scieee Open visual document viewer

Tarptautinių terminų apeliatyvacijos aspektai

Jurgita Mikelionienė

Full text

127Te minología | 2017 | 24 Aspec os de los é minos in e nacionales apelia y ación JURGITA MIKELIONIENĖ Kauno echnologijos uni e si e as ESMINIAI VOODŽIAI: eponiminiai e mininai, onimų apelia y acija, deonimizuo as e minos, p i saginė e minų da yba, seman inė e minų analizė Pi maisiais a. dešim mečiais susidomė a a ski ų s ičių (ana omi jos, a chi ek ū os, bo anikos i XXI.) lie u iškais y in e nacioniais k niminiais pojmų pa adinimais, whose esea ches e lec i a ius aspek os de e mino, e mino y onimo, c ea i idad. Minė ini Laimu ės Ki kauskienės a chi ek ū os, meno i s a ybos eponiminių e minų, la ių y ėjų Lindos Pie ės (2011) (2007), Lindos Ku miņos ealizados g e inamieji ik inių i eponiminių lie u ių i la ių kalbų augalų pa adinimų (2010) es udios; islecido dicynėlis T auma ologías y o opedia eponimai (Kas adze M., Kas adze D. 2015), publicuido eponiminių ana o mijos e minų y imas (Li e kienė 2010). Sob e eponiminés o igen e minos de ísica su monog a ía menciona Angelė Kaulakienė (2009). Sin emba go, un is azo sis emingemen e a los é minos comunes de apelia y ación, i. e. e dade o de la palab a po imo é mino común, aspec os, eponimínicos e minos es uc u ú icos y seman inos ipos oda ía pasigendase, especialmen e pa a con ellos supanda se u u os aducedo es del ema linés, edi o es y o os g upos obje i os in e esados aspec os aplica i os y eó icos de los concep os. El obje i o de es e a ículo y se ía es uc u almen e y semán icamen e isanalizuo i in e nacionales eponiminius e minos, a k eipien a ención no sólo á ling is inius, pe o ambién á ex aling is inos aspec os de su apa ición. Eponiminos é minos eso de la e dade a palab a hace concep os subadi nimai, y el p oceso, cuando la e i icida palab a se con ie e en común, se llama apelia y acija1. Tokie e i iciai palab as, que se uel en e minis, llamados epo 1 Li e a ū oje aún se usan e mininai eponimización, deonimización, especialmen e cuando se quie a acen ua ac i os acción. 128 Ju gi a Mikelionienė | Aspec os de los é minos in e nacionales apelia y ación nimais. Según Da ido C ys alo, se a a de nomb es de pe sona, pasadas de in en o o nomb es de luga (2003). Li u iškajame Kalbo y os e minų žodyne (Gai enis, Keinys 1990: 59) eponimu conside ado sólo asmen a dinės kilmės ie o a dis, aigi de ini is aki aizdžiai pe siau a, nea spindin i ki ų pama inių žodžių i į a dijamų objek ų a subjek ų į ai o ės. In e nacional de palab as dicodyne (2013) eponimas (ang. eponym) de ine se como žodis, dando a alguien su nomb e. Valen ina Skujiņa apelia y a cija conside a ic ino nomb e pa e imá comúniniu y į a dija como una de los e minos uen e de c eación (1993: 264). Es o es con a io a onomización p oce sas. Así onomas ica y e minología adquie en in es igaciones comunes de asgos: onimas, como obje o de in es igación, con un elemen o lingüís ico y ex aling is ín (his ó icos, geog á icos, biog á icos, e c.) que ans o ma apelia y u o eponiminiu é mino ansmi e su me odología e min nų in es igado es, po lo que son analizados an o los aspec os lingüís icos, como los ex a ling is inos del es udio, como uno de o o ex e namen e sepa ados, papil dan ys, p a u inan ys, ayedan ys comp ende la mo i ación seman ina y el o igen del concep o oc. Apelia i ación e minología papildo gene almen e p es ados é minos, ella es ac i a y ac ualus mane a de c eación de nue os concep os de nomb es, po ejemplo, EEUU m. 2011 la abla pe iódica de elemen os complemen ó cope nicus, 2016 m. saus saus in o mó de cua o nue os elemen os de química descub imien o, a los cuales, a sigiándose a la ecomendación de la Unión In e nacional de Química Teó ica y Aplicada (IUPAC) apela elemen os químicos a los nomb es de mi ológicos, mine ales, soles, países o cien í icos (Reisinijk 