scieee Science in your language
[lt] (orig) [en] [de] [fr] [it] [es] [pt]

Susitikimai sielos peizažuose bei vieno žodžio istorija

Read accessible full text
Machine-translated document

This is a machine-generated translation of the original document and may contain errors, omissions, or changes in meaning. Do not rely on this translation for quotations, citations, or authoritative references. Please consult and cite the original document.

Susitikimai sielos peizažuose bei vieno žodžio istorija

Author: Algirdas Saudargas
Year: 2021
DOI: 10.35321/all84-14
Source: https://journals.lki.lt/actalinguisticalithuanica/article/download/2089/2197
S aipsniai / A icles 315
ALGIRDAS SAUDARGAS
Di eções de pesquisas cien í icas: bio ísica,
modelagem ma emá ica em biologia e medicina.
DOI: doi.o g/10.35321/all84-14
SUSITIKIMAI SIELOS
PEIZAŽUOSE BEI VIENO
HISTÓRIO DA VOZ
Passou mais de qua o dezmeios. Pago em mãos ês mašinėle esc e e olhos cópiijas
pundelius. Copijuo os ins alimu, já nãolemb o, po que chamado e a. Folai sula š i em
supe io es, ab icados de plas masínio aplanko, suseg i g ossomas są a žėlėmis.
Assim e esc i o: Oska as Milašius; Rink iniai esc i os, em qua o olumes. O qua o
omos não saiu. T ans a de ancusos do idioma. Ve imas no inal explicações, mas
nem e imas, nem explicações au o es não anun ados. Nãoebepamen o, quem me deu
es as (sa i)leidinius. Nãopa icipa a deles em p epa ação e publyboje, po an o na
memó ia neiškyla quaisque ac s ou acon ecimen os, só en ãoinė espí i o do empo e
ab ange oo aica, que chamamos nos algija. Algi do Pa acko iniciou e p eocupa com
1978[…]1983 anos no sa ilaido o am publicados ês omos dos esc i os de Oska
Milašiaus. Pog indá io publicação Pas ogė 19791980 anos Algio Galinio slapy a džiu ele
a sp essdino s udiiją Oska as Milašius. T ês idas. Ainda em 1977 iagem dos
k aš o y ininkų a Milašiaus na alidade Če ėją ele desc e eu po yb ažoie Tali a,
cumi...1. A ende, 2014 ano p ima e aí con e sei com o di e o i ium Juozu Ja aičiu.
Režisie ius lemb ou que sob e Oska ą Milašių ele e a c iū ês ilme. Naquela época
exo ei a pašnekina g a emen e doen e Algi dą Pa acką, enquan o ele ainda es a a
connosco. Nes a publicação ap esen a-se con e sação com Pa acku, oco ida na
mesma inais de ano 2014. 1 Es as ob as são eimp esso no li o: Pa ackas Algi das 2014:
LITUA, Vilnius, 469, 492.
ALGIRDAS SAUDARGAS
Ac a Linguis ica 316 Li huanica LXXXIV
O nome daquela e a Li uânia in adiu minha men e e sen imen os.
anseio ocê Eu e ela ela.
Venha! No espi i o le o- os a es anha
e aš á, ūkano ą, glūdų, šna an į...2
Po Pa acką? Po sob e Milašių? Pa ackas em mencionado es údio sob e Oska ą
Milašių esc e e: Não c iação, nem a p óp ia li e a u a o exci a acima de udo, e
sa osios sielos peizažas.3 Posakis sa osios sielos peizažas isso é es ilis inė
e amen a, indicando o mundo de pensamen os e sen imen os do poe a. Nesse
sen ido Milašius e a e dadei o paisažis a:
Esu eu eno me ja dim de no emb o, aša o as ja dim, Onde o gana miglų co a ka oja Visada!
Ku iam nuo šalčio apleis ieji i pa p iemies y senam;
Onde alia pala a Nunca! on anų gaudesys ienodas.4 Peizajas pá a o sen ido mais amplo é um
luga adequado pa a encon a . Tokia luga é escelama, que, jun os jan ando à mesma
paisš o aizdį, expe imen ando os mesmos imp essões, sob e i en umém semelhan es moo aias.
Aquele mesmo peizajas causa nas almas das pessoas p óximos a empimen os e i ências.
