scieee AI-readable full text Open interactive document viewer

Terminology Work, Terminology Management, Terminography – Potato, Patato or Not Exactly?

Igor Kudashev

Abstract

This paper focuses on the definitions of three broad concepts of Terminology which are sometimes considered identical, sometimes partly overlapping, and sometimes different – terminology work, terminology management, and terminography. I use the latest editions of ISO standards on terminology work, terminology policies, and terminology products, as well as the two biggest manuals on terminology and terminology management as my research material. The methodology includes textual analysis, concept analysis, and semantic analysis. The referential part is followed by an analytical section, after which a set of principles is established for redefining the concepts, and tentative proposals are made on how they may be redefined.

Full text

doi.org/10.35321/term31-04 Trabajo terminológico, gestión terminológica, terminografía: ¿patata, patato o no exactamente? Trabajo terminológico, gestión de la terminología y terminografía: ¿lo mismo o no del todo? IGOR KUDASHEV Universidad de Tampere, Facultad de Ciencias de la Información y la Comunicación Identificador ORCID: https://orcid.org/0000-0001-8147-8150 R E S U M E N Este artículo se centra en las definiciones de tres conceptos amplios de la terminología, que a veces se consideran idénticos, otras veces parcialmente solapados y, en ocasiones, diferentes: el trabajo terminológico, la gestión terminológica y la terminografía. Utilizo como material de investigación las ediciones más recientes de las normas ISO sobre el trabajo terminológico, las políticas terminológicas y los productos terminológicos, así como los dos manuales más importantes sobre terminología y gestión terminológica. La metodología incluye el análisis textual, el análisis conceptual y el análisis semántico. A la parte referencial le sigue una sección analítica, tras la cual se establece un conjunto de principios para redefinir los conceptos y se formulan propuestas preliminares sobre cómo podrían redefinirse. PALABRAS CLAVE: trabajo terminológico, gestión terminológica, terminografía, estudios de terminología, ciencia de la terminología, definición. R E S U M E N Este artículo se centra en las definiciones de tres conceptos amplios de la terminología —«trabajo terminológico», «gestión terminológica» y «terminografía»— que a veces se consideran idénticos, otras veces parcialmente coincidentes y otras, diferentes. Como material de investigación se utilizan las ediciones más recientes de las normas ISO sobre el trabajo terminológico, las políticas terminológicas y los productos terminológicos, así como los dos manuales más extensos sobre terminología y gestión terminológica. La metodología comprende el análisis textual, el análisis conceptual y el análisis semántico. Tras las partes teórica y analítica, se presenta un conjunto de principios para redefinir los conceptos y se formulan propuestas preliminares sobre cómo podrían definirse de otro modo. PALABRAS CLAVE: trabajo terminológico, gestión terminológica, terminografía, estudios de terminología, ciencia de la terminología, definición. Terminologija | 2024 | 31 75 1. INTRODUCCIÓN Se sabe que los conceptos más amplios son los más difíciles de definir; aun así, es importante definirlos para que no induzcan a error. En este artículo me centro en las definiciones de tres conceptos amplios que a veces se consideran idénticos, otras veces parcialmente coincidentes y otras, diferentes: trabajo terminológico, gestión terminológica y terminografía. Puesto que las definiciones de conceptos especializados suelen basarse en otros conceptos específicos, también tendré que abordar las definiciones de varios conceptos relacionados, como ciencia de la terminología, estudios de terminología, actividad terminológica, recurso terminológico de referencia y herramienta terminológica. En la bibliografía sobre terminología puede encontrarse, por ejemplo, una buena panorámica de los usos e interpretaciones de los términos trabajo terminológico, gestión terminológica y terminografía en el artículo de Anita Nuopponen (2018: 7–8). Al final de la panorámica, presenta la siguiente conclusión: «En la bibliografía terminológica se describen de manera muy diversa distintos tipos de trabajo terminológico. Hay muchos términos sinónimos y casos de polisemia» (Nuopponen 2018: 8). Sin embargo, el artículo de Nuopponen se centra principalmente en clasificar diversos tipos de trabajo terminológico, por lo que no profundiza más en la intención ni en las definiciones de los tres conceptos. Además, su artículo se basó en ediciones de las normas ISO que ahora están desactualizadas. En la panorámica actualizada del estado de la cuestión, me centro especialmente en las ediciones más recientes de las principales normas ISO sobre el trabajo terminológico, a saber, «Trabajo terminológico y ciencia de la terminología – Vocabulario» (ISO 1087:2019) y «Trabajo terminológico – Principios y métodos» (ISO 704:2022). También estudiaré normas relacionadas, como «Trabajo terminológico en apoyo de la comunicación multilingüe» (ISO 12616-1:2021), «Políticas terminológicas – Desarrollo e implementación» (ISO 29383:2020) y «Productos y servicios terminológicos» (ISO 22128:2008). La segunda parte importante del material la constituyen los dos manuales más extensos sobre terminología y gestión terminológica: «Handbook of Terminology Management» (HTM) y «Handbook of Terminology» (HOT). Tras analizar estas fuentes, señalaré los problemas que considero que presentan las definiciones, exploraré los conceptos desde el punto de vista de sus características esenciales y secundarias, estableceré un conjunto de principios encaminados a delimitar y definir estos conceptos con mayor claridad. 76 Igor Kudashev Terminology Work, Terminology Management, Terminography – Potato, Patato or Not Exactly? y el uso de los términos correspondientes, y formular una propuesta provisional para redefinir los conceptos. La metodología incluye análisis textual, análisis conceptual y análisis semántico básico. 2. DEFINICIONES DE TRABAJO TERMINOLÓGICO, GESTIÓN TERMINOLÓGICA, TERMINOGRAFÍA Y CONCEPTOS RELACIONADOS EN LAS NORMAS ISO Es imposible analizar las 80 normas emitidas por el Comité Técnico 37 de ISO («Lenguaje y terminología») dentro del alcance de este artículo, pero tampoco es necesario por dos razones. En primer lugar, no todas estas normas son pertinentes para tratar las definiciones de los conceptos seleccionados y, en segundo lugar, la mayoría de ellas adopta las definiciones de las normas fundamentales «Trabajo terminológico y ciencia de la terminología – Vocabulario» (ISO 1087:2019) y «Trabajo terminológico – Principios y métodos» (ISO 704:2022). Comenzaré examinando estas dos normas. 