2016), 2016 m. 2016 un bi yani y 28 d. no iemb e 2016 en e in oduc i nihon y ionio (nihonium, Nihon es la lengua japonesa, kankanon el nomb e de un es ado), Rusia (IUPAC, el nomb e de una ciudad, el nomb e de una ciudad, y el nomb e de una ciudad), Rusia. Te minología, la cues ión de o igen de e minos siemp e es ac ualus, po lo que es impo an e acla a , cuándo y cómo ocu e onimų apelia y ación. Como a i ma p o . Ta jana Kh esko (Хвесько 2008), es o ocu e en onces, cuando onimu pa a dinamo obje o indi idualidad se uel e dejaaki aizdos: a) cuando cie o del o dji deno a o se uel e su icien emen e conocido a odos de e minados lingüi és 129Te minología | 2017 | 24 miemb os de comunidad; b) cuando el nomb e no iden i ica solamen e con cie a e nu conc e a deno a a (pa y example, ma a onas nadie no ecue da que ue co ia desde el pueblo de Ma a ona, y aho a es solo la más la ga co ida de co ida, é mino depo i o). Nu ūkus o muy susilpnėjus loginiams ligas con ie na są oka, ellos zamezgamos con ki a. Pa a que así acon ezca, onimas debe ob ene adicionales in elec uales, elacionadas con cie a ciencia u o a á ea de in o mación, la cual su icikamas can idad y hace onimą apelia i u . En ese momen o ocu e seman inė ans o macija más impo an e apelia y acijos p o cesas. No e ado que es e p oceso cada ez in ensi ica en lengua inglesa, así a espi ando cambiado ángulo de los usua ios de la lengua á los e dade os nomb es, á sus no epe ecibilidad, sac alidad y e c. Dado que en es e es udio concen a massa sólo en in e nacionalismos, lie u iškų e minų apelia y acija neanali siai ya zuojama, o į a p au inių e minų apelia y aciją daugiau ž elgiama ne kaip į lie u ių kalboje yks an į p ocesą (sup an ama, kad skolinamasi dažniau deonimizuo us palab as), pe o como en di e sai iapusį ezul a ą, p a u i nusį e miniją gausi ma e ial. Los é minos eponiminos según su g ado de apelia i ación o deonimizaci nį son asignados a o almen e o en pa e deonimizuu os (Skujiņa 1993; Banka a 2011). Dado que e minos compues os, que se conside an ejemplos de pa idas ape lia y ación (Ceza io pjū is, Be ole o d uska (2013)), a osenoje son muy muchos, y TŽŽ de ales muy pocos, en es e es udio apsi imo o sólo monojeodžiais, comple amen e deonimizuados e minis. De las palab as in e nacionales dicciona io, aunque él y no é minos dicciona io, sin emba go muy pa ankus eponi minei leksikai i i, escogida casi 900 eponimínicos concep os denominainimien os, de los cuales 45 į a dija di e sos naminius gy ūnus y paukščius. Tokie b eis lios nomb es son gene almen e de oponiminé o igen (a kliai no olkai [ eislė, desa olles a Anglijoje, No olko g a ys ėje], coniušiai šampanai [ eislė, desa olles a Indijoje, mejo ada F ancia, Champanės (Champagne) p o incijoje], canys o eile iai [pago alemán ciudad Ro eilio (Ro weil) nomb e], a ys de onai [ eislė, desa olles a Anglijoje, De on k ] y.). Debido al alcance del es udio y eniendo opinión, que los nomb es de a iisíes ocoma in e piné pué íí en e a dyno y nomenkla ū os (Klima ičius 2005: 230), de es e ipo nomb es de o igen eponiminés noanalizá onse más adelan e en es e es udio. A ículo in es iga i oja im į cons i uye 816 comple amen e deonimi zuo os eponiminių e minos, que más adelan e se esumen según o ma y signi icación peculia idades. 130 Ju gi a Mikelionienė | Aspec os de los é minos in e nacionales apelia y ación Es RÚTÚRINIAI VIENAVODJI EPONIMINI TERMIN TIPAI 1. Los mismís más b illan es ejemplos de plena apelia y ación se ía sólo sug a ma in i y oné icamen e al sis ema de la lengua li uana adap ados e mininai simples palab as e i icia aik a a džiai. A eces sólo e imologicas, his ó icas in es igaciones ayuda de e mina eponimínicos é minos uen e. Teniendo po in e oje skolinių (y p ecisamen e ales son la mayo ía de los é minos analizados) p i a kimo a las peculia idades de la lengua li uanas, según su