Peizaças de Sielos, con a iamen e, são eles mesmos mo aikų, lemb anças e i ências p o oca . A
alma suas peçažos p óp ia c ia. Oska as Milašius e Algi das Pa ackas o am missionie iais do ideal
Li uano. Não ideais Li uanos, mas Li uano idealo. Ideal mui o amplamen e en endido pala a. Têm em
men e idealą não como abs akção concepo, mas como a i os, p omodan e ope a p adą. Milašius
ano 1919 dia 29 de ma ço na sala da Sociedade Geog á ica de Pa is começa a ap esen ação
con essão: Ilgai mąsčiau, de onde su ge aquele gilus, ab angendo me sen imen o, lemb ando al
dis imą e ão longamen e Ociden e desconhecida país Li uão.5 Sob e o que ele ala, a dando
Li u a? Ele zazemena sob e ecen emen e escu ada es ância: Tad os ala ei sob e no a
Li uânia, sob e nação, cuja independência memb os do Cong esso da Paz a alia am como uma dos
u gen es 2 Pascai a poe o su eng ame espe e na sala da Sociedade Geog á ica de Pa is: Milašius
Oska as 1919-2013: 1919 anos 29 de ma ço de con e ência. Li uanis inė i poli inė publicis ika, Vilnius,
34, adução A. Vaičiulai is (ž . And ius Konickis 1996:... ienin elėj iš begalybės ie ų nuski oj,
Vilnius, 26).
3 Pa ackas Algi das 2014: LITUA, Vilnius, 474
4 Milašius Oska 2012: Miglos. Su emų dainos, Vilnius, adução Vaclo as Šiugždinis, 28 5 Milašius
Oska as 1919-2013: 1919 anos 29 de ma ço de dia con e ência. Li uanis inė i poli inė publicis ika,
Vilnius, 28, aduziu A. Vaičiulai is.
Susi ikimai sielos peizažuose bei ieno žodžio is o ija
Kalba e likimai Language and des iny 317 dos seus zadados, como no o Ry ų ques ão
pačią še dį.6 Mas a qual Li u iam, a ibusiam ao Pa is de Li uânia ou de anapus
A lan o, não p ecisa pensa , de onde su ge sen imen os, lemb ando o seu país.
F ancês poe a, c iando nep iekaiš inga p ancūzų língua, embo a sua língua na i a
seja polkų, since amen e con essa, que lhe p ecisa susimąs y i, de onde aquele
sen imen o. De onde essas peçažai: Despíio em le o- os a con idada ech à,
ūkano ą, glūdų, šna an į... ; Mus supa água lelijų chei o, plėks ančių miškų ga ai... ;
Rūgščiai doce a oma como elho de ubado, sob samanimas ob eš o de á o e,
como i imo po passinanças liū ies no inal do e ão7? Inques ioná el que es es
igu ados êm da na i a Če ėja, mas com quem aqui em Li uânia? Milašiaus
em inha não ali ada lie u iškai. Kada lá pa lada bal os a mês kalbininkų e
a cheologų discussões obje o. Luga não á ou ho a não á. Galų gale udo isso
esc i a e p onunciada acūziškai: Je ous condui ai en esp i e s une con ée
é ange, apo euse, oilée, mu mu an e...8 Vienas único ques ão, o Hi amai,
Geog a inę, e ninę ou poli inę Lie u ą Milašius só começou a conhece . Ele
įp asmina didžiąsias mūsų kančias: Ku y a e d ė?“9
encon ou e escolheu a Li uânia seu paisagem de sílos. Li hu ideal […] é espa ė, pela
qual apsigaubė, pois nebe u ėjo luga no mundo. Milašius mui o iajou, conheceu os
mais a iados echos, luen emen e ala a e esc e ia ancúziamen e, okiškai
e angliška. Naquela época ele e a ico, pois he dou seus an eê ios įgy us miškus
pe o Dniep . Tuos miškus endeu ussos, adqui indo da Rússia alo es de papie ių.
Po bolše ikų e oliucijos Milašius icou absolu o be u is. Os polkai o condena am
como ada iką, po que miškus inha endido aos ussos. Ele u bū não e aia
a i mando que aš, ancūzų poe a, digna ou dese ai espei ado a anga dinių
g upuočių, būčiau galėjęs apsi ainiku i ožėmis Va šu oje com mui os de ou os
seu mundo lie u ių. No en an o ylési pe ėssia se mais ú il man endo-se sob o
humlio Li u išku c uziumi10. Foi uma escolha conscien e, mas não io acional, mas
g įs a de p o undo sen imen o.
