scieee Open visual document viewer

Elektroninis ekonomikos terminų žodynas „e‑terminai.lt“

Aušra Rimkutė-Ganusauskienė

Full text

265Te minología | 2019 | 26 doi.o g/10.35321/ e m26-13 El dicciona io elec ónico de é minos de economía e- e minai.l AUŠRA RIMKUT-GANUSAUSKIEN Ins i u o de lenguas Lie u ių XX a. pab. Li uania su gidos a e minos elec ónicos, de mane a esencial ocabula ios elec ónicos (címen inos)1 , en compa ación con los cambió el uso de e minos dicciona ios posibilidades como y en gene al a los adicionales imp usdin ais (papie ís icos) dicciona ios, que no sólo ca inamen e cues an, sino y suelen pe mi idos de i ada limi ada, los dicciona ios elec ónicos llega on a se más ácilmen e accesibles a la mayo ía de los consumido es. T adicinio e minos dicciona io de p epa a se a da no unos años, po lo que no malmen e pa e de su in o mación pasens a, . y. nebea spindi ealesas a osenes y necesidades. Rapidamen e cin an imo mundo in o macinius el usua io del dicciona io elec ónico iene posibilidad más ápido y p as a encon a in o mación dominancia, paecheškos posibilidades pe mi e al uen e con mucho que más cómodo usa , dicciona io más ácil ac ualiza , apildy i o cois i. Didelée e minų sankaupoje in o mación se puede busca a a ios co esū os: po e miną, su sinónimą, de ini į, o os idiomas co espondimenis, ab e ipas, uen es y e c., y apenas en pocos segundos ob ene espues a a p esen ada equisición. Pa a los dicciona ios elec ónicos de é minos con iene la Comisión Es a al de la Lengua Li uana ap oba los equisi os gene ales de elabo ación de Dicciona ios de Te minos2. En ellas se ecomienda e minos maneja no exula es ilmenos, y compu ado izadas bases de da os o elec ónicas abelías, pues es o alagía da os paisešką, pe mi e ellos ikia o g upa di e sos aspec os de a ios aspec os. En los Requisi os se des ina a ención a lo que en el ex o elec ónico 1 Rim ydas Laužikas an es de década plan eó cues ión po e minos digi al y elec ónico a osenos ( e minologos būd a džių e minim nelaiko au . pas .). En el a ículo Scien menino o elec ónico in en ó ing esa di e encias: La palab a elec ónico es mucho kasampiones más amplias. Po elec ónicas podemos llama odas las ac i idades, in o mación y da os, documen os, a los cuales ealiza , e , c ea o oda e ialmen e copias necesa ias son elec a y elec odi isos (puje weise, magne o ón, o denado , ep oduc o de ídeo y k .) (Laužikas 2008: 277). Símmenino documen o, su opinión, es sólo una de los documen os elec ónicos a mainas, po lo an o es os é minos de uso sinónimo es injus i icado. 2 Ž . www. lkk.l /ak ualiausios- emos/ e minija/ e minu-zodynu- engimo-bend ieji- eikala imai. 266 Auš a Rimku ė-Ganusauskienė Elec ónico dicciona io de é minos de economía e- e minai.l deben se u ilizados egula es signos de disc ibi y esc ibi (kabu ės, b ūkšnys, b ūkšnelis y k .). Así, hoy, la compu ado a e minog a ía spa samen e populia ėjan is mé odo de manejo de da os e minologicos, ayudando más ápido obse a se y co igi mani ijís e minijos manejo ydas, y el con empo áneo e minóg a o specialis , me odicamen e manejan la e minología de cuya ma e ia, aunque anunciado en imp esdin uos y elec ónicos dicciona ios de e minos, es ánda es de e minos, bases de da os e minologicos o bancos de e minos. El obje i o de es a eseña panag ina el públicamen e accesible ocodyno de é minos de economía elec ónica e- e minai.l (p iega po in e ne : h p://e- e mi nai.l )3 é minos y sus de iniciones. Como esc ibe en el e e ido si io web, aquí se p esen an más como 1500 é minos de economía, ges