o ma, más conc e amen e baigmenį, comple amen e deonimizados é minos sencillos pueden se de dos ipos: 1) cuando e i icis palab a (pa y a os, nomb e de pe sona o ciudad) se con ie e en nomb e común del concep o sin ningún ma iscan es ans o maciones one icas, da ybi nias o sin ác icas, se pod ía deci que se a a de casos de a a a iliación2, especialmen e si onimas baxi bal -a ( esla -pagal [ ad Nigios (se b. Tesla) apellida] in e uni as del sis ema magne ico); siena [página del nomb e de la Siena (i . Siena)] am cie os udi pin ai; ka iuša3 [págab mino ybine usiško ma ginas nomb e Ka ia o mą]so ie inis eak y nių a ille ía s iedinių s aidymo pabūklas); 2) no obse ando one ínico y mo ológico adap ación sa a ankišku modo de c eación de é minos a es e g upo se asignan y suelen de a ichas apellidos c ea é minos con lie u iškomis galūnėmis -as, -is, -us: nikolis [pagal inglés ísico V. Nikolio (ang. Nicol) apellę] op inis į aisas; kolo adas [pagal JAV Colo ado (ang. Colo ado) es ado de la que p incipalmen e epli o, nomb e] lapg aužis abalas. Tokio ipo e mi nijoje mucho unidad de medida de (beke elis [pagal p anc. ísico A. Beke elio (Becque el) pa a dé] a p . unidades del sis ema unidad de ac i idad de la ma e ia adiac i a; celsio [pago de ísico sueco A. Celsijaus (Celsius) apellida] Celsiaus unidad de escala de empe a u a; machas [pagal aus ų ísico E. Macho (Mach) pa a dę] nesis eminis unidad de elocidad, a . supe sónicos de a iones pa a la elocidad de uelo de p escindi ); químicos elemen os ( e mis [pagal i . ísico E. Fe mio (Fe mi) pa a dę]) nomb inamien os. Cuando cuando one inė adap ación es más llamskesnė, po ejemplo, be klis [del ciudad (ang. Be keley) nomb amien o] adioac i us di b inis chem. elemen as, silue es [pagal 2 Aquí y o au uima en la cabeza sólo onamen ina o ma de palab as, . y. ienaskai os a dininko linksnis. 3 Banco de e minos de la República de Li uania se p esen a como e i ica is daik a a dis, p agma onimas, Ka iuša. 131Te minología | 2017 | 24 a XVIII. Minis o ancés Silhoue e, pa a dę, su ša žas] dailės kū inys, en el que igu ū os y obje os se ep esen an como dėmės b illiskiais ex e io iais con o ū ais. Ma e iškosios giminės galūnės in e nacionales eponiminės é minos de o igen en li uanos se añaden mucho e čiau, gene almen e sug ama inan y (o ) oné icamen e adap ando ambién ma e iškosios giminės nomb inimos, po ejemplo, adeskan ė [pa adino Linėjus sodininkų T adeskan ų ga bei] daugiame is žolinis au galas T adescan ia. Es e dad, eniendo en mención es o, que, po ejemplo, los elemen os químicos pa adi nimai en lengua la ynas iene p eesagą ium y que ella queda o apa ece y en lengua inglesa, y en Li u iškuose co espondimenise ellas no hay (lo ensis [pagal JAV ísico E. Lo enso (ang. Law ence) pa a dę] adioac i us di b inis chem elemen . angas, lo . y. Law encium), consids y ina, si a la apellidis o iginalas se añade galūnė, incluso si ella di ie e de la que iene sug a ma in un nomb e pe sonal o mi onim, po ejemplo, Lo ensas y lo ensis, Ku čia o as y ku čia o is, Nep ūnas y nep ūnis, Bakchas y bakchis, es da ybos o sólo kai ybos elemen o. En cualquie caso, en la lengua de Li uania él desempeña g ama icana unción, po lo an o ales eponiminos é minos asignanse a pap as iesiems, neiš es iniams. Así an o y apa i és ninguna in e ención, an o sug ama izados y a los li uanos sis ema one ís icas adap ados al pau a de é minos se conside an pu as eponiminiais e minais, apa ecusius a cie a palab a pe ėjus in o e minos clasę sin b iskesnės es uc u a de cambios. Es e p oceso no siemp e puede se ep esen ado sólo di eccimi onimas eponimas → apelia i is e minus, algunas eces en algunas lenguas es o esul a ina ė seka: apelia i is → onimas eponimas → apelia y as e mas: [lo . ic o ia, ang. ic o y, lie . pe galė] → mo e : [//] nomb e ang. Vic o ia (Vik o ija) → ang. ic o ia ( ik o ija) bo . daugiame is plan a acuá ica. 2. Como mues a ealizada análisis cuan i a i a, eponiminos é minos en lenguas li uanas más ecuen es son da iniai (suda o sob e 61 po cien o. del o al duomenyno), en e ellos p edomina p iesagų ediniai, y sudu inių o aún de o a mane a pada y ų é minos pasaciko mucho ečiau4. Algunos de ellos en el idioma li uanos son di ícilmen e da y biškai skaidomi, da ybinė analizė suspinina con e imologine. Apelia i o 4 Jus icia, pasaba de in es igaciones, en las cuales y ab e ia u as, especialmen e debido a su abundanza compu ado izada, a ibuye eponi miniams e minos (Ka a ae a 2011), pe o du an e es e es udio ellas neanalizuadas, po que TŽŽ no se p esen an. Ju gi a Mikelionienė | Aspec os de apelia y ación de Te minos In e nacionales i ęs onimas no sólo ob iene nue os componen es seman ínicos, sino a menudo él 132 se encuen a y bas an e b uscamen e niai e minai da iniai. 2.1. P iesaginė da yba, nepaisan o, kad kaip ki ose kalbose (Ka a ha ybiamen e ans o mándose, así su ge eponimi ae a, 2011), así y en lenguas li uanas es el más p oduc ia eponimi nios modo de c eación de é minos, no pasimimi didele da ía ipos de concepi o e o o iginalidad: pa a nomb a palab as unas cuan as de esas palab as muy ecuen es se u iliza en gene al en odos los o manes in e nacionales (pa ies, ingleses, de las mon añas, Ta janos Ka a as (2011)). Se es ablecie on es as pag in dinės eponiminių e minų da ybos ca ego ías y ipos: • abs ac os (nomb es de acciones y ca ac e ís icas). Químicos y ísicos p ocesos, mé odos de a amien o, amas de ciencia de i a con p e sagas -(i)acia, -ización, -ija, po ejemplo: da son alización [pagal anc. médico D‘A son all pa a dę] cu aim a ca iamja elek s o e o os de al a ecuencia elec omagné ico campo; pupinización [pagal JAV ísico M. Pupino pa a dę] el. cadena induc y umo aumen amien o, cie os in e alos consecu i amen e en ella inco po ando in duk y umo i es. P iesaga is ika (bizan is ika, li uanis ika) ansmi e una u o a á ea de in es igaciones o alidad. A las compe iciones y así di desni escala de acciones nomb a se u iliza el apéndice iada (spa akiada). Va dazodinas denominaciones de peculia idades de ik inių daik a a džių gene almen e se hacen con p eesaga izmas. Como posi i a y Daba inės lie u ių kalbos g ama ikoje (1994: 103), mayo ía de ales daik a nomb es a ilosó icos, eligiosos, a ís icos, cien í icos, poli inių k yp ų, sis emas, socie inių bei poli inių san a kų pa adini mais. Ras i é minos hace de an oponimien os gene almen e zymios i loso os, eologos, a is as apellžių (be gsonism [págala ilóso o A. Be gsono apellé] di ección de la iloso ía de la ida, más impo an e medio de conocimien o laikan i in uición; pe a kismo di ección de la poesía, que eiškėsi i . poe o F. Pe a kos meilės ly ikos sekimu) y nomb es ( omism Tomo Ak iniečio el. ilos. sis ema y su pa g indu susi o muisi ka alikiškosios iloso ijos endis); eonimų o mi onimų (mi aizmas sink e iška el. sis ema, basado de o Mi os cul u; p ome ėjizmo e inis p incipio, que exige oda la humanidad, socialines g upo wel a eé conside a obje i o de ac i idades indi ido), uno o o y pseudoniminés de o igen ( ockizma [pagal 133Te minología | 2017 | 24 B onš eino pseudonimą T ockis] ideologická poli ická koncepcia). Con apesaga izmas es unos e minos, de i ados de oikonimų, ejemz djiui, mančes e izmas [pago la ciudad de Manches e de G an B e aña] ekon. XIX a. p ime a pa e de ingles polí icos y economis as g upo di ección de economía polí ica; solecizmas ([lo . soloecismus < g . soloikismos, según Solų (g . Soloi) sen. A ėnų kolonijos, kalbėjusios neg yna g . kalba, nomb amien o] sin aksės klaida, ecun. sin aksés ba ba ismo). Los é minos de signi icados abs ac os son muy muchos, su base de do ación puede se y an oponiminés, y oponiminés de o igen; • los nomb es de los enedo es de peculia idades a dazodinas pueden se c