À mesma sensação guiado, ê-lo mesmo peizaje de sielos, que chamamos
Li u os idealu, Milašių e su ado Algi das Pa ackas. Įs omo, que pos ūmį
6 Ali mesmo, 31.
7 Ali mesmo, 34.
8 de L. Milosz O. V. 1990: Deux Messianismes Poli iques, Pa is, 32. 9 Milašius Oska 2002: A s Magna.
Slėpiniai. Aidai, aduz Pe as Kimb ys, 55. 10 Milašius Oska as 1927-2013: Du poli iniai mesianizmai.
Li uanis inė i poli inė publicis ika, Vilnius, 167, 168.
ALGIRDAS SAUDARGAS
318 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIV oma publicação dos esc i os de Milašiaus
ele ecebeu iagem a um de e minado luga pa a a poe a na i idade Če ėją, onde
conheceu seu in ância mūzą Ani, me gai ę a changelo blaks ienomis, já
pe kopusią cen ą anos...
Klausyki ėjo o o na imis, To seno gedulingo
o o ėjo, Keiksmų já mo usių, lopšinės os,
ainda i ji...
Klausyki ėjo.11
Isso é uma impo an e lição, que ideali Lie u a isso não é o mesmo, que o ideal
Li uano. Nós na Li uânia isso não é o mesmo, que a Li uânia mumyse. In elizmen e,
hoje em p o undos e imu á eis sen imen os não se con ia. O sen imen o hoje não
e lexoado, mas medido sp ag elamen os gausa. Nebeieškome sa yie ideal do
Li uânia, mas onde ideais Li uânia, na qual que emos con o ai įsi aisi a ,
p oje os. Tai de nenhuma manei a não sme k ina. Temos Es ado e me ece
p eocupa -nos dela e de seus cidadãos segu ança e bem-es a . Isso p ecisa de
conhecimen o e de um io acional men e. Mas isso não bas a. Li uânia p ecisa encon a sa y, encon a e escolhe .
Peizajas de Sielos é não pa icula men e o iginalus li e a u enis opas, ans e indo
ealaus gam o aizdžio e miną em psicológica plo mę. Peizajas de sielos em uma ce a
sanda ą. Nu apy as peizajas é umoks. Peiza na na u eza em žiū os pon o, que depende do
su ampa su žiū inčiuoju. Tapyboje s engiamasi pe eik i pe spek y ą. Sėkmė
alen o do ape ei o. Gam oje es a nančiam p ecisa alen o ou écnica […] ele mesmo lá es á.
Gam oje peizajas semp e é peizajas de sielos. Os paisagens in e io es da alma c iam a
p óp ia ida. Gam os imagens de in e no s ū ancendo c iação em si o nam c iado
sensações de exp essões c ibinhas meios. Oska as Milašius escolheu a Li uânia como pon o de
e lec i . Milašius apos ou a gims ança nação, c iança seu es ado e s oyo de ende seus
di ei os em luga na Espaçinha geopoli ica da Eu opa. P on o ele pa ou des e país se içobon.
De emos ancamen e con essa , que sem es e escolha Oska Milašius e ia icado pa a nós
só poe a polkų, esc eęs ancūziškai. Sem sua ap esen ação de de ende Li uânia posições
eu opeias con e ências, sem sua en uzias ingas publicis ikos e lu a po Vilnius, baseando-se
só seu como poe a творба, al ez bū umėm adę lhe em algum luga em seu lembin inho kuklią
e d ėje en e Adomo Micke ičiaus e Česlo o Milošo. Es a escolha e p o uminos seus mo i os
inham em men e Algi das Pa ackas cons a ando: O. V. Milašiaus hie ogli os aindaė a
neišši uo as.12 Nea oda, que em que u is dezmeios alguém osse es e hie ogli ą
dekons a ęs. Pa a comp eende mais p o undamen e essa escolha emos que pe gun a
mais uma ez: o que é uma nação? 11 Milašius Oska 2012: Rudens daina. Su emų dainos, Vilnius,
adu o Vaclo as Šiugždinis, 36.