ión, ma ke ing, inancie os y de in e siones Pa a esponde a Sus p egun as (= é minos de á eas inancie as y de in e siones, que ayuda á a esponde a Jums kilančius p egun as)4: Exis e mul i ud de é minos económicos con los cuales (= é minos de economía, con los cuales) Us ed se encuen a en la ida co idiana. En algunos casos Us ed iene miglo ą idėją sob e el signi icado del é mino, pe o no sabe iksliosios (= ikslios) signi icaciones. En al caso puede se complicado pe cibi el sen ido del con ex o y como conc e o é mino es u ilizado (= con ex o y lo que, como conc e o é mino es usado). Es e si io de e minos incluye g an can idad de impo an es é minos económicos (= de economía) e minos, sus suzają con simila es e minis y explica el p asmę cla amen e (= cla a) y ácilmen e comp ensama lengua. La lis a de é minos no es exhaus i a y se ac ualiza á iempo de iempo (= e ka čiais ( egula men e (?)) ac ualizado). De la ampopa desc ipción es á cla o que es o economía y a ella ce canos ámbi os e minos base de da os, cuyos c i e ios de selección de é minos abs ac os y noaiškūs. Ma y , uen e es á des inado a odos no solo p o esionales, i. e. economis as, sino y de o as es e as especialis as. Cuando es a base de da os se c eó, in o mación no se p opo ciona. Desde la in o mación que hay en el espacio público se puede adi ina , que sob e 2011 m. Así, ya senokai. Po consiguien e lec o i o del a ículo 3 Es a página web de la economía é minos de g ama icales y leksiniai o mas de sclaidos endencias de los Li uanos en la comun inée habla es examinusi Zo ija Babickienė. Ella a i mó que el si io se eligió debido a es azones: p ime o, ella aún no es á e minada, y sus au o es pod ían la in o mación aquí p opo cionada aún pako egi , que a los usua ios en gene al nepa ek ų ne aisyklingų pa yzdžių. Segundo, los isi an es del si io p incipalmen e son es udian es, es udianan es economía, banca o o as ma e ias de es udios, a quienes pa icula men e impo an e eglamen iga especialidades y especializaciones en lengua, ad sob e el si io de u ilidad, accesibilidad y comodidad no su ge ninguna duda. Te ce a, la en aja del si io es que en él se puede ija ope a i amen e cons an emen e eme gen es nue os é minos de economía, que nos son ak uús en c ea y desa olla una egula izada Li u išką e miniją (Babickienė 2012: 5253). 4 Skliaus os bajo el signo de iguales se co igen e o es del lenguaje. 267Te minology | 2019 | 26 puede su gi la p egun a, ¿ ale la pena examina in o mación de una uen e que apa eció hace casi una década? Requie e, po que in e ne y di e sos se icios ecnológicos de in o mación se u ilizan cada ez más pe sonas. Además, cabe señala que es e dicciona io elec ónico de é minos, como g andes y con enios si ios de é minos de economía en lengua li uana, donde se p esen a daugybė economía, ges ión, ma ke ing, inanzas y in e siones ámbi os de é minos, la e e encia publica biá en el si io web de la Colegía es a al de Šiaulių (h ps:s ako.l /elek oniniai-in o maciniai-is ekliai). Ella ambién se p esen a en la página web de la biblio eca écnica de Li uania. Aquí ocynas se desc ibe como p ime en Li uania se c ea de allus y p ecislus é minos de economía el. ocynas (h p://www. b.l /IBTemosekonomika.h m). Es a e e encia se puede encon a y de o as al as escuelas y biblio ecas si ios web. Así, isu e- e minai.l desc ibido como a o ino más impo an es é minos de economía uen e. De o as simila es has a šiol p epa adas economía y a ella ce canos ámbi os e minos bases de da os és a se dis ingue en lo que sus au o es, c eado es o suda