eados an o de i os se es ybių, an o y no i os obje os ik inių nomb es. Es os eponiminia é minos con da ios p ejesos i as (spe ili as [pagal F ensio L. Spe io (ang. Spe y), XIX a. Químico Canados, pa a dę] sidab iš kai bal as mine al, pla inos c udawa), ija (eše ichija [pagal okiečių gydy ojo T. Eše icho (Esche ich) pa a dę] lazdelinė bak e ija). Ma emá icos e minijoje hay e minos con ianas (hesianas [pagal ok. ma emá ico O. Hesės (Hesse) pa a dę] ma . un cie o modo su hei a unción cuad ada o ma), jacobiana [pagal ok. ma emá ico K. G. J. Jakobio (Jacobi) pa a dę] de e minan a, compues o de muchas a iables de la unción pa ciales de de i aciones, onskian [pagal polkų ma emá ico J. V onskio (W oński) pa a dę] de e minan ese, compues o de soluciones lineales homogeninas de la equidad y sus de i ados ni ni e c.); los nomb es de las pa es con ap esaga iozé (bo eliozé [pagal descub ió Amėdė Bo elio (Amedee Bo el) pa el] e kių pe nešama li ga), encon ada o a edinys con ap esagada ika (o ika [del iejo popula idad de la mi ología g iega pe sonaje O ėjaus] kla išinis muzikos ins umen as, minia iū inis o epionas, especialmen e en la mi ad del XIX]), ikalikas (anak eon ikas gied os nui o links ne mos an asmagines ka e alis, g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a 134 Ju gi a Mikelionienė | Aspec os de apelia y ación de Te minos In e nacionales k . Nume os de eología in e nacional, iloso ía e minos con o man ais i ai, -inai, -is ai, į a dijančių pe sonasis (joani ai [psaniminación su gió de Je usalés s . Jono (la . Joannes) hospi ales] eligionino seculie o o dinas ka alikų, be na dinai cis e sų monjes o dino aka; ~ų cai ieji jakobinai, įs a us pa engė Be na das Kle ie is (p anc. Be na d de Clai aux)“; ebe is ai [pagal ieno ado ų Ž. Ebe o (p anc. Hébe ) pa a dę] gynę mias a a guomenės in e esus). Unicaska en e los nomb es de pe sonas es más a a (sok a ikas g . ilóso o Sóc a es seguido ; mahome onas [pagal islamidadnico y p o e a Mahome o nomb e] islamo ikybos žmogus). Al analiza se los é minos eponiminos se ha obse ado ambién o os ipos de é minos ca ac e ís icos de i acinius aožų, en e ellos ocu encio y de de i acinius de i ados con dos apéndices, po ejemplo, salmonella [pago JAV pa ólogo D. Salmono apónimo] → salmonelzė ūminė in ekcinė liga, más ecuen emen e a ec an i el es ómago y in es inos; algunos eponimas son apę y gausesnio e minos de da ybos lizdo base: después del cien í ico inglés John Dal on paw ę nomb ado dal onas (nesis eminis unidad de masa, usado en la ísica del nuanduolio) y aún c ea unos edidai: dal onismo (įgim as nesugebė jimas pa a algunos colo es), dal onikas (se gan is dal onizmu), dal on (pas o ios ies chem. jungidai). Hablando de la p eesagina de eponimíes e minos de judía, acen uo ina y chiški analogía, po ejemplo, al lado de conocomesnių edinių olimpiada, spa akiada šlieja la misma p eesagą iada y homodą da ybos signi icado u in ys, i. e. analogiškos da ybos o os e en os depo i os nomb inimai alpiniada (kalnų spo o enginys, sąsk ydis, cuyo pa icipai kopi указанными akais p o kalnus, o ganizama nuo 1933 m), makabiada (pagal g amo o ganizama Makkabi olimpina spo owa Telynė A i a), ika iada (pasaul a ia ion spo owa ig ynė, p ime a amiga a 1991). Con analogía elacionada yškus en algunos campos eguliación y nusis o ėjusios nominacijos adiciones, po ejemplo, a mine ales nomb i comúnmen e usada p ecesaga i as: p us i as [pagal químico ancés Z. L. P us o (P ous ) pa a dę], o eni as [pagal la ciudad ancesa O eno (Au un) pa a dę], silimani as [pagal JAV mine al B. Silimeno (Silliman) pa a dě] y k . A plan as nomb inimas, aunque y kilen de a ichas paw z, gauna ma e iškosios giminės o man ą ija (magnolija [pagal p anc. bo aniko P. Manjolio (Magnol) pawa dę], gledičija [pagal ok. bo a- 135Te minología | 2017 | 24 niko Gledičo (Gledi sch) pa a dę], paulinija [pagal