną e o que ele ealmen e signi ica? J. Ho e is decidiu
da à doença suíza um e mo médico especial, Quando a Gue a dos T in a Anos
(16181648) e a não mui o há mui o se e minado e Eu opa en ou começa a i e
segundo os p incípios do T a ado da Wes ália. Es e deuê pos ūmį mode niza a
a mada. Na medicina doença de e e uma causa. Se a azão não es i e óški, elas
são p ocu adas, le an adas e e i icadas hipó es. O jo em in en o do e mo não
pe caido opo unos su o mula sua p elaidà, que, a ospacando en ão os e minos,
soambeu ap oximadamen e assim: Iš esmės demoniškos kilmės smegenų liga,
gy ybinių d asių nuola inės ib ações ose inio id io ce eb ų skaidulose, ku iose
įs igę Tė iškės idėjų įsp udai.17 Ki i busca a explicações mais simples. Po
exemplo, o médico J. J. Scheuchze is alegou que al ez suecica os me cdá ios
desce em de na i os al i udes pa a planúmas de países izinhos, nas quais isso
jiems eko ko o i, dėl a mos e os slėgio pokyčio k aujas plūs elėda o į gal ą i
p o oca a sin omas de nos algia18. Ainda ou os não e engė oda o iginaliais
explicações cons an e soningamen o de co péis de acas a ec a os ou idos
būgnelius e ce ebis...19
No inal. XIX a. início XX a. a de inição da nos algia basicamen e mudou. Ne adus con iá el
o ganica azão, diagnosé ans ik aus é em psiquia ia á ea. A é meados de XX a. ela oi
desc i a po e mos de adições psicodinamicas como pasąconsciinis p ocu is ol a em
ma inas įsčias. Ela oi conside ada imig an ų psichoze. Ap oximando-se da década de no en a as
a aliações o na am-se mais soasaikes, en im in asiu a endência de a ibui nos algia o ma de
dep essão e assimila a namų ilgesi (angl. homesickness), que so ia qua o g upos de pessoas:
imig an es, es udan es p imei o cu so, soldados e jū ininkai20. Úl ima décadas de 17 MEDICAL
DISSERTATION ON NOSTALGIA BY JOHANNES HOFER, 1688 T ansla ed by CAROLYN RISER ANSPACH.
Bulle in o he Ins i u e o he His o y o Medicine 2(6), AUGUST, 1934, Published by: The Johns
Hopkins Uni e si y P ess, 376391. 18 Rou ledge Clay, Wildschu Tim, Sedikides Cons an ine, Juhl
Jacob 2013: Nos algia as a Resou ce o Psychological Heal h and Well-Being. Social and
Pe sonali y Psychology Compass 7/11, 19 Ten id.
808–818.
20 Sedikides Cons an ine, Wildschu Tim, A nd Jamie, Rou ledge Clay 2006: Sel and A ec : The Case
o Nos algia. J. P. Fo gas (Ed.), A ec in social hinking and beha io : F on ie s in social psychology,
New Yo k, NY: Psychology P ess, 9.