12 Li uânia, 469.
Susi ikimai sielos peizažuose bei ieno žodžio is o ija
Lingba e des inos Language and des iny 319 Lie u ių au a são os p imei os da
República da Li uânia Cons i uição, cidadãos ado adas 1992 m. ou ub o 25 d.
e e endo, pala as, espei osamen e ecollidos em le as maiúsculas: /
LIETUVI PAUTA
há mui os séculos de idade c iando a Es ado da Li uânia, seus
undamen os ju ídicos baseados pelos Es a u os da Li uânia e
pelas Cons i uições da República da Li uânia, séculos de idade
enazmen e de endendo sua libe dade e independência,
p ese ada seu espí i o, na i a língua, aš ão e cos umes,
undando o di ei o ina o do homem e da Nação li emen e i e e
cons ui na e a dos seus pais e pu ies no Es ado
independen e da Li uânia, se assen am na e a de Li uânia a
aça san a ę, ecupe ando a on ade pública de um es ado
abe o, jus , ha monioso e ha monioso
COSTITUÇÃO
Cons i ucionais di ei os conheco ai já no inal do século XIX nušli a o nau os samp a á a é ju ídés
p ecizikos blizgesio. Nau a é um dos ês elemen os do es ado sanda os. Ki i du é e i ó io e
au o idade. quem nai amen e se in e essa ia, como a nação, sendo um elemen o do Es ado, pode ela
mesma c ia aquele Es ado, lhe se ia espondido de empo e a den es discusões nugludin ados
a gumen os. Aqui é um das espos as a ian es, ap esen ado no con empo âneo Li u iškame
kons i ucionalės eisės ado ėly: Lie u ių au a, há mui os anos c iadausi Li uânia als ybę, ma ca
cidadão da nau os b anduolį, o início do es ado. No en an o, p eâmbulo no começo inaugu a […]lie u ių
au a Es ado c iamen o p adininkė i s a mode nia pilie ine bend ija no inal do p eâmbulo, onde
anuncia-se que a on ade dos cidadãos do Es ado Li uano é econhecida e p omulbiama
Kons i ucija.13 A gumen os usados concei os e e mos nugludin como ma peçei os. A segui
explica-se que a nação, que inicialmen e o es ado c iou, es a a em e niniame ní el, e c iando o es ado
passa pa a ou o ní el o na-se pi lie ine nau a. Šia, kons i ucinėje eisėje i ai įsišaknijusia, no
sen ido a pala a nau a é usado no p incipal ex o da Cons i ução. A nação e ni ní el,
islogmicamen e ag aciado com g andes le as, con inua nãoapa si á. Isso já his ó ia. Mode ni
d ža a consis e em e i ó io de inido po leis e po a ados in e nacionais, 13 Ja ašiūnas Egidijus
2002: VII capí ulo, 1.1. Es ado samp a os p oblema. Lie u os kons i ucinė eisė, Vilnius, 488.

ALGIRDAS SAUDARGAS
320 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIV
go e nan es democ a icamen e elei os e legalmen e a uan es e seus cidadãos
[…] cidadãs nações.
Po que en ão a ual diccioná io da língua li uânica a pala a nação in e p e a de
ou a o ma: ‘his ó icamen e o mada uma comunidade de pessoas, endo comum
o igem, e a, língua, his ó ia, cul u a? Isso não é uma nação ci il. Isso é uma nação
e niniame ní el, às ezes assim e chama-se e ninė nau a. Se á que kalbininkai
ejei a a noção de nação mode na? Cla o, não. Kalbininkai sabem pe ei amen e o
que é uma nação ci il, e as neigno uoja, mas eles omam decisões de aco do com
suas eg as. Tal é a co idiana, habi ual da pala a nação pe cepção, e especialis as
de di ei o cons i ucional su o mula am sua s i a specialų e miną. Do pon o de
is a da língua isso nem mesmo não é ou a signi icação da pala a, mas sepa ada
es eu os s i as especialis as a osena. Teisininka isso sabe e econhece
dia iamen e a pala a a osená. Po an o, alando sob e o sis ema ju ídico do
es ado, eles solici a am ambos a osenas sepa a como e mos especiais: e ninę
au ą e cidadã au ą. Mykolas Riome is seu es údio Es ado de isso e começa.