XVII a. danų bo aniko S. Paulio (Paulli) pa a dę], alisne ija [pagal i . gam ėja A. Valisnie io (Vallisnie i) pa a dę] y kob., ečiau , po ejemplo, k [pagal bo aniko B. Kobo (Cobo) pa a dę] laipiojena plan a deco a i a. Jun o apenas no en odos los ámbi os encon ados an e io men e mencionados ipos de da ybos pasabaiko y bas an e especí icos de eponimínicos e minos con e esnes, a eces sólo mo emiamen e o diach onialmen e á mi a im con p eesagos. Más a menudo es sla iškos o igen é minos, po ejemplo: ki ilika iena de dos (segunda gla golika) sla ų pi mųjų abėcėlių; así nomb ada sla ų š e ėjo Ki ilo hono ; lia onicha [bal . Leono esposa] liaudies šokis; kuja iakas [lenk. Kuja ija (Kujawy), is . Lenkijos s i is] lenkų liaudies šokis. En e los ejemplos analizados pasaba y di e sas signi icaciones híb idas con lie u iškomis p ecesagos: ybė (mahome onybė), ininkai (ga ibaldininkai pa icipan es del mo imien o de pasip esión de I alia con a el ascismo, pasini el i ulo de hé oe nacional Dž. Ga ibaldžio (Ga ibaldi) segėjais), -ėlė (kana ėlė zool. kikilių šeimos paukš is giesmininkas, kilęs de Kana ų salų) y k . P incipalmen e ales é minos nomb es de pe sonas, según p escuchamien o a alguna o ganización, mo ėjimui, susi ienijimui, mokyklai o e c. ob enan es p iesagą iečiai (elžbie iečiai XVI a. pab.XVII a. p . (ka alienės Elžbie os I del úl imo ein eaño del gobie no y eyes Jacúbo I pe íodo de gobie no) ingles d ama u gos, cuyos (ypač V. Šekspy o) c ea i idad cons i uye una de más impo an es li e a u as enacenso log ados, mile iečiai pi moji g . ilos. mokykla, gy a usi VI a. p . m. e. en Mile o). Hib idų, iz es ų de Li u iško pe sona e gio kamien, In e nacionalines palab as dicodine encon ado sólo uno domeiki as [pagal geólogo I. Domeikos pa a dę] bal as, g cas, apus, a o mine alas, a io a senido. 2.2. En compa ación con p eesaginías y p os aisiais e minos, o os una ozžių eponiminių e minų es uc u aliai ipos sudu iniai, su auk iniai, um peniai son no an os populia ūs. Sudu iniuose eponiminiuose e minuo se gene almen e el p ime sandas es deonimizuado, segundoas clásikinés de o igen, po ejemplo, me as, onas, quin is i y sa a ankišku palab aju: he cme as, niu onme as, omme as; saxo onas, pa e onas, i ulinan es apa a os y ins umen os. Ocasionan y ales casos paja os, cuando ambos sandas son o iginadas de sa a ankichas palab as, pe o el segundo no epi e en o os eponimónicos dū iniuose, po ejemplo, niu onsekundė im pulso une as, po landcemen is [págalo Po lendo (ang. Po land) pusiasalio D. B i annia nomb e + cemen as] labes amen e di undusi hid Ju gi a Mikelionienė | Aspec os de apelia y ación de Te minos In e nacionales chime a zoo. 142 pescado pueda cambia de colo , p esumiblemen e, debido a su neįusualza ambién ecibida el mi onimo). Te minología a menudo en a izándose concep os de nomb inamien os una eikšmiš kumas, independencia de con ex o y emocional neu alidad. Ši ų dalykų c eando eponimíos e minus aki aizdžiai no siemp e es paisoma, po que i in ue e es asociacinis conexión (pa yčajne, has a 10 cm zaugan i ki mėlė a odi ė, cuya cue po apaugęs ai o ykš ės colo és iskaniais če eliais, p imenan zals ai auksinį kailiuką, i ian e in i aususi el ma en la supe icie g un inį y su he zu mundo animales p iligs an i A odi e Olimpe)5. eponiminis é mino su o ma simplicidad a eces no con ibuye a la cla idad semán ica, po que sólo galūnė a eces dis ingue del mismo e dade o nio palab a c eados eponiminos é minos, y en onces la elección de uno o o o nomb e de concep o puede causa al usua io no inmedia im comunic cinés o cien í icas con usión: plg. a ganis (piniginis unidad) y a ganas (pie a i wind, puchian e Amuda ía al upup y kilimas, audible en la Asia Cen al); einš eín ( iz. luzos medición ie ne as) y einš einis ( adioac i ous a i icial chem. elemen o). Epo niminių e minos iendama e i a se y debido ap acančios