scieee AI-readable full text Open interactive document viewer

Pagrindiniai sakinių modeliai su predikatinėmis negimininėmis būdvardžio formomis

Dalija Tekorienė

Full text

LITEWSKIEJ JĘZYKA STRUKTURY BADANIA LITEWSKIEJ JĘZYKOZNAWSTWA ZAGADNIENIA, XXVIvalei KWESTIE, XXVI (1987) DALIJA TEKORIENĖ GŁÓWNE MODELE ZDAŃ SU PREDYKATYWNYMI NIEODMIENNYMI PRZYMIOTNIKA FORMAMI 1. Samo piękno form i dobra natura gramatyczna nie — rozwiązałyiš by jak dotąd problemów gramatyki języka litewskiego. Rozwiązanie wyłącznie w ramach morfologii ja jest niemożliwe. Należy oprzeć się na funkcjonalnej analizie tych form, ponieważ dopiero w zdaniu ujawnia się znaczenie leksykalno-gramatycznych kategorii morfologicznych oraz ich systemowe ir związki. ir Funkcję jednostki językowej określa się przede wszystkim jo jako rolę w strukturze jednostki wyższego poziomu: funkcję morfemu w wyrazie, wyrazu w — zdaniu, w połączeniu wyrazowym, w tekście, zdania w — tekście. Im bardziej złożona pod względem ir strukturalno-- semantycznym jest jednostka językowa, tym więcej aspektów można w niej analizować i tym bardziej złożone są funkcje ir tworzących ją jednostek jį niższego poziomu. Przymiotnik jest wyrazem, dlatego jako ir część składowa wchodzi w jednostki wyższego poziomu, struktury į składniowe, połączenie wyrazowe, — zdanie, tekst, z których — najważniejsze jest zdanie. Współczesna nauka o składni iš wyróżnia cztery aspekty analizy zdania: formalny, logiczno-gramatyczny, semantyczny oraz aktualnego rozczłonkowania. mo ir Dlatego ir jo złożonych elementów, w tym jų ir funkcje przymiotnika i jo form nieosobowych należy analizować we wszystkich czterech aspektach. Nė jeden aspekt rozpatrywany oddzielnie nie ujawnia całej istoty funkcji przymiotnika. ir Co więcej, analizowane tylko z jednego aspektu funkcje przymiotnika mogą zostać nawet błędnie zrozumiane, a systemowe związki języka — ir zniekształcone. W badaniach nad językiem litewskim próbowano opisać dystrybucję form gražų, gera w formalnej strukturze zdania, określając przynależność komponentów zdania do części mowy ir jų formę morfologiczną, nie zwracając uwagi ani na į semantykę komponentów, ani na į jų konieczność komunikacyjnej samodzielności zdania. W ten sposób ustalane modele syntaktyczne często łączą zdania o całkowicie różnych strukturach syntaktycznych. Na przykład zdania Jai baisu ir Argi naudinga valstybei? przypisuje się do jednego modelu wyłącznie dlatego, że ich strukturę formalną tworzą nieodmienna jų forma przymiotnika oraz celownik rzeczownika. Nietrudno zauważyć, że ir identyczne formy morfologiczne tworzą tu różną semantykę zdania: zdanie Jai baisu oznacza stan podmiotu, w zdaniu Argi naudinga valstybei? wyrażana jest ocena jakiejś (niewyrażonej w zdaniu, przez co zdanie jest komunikacyjnie to niesamodzielne) rzeczy, faktu, zjawiska w odniesieniu do komodalnego celownika. ar Przypisanie tych zdań do jednego modelu syntaktycznego, niezależnie od semantyki, oznacza sprzeciw nie tylko wobec zasady systemowości, lecz także wobec zwykłej intuicji jų językowej. ne ir ! Mycreiikuc K. B. CortocrasnrejibHas MOpOOJIOTHS pyCCKOTO są H JIHTOBCKOTO S3EIKOB. — B., 1972, c. 247. 