2.1. Definiciones en las normas ISO fundamentales sobre trabajo terminológico En la norma fundamental ISO 1087:2019 «Trabajo terminológico y ciencia de la terminología – Vocabulario», ciencia de la terminología se considera sinónimo de estudios de terminología, y ambos se definen como «ciencia que estudia las terminologías, los aspectos del trabajo terminológico, los recursos terminológicos resultantes y los datos terminológicos» (ISO 1087:2019: 2). A su vez, el trabajo terminológico se considera sinónimo de la gestión terminológica; ambos se definen como «trabajo relacionado con la recopilación, descripción, tratamiento y presentación sistemáticos de conceptos y sus designaciones». Una nota a la entrada señala que «el trabajo terminológico suele tener como objetivo crear y mantener recursos terminológicos» (ISO 1087:2019: 13). Otra nota indica que el trabajo terminológico suele tener como objetivo la planificación terminológica y puede incluir la armonización de conceptos, la armonización de términos y la formación de términos.» El sistema de gestión terminológica se define como una «herramienta de software con una estructura de metadatos diseñada específicamente para recopilar, mantener y acceder a datos terminológicos». En esta norma, la terminografía se define como «trabajo terminológico orientado a crear y mantener recursos terminológicos» (ISO 1087:2019: 13). Como las definiciones anteriores remiten a varios conceptos centrales más, también es preciso consultar sus definiciones. Recurso terminológico se considera sinónimo de colección de datos terminológicos y Terminologija | 2024 | 31 77 se define como una «colección de entradas terminológicas» (ISO 1087:2019: 15). Una entrada terminológica es una «colección de datos terminológicos relacionados con un solo concepto» (ISO 1087:2019: 14). Los datos terminológicos son «datos relacionados con conceptos y sus designaciones» (ISO 1087:2019: 14). ISO 704:2022 «Trabajo terminológico – Principios y métodos» introduce el concepto de trabajo terminológico ad hoc, en el que se hace hincapié en cómo se utiliza la terminología en la práctica (ISO 704:2022: 45). El trabajo terminológico ad hoc se contrapone implícitamente al trabajo terminológico sistemático, en el que se hace hincapié en las relaciones entre conceptos y los sistemas conceptuales. Para obtener más información sobre el tema, se remite a los usuarios a ISO 12616-1:2021 «Trabajo terminológico en apoyo de la comunicación multilingüe». De hecho, la nota 3 a la definición de trabajo terminológico de ISO 12616-1 señala que el trabajo terminológico puede realizarse de forma sistemática o ad hoc (ISO 12616-1:2021: 3). También hay una tabla (véase la tabla 1) que contrapone algunas de las principales diferencias entre el trabajo terminológico sistemático y el ad hoc (ISO 12616-1:2021: 3). Tabla 1. Principales diferencias entre el trabajo terminológico sistemático y el ad hoc, según ISO 12616-1:2021 SISTEMÁTICO AD HOC Enfoque Clasificación de los conceptos de un campo temático Resolución de problemas terminológicos que surgen en situaciones específicas, por ejemplo, en un proyecto de traducción Nivel lingüístico Solo designaciones Designaciones y otros elementos textuales Enfoque principal Onomasiológico Semasiológico Punto de partida Un campo temático Un texto en una lengua de origen Resultado Entradas de conceptos más o menos conectadas en un sistema más amplio Entradas individuales Curiosamente, la gestión terminológica no se menciona ni una sola vez en ISO 704:2022, aunque, según ISO 1087:2019, se supone que es sinónimo de trabajo terminológico, y ISO 704:2022 es una norma más reciente. La terminografía se menciona una sola vez: se define contextualmente como «la creación y el mantenimiento de recursos terminológicos, principalmente en medios impresos y electrónicos» (ISO 704:2022: vi). En ISO 12616-1:2021, los términos trabajo terminológico y gestión terminológica (y, hasta cierto punto, terminografía) se utilizan de manera algo intercambiable en el índice y en el texto. 78 Igor Kudashev Terminology Work, Terminology Management, Terminography – Potato, Patato or Not Exactly? 2.2. Definiciones en la norma ISO sobre políticas terminológicas Como las normas del ISO TC-37 se elaboran en varios comités y su ciclo de vida varía, algunas definiciones pertinentes permanecen desincronizadas con las normas fundamentales, al menos durante cierto tiempo, lo que las convierte en material de investigación interesante y valioso. Por ejemplo, en la norma ISO 29383:2020 («Políticas terminológicas – Desarrollo e implementación»), el trabajo terminológico, la gestión terminológica y la terminografía se definen y comentan de un modo ligeramente distinto al de las normas ISO mencionadas anteriormente. La nota a la entrada 3.14 señala que el trabajo terminológico incluye la extracción de términos, la armonización de conceptos, la armonización de términos y la terminografía (ISO 29383:2020: 3), por lo que la terminografía se considera una parte del trabajo terminológico, y no una clase. La gestión terminológica, a su vez, ya no es un sinónimo del trabajo terminológico, sino que se define como métodos para recopilar, mantener y consultar datos terminológicos (ISO 29383:2020: 3). Al mismo tiempo, esta norma ISO introduce una yuxtaposición interesante y útil entre los usuarios de la terminología y los gestores de terminología. Entre los usuarios de la terminología se encuentran los desarrolladores de recursos y documentación, los traductores, los abogados, el personal de mercadotecnia y otras personas; como partes interesadas en las actividades de planificación terminológica, su principal interés es buscar y utilizar términos y datos terminológicos (ISO 29383:2020: 15–16). Los gestores de terminología son terminólogos y procesadores de información responsables del desarrollo y mantenimiento de bases de datos y otros recursos terminológicos; se ocupan de implementar las políticas terminológicas en forma de recursos terminológicos, sobre todo, bases de datos terminológicas. Esta yuxtaposición puede ser útil para descubrir significados adicionales de estos términos, según el tipo de actividades terminológicas, y así precisar las definiciones del trabajo terminológico y la gestión terminológica. 