homonimía. Ka ais homonimi icado onim es de dos homonimi icados e minos (1 bos onas y 2 bos onas) base: La ciudad de G an B e aña Bos onas įam conocido eks ilės e minijoje g yna ilnis uoželinio pynimo audinys, y Bos ono, ubiccio JAV, el nomb e se con i ió en é mino de cho eog a ía, į a di jančiu lė ojo also a mainą. Es cie o, en los especiales dicciona ios de é minos de di e en es ámbi os ales casos son a os, y en los dicciona ios de palab as in e nacionales ellos a sí se p esen an en sepa ados a ículos, aí queda sólo el p oblema del adecuado o igen o de la elección de palab a. IŠVADOS 1. Onimas con i iéndose en eponiminį e miną pie de su indi idualidad, pe o adqui e nue os aožų, y odo sis ema lingüís ico se apilona de di e sas es uc u as con palab as in e nacionales, naujažodžiais b iskiais is eisiais e minis; debido mani idžios de analogía doyb mul iplica da ines, que ienen p esencia de elación con onimais, pe o liekancios a las úl imas ya no son unciones. 5 En habla Inglesa es a ki mėlė nomb ada See mouse, es o indica que los é minos no es án enclai p es ados, incluso si son in e nacionales, y se busca más b illan es asociaciones. 143Te minología | 2017 | 24 2. Eponiminés é minos de o igen pueden se di e sas es uc u aciones, al habla Li u ias más ecuen amen e que la ynų o ingles es dejado una is sug ama inamas, ačiau ki aip nei anglų, ku i kamienas išlaiko be ku ios o iginalo kalbos lo ynizuo ą ašybą, lie u ių kalboje jis one iškai simple palab a, ku adap ado. 3. Más a menudo seman inė onimų ans o mación en e minus ocu e me onimizuojan . Mayo i a iamen e es de an oponiminés o igen, de a ichosos pañeles pada y ų e minos. Eponimínicos e minos polisemia y homonymía no es deseado eiškinys, pe o e i ado debido e minos a osenes ski ingose ámbi os. 4. Cada onim, i ulando a algo nusipelniusį y ampliamen e de amėjusį pe sona, o a algo impo an es nomb e de luga debido apelia i cijos puede con e i se eponiminiu é mino. LITERATŪRA Y ŠALTINIAI Banka a B. 2011: Eponīmi la iešu alodā: ling is iskais aspek s, Rīga: La ijas uni e si ā e. Bu ko a T. 2010: Peculia i ies o he Appela i a ion o An h oponyms in a Scien i ic S yle. Ves nik Ya osla skogo gocuda s ennogo uni e sidad, 8791. C ys al D. 2003: The Camb idge Encyclopedia o he English Language, Camb idge: Camb idge Uni e si y P ess. Ac ualmen e g ama ica de la lengua li uanas, Vilnius: Mokslo y enciklopedia cen o de publicación, 1994. Gai enis K., Keinys S. 1990: Kalbo y os e mų žodynas, Kaunas: Š iesa. IUPAC 2016: IUPAC Announces he Names o he Elemen s 113, 115, 117, and 118. IUPAC anuncia los Nomb es de los Elemen s 113, 115, 117, y 118. IUPAC. El Consejo de la Unión Eu opea y la Comisión de las Naciones Unidas han adop ado una se ie de medidas pa a ga an iza la aplicación de las no mas de la Unión Eu opea en ma e ia de p o ección de la salud y de la segu idad en el abajo. Acceso po in e ne : h ps://iupac.o g/iupacannounces henameso heelemen s113115117and118/. Ka a ae a T. L. 2011: S uc u al and seman ic ypes o eponyms. Ope a in onomas ica 14, Odesa: As o p in , 8089. P ieiga po in e ne : h p://ka penko.in.uawp/con en /0uploads/2013/Ka a ae .pd . Kaulakienė A. 2009: Lie u ių izikos e minijos aida, Vilnius: Technika. Kas adze M., Kas adze D. 2015: T auma ologías y o opedia eponimai, Klaipėda: Uni e sidad de Klaipėda edi o ial. Keinys S. 2005: Galūninė lie u iškų e minų da yba. Daba inė lie u ių e minologija, Vilnius: Lie u ių kal bos ins i u o leidykla, 77112. Ki kauskienė L. 2011: Eponiminiai a chi ek ū os, a e y cons ucciones e mininai en lenguas lie u ias. San alka: ilologija, edukologija 19(1), Vilnius: VGTU edi o ial, 4858. Klima ičius J. 2005: Ling is inis en oque á eislių nomenkla ū ą. Lexicologías y e minologías ob asi: no ma i his o ia, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u o leidykla. Ku miņa L. 2010: Eponiminiai