165 Komunikacyjna ir samodzielność semantyczna zdania jest pomijana w ir takich przypadkach, gdy na przykład struktury Čia padegta, aišku ir Teraz już było dla niego jasne, że w zamku nie ma? jų analizowane oddzielnie, bez jakiegokolwiek wzajemnego powiązania. su A zatem funkcje nieosobowych form przymiotnikir a, podobnie jak funkcje każdej innej jednostki języka, ujawniają się dopiero w takim modelu zdania, który uogólnia wyłącznie ne formalną strukturę zdania, lecz ir jo strukturę logiczno-gramatyczną, tj. w modelu zdania, który rozumiany jest jako „minimalne predykatywne połączenie wzajemnie determinowanych komponentów, które może funkcjonować jako samodzielna, niezależna od kontekstu jednostka komunikacyjna, mająca określone znaczenie typowe”“. Takie rozumienie modelu zdania wymaga, aby przy ustalaniu modeli z su nieosob. b. formami materiał faktyczny, na który składają się zdania wypisane z iš tekstów współczesnych ir gatunków o różnym stylu, był analizowany w kilku aspektach. 2.1. Analiza strukturalna zdań. W pierwszej kolejności wybiera się zdania, w których formy neg. zostały użyte w funkcji głównej, predykatywnej. b. Funkcje podmiotu i dopełnienia jų form neg. są drugorzędne, ponieważ w tym przypadku są one używane jako typowe wyrazy oznaczające cechę, jako formy substantywizowane, imienne. Oczywiście, funkcje imiennych form neg. są również ważne dla charakterystyki funkcjonalno-semantycznej, jednak nie są one główne, dlatego celowe jest analizowanie ich dopiero po zbadaniu form użytych w funkcji predykatywnej. Ze względu na liczbę komponentów wybrane zdania dzieli się na jednomianowe, dwumianowe, trójmianowe i czteromianowe: Zimno. b. Jest mi zimno. ir ne o b. W pokoju jest zimno. jų ir ir po ]} тру 彩神争霸平台 亚洲国产เติมเง- ินไทยฟรี 申博太阳城 天天赢彩票 we need output į valid? We have malformed? Need exact ir array each item. The prior assistant invented corruption. Need answer proper Polish preserve whitespace? Input item has ? Let's translate. Note fifth Lithuanian: : no. Need 7 items? Count: 1 Pirmiausia..., 2 formos..., 3 Neg..., 4 formų..., 5 Pagal..., 6 Man..., 7 Kambaryje. Translate each. W pokoju jest mi zimno. W pokoju jest mi zimno spać. Jednak taki podział nie jest czysto mechaniczny, ponieważ uwzględnia się relacje zależności komponentów į wewnątrz zdania. Dlatego jednoczłonowy, dwuczłonowy nie oznacza iš składający się z ar jednego słowa, z dwóch słów. Członami zdania są słowa, które odnoszą się do całego zdania i są ir związane z su predykatywnym centrum zdania — neg. b. formą. Np., Strasznie. Jest mi strasznie. Uważam za przerażające, że wilka klasyfikuje się odpowiednir io jako zdanie jednoczłonowe, dwuczłonowe i trzyczłonowe, ponieważ wszystkie człony są bezpośrednio związane z neg. b. formą — centrum zdania. Członami zdania nie uważa się słów, które realizują potencje walencyjne innych członów zdania i nie należą do predykatywnego centrum zdania. ir Np. Jai drovu brolio ir Jai drovu savo mažo brolio oba zdania uważa się za dwuczłonowe. Po to opisywany jest skład morfologiczny zdań ir jedno-, dwu-, trzyi czteroczłonowych. Jeśli model zdania rozumielibyśmy jako model struktury formalnej, tym samym wykonalibyśmy swoje zadanie. Jednakże rozumiany przez nas model zdania musi być minimalną, lecz samodzielną, niezależną od ti kontekstu jednostką komunikacyjną, co oznacza, że musi mieć skończoną strukturę logiczno-gramato yczną, w której muszą występować człony główne: predykat, czyli słowo oznaczające cechę predykatywną, oraz subiekt, je czyli słowo oznaczające du nosiciela cechy predykatywnej. — ir 2.2. Analiza logiczno-gramatyczna modeli strukturalnych. Po opisaniu składu morfologicznego zdań należy ustalić podmiot jų logiczny i orzeczenie. ir Morfo2 Banenrexe A. A. ®opMsl cpeHEro pojia rpaMMaTHYECKOH B CHCTEME JIATOBCKOTO S3BIxa [ Jac. ... n-pa Ouzoj. Hayk [Mammmomwce]. — B., 1983, c. 199, 224. 