2.3. Definiciones en la norma ISO sobre productos y servicios terminológicos Para comprender mejor las relaciones entre el trabajo terminológico, la gestión terminológica y la terminografía, resulta útil examinar los tipos de productos y servicios terminológicos que se generan como resultado de las distintas clases de actividades terminológicas. La norma ISO 22128:2008 «Productos y servicios terminológicos – Descripción general y orientaciones» ofrece una clasificación detallada de Terminologija | 2024 | 31 79 such products and services. This standard was last reviewed and confirmed in 2020, therefore the 2008 edition remains current. Curiosamente, en esta norma no se mencionan en absoluto los términos trabajo terminológico y gestión terminológica, mientras que una búsqueda con el comodín «terminograph*» arroja 45 resultados. ISO 22128:2008 introduce dos conceptos centrales: producto terminológico y servicio terminológico: 3.13 producto terminológico producto que sirve de apoyo al uso de lenguas de especialidad o al campo de la terminología NOTA Los productos que sirven de apoyo al uso de lenguas de especialidad incluyen diccionarios, bases de datos y otros productos para la difusión de terminología especializada, mientras que los productos que sirven de apoyo al campo de la terminología incluyen revistas, manuales de formación, herramientas, etc. 3.14 servicio terminológico servicio que implica la producción y/o difusión de terminología o de productos terminográficos, o que apoya la formación en el ámbito de la terminología (ISO 22128:2008: 3). Según esta norma, los productos terminológicos se clasifican en cuatro categorías: productos terminográficos; documentos terminológicos; productos educativos; herramientas terminológicas (ISO 22128:2008: 3). Producto terminográfico se define como «producto terminológico que consiste en un conjunto de designaciones e información terminológica y/o lingüística para apoyar el uso de lenguas de especialidad» (ISO 22128:2008: 2). Según la norma, esta categoría representa el conjunto más amplio de productos y constituye el núcleo de los productos terminológicos elaborados por los terminólogos. Esta categoría incluye, por ejemplo, terminologías impresas y electrónicas, bases de datos terminológicas, terminologías sistemáticas para la gestión de la información, listas terminológicas, etc. (ISO 22128:2008: 4). Por lo que podemos apreciar, la definición de productos terminográficos implica que son productos de referencia de tipo diccionario, con una «parte izquierda» (una lista de designaciones terminológicas) y una «parte derecha», es decir, cierta información terminológica y/o lingüística relacionada con ellas. Las terminologías sistemáticas y las bases de datos terminológicas se consideran solo uno de los tipos posibles, entre otros (aunque la lista de productos terminográficos de ISO 22128:2008 se basa en varios criterios de división, por lo que los tipos de productos terminográficos no son mutuamente excluyentes). La característica principal 80 Igor Kudashev Terminology Work, Terminology Management, Terminography – Potato, Patato or Not Exactly? La característica de las terminologías sistemáticas, según la norma, es que son conjuntos de entradas terminológicas dispuestas sistemáticamente según clases o en sistemas conceptuales (ISO 22128:2008: 8). Las terminologías sistemáticas incluyen diversos tipos de productos, como nomenclaturas, taxonomías, tesauros y ontologías (ISO 22128:2008: 8). Otra categoría de productos terminológicos, documentos terminológicos, incluye cualquier documento que trate cuestiones y problemas terminológicos. Las entradas terminográficas no constituyen la mayor parte del contenido del documento, aunque este puede incluir terminologías incorporadas. Esta categoría de productos terminológicos comprende revistas de terminología, bibliografías o catálogos terminológicos, documentos terminológicos prescriptivos y documentos de política terminológica (ISO 22128:2008: 11). Los productos educativos incluyen cualquier producto elaborado para la enseñanza en una institución educativa formal o para una formación menos formal en el contexto del desarrollo profesional. Esta categoría incluye cualquier producto o documento utilizado para «enseñar terminología, formar terminólogos o impulsar la profesión de la terminología» (ISO 22128:2008: 12). Según la norma, esta categoría de productos incluye, por ejemplo, manuales de terminología, cursos de terminología, seminarios de terminología y tutoriales de terminología. El último grupo de productos terminológicos, según la norma ISO 22128:2008, incluye herramientas terminológicas: aplicaciones informáticas que ayudan a los terminólogos a producir y proporcionar productos y servicios terminológicos. Un producto entregable puede desarrollarse como una herramienta independiente, en combinación con otras herramientas dentro de un sistema integrado, o adaptarse y personalizarse a partir de aplicaciones existentes. Esta categoría incluye sistemas de gestión terminológica; herramientas para la extracción, consulta, comparación, publicación, anotación, conversión, indización, envío, sustitución, comprobación y alineación terminológicas; así como herramientas estadísticas terminológicas, herramientas de flujo de trabajo terminológico, herramientas terminológicas para la localización y herramientas de concordancia terminológica (ISO 22128:2008: 13). Como podemos ver, la gama de herramientas terminológicas es bastante amplia y no se limita únicamente a las bases de datos terminológicas y los sistemas de gestión terminológica. A su vez, los servicios terminológicos se dividen en las siguientes categorías: servicios de consultoría terminológica, servicios de gestión terminológica, servicios de preparación y suministro de recursos terminográficos, servicios de desarrollo de herramientas, servicios de referencia e información, servicios educativos y servicios de certificación (ISO 22128:2008: 16). Terminologija | 2024 | 31 81 La conclusión que podemos extraer tras examinar la norma ISO 22128:2008 es que el trabajo/la gestión terminológicos, tal como se definen en ISO 1087:2019, pueden asociarse únicamente con una pequeña parte de la amplia gama de productos y servicios terminológicos. Un grupo de publicaciones que falta en la norma ISO 22128:2008 son las publicaciones académicas sobre terminología, como tesis, monografías y actas de congresos. Se sitúan en algún punto entre los documentos terminológicos y los productos educativos. Otra posibilidad sería considerarlas «metaproductos» terminológicos que no son productos ni servicios propiamente dichos, sino que promueven la ciencia de la terminología y las actividades terminológicas en general. Un claro valor añadido de la norma ISO 22128:2008 es también el concepto de producto terminográfico, cuya definición se aproxima mucho a la de un recurso de referencia terminológico. 3. DEFINICIONES EN MANUALES SOBRE TERMINOLOGÍA Y GESTIÓN TERMINOLÓGICA En esta sección examinaré las definiciones explícitas y contextuales de los conceptos de interés en los dos manuales más extensos sobre terminología y gestión terminológica publicados por John Benjamins Publishing Company: el “Handbook of Terminology Management” y el “Handbook of Terminology”. Ambos manuales son recopilaciones de artículos sobre diversos aspectos del trabajo terminológico y la gestión terminológica, escritos por destacados investigadores y expertos en terminología. 3.1. Definiciones en el «Handbook of Terminology Management» (1997) Los editores del «Handbook of Terminology Management» (HTM) mencionan varias razones para haber seleccionado el término gestión terminológica en lugar de los términos trabajo terminológico y terminografía. En primer lugar, consideran que es el único término candidato que abarca plenamente la amplia gama de actividades terminológicas tratadas en el Manual. En segundo lugar, en su opinión, los términos terminografía y trabajo terminológico son demasiado restringidos o carecen de aceptación universal, particularmente entre los hablantes nativos y habituales del inglés. En tercer lugar, gestión terminológica constituye un concepto paralelo a gestión de la información. El Manual también menciona los elementos de datos (unidades de datos discretas, identificables y recuperables) como elemento central de la gestión terminológica (HTM: 2). 