nomb es de plan as en lenguas la ias y Li u ias: da ybos būdai. Lexikog a ía y leksikologija 2, Vilnius: Ins i u o de la lengua Lie u ių, 355367. Li e kienė N. 2010: Eponyms o Ana omy. Vā ds un ā pē išanas aspek i 14(1), Liepāja: Liepājas uni e si ā e, 156161. Mickienė I., Bačiūnai ėLūžienė L. 2013: Onomas ikos įž algos, Vilnius: Vilniaus uni e si e as. Pie é L. 2007: Pe son ā di la iešu un lie u iešu augu nosaukumos. Vā ds un ā pē išanas aspek i 11, Liepāja: Liepājas uni e si ā e, 4553. Reedijk J. 2016: How o name new chemical elemen s. IUPAC. El Consejo de la Unión Eu opea y la Comisión de las Naciones Unidas han adop ado una se ie de medidas pa a ga an iza la aplicación de las no mas de la Unión Eu opea en ma e ia de p o ección de la salud y de la segu idad en el abajo. Acceso po in e ne : h ps://iupac.o g/ ecommenda ion/how onamenewchemicalelemen s/. Skujiņa V. 1993 (2002): La iešu e minoloģijas izs ādes p incipi, Rīga: Zinā ne. TŽ 2013: In e nacionales palab as de dicciona io, Vilnius: Alma li e a. Хвесько T. 2008: Когнитивное описание формирования топонимов. Yazyk i kul u a, Tomsky gosu da ственный университет, 7782. P ieiga po in e ne : h p://sun. su. u/mmin o/000349304 image/03/0077.pd . 144 Ju gi a Mikelionienė | Aspec os de los é minos in e nacionales apelia y ación ASPECTS OF APPELLATIVATION OF INTERNATIONAL TERMS Li huanian e minology esea ch in o eponymous e ms o a ious ields (ana omy, a chi ec u e, bo any, e c.) began in he 21s cen u y. Sin emba go, una is a más sis emá ica que incluye los aspec os gene ales de la appella i a ion o e ms es oda ía elegible, espe cialmen e en o den a in oduci los a los u u e ansla o s o he subjec language, he edi o s, y o os a ge g oups ha a e in e es ed in he applied and heo e ical as pec s o he scien i ic concep s. Al hough appella i a ion complemen s he e minol ogy mos o en wi h he bo owed e ms, and mos eponymous e ms we e c ea ed back in he nine een h cen u y, i is an ac i e and ele an way o c ea ing new e m names. Fo example, in Janua y 2016 he disco e y o ou new chemical elemen s was announced, which, in line wi h he IUPAC ecommenda ion o gi e chemical ele men s he names o my hological igu es, mine als, loca ions, coun ies o scien is s, in June 2016 we e p oposed o be named as nihon, mosko , enesin and oganeson. The gi en e ms we e legalized on 28 h No embe 2016. An onym pie de i s indi iduali y in he p ocess o u ning in o he appella i e e m, bu acqui es new ea u es, and and he new wo ds o a ious s uc u es en e he lan guage sys em. The a icle gi es a b ie o e iew o he 816 eponymic wo ds om a i ous ields c ea ed on he basis o a p ope names selec ed om he Ta p au inių žodžių žodynas (Dic iona y o In e na ional Wo ds) (2013), he s uc u al and seman ic a ie ies o he ully appella i e e ms, by combining linguis ic and ex alinguis ic aspec s ela ed o he encyclopedic and scien i ic knowledge o a ious ields. Acco ding o he ield, all he e ms a e di ided in o 15 g oups ( o example, chemis y, physics, ma hema ics and as onomy, bo any, echnical, clo hing, spo s, cho eog aphy, e c.). The main me hod o appella i a ion is me onymiza ion when he e is a s ong logical connec ion be ween he p ope name o a pe son o an a ea and a pa icula objec o phenome non. The oikonyms ha e become he backg ound o mo e han 60 pe cen o he concep s esea ched, mos o which ha e de eloped due o egocen ic mo i es. No only does he appella i e onym acqui e new seman ic componen s, bu i is o en de i a i ely ans o med: among he deonymized e ms he e a e no only g amma ically adap ed e ms ( e mis, kla kas), bu also he e is an abundance o su ixal de i a i es (hesianas, mahome onybė, usoizmas), compounds and blends (a lan ozau as, o imulsija). Recibió 20170918 Ju gi a Mikelionienė Kauno echnologijos uni e si e as K. Donelaičio g. 73, LT44249 Kaunas E pa. ju g[email p o ec ed]