Inicialmen e ele mos a que não há com quem a pala a nação subs i ui , ejei ando
e minos sociedade, liaudis, habi an es e pessoas. Ele siūlê po b ūkšnelį adiciona
la yniškus pala as: e ninę nação chama au a na io, e a nação ci il au a
populus14. Tokia kons ukção nep igijo e hoje, pa ece que odos se con en am com
o sen ido da pala a in e p e ando de aco do con ex o. Tal é, como imos, e o ex o
da Cons i uição. A pala a nação, como nos con i ma am os au o es do mencionado
manualê, em odo o ex o da Cons i uição signi ica nação ci il. Do pon o de is a
sin ác ica odo p eambulê é uma ase, e a pala a nação é seu e bnso. Do pon o
de is a semân ica a nação p eâmbulo é mul idia eikšmė. Ela é não só cidadã nau a
(a gimusios Lie u os als ybės piliečių alia p iima i skelbia šią Kons i uciją), mas
E ninė au a i au iškumas mode nioje als ybėje nieku nedings a. Mode ni
e ela oda e ninės nau os, po mui os anos amžių a likusios į ai ių žygių i
i usios mode nia nau a, e oliuciją. cidadã nau a ė a e ninės nau os úbas, que
essencial no mundo con empo âneo. Tão econhecem e os p óp ios ju is as, mas e ninês pau os não a s o, deixando isso sociedade in es iginė ojams.
His o ikai domisi e ninesa nau os des ino na his ó ia. His ó ia da Li uânia pesquisado es e ninė
nau a é o mais impo an e obje o de es udo XIX cen žiuje: Panašiai como ano me o na Eu opa,
assim e com nós es e pe íodo oi ilgo das au as lie u ių apsmo, seu pe íodo de mode nização.
P ecisamen e sal a ando elhas adições do es a ismo e c iando no os independen es da união
com Polônia poli icamen e exis ência aspi ações, li uanos nau a cada ez mais pe cebeu que ela é. O
lie u ių liaudis 14 Röme is Mykolas 1995: Vals ybė i jos kons i ucinė eisė. P imei a pa e. Es ado. I
Tomas. I. Nau a como elemen o do Es ado, Vilnius: P adai, 112.
Susi ikimai sielos peizažuose bei ieno žodžio is o ija
Kalba e likimai Language and des iny 321 pouco a pouco ėmė en ende , que ela é
pa e da nação. / Em ou as pala as, a nação Li uânica a á pelo que ela mesma
que ia se .15
Au o es da Cons i uição êm legalê sen ido só a nação ci il. P eambulê da
Cons i uição ė a inse pas com signi icado simbólico em um ex o ju ídico. Pa a
his o iado es o con eúdo da ase que cons i ui p eâmbulo é um impo an e
obje o de in es igação. Suas domina um e ninês nau o i sma pilie ine nau a,
mode nia nau a, nacija, pagundinio ní el axonomico poli ine e i o iine bend ija.
Eles desc e em es agas des e i smo, baseando-se esc i i á ios on es, mas
des e i smo mechanisms deixa escla ece ou os.
Monumen alios es údios Eu opa. His o ija au o au o No manas Da iesas
enuncia aos p incipais elemen os da nação nacional a i mando que au idade
não p ecisa p ocu a nem no sangue, nem na e a e a é mesmo balboje, uma ez
que odasis ques ões de au idade o assun o mais impo an e é o humano
pe cepim, consciencia. Ele ci a his o iado holandês G. J. Renie o pasquinha,
pe sc i ą anos 1945 em king's college de Lond es:
Tau iškumas exis e nas men es das pessoas, [...] é o único luga onde ele pode se
[...]. Fo a das on ei as do pensamen o humano nenhum au iškumo se pode,
po que au iškumas é uma manei a olha pa a si mesmo, e não daik as sa yje. A
men e sã pode no á-lo, e a única disciplina, que possa desc e ê-lo e analisá-lo, é a
psicologia [...]. Es a pe cepção, es e au iškumo ju imas, aquele nacioninis
sen imen o é algo mais do que qualque um dos aužų au os isso mesma
au iškumo esmė.16 E hninės e poli inės nau os samp a ų p iešp iešinimas e hei
e ealedamo signi icmių lauko apmąs ymas é ú il his o iikos ou polí icos. Isso ajuda
su ok i elzasiečių apsisp endimus poli inėje į ampoje a p Vokie ijos i P an-
cūzijas, cidadania į eisinimą nas leis desses países ou E nes o Renano spa nuo o
sen ença sob e casdienį plebisci ą in e p e ações. Pa a anspi a o
ap esen amen o de Oska Milašiaus, emos de ou i conselho de No man Da ies e
di igi -nos à psicologia.