82 Igor Kudashev Terminology Work, Terminology Management, Terminography – Potato, Patato or Not Exactly? Para el Manual, la gestión terminológica se define de forma muy amplia como «cualquier manipulación deliberada de información terminológica» (HTM: 1). Según el Manual, este concepto tan general abarca: la gestión terminológica práctica tal como la han llevado a cabo especialistas de distintos ámbitos para satisfacer su necesidad de un lenguaje preciso e inequívoco, tanto en forma de los conceptos que crean y con los que piensan como de los términos correspondientes que utilizan para comunicarse entre sí; el registro sistemático de dicha información y su presentación en forma de diccionarios, colecciones terminológicas y bases de datos terminológicas; y la recuperación ad hoc de dicha información con fines de traducción e interpretación, para la producción de textos como función de la comunicación técnica y para la gestión de la información (HTM: 2). 3.2. Definiciones en el «Handbook of Terminology» (2015) Un «Handbook of Terminology» (HOT) más reciente aborda una amplia gama de temas relacionados con la terminología. Aunque la palabra «gestión» no figura en el título del libro, se menciona entre paréntesis en la nota de la portada: «El Handbook of Terminology <...> tiene como objetivo difundir conocimientos sobre terminología (y su gestión) y facilitar el acceso a una amplia variedad de temas, tradiciones, buenas prácticas y métodos <...>». La combinación de palabras gestión terminológica aparece 290 veces en el Manual, mientras que la búsqueda de trabajo terminológico arroja 192 resultados, y la de terminografía, 32. Estos resultados son solo indicativos, ya que algunos proceden de las referencias, las palabras clave, los encabezados, las entradas del índice y partes de términos más largos, como sistema de gestión terminológica o proyecto de gestión terminológica. A diferencia de los compiladores del «HTM», los editores del «HOT» no ofrecen en el prefacio definiciones explícitas y estrictas de trabajo terminológico, gestión terminológica ni terminografía. Los autores de dos artículos (Steurs, De Wachter & De Malsche 2015: 222; Karsch 2015: 291–292) aceptan la definición de trabajo terminológico de la norma ISO 1087: «trabajo relacionado con la recopilación, descripción, procesamiento y presentación sistemáticos de conceptos y sus designaciones». También se ofrece una explicación similar a una definición de lo que es la «gestión de la terminología»: «La gestión de la terminología (como elemento de la gestión del conocimiento) forma parte del trabajo terminológico y se ocupa de la captación, el procesamiento, la actualización y la preparación de datos terminológicos» (Steurs, De Wachter & De Malsche 2015: 224). Terminologija | 2024 | 31 83 Otras definiciones y explicaciones son principalmente contextuales. He revisado manualmente todas las apariciones de las combinaciones de palabras trabajo terminológico, gestión terminológica y terminografía* (esta última palabra con un comodín para detectar también formas como terminográfico o terminógrafo) y he explorado el contexto. Quisiera señalar algunas definiciones contextuales pertinentes para el estudio. El trabajo terminológico implica la recopilación, el análisis y la distribución de términos (Faber 2015: 14). El trabajo terminológico se ocupa de aclarar conceptos y de las designaciones lingüísticas utilizadas para representar los conceptos en la comunicación (Madsen & Thomsen 2015: 250). El rigor y el grado de sistematicidad con que se lleva a cabo el trabajo terminológico aumentan al pasar de lo descriptivo a lo normativo. <...> El trabajo terminológico prescriptivo, a menudo de carácter más sistemático, da lugar a productos terminológicos que pueden ser utilizados por muchos públicos con diversos fines y durante mucho tiempo sin apenas mantenimiento. Según Cabré Castellví (Cabré Castellví 1999: 222), solo los terminólogos deberían realizar este tipo de trabajo. Además, el producto de su trabajo debe reflejar la comprensión y los conocimientos del experto en la materia (Karsch 2015: 294). Algunos estudiosos afirman que este (enfoque onomasiológico – I.K.) rara vez se adopta en la práctica de la terminografía (término utilizado con frecuencia para referirse a la gestión terminológica) (Warburton 2015: 362). A veces se utiliza el término terminógrafo para referirse al terminólogo cuando el foco está en el trabajo práctico de elaboración de bases de datos terminológicas (terminografía), en paralelo con lexicógrafo, quien elabora diccionarios (lexicografía) (Warburton 2015: 374). En términos generales, «terminografía» es un término asignado a la primera acepción de terminología enumerada al comienzo de esta sección, que comprende prácticas, actividades, métodos y conocimientos prácticos relacionados con la recopilación y descripción de términos, la compilación de léxicos terminológicos, el establecimiento de sistemas conceptuales u ontologías, la elaboración de tesauros, etc., que constituyen un aspecto importante de la terminología (Kageura 2015: 56). 4. DEFINICIÓN DE TERMINOGRAFÍA EN LA LITERATURA SOBRE LEXICOGRAFÍA Una discusión sobre los diversos significados del término terminografía estaría incompleta sin abordar su relación con el término lexicografía especializada. En 1975, la norma ISO 1087 introdujo el término terminografía como sustituto del término lexicografía terminológica, fomentando así la diferenciación entre lexicografía y terminografía (Fuertes-Olivera, Tarp 2014: 27). El nuevo término se acuñó por analogía con lexicología: lexicografía:: 84 Igor Kudashev Terminology Work, Terminology Management, Terminography – Potato, Patato or Not Exactly? terminología: terminografía, pero el objetivo principal de este término era subrayar que la lexicografía debía ocuparse únicamente de la descripción del vocabulario general, mientras que la terminología especializada debía quedar a cargo de otra disciplina (Burkhanov 1998: 240). Esto también condujo a una «búsqueda frenética de diferencias, quizá en el esfuerzo por presentar la terminografía como algo realmente único» (Bergenholtz, Kaufmann 1997: 93). Las diferencias destinadas a oponer la terminografía a la lexicografía se han debatido y descartado en múltiples publicaciones de especialistas que investigan la lexicografía especializada (Fuentes-Olivera, Tarp 2014: 27). Pese a ello, persiste una fuerte oposición, y muchos investigadores mantienen sus posturas y parecen reacios a seguir participando en el debate (véase, por ejemplo, Kageura 2015: 57–58). Para esta investigación, basta con reconocer que una interpretación del término terminography lo equipara a la lexicografía especializada, que puede definirse como «un conjunto de actividades relacionadas con el diseño, la compilación, el uso y la evaluación de diccionarios especializados» (Hartmann, James 1998: 129; véase también Fuertes-Olivera, Tarp 2014: 7). 