y ojai no anudi i: e- e minai.l p oyec o c eado Tomo P (= P.)5 y Ka olio P (= P.)6 es ue zosos. Tomas puso en ma cha una pla a o ma de página web écnica ( inklalapio7) que p opo cionó la posibilidad de p esen a é minos económicos de una mane a ácilmen e accesible. Ka olis c eó el diseño del si io web y p opo cionó una cuali a i a con enido en ocado, que cons an emen e se añade con el in de ealiza la misión del p oyec o. Más ninguna in o mación ni del nomb e del p oyec o, ni del año, ni de dónde e minos y sus de iniciones, pe o ambiciones g andes y sonambús: misión iš eikš i ekonomikos e minus leng ai sup aneama kalba, isija api el más u ilizado é minos de economía uen e en Li uania. Escu di ícil decidi si muchos de dicciona io elec ónico usua ios, sin emba go solo umpo desc ipción habla y in o mación sob e el au o plan ea dudas sob e la con iabilidad de uen e. El lenguaje debe ía se egula inga. Además, sabiendo que es edleis a economía y a ella ce canos ámbi os e minos de dicciona io, ue posible ap o echa ya el ya exis en e ádi biu, ej.: 1980 m. edleis u An ano Bu acho Anglųlie u ių ekonomikos e minų žodynu, 1991 m. Pe o Auš e ičiaus, Dainiaus Pupke ičiaus y Dalios T eigienės suda y u Šiuolaikinių ekonomikos e minų enciklopediniu, 1994, 5 Tomas Pe aus Lie u os žodžių okiečių e minų kalbomis. 6 Ka olis Pulokas. 7 Aunque la palab a inklapis eglamen ín, sin emba go suge il ina usa compu ado ías e minó inklalapis (EKŽ 2008: 201; TB) como sis emiškesnį, plg.: inkla aš is, inklad augis, inkla ie ė, inklakalbė, inklažmogis y k . 268 Auš a Rimku ė-Ganusauskienė Elec ónico dicciona io de é minos de economía e- e minai.l 1997 m. (2a enmienda y suplemen o edición) Ch is ophe io Passo, B yano Loweso y k . Ekonomikos e minų žodynu: e imu iš anglų kalbos leidinio, 1999 m. knyga Ekonomikos e minai i są okos: mokomasis žodynas (1999, p iega pe in e ne : www.biblio eka. pu.l el pu.15260. pd 2005, 2008 m. (2a edición) Rū os Vaizinės Ekonomikos e minų žodynu, 2005 m. Ekonomijos ūkio ekonomikos e minų aiškinamuoju: lie u ių, anglų, ynuokiečių, p ancų, usų žodynų (h p: www.zodynasp ielai. u 2006), 2006 m. Aiškin.l e imu English economijos žodynu (suda Da id W. Pea ce, Ins i u de e minologijos de lenguas) consul as en o as lenguas. Be, es á p epa ada en economía de la banca, me cados, con abilidad, in e sión, impues os, ma ke ing, manejos, inanzas y k . e minos de ocyn y ocynėlių. Coincidi ía no ol ida se y a las escuelas al as des inadas de economías manualillas, en las que se explican di e sos concep os de economía. Desa o unadamen e, lexicog aphinių uen es de lis a no daodama. Echad un is ag eléjamos a en jiau, lo que se p esen a en es e dicciona io elec ónico de e minos. P ime o se p eocupa de acla a , qué es economía. Den o paiseškos camposelo į ašius menė ą žodį, is o muchos e minos compues os, con enedo es es e dėmenį. Así, el consumido e odos elacionados concep os (no necesa iamen e es odos elacionados é minos au . pas .). Te minus economía se explica así: La desc ipción De La Leja basado la gene al ac i idad económica y sus cons i uyen es pa esim. El o al anual alo de bienes y se icios de la economía es llamado el p oduc o in e no b u o (PIB). P oducción de agcínicos bienes con el in de ob ene lo más de bienes o adqui i un cie o amaño de bienes con los meno es ecu sos8. Akylesnis y el lec o con conocimien os de e minog a ía debe ían sune im i pe legós, que economía es šalies desc údención. En se i uos dicciona ios de e minos eso no halla emos. Allí se á explicada que economía o ciencia, o