Encan am, que kel odis esconde li uãos alados. LKŽ encon amos duas signi icados da pala a. 1à
nação signi ica: ‘į ai iom gen ims elkian is his o icamen e o madausa comunidade de pessoas,
endo comum e a, linguagem, his ó ia, econômico e cul u alão ida. Isso nossa já discu ida
concepção de e ninesa nação. No en an o LKŽ o nece e ou a 2 au à signi icação, que explicada
como ‘seu k aš o, casas angesis. Se pe encemos a uma nação, isso en ende-se, que, ela
pe dekem ou de ela a as em, sen imos longesesį. Que es e ilgesys eiškiamo pela mesma pala a,
su p eė is ne enca, po que LKŽ andame e du eiksmažodžius. Kai nau os p olongimasi,
auchiama, quando desde ela 15 Aleksand a ičius Egidijus, Kulakauskas An anas 1996: Ca ų
aldžioje. XIX século Li uânia, Vilnius, 14.
16 No man Da ies 2002: Eu opa. Is o ija, Vilnius.
ALGIRDAS SAUDARGAS
322 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIV ols ama nu aus ama. Veiksmajodis aus i,
ge almen e usado nega i i ine o ma n aus i, em dois di e en es signi icados.
G e a signi icância ‘ ol i, a p as i, a isol i (nuo sa ųjų, desde casa); pe de ek i das
au ines sa ybių seno idade oi usada signi icação ‘ilgė is namų, ė iškės, ė ynės,
seus i nos algiją. Ambos os signi icados pe encem a um e ao mesmo con ex o, e
seus exp essos mo esys ou auka são opposingos di eções. Taus a oldamos do
casa, e aučia ap oximindamasis do casa di ecçãomi. Assim LKŽ nos le a à abo dagem
psicológica em elação à nação. Nau a é nos algia. A pala a nos algija é a i icial
e mo de medicina de XVII a. im. Ao longo de ês séculos ele expe imen ou uma
in e essan e e olução e oi acei o em quase odas as línguas eu opeias diá io
diccioná io. Como indica paupe u inicioso olho em Google adução, des e pala a não
usa cul u almen e mais longe de uma nação eu opeís a e sua língua ex emamen e
gua dando islandai, ško ų gėlai, i iai e elsiečiai. Es udadamen e com Eu opa
elacionados u cos es a pala a usa. De eles ou de usas es a pala a pe meou
u kmêni e uzbekas, mas não kazachai. Sem dú ida, odas as nações êm pala as, de
uma o ma ou ou a exp esseianços longes do la . Tais pala as êm ou i e am e
línguas eu opeias, apossolinusios nos algiją. Google adu o e odo que a pala a
nos algia nes as línguas domina em a oseno. Assim acon eceu e em línguas li uãs.
A pala a nos algia compos o de dois sandos g eiki nos os e algos. Nos os é mais
Home o usado a pala a, signi icando iagem a casa. A ele ainda olôshemos. Algos
hoje encon amos em mui os e mos médicos, po exemplo, a odami a do
Gioachino Rossinio ope os „Vilius Telis“ u e iū oje pasigi s a anglų ago i
malšinančius ais us analge ikus. lei os execu ada melodia Ranz des Vaches. É
sueca ų piemenų co as Alpėse exclama sua bandas de acó ias. A neu alidade
suíca ia em elhas adições, mas mui as ezes po ele inha que paga en iando
ec ū os em exé ci os es anhos. Schweica ų g a diečiai cons i uíam iel
p o eção pa a as p óp ias mais al as pessoas, e hoje eles aindaesaugo Romos
Popiežių. Jean-Jacques Rousseau em sua XVIII século leis oue Enciclopedia Muzikos
a i ma que š eica ų samdiniams oi es i amen e p oibida cainua š eica iškas
caninas. Ma caninos ou simplesmen e escu ada melodia, semelhan e a aquela que em
sua ópe a usou G. Rossinis, causalda a suecica os me cdá ios nãocon oldom o
pai ynės ilgesį e eles não só pe de a am combina de asią, mas simplesmen e
susi ga am. Essa liga assim e oi chamada de š eica ų liga ( ac. mal du Suisse).