5. SEMÁNTICA DE LAS PALABRAS «TRABAJO» Y «GESTIÓN» Antes de seguir analizando las definiciones de trabajo terminológico y gestión terminológica, conviene consultar en el diccionario Merriam-Webster (MW) las definiciones de diccionario de sus conceptos generales de nivel superior — trabajo y gestionar (gestión)—, que se presenta como «el diccionario más fiable de Estados Unidos». Las definiciones de los verbos correspondientes son más informativas que las de los sustantivos. Dado que las definiciones son bastante extensas, se invita a los lectores a consultarlas en línea. Lo importante en las definiciones de trabajo es que se trata de una actividad orientada a objetivos, repetida y sostenida. De las definiciones de gestionar podemos extraer las siguientes características semánticas: cierto grado de habilidad, modificar algo con un propósito (por ejemplo, reorganizarlo) e intentar controlar y aprovechar algo salvaje y poderoso. 6. OBSERVACIONES Y CUESTIONES En esta sección, expondré mis observaciones y señalaré algunas cuestiones que he advertido en las definiciones de trabajo terminológico, gestión terminológica y terminografía. La primera observación es que estos conceptos centrales no siempre cuentan con definiciones explícitas y estrictas en las normas y Terminologija | 2024 | 31 85 manuales de terminología (y de gestión terminológica). La segunda observación es que las definiciones varían mucho, incluso en las normas ISO relacionadas con la terminología, que en principio deberían armonizar las definiciones de los conceptos centrales con las normas fundamentales. Esto puede explicarse, hasta cierto punto, por los distintos ciclos de vida de las diversas normas, aunque no en todos los casos. Al mismo tiempo, la variación en las definiciones no siempre es algo negativo, sobre todo si las normas describen distintos tipos de actividades terminológicas. Algunas definiciones son demasiado amplias y abarcan cualquier tipo de actividad relacionada con la terminología, como «cualquier manipulación deliberada de información terminológica» (HTM: 1). Además, la palabra manipulación conlleva connotaciones negativas derivadas de uno de sus significados: «cambiar mediante procedimientos hábiles o desleales para servir a los propios fines» (MW). Por otro lado, a veces se restringen deliberadamente los conceptos con un propósito específico, sin indicarlo de forma explícita. Por ejemplo, la norma ISO 704:2022 describe principalmente la metodología del trabajo terminológico normativo utilizado en la normalización y la armonización, lo cual se refleja en las definiciones de los conceptos centrales, mientras que la realidad del mundo de los procesos empresariales o de la industria de la traducción y la localización es distinta; compárese: «Tras más de 50 años de actividad, ISO/TC 37 ha publicado 40 normas y está desarrollando otras 15, pero ninguna aborda específicamente cómo enfocar la terminología con fines comerciales» (Warburton 2015: 362). En las normas ISO, el trabajo terminológico se define como sistemático y orientado a los conceptos, pero el trabajo terminológico ad hoc, que también debería considerarse un tipo de trabajo terminológico, no cumple estos criterios. La norma ISO 704:2022 pasa por alto no solo el trabajo terminológico ad hoc (basado en el texto y semasiológico), sino también muchos otros tipos de actividades terminológicas que dan lugar al amplio espectro de productos y servicios terminológicos descritos en la norma ISO 22128:2008. Esta última norma, a su vez, no abarca (al menos explícitamente) una amplia variedad de publicaciones académicas relacionadas con la terminología (tesis, monografías, actas, etc.). Debido al carácter pragmático de la ISO, sus normas suelen centrarse únicamente en las actividades terminológicas prácticas e ignorar la investigación académica/teórica y los tipos de actividades terminológicas que no dan lugar a un producto o servicio tangible. A su vez, a menudo se critica al mundo académico por vivir en una torre de marfil y tener poca interacción con el entorno comercial; compárese: «La gestión terminológica sigue percibiéndose como una actividad académica» (Warburton 2015: 363). 86 Igor Kudashev Terminology Work, Terminology Management, Terminography – Potato, Patato or Not Exactly? Todo esto nos lleva a un problema más amplio: los manuales sobre terminología (gestión terminológica) son recopilaciones de artículos escritos por decenas de autores desde diversos puntos de vista. Esto no tiene nada de malo en sí mismo, pero actualmente parece no existir una teoría general coherente de la gestión terminológica. Esto da lugar a situaciones en las que las definiciones son demasiado estrechas y potencialmente inaplicables a otros tipos de trabajo/gestión terminológica, pero los autores olvidan, intencionalmente o no, indicar el «espacio de nombres» correcto (el ámbito de aplicación) de sus definiciones. Mientras tanto, según una de las reglas del trabajo terminológico, esas definiciones específicas deben ir acompañadas de notas como «en este glosario/ámbito», «a efectos de <...>», etc. (cf. Sanastotyön käsikirja 1989: 64–65). Las relaciones entre los conceptos centrales varían mucho según el punto de vista. A menudo reflejan juegos de poder. Por ejemplo, ¿es el trabajo terminológico simplemente una parte de un proyecto de diccionario regido por las normas de la lexicografía especializada/lexicografía terminológica, o es la terminografía solo un tipo (o una parte) del trabajo terminológico, que fija sus resultados en forma de diccionario? ¿Son el análisis de conceptos o la extracción de términos actividades por derecho propio, o solo una parte del proceso de elaboración de glosarios/trabajo terminológico? La influencia excesiva de una lengua determinada (por lo general, el inglés estadounidense), de regiones geográficas específicas (normalmente, Estados Unidos y Occidente en general) o de organizaciones concretas (por ejemplo, centros de terminología técnica y normalización) sobre los conceptos y términos también constituye un problema. No es deseable que los hablantes habituales de inglés descarten candidatos a términos en entornos donde el «inglés internacional» sería una opción más justa. Al mismo tiempo, por supuesto, deben observarse las reglas de la lengua inglesa y la usabilidad general de la lengua al formar términos o seleccionar candidatos a términos. 7. CONJUNTO DE PRINCIPIOS PARA REDEFINIR LOS CONCEPTOS En esta sección, intentaré formular un conjunto de principios que deben tenerse en cuenta al redefinir los conceptos de trabajo terminológico, gestión terminológica, terminografía, y conceptos relacionados. 1. Varias teorías pueden ser eficaces en un caso e ineficaces en otros. No debe declararse que una única teoría, metodología, modelo de datos, etc., sea la única opción correcta para llevar a cabo el trabajo/la gestión terminológica. Terminologija | 2024 | 31 87 2. Las definiciones deben tener en cuenta las diversas etapas y los distintos actores de las actividades terminológicas: producción, gestión y recuperación de contenidos. 3. Debe distinguirse entre la investigación teórica y las actividades terminológicas prácticas. El trabajo/la gestión se refiere más a las actividades prácticas, dirigidas principalmente a mejorar la comunicación en lenguas de especialidad, mientras que los estudios/la investigación terminológicos abarcan diversos tipos de actividades cuya finalidad, entre otras cosas, es proporcionar directrices para las actividades terminológicas prácticas. Los estudios terminológicos difícilmente son un buen sinónimo de la ciencia de la terminología, pues podrían rebajar su estatus. Dado que el trabajo/la gestión terminológicos deben distinguirse, al menos, de los estudios/la investigación terminológicos, se requiere un concepto más amplio que abarque ambos, por ejemplo, la actividad terminológica. 4. Debe evitarse el enfoque de «o esto o lo otro», propio de los juegos de poder, y sustituirse por un enfoque interdisciplinario e integral. Por ejemplo, la terminografía debe considerarse una disciplina interdisciplinaria que se solapa parcialmente con (o tiene sus raíces en) la ciencia de la terminología, la lexicografía y varias otras disciplinas, por un lado, y un tipo de actividades terminológicas, por otro. 5. Como afirma Myking (2007: 281), las dicotomías «son importantes porque permiten identificar el objeto de estudio, así como los principios teóricos y metodológicos. Sin embargo, el precio es la (sobre)simplificación». En muchos casos, el enfoque prototípico y multifacético puede resultar más fructífero (cf. Nuopponen 2018: 8). Por ejemplo, el trabajo terminológico (plenamente) sistemático y las consultas individuales de información terminológica pueden considerarse los dos extremos, mientras que el trabajo terminológico real se sitúa en algún punto intermedio (cf. Karsch 2015: 294; Kudashev 2020: 202). Un trabajo plenamente sistemático implicaría que todos los conceptos y designaciones de un ámbito determinado se abarcasen y definiesen sistemáticamente con ayuda del análisis conceptual y de otras buenas prácticas fundamentadas teóricamente. Deberían participar destacados expertos del ámbito y terminólogos profesionales (cf. Karsch 2015: 294 arriba). El otro extremo es una consulta terminológica individual dirigida a encontrar rápidamente una solución al problema terminológico en cuestión. La gran mayoría de las actividades terminológicas carece de muchas de las características del «trabajo terminológico plenamente sistemático», pero, al mismo tiempo, es más compleja que las simples consultas de términos individuales. El enfoque prototípico también puede dar lugar a definiciones más provisionales y ambiguas que las prescritas por la metodología clásica del trabajo terminológico (por ejemplo, expresiones como mayormente, principalmente, predominantemente y a menudo). 88 Igor Kudashev Terminology Work, Terminology Management, Terminography – Potato, Patato or Not Exactly? 6. Dado que las actividades terminológicas tienen un propósito, la finalidad que persiguen suele ser una buena candidata a característica esencial en sus definiciones («orientadas a», «centradas en», «destinadas a»). Sin embargo, las actividades terminológicas no necesariamente culminan en productos (listos, tangibles y publicables), por lo que no deberían definirse únicamente mediante los productos terminológicos que «dan como resultado». Al mismo tiempo, «por sus frutos los conoceréis», de modo que la lista de productos y servicios terminológicos ayuda a delimitar y definir diversos tipos de actividades terminológicas. 7. El trabajo/la gestión terminológicos pueden consistir en actividades similares a proyectos que culminan en la creación de un producto o servicio concreto, o pueden ser procesos continuos. El trabajo/la gestión terminológicos deben considerarse, ante todo, procesos continuos, pues el trabajo y la gestión presuponen esfuerzos continuos. Las etapas de planificación y seguimiento también deberían considerarse partes del trabajo/la gestión terminológicos. 8. Los objetos del trabajo terminológico y de la gestión terminológica (como tipo de actividad terminológica) son las designaciones de LSP y los conceptos especializados subyacentes y sus sistemas conceptuales. El propósito principal del trabajo/la gestión terminológicos es mejorar la comunicación en LSP mediante la producción de diversos productos y servicios terminológicos. A su vez, la terminografía se ocupa únicamente de recursos de referencia terminológicos: colecciones de entradas formadas por designaciones de LSP y sus descripciones terminológicas, organizadas de manera que agilice su consulta. En mi opinión, recurso de referencia terminológico es un término más transparente y preciso que recurso terminológico (ISO 1087:2019) o producto terminográfico (ISO 22128:2008). Recurso terminológico parece indicar que puede referirse prácticamente a cualquier fuente de información terminológica, no solo a un producto de tipo diccionario (cf. uno de los significados de la palabra «resource» en MW: «una fuente de información o conocimientos especializados»). Producto terminográfico (tal como se define en ISO 22128:2008) habría sido un buen candidato a término si hubiera consenso sobre qué es la terminografía. Si el significado de terminografía se restringe a una parte técnica del trabajo terminológico sistemático y orientado a conceptos (como en la mayoría de las normas ISO), el producto terminográfico también resulta demasiado restringido y específico. A su vez, recurso de referencia es un hiperónimo conveniente para cualquier obra de tipo diccionario/glosario en la que, por un lado, haya un conjunto de designaciones organizado para facilitar y agilizar su consulta y, por otro, un tipo específico de información sobre ellas (véase Hartmann, James 1998: 41, 116–117; Kudashev 2007: 47–48). Terminologija | 2024 | 31 89 La descripción terminológica es información sobre la forma, el significado, el origen, las relaciones y el uso de las designaciones de LSP. En los recursos de referencia terminológicos, las descripciones terminológicas proporcionan información destinada a ayudar a los usuarios a comprender, utilizar o sustituir designaciones de LSP en contextos externos (cf. Kudashev 2013: 14). Esta característica permite distinguir los recursos de referencia terminológicos de obras similares, como las enciclopedias y los manuales. Las designaciones de LSP incluyen no solo términos prototípicos, sino también otras unidades léxicas y lexicalizadas utilizadas en los LSP, como nomenclaturas, denominaciones, jerga profesional, expresiones fijas y elementos terminológicos (véase Kudashev 2013: 48–64 para un análisis de qué puede ser objeto de descripción, por ejemplo, en un banco de términos). 