cie a ac i idad. An os pá a oas en la segunda ase se in en a acla a , que economía es úkinių gė ybių p oducyba. Sin emba go es o ambién noikslu. Además, no es á cla o, po qué es e é mino en es e a ículo apidu a o o é mino y su explicación: El o al anual alo de bienes y se icios económica es llamado el p oduc o in e no b u o (PIB). Los au o es debe ían se conscien es de que 8 Tokią pa é mino economía de inición į encon amos en el dicciona io didác ico Económikos e miniai y concep os, que salída casi hace dos décadas 1999 m. (ETS 1999: 45). Es e dicciona io, como esc ibo Jolan a Gai eny ė, pagalbinė ins umen o educa i o pa a los es udian es de economía disciplinas. En él se p esen an los p incipales é minos de economía y de alladas sus explicaciones (Gai eny ė 2000: 108). 269Te minologija | 2019 | 26 como é mino es adqui ilėjęs é mino b u o in e no p oduc o. Po cie o, el é mino o al in e no p oduc o se p esen a y en un a ículo sepa ado. Pe žiū ėjus apenas un é mino a ículo, daciase inquie o: p ime o, po causa de e minos egula idad, segundo, po causa de sus de iniciones p ecisión. Así, pe šasi conclusión, que página e- e minai.l neno minė. Nokių leksinių nuo odų, las cuales especi iquen, si el é mino a o inas o no, en es e a ículo é mino, como y o os, no hay. Pas abų pod íamos deci y sob e o os a ículos del dicciona io, que no son e minológicamen e comple os. Ellos son ca ac e ís icos no a los acla amiosos, y más bien a los dicciona ios de é minos enciklopedís icos. Aunque en los a ículos de e minos gene almen e se p esen a de inición (a eces incluso no una!) y (o) amplia explicación, pe o no hay o os da os: e mininai nesuki čiuo i, no hay co espondimenų, uen e, ambién no se da sinónimos, si de ellos hay. Los a ículos del dicciona io a menudo se p esen a especies de e minos, aunque ellos son le an ados y po sepa ado. Con los co espondien es ab e ia os y e e encias se ía posible susuno mina los. Como se e de la igu a 1 , se p esen a oda la in o mación disponible sob e el é mino y susiję e mininai. Aunque los c eado es del si io esc iba susiję e mininai, sin emba go es o simplemen e susie i é minos, en algunos casos puede se incluso desusiję. Con el é mino mac oeconomía es á asociado sólo un é mino economía, y con mic oeconomía sólo el é mino ecu sos (ž . Fig. 2). Conexiones ni con economía, ni con mac oeconomica no. Te minus economía ambién nousie as con abo daamais mac oi mic oeconomicas e minis así como o os especiesinos y kineminías e minis. Que e minos in e conec es no loaškios, mues a y o o ejemplo. Aquí el é mino boico as al ondo del a ículo se p esen an susiję e minai huelgas y huelga gene al (3 ig.), pe o no hay, po ejemplo, é mino boico as de los con ibuyen es, aunque se p esen a en es a base de da os. Ob iamen e, que suda y ojai no enía aiškios selecciones y pa eikimo c i e ios. Desa o unadamen e, hay que econoce que buenos deseos del dicciona io de é minos elec ónico suda y ojos quedan sólo no ais. Muchos comen a ios se pueden deci y sob e los p opios é minos p esen ados. P ime o menė inas ne a o inos s e imybės, ej.: epu chimo ( epo) (= ecomp a) sando is (ž . LBTB, plg. angl. epo ag eemen ; epu chase ag eemen , ambién ž . TB), ba e is (na ū iniai) mainai) (plg. angl. ba e , AEŽ 2006: =), dile is agen e come cial) (plg. deale angl. 61; e minos eu opeos ocodyne Eu o oc p opo cionado é mino (įgalio asis) agen e de come cio) y agen e de come cio (dile is) (= agen e de come cio), holdingas (= con oluojančioji bend o ė, plg. angl. holding, ž . Eu o oc, pe o LBTB p esen ado Es