Pakliu em pa a as planumas da F ança ou I ália eles ão sauda am-se de seu na i o
Peixe Alpias, que o na am-se e dadei os spi aliais. Conhecem e casos de mo e, do
pon o de is a médico egis a como insul ai. Mui as ezes ais doen es inham de
en ia pa a casa. Eles se saluda am logo isen indo es a no ícia. No inal do século XVII
a es a su eica iamen e doença desc e e alszasie is médico Johannes Ho e is
suku pė medicina e mą nos algija. Em 1688, e minando a Uni e sidade de Baselio, ele
ap esen ou medicina disse ação sob e p op iųjų casas ilgesį ( ok. Heimwehe). Em
seu abalho ele ainda usa a pala as nosomania e philopa idalgia, mas assis iu à nos algia. Homų angesys, pe cebido como doença, apidamen e изpopula izado en e soldadosus e
Susi ikimai sielos peizažuose bei ieno žodžio is o ija
Kalba e likimai Language and des iny 323 jū ininkus gydančių medikų. / Nos algia
a ibuíam sin omas gausėjo, a é a p óp ia diagnosé pasida ê miglo a e dú ida. Es e
e mo oi p epa ado pa a um luga kukli em zamma š yje en e ou as passenusių
pala as gas adas na his ó ia médica. Taip não acon eceu. Es e pala a a
encon a emos de inida não só In e nacional dos pala as do dicioná io, mas e DLKŽ
e LKŽ. Hoje nos algia em mui as línguas é usado skolinys. Como es e e mo médico
en ou em co idiana a oseną e o que ele ealmen e signi ica? J. Ho e is decidiu
da à doença suíza um e mo médico especial, Quando a Gue a dos T in a Anos
(16181648) e a não mui o há mui o se e minado e Eu opa en ou começa a i e
segundo os p incípios do T a ado da Wes ália. Es e deuê pos ūmį mode niza a
a mada. Na medicina doença de e e uma causa. Se a azão não es i e óški, elas
são p ocu adas, le an adas e e i icadas hipó es. O jo em in en o do e mo não
pe caido opo unos su o mula sua p elaidà, que, a ospacando en ão os e minos,
soambeu ap oximadamen e assim: Iš esmės demoniškos kilmės smegenų liga,
gy ybinių d asių nuola inės ib ações ose inio id io ce eb ų skaidulose, ku iose
įs igę Tė iškės idėjų įsp udai.17 Ki i busca a explicações mais simples. Po
exemplo, o médico J. J. Scheuchze is alegou que al ez suecica os me cdá ios
desce em de na i os al i udes pa a planúmas de países izinhos, nas quais isso
jiems eko ko o i, dėl a mos e os slėgio pokyčio k aujas plūs elėda o į gal ą i
p o oca a sin omas de nos algia18. Ainda ou os não e engė oda o iginaliais
explicações cons an e soningamen o de co péis de acas a ec a os ou idos
būgnelius e ce ebis...19
No inal. XIX a. início XX a. a de inição da nos algia basicamen e mudou. Ne adus con iá el
o ganica azão, diagnosé ans ik aus é em psiquia ia á ea. A é meados de XX a. ela oi
desc i a po e mos de adições psicodinamicas como pasąconsciinis p ocu is ol a em
ma inas įsčias. Ela oi conside ada imig an ų psichoze. Ap oximando-se da década de no en a as
a aliações o na am-se mais soasaikes, en im in asiu a endência de a ibui nos algia o ma de
dep essão e assimila a namų ilgesi (angl. homesickness), que so ia qua o g upos de pessoas:
imig an es, es udan es p imei o cu so, soldados e jū ininkai20. Úl ima décadas de 17 MEDICAL
DISSERTATION ON NOSTALGIA BY JOHANNES HOFER, 1688 T ansla ed by CAROLYN RISER ANSPACH.
Bulle in o he Ins i u e o he His o y o Medicine 2(6), AUGUST, 1934, Published by: The Johns
Hopkins Uni e si y P ess, 376391. 18 Rou ledge Clay, Wildschu Tim, Sedikides Cons an ine, Juhl
Jacob 2013: Nos algia as a Resou ce o Psychological Heal h and Well-Being. Social and
Pe sonali y Psychology Compass 7/11, 19 Ten id.
808–818.
20 Sedikides Cons an ine, Wildschu Tim, A nd Jamie, Rou ledge Clay 2006: Sel and A ec : The Case
o Nos algia. J. P. Fo gas (Ed.), A ec in social hinking and beha io : F on ie s in social psychology,
New Yo k, NY: Psychology P ess, 9.