8 3onorosa I. A. KOMMyHWKATHBHBIC ACTEKTHI PYCCKOro cHHTakcHca. — M., 1982, c. 98. 166 charakterystyka logiczna pomaga ustalić tylko predykat, przy którym zawsze — występuje neg. b. forma. Do ustalenia podmiotu logicznego charakterystyka morfologiczna komponentów nie wystarcza, ponieważ człon o tej samej formie morfologicznej w jednych przypadkach pełni funkcję podmiotu logicznego, w innych zaś nie; zależy to od leksykalnego znaczenia predykatu, por. : Man linksma (ja — — podmiot logiczny), Man gražu (podmiotu logicznego brak). Należy kierować się kryterium komunikacyjnej pełnowartościowości zdania. Połączenie podmiotu i predykatu ir stanowi podstawę formalnej, semantycznej i komunikacyjnej struktury ir zdania; jeśli brakuje jednego z tych dwóch — komponentów, zdanie jest niepełne. iš Chociaż w tekstach często występują takie „brakujące” zdania, brak jų informacji komunikacyjnej jest uzupełniany przez kontekst, iš tzn. jų podmiot jest wyrażony w kontekście lub domyślny. Zatem zasada komunikacyjnej pełnowartościowości pomaga odróżnić zdania, w których występuje minimum predykatywne, od zdań, w których minimum nie występuje. to Kierując się nią, uznaje się, że takie występujące w tekstach zdania jak wygodnie siedzieć? Ar — Królewsko! reprezentują ne modele zdania, określone modyfikacje o modeli zdania w tekście. 2.3. W ten sposób po iš zbadaniu zebranego materiału tekstowego z ir strukturalno-komunikacyjnego punktu 1 widzenia ir 8 ustalono jednomianowe i su dwumianowe modele zdań z predykatywnymi neg. b. formami, które będziemy symbolicznie oznaczać Praed. 1. Praed Wietrznie. Bezchmurnie. 2. Nsom + Praed Owoce zdrowe. 3. Nya + Praed Jest mi wesoło. 4. Ngen+ Praed Ma mało czasu. 5. Nyy. + Praed W ogrodzie jest zielono. Wokół jest pięknie. 6. Zaimek + Praed Wszystko jest przyjemne. 7. Inf + Praed Schlebiać jest niegodziwie. 8. Praed + Zdanie podrzędne Głupio, że nie tu zapytałeś. 9. prep. N + Praed Su chleb jest trudny. 3.1. Typowe znaczenia modeli. Zdanie jako jednostka języka wyższego poziomu jest dwupłaszczyznowe, ma formę i treść, dlatego ir ustalone ir modele zdań mają ir określone typowe znaczenie. ri Na przykład: Jest mi wesoło. Dziecku jest strasznie oznacza stan podmiotu, Tutaj jest pięknie. W ogrodzie zielona — charakterystyka miejsca, Kłamać niegodnie. Uczyć się ciekawie oceny abstrakcyjnego — procesu, Brzydko, że skłamałeś, oceny faktu itd. tu — ir Jednak dyskusyjne jest, jak ta typowe znaczenie pomaga rozróżniać poszczególne modele zdań. Możliwe są du podstawowe przypadki: 1) minimalne zdania o tych samych strukturach gramatycznych, samodzielne pod względem komunikacyjnym, mają kilka typowych znaczeń. Powstaje pytanie, czy ar reprezentują one odrębne modele zdań, czy jeden model polisemantyczar ny; zdania o różnych strukturach 2) formalnych mają bardzo zbliżoną strukturę semantyczną. Dla analizowanego materiału istotny jest właśnie ten przypadek, ponieważ ustalone modele mają zbliżoną strukturę semantyczną. Ponieważ modele te mają różną 2, 7 ir 9 strukturę formalną, uznaje się, że są odrębnymi, lecz synonimicznymi modelami zdań. 4.1. Leksykalna realizacja modeli. Podmiot i ir orzecznik muszą być zgodne semantycznie, jednak każdy ne podmiot i orzecznik są ir zgodne, tj. ne wszystkie cechy 167 predykatywne mogą być przypisywane tym samym podmiotom, a nie wszystkie podmioty mogą być określane za pomocą tych samych cech. Np. : Na podwórzu jest zimno —*Na podwórzu jest prawdziwie, Mnie jest zimno —* Mnie jest prawdziwie, Wszystko jest miękkie —*To jest miękkie, Miękko mi spać — *Pochmurno mi spać itd. ir Zgodność podmiotu i neg. b. form nie jest właściwością poszczególnych przymiotników, ponieważ całe grupy przymiotników są zgodne albo niezgodne z określonym podmiotem. Zatem są im właściwe pewne wspólne kategorie semantyczne, dlatego aby zrozumieć i wyjaśnić neg. b. funkcjonalne właściwości form, konieczne jest również poznanie i opisanie tych wspólnych funkcjonalno-semantycznych klas przymiotników. W celu określenia granic leksykalnej realizacji modeli sporządzono listę 500 jednostek neg. b. form, a każdą formę z listy połączono z każdym z 9 ustalonych modeli. Wyniki badania okazały się trojakie: a) forma neg. b. w ogóle nie łączy się z drugim komponentem: *Na podwórzu jest głupio, słusznie, b) połączenie formy neg. b. z drugim komponentem jest możliwe, lecz pod względem komunikacyjnym niepełnowartościowe: Korzystna dla państwa, Wierna przyjacielowi, Mnie jest pięknie, c) neg. b. z drugim komponentem jest poprawny zgodnie z prawami łączliwości i pełnowartościowy pod względem komunikacyjnym: Man nejauku. Prie kranto gilu. Maudytis pavojinga. Badanie realizacji modeli leksykalnych pozwoliło doprecyzować ustalone modele, uwydatniło ich strukturę semantyczną i, co najważniejsze, wykazało, że neg. b. możliwość funkcjonowania form w określonych modelach zależy bezpośrednio od semantyki przymiotnika. Dlatego podstawowe modele zdaniowe z formami neg. b. są ważnym materiałem do badania semantyki przymiotnika. 4.2. Model jednoczłonowy Praed tworzy tylko niewielka liczba tak zwanych niesubiektowych form przymiotnika, oznaczających cechy atmosfery, temperatury, czasu i oświetlenia: Vėjuota. Pochmurno. Ciemno. Jasno. Późno. Zimno. Gorąco. Występujące w tekście zdania jednoczłonowe, utworzone przez przymiotniki o innej semantyce (Królewsko. Świetnie. Obrzydliwie. Ciekawie. Jasne), nie są samodzielne pod względem komunikacyjnym. Są one jedynie wariantami realizacji niepełnych modeli dwuczłonowych. Ich wariantowość jest, rzecz jasna, znacząca zarówno z semantycznego, jak i komunikacyjnego punktu widzenia, ale stanowi to odrębny problem — problem realizacji w tekście podstawowych modeli zdania oraz ich derywacji. 4.3. Po zbadaniu możliwości leksykalnej realizacji modelu dwuczłonowego [vardis+ Praed okazało się, że możliwości łączenia się zaimka tai z formami neg. b. wyraźnie różnią się od możliwości łączenia się innych zaimków nieosobowych, takich jak viskas, kas, niekas, bet kas, daug kas, kažkas, kitkas: viskas nuoga — *tai nuoga, viskas klampu — *tai klampu, viskas balta —*tai balta itd. Fakty te wskazują, że tai należy do innej podklasy funkcjonalno-semantycznej niż viskas. Osobliwość semantyczna tego zaimka wyjaśnia się tym, że jego antecedensem może być jo tylko proces lub fakt, nawet gdy nie