9. El trabajo y la gestión son procesos que requieren cierto grado de experiencia y habilidad. En el contexto del trabajo/la gestión terminológicos, esto puede interpretarse como «basado en una teoría». Las mejores prácticas y las metodologías ampliamente aceptadas también pueden ser útiles, pero los ámbitos, las lenguas, los objetivos, etc., varían; por eso, hay que saber lo que se hace, y no limitarse a copiar la experiencia ajena ni confiar en una única guía «universal». 10. El uso del término gestión terminológica en los textos parece aludir al menos a dos conceptos diferentes: uno más amplio y abstracto (= un tipo de actividad terminológica; cf. estrategia de gestión terminológica) y otro más restringido y técnico (= procesamiento de datos terminológicos asistido por ordenador; cf. sistema de gestión terminológica). La gestión terminológica (I) suele llevarse a cabo para las necesidades de un proyecto o cliente determinado, a diferencia del trabajo terminológico, que suele realizarse a nivel de un ámbito o subámbito. La gestión terminológica (II) parece referirse siempre a procesos y operaciones realizados con ayuda de aplicaciones informáticas (herramientas terminológicas) y depende en gran medida de los metadatos, que son de suma importancia para el aseguramiento de la calidad (cf. Kudashev 2013: 15). Además, está surgiendo (o debería surgir) un tercer significado de gestión terminológica: un campo de conocimiento que estudia la gestión de datos terminológicos con ayuda de herramientas terminológicas. 8. CONCLUSIÓN En este artículo, he examinado tres conceptos y términos centrales de la Terminología: trabajo terminológico, gestión terminológica y terminografía, así como varios conceptos relacionados. Tras analizar sus interpretaciones en las 90 Igor Kudashev Terminology Work, Terminology Management, Terminography – Potato, Patato or Not Exactly? normas ISO y en los dos manuales más importantes de terminología (y gestión terminológica), he señalado varios problemas en las definiciones que considero problemáticos y he formulado un conjunto de principios destinados a delimitar y definir con mayor claridad los conceptos centrales y el uso de los términos correspondientes. Sobre la base de estos principios, quisiera presentar una propuesta provisional relativa a las definiciones de los conceptos, así como dos diagramas conceptuales que pueden encontrarse en el Apéndice. Cabe señalar que la definición de conceptos tan amplios y complejos requiere una consideración exhaustiva desde múltiples perspectivas. Mi objetivo no es rechazar las definiciones existentes y sustituirlas por otras nuevas, sino más bien iniciar un debate sobre el tema dentro de la comunidad terminológica. Espero que esta investigación y el conjunto de principios establecidos anteriormente contribuyan a mejorar las definiciones y la comprensión de estos tres conceptos principales y ramas de la actividad terminológica. REFERENCES Bergenholtz Henning, Kaufmann Uwe 1997: Terminography and Lexicography. A critical survey of dictionaries from a single specialised field. – Hermes, Journal of Linguistics 18, 91–125. Burkhanov Igor 1998: Lexicography: A Dictionary of Basic Terminology, Rzeszów: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej. Cabré Castellví M. Teresa 1999: Terminology: Theory, Methods and Applications 1, translated by Janet Ann DeCesaris, edited by Juan C. Sager, Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins. Faber Pamela 2015: Frames as a Framework for Terminology. – Handbook of Terminology 1, Kockaert Hendrik J., Steurs, Frieda (eds.), Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins, 14–33. Fuertes-Olivera Pedro, Tarp Sven 2014: Theory and Practice of Specialised Online Dictionaries. Lexicography versus Terminography, Berlin: De Gruyter. Hartmann Reinhard, Gregory James 1998: Dictionary of Lexicography, London, New York: Routledge. HOT 2015 – Handbook of Terminology 1, Kockaert Hendrik J., Steurs, Frieda (eds.), Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins. HTM 1997 – Handbook of Terminology Management 1. Basic Aspects of Terminology Management, compiled by Sue Ellen Wright and Gerhard Budin, Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins. ISO 704:2022 Terminology work – Principles and methods, Geneva: ISO. ISO 1087:2019 Terminology work and terminology science – Vocabulary, Geneva: ISO. ISO 12616-1:2021 Terminology work in support of multilingual communication, Geneva: ISO. ISO 22128:2008 Terminology products and services, Geneva: ISO. ISO 29383:2020 Terminology policies – Development and implementation, Geneva: ISO. Kageura Kyo 2015: Terminology and Lexicography. – Handbook of Terminology 1, Kockaert Hendrik J., Steurs, Frieda (eds.), Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins, 45–59. Karsch Barbara Inge 2015: Terminology Work and Crowdsourcing: Coming to terms with the crowd. – Handbook of Terminology 1, Kockaert Hendrik J., Steurs, Frieda (eds.), Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins, 291–303. Kudashev Igor 2007: Proektirovanie perevodčeskih slovarej special'noj leksiki, Helsinki: Yliopistopaino. Kudashev Igor 2013: Quality Assurance in Terminology Management: Recommendations from the TermFactory project, Helsinki: Unigrafia. Kudashev Igor 2020: Sähköiset työkalut auttavat parantamaan terminologisen tiedon saavutettavuutta. – Hirvonen Maija, Kinnunen Tuija (eds.). Saavutettava viestintä. Yhteiskunnallista yhdenvertaisuutta edistämässä, Helsinki: Gaudeamus, 199–211. Terminologija | 2024 | 31 91 Madsen Bodil Nistrup, Thomsen Hanne Erdman 2015: Concept Modeling vs. Data Modeling in Practice. – Handbook of Terminology 1, Kockaert Hendrik J., Steurs, Frieda (eds.), Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins, 222–249. Myking Johan 2007: Dichotomies: impossible and indispensable? – Evidence-based LSP: Translation, text and terminology, Ahmad Khurshid, Rogers Margaret (eds.), Bern: Lang, 265–283. MW – Merriam-Webster. Available at: https://www.merriam-webster.com. Nuopponen Anita 2018: Dimensions of Terminology Work. – Terminologija 25, 6–22. Sanastotyön käsikirja 1989: Sanastotyön käsikirja. Soveltavan terminologian periaatteet ja työmenetelmät, toimittanut Tekniikan sanastokeskus, Helsinki: Suomen Standardisoimisliitto. Steurs Frieda, De Wachter Ken & De Malsche Evy 2015: Terminology Tools. – Handbook of Terminology 1, Kockaert Hendrik J., Steurs, Frieda (eds.), Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins, 222–249. Warburton Kara 2015: Managing Terminology in Commercial Environments. – Handbook of Terminology 1, Kockaert Hendrik J., Steurs, Frieda (eds.), Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins, 360–392. APPENDIX REDEFINED CONCEPTS AND RELATED CONCEPT CHARTS terminology science science studying the origin, development, functioning, description and documentation of LSP designations and special domain concepts terminology activity activity with the primary focus on LSP designations and special domain concepts or systems of concepts terminology study terminology activity aimed at studying LSP designations and special domain concepts or systems of concepts NOTE: terminology studies may be conducted for theoretical or practical needs. terminology work systematic and theory-based terminology activity aimed at improving LSP communication on the domain or subdomain level by collecting and analyzing LSP designations and special domain concepts, providing them with terminological descriptions, and presenting the results in the form of terminology products or services terminology management I (terminology activity) terminology activity conducted for the needs of a particular project or client, aimed at collecting, (re)arranging, quick accessing, effective use and updating of LSP designations and their terminological descriptions NOTE: terminology management is usually conducted with the help of terminology tools, especially terminology management systems 92 Igor Kudashev Terminology Work, Terminology Management, Terminography – Potato, Patato or Not Exactly? terminology inquiry terminology activity aimed at the exploration and analysis of individual LSP designations and special domain concepts for solving a particular task related to LSP communication NOTE: terminology inquiries may be conducted for theoretical or practical needs. Figure 1. Types of terminology activities by their primary focus LSP designation lexical or lexicalized object in languages for special purposes NOTE: In addition to terms, LSP designations also include proper names, professional slang, nomenclature, set phrases, and other lexical(ized) LSP objects. terminological description information about the origin, development, form, meaning, relations and usage of LSP designations as well as special domain concepts related to them NOTE: In terminological reference resources, terminological descriptions provide information that is supposed to help users understand, use or replace LSP designations in external contexts terminology reference resource terminology product, the core of which constitutes a collection of entries consisting of LSP designations and their terminological descriptions, organized in a way meant to speed up their retrieval Terminologija | 2024 | 31 93 NOTE 1: In addition to terminological entries, terminology reference resources may also contain outside matter (preface, user manual, appendices, etc.). An electronic terminology reference resource may also contain metadata required for its management. NOTE 2: Terminology entries may be organized in multiple ways, depending on the purposes of the terminology reference resource and the philosophy of its compilers. terminology tool computer application intended to assist in mining, refining, retrieving, and performing other transactions on terminological data, as well as planning, producing, managing, using, and developing terminology products and services terminology management system terminology tool with a metadata structure specifically designed for creating, maintaining, and using terminology reference resources NOTE: The terminology management system may incorporate other terminology tools, too, but its primary goal is the management of terminology reference resources. Figure 2. Terminology reference resources, terminology, and terminology management 94 Igor Kudashev Terminology Work, Terminology Management, Terminography – Potato, Patato or Not Exactly? terminography I (field of knowledge) field of knowledge studying the history, development, design, compilation, use, maintenance, and evaluation of terminology reference resources NOTE: Terminography (I) is an interdisciplinary field of knowledge that has its roots in terminology science, lexicography, information science, knowledge management, computer science, and computational linguistics. terminography II (terminology activity) terminology activity related to design, compilation, and maintenance of terminology reference resources terminology management II (data management) management of terminological data with the help of terminology tools terminology management III (field of knowledge) field of knowledge studying the management of terminological data with the help of terminology tools NOTE: Terminology management (III) includes planning, organization, implementation and maintenance of terminology tools as well as the methodology and workflows for computer-assisted management of terminological data. TERMINOLOGIJOS DARBAS, TERMINŲ TVARKYBA IR TERMINOGRAFIJA – TAS PATS AR NE VISAI? Santrauka Šiame darbe daugiausia dėmesio skiriame terminų terminologijos darbas, terminų tvarkyba ir terminografija, kurie kartais laikomi sinonimiškais, apibrėžtims. Kaip tyrimo medžiagą naudojame terminologijos darbo, terminologijos politikos ir terminologijos produktų ISO standartus, taip pat du didžiausius terminologijos ir terminų tvarkybos vadovus. Mūsų metodika apima teksto analizę, sąvokų analizę ir pradinę semantinę analizę. Po teorinės ir analitinės dalių pateikiamas principų rinkinys naujam sąvokų apibrėžimui ir preliminarūs pasiūlymai, kaip sąvokas būtų galima apibrėžti kitaip. Išsiaiškinome, kad minėtosios sąvokos ne visada aiškiai ir griežtai apibrėžiamos standartuose ir vadovuose. Jų apibrėžtys taip pat labai skiriasi, net ir standartuose. Kai kurios apibrėžtys yra per plačios, tačiau dažniau jos tikslin gai susiaurinamos to neakcentuojant. Didelė problema, kad vadovai yra straipsnių rinkiniai, parašyti įvairiais požiūriais, ir, rodos, kad nėra nuoseklios bendros terminų tvarkybos teorijos. Siūlome atskirti terminus terminologijos mokslas, terminologijos tyrimai ir terminijos analizė. Terminologijos darbas turėtų būti skirtas sisteminei ir teorija pagrįstai terminologijos veiklai, kuria siekiama pagerinti dalykinę komunikaciją srities ar posričio lygiu, Terminologija | 2024 | 31 95 pavadinti. Terminas terminų tvarkyba platesne prasme reiškia terminologijos veiklą, vykdomą konkretaus projekto reikmėms ar kliento poreikiams tenkinti. Specialesne prasme jis reiškia terminologinių duomenų tvarkymą naudojant terminologinius įrankius. Be to, atsiranda ir trečioji termino terminų tvarkyba reikšmė: žinių sritis, tirianti terminologinių duomenų tvarkymą terminologiniais įrankiais. Nedidelės apimties terminologijos veikla, atliekama sprendžiant konkrečią terminologinę problemą, tikriausiai turėtų būti vadinama terminijos analizė (o ne ad hoc terminologijos darbu). Terminografija yra ir tarpdisciplininė žinių sritis, ir terminologijos veikla, apimanti terminijos išteklių (ir tik jų) projektavimą, sudarymą ir priežiūrą. Gauta 2024-05-03 Igor Kudashev Tampere University, Faculty of Information Technology and Communication Sciences Kanslerinrinne 1, FI-33014 Tampereen yliopisto Tampere, Finland E-mail [email protected] 96 Igor Kudashev Terminology Work, Terminology Management, Terminography – Potato, Patato or Not Exactly?