a ybinės lie u ių kalbos komisijos neap obu o e minus 270 Auš a Rimku ė-Ganusauskienė Elec ónico dicciona io de é minos de economía e- e minai.l 1 ig. Te mino mac oeconomica a ículo 2 ig. Te mino mic oeconomica a ículo 3 pa . Te mino boico as a ículo 271Te minology | 2019 | 26 inancie a con olado a (holdingo) compañía), cli inga (= a puskai a, é. LBTB, plg. angl. clea ing p ocedu e)9, lis ingas (= (į) aukimas en lis as de bolsa, é. LBTB, plg. angl. lis ing), opcionas ((opcion de opción10, éase LBTB, AEŽ 2006: 462, plg. angl. op ion), ambién éase cubie os en a opcionas, cubie os comp a opcionas y k . Ne a o inas é mino a enda (plg. us. аренда), él keis inas é mino alquoma. Po cie o, e- e minai.l é mino alquima es. En ez de e iciencia allocacinis mejo se ía usa e iciencia de dis ibución. Te minos zabi žinis sando is keis inas en nobi žinis sando is ( ambién é. zabi žiniai sando iai). Nelie u iškas é mino knowhow, que de ine se de ine así: P og esy iosas cien í icas, écnicas, come ciales o o as conocimien os, comple amen e o en pa e no di ulb inos, po que su enimien o laiduya una cie a en aja, ambién ne a o inas. Tal ez se ía posible sus i ui lo po el dicciona io de é minos eu opeos Eu o oc p opo cionan e é mino p ác ica expe iencia. Vi os Bi inai ės Mokomajame ingleslie u ies lenguas de de echo e minos dicciona e encon amos más angliško e m knowhow a i ikmenų lie u ių kalba: 1. ecnología no edades, a anzaiji pa i is; 2. sec e os come ciales p oduc i as (Bi inai ė 2008: 153). Sepa a amen e se ía posible discu i e miną ma ke ingas y su a osená, po la cual has a pa šiol noucondiama. Especialis as mo i an con que el ma ke ing no es lo mismo que la come cialoda a. Ma ke ingingo concep o en Li uania co esponde dos é minos inkoda a y inko y a. Es os é minos con undió incluso ciencia sociedadé. También ambién la popula ización del é mino ma ke ingización pe u bió y a pe sonas que no es udiia os ciencias de ma ke ing. Ma quo y a en gene al es sólo pa e ma ke ingingo, esc ibe agencia de Adminis ación Ma ke ingingo en a ículo Ma ke ingas o inkoda a (MAR 2016). Es a ubinas Comisiones de lenguas li uanas Konsul acijų banke esc ibe que ma ke ingas ne a o ina s e imybė (h p://www. lkk.l /konsul acijos/1717-ma ke ingas- inkoda a). Encan ado , que en el elec ónico de economía e minos dicodyne e- e minai.l é mino ma ke ingas (angl. ma ke ing) a ículo lie u iškas e minus inkoda a se p esen a al lado skliaus os, además, esc ibe: Lie u iškai labiau a o inas e mas Rinkoda a. Condė inių e minos con dėmeniu ma ke ingas ambién no hay. odos ellos con Li u išku dėmeniu inkoda a: bandomoji, di e en9 Aiškinamajame ekonom anglųlie u ių kalbų žodyne é mino kli ingas no exis e. Sin emba go en él encon amos é minos compues os con es e dėmeniu de o igen ex año, ej., cli ingo c édi os banco, cli ingo c édi os cáma a (AEŽ 2006: 102) / /. Pi menybę dicodyno o ganizado es p opo cionan es animas o igen e minui, a Li u išką p esen an po pas i ojo b ūkšnio. Qué es clea ing se de ine en é mino clea ing house a ículo (AEŽ 2006: 102). 10 E- e minai.l es el a ículo Pasi inkimo sando is. En él esc ibe que pasi inkomo (= elección) ando is (= sando is) aún algunas eces se llama opcionu (angl. op ion) . 272 Auš a Rimku ė-Ganusauskienė Elek oninis ekonomikos e minų žodynas e- e minai.l cijuo oji, i acionalioji, kome cinė, koncen uo oji, nedi e encijuo oji, palaikančioji, pe eklinė, plė ioji inkoda a. Así, sis emá icamen e o mando compues os e minus uen e en p io idad asignada lie u iškam é mino. Daik o especie, dis in i o ca ac e ís ica en e minología compues a gene almen e eiškiama į a džiuo ine o ma, ej.: apd aus os (= apd aus osios) obligaciones, común bend oji) emp esa, undamen al (= undamen alioji) analizė, na u ales (= na u alesis) neda bo ni el, nekilnojamas (= nekilnojamasis) pa imonio, e mino a (= e mino oji) paskola y k . Muchos donde pakak ų sólo unaaskai os: empleados pe manen es (= empleado pe manen e)11, plg. empleado asala iado, ambién é. iždo ekseliai (= ekselis), na u ali as (= c udawa na u alinė), neap aus osios obligaciones (= neap us us aji obligacija), con e uojamosios obligaciones (= con e uojamoji obligacija) y k . Taisyklingai adap ada anchise de la palab a ancūziško o ma anšizė, y no ančizas, plg. ančizo (= anšižės) mokes is. Hay esc i os desiguodumos: ienu licencia, ki u licenzija (= licencia) (ž . é mino emp esa común (?) s aipsnį), kon obanda (= con abanda), G ešemo (= G ešamo) dėsnis (plg. angl. G eshams Law; Vainienė 2005: 100), ambién į ai uja b ūkšnio y b ūkšnelio ašyba, например. : Hekše io-Olino dėsnis (= Hekše io y Oulino modelis) (Vainienė 2005: 103), cien í ico- ecnológico (= ciencia y ecnologías) pa que, comp a- enda (= comp a y en a) ope aciones (ž . dile is). En ep palab as, eiškiančių d išalius san ykius, debe ía se esc i o no b ūkšnelis, y b ūkšnys, ej.: comp aimo-pa da imo (= comp aimopa da imo, comp aimo) ac as (ž . mainai). Es e con a o en é minos eu opeos dicodyne Eu o oc se llama con a o de come cio (plg. angl. ade ea y). Keis ina y más e minos, ej., ganancia po acción (P/E) (= p ecio de la acción y elación de ganancias) (ž . LBTB, ETŽ 1994: 102, ambién plg. angl. p ice ea nings a io)12. San umpą, ma y , hab ía que p esen a como posible necesikus usa sinónimicamen e, además, hab ía que ella ue a lie u iška. Asomb osamen e, en es e si io se puede encon a incluso es é mino ganancias akción a ículos, en los que el mismo asun o de ine se de ine ambién es eces: ienu de ine se lie u iška san umpa (4 pág.), o ou con las mismas palab as lie u iškas e mos (5 pág.), ečiu angliška san umpa (6 pág.). Tokios ejemplos no uno. 11 Da omenos base no iene é mino empleado empo a io. 12 Aiškinamajame economía ingléslie u ios lenguajes dicciona io es el é mino elación p ecio y sueldo (AEŽ 2006: 500). 273Te minología | 2019 | 26 Como obse ado, dicodyne p esen ados su onpos suelen son hechos de angliškos a i ikmenų, p z. : REPO, plg. angl. epu chase ag eemen . Te minų banke, R. Vainienės Ekonomikos e minų žodyne, como ya mencionada an e io men e, andame epu chimo sando is, san umpos no. En la página hay o o a ículo: ansacción de ecomp a ( epo). Ma y , ambos a ículos se ía posible uni y deja sólo una, ambién hab ía que de ini cla amen e e mą ansacción de ecomp a. A idjiau expe imen inėjus el dicciona io elec ónico, e , que sus desa ollado es neajškumų kėlė sinónimos ag adamien o. Coincidi ía no ol ida que a un é mino una de inición, po lo que no ne ikslinga sinónimos de iniciones ka o i. Pasak ų el é mino p incipal inclui en el a ículo de inición y elaciona lo con un sinónimo é mino, y sinónimo é mino, . i. en el e e oda o io, en el a ículo debe ía inclui sólo la e e encia a el é mino p incipal. Plg. : Debi o ius Debi o ius (skolininkas) una pe sona na u al o ju ídica, deudo a a o a pe sona na u al o ju ídica, o, po ejemplo, emiso de éculo. Debedo Pe sona na u al o ju ídica, deudo a a o a pe sona na u al o ju ídica. 4 ig. Te mino ganas a akción lie u iškos san umpos a ículo 5 pa . Te mino ganancias po acción a ículo 6 igu a. Te mino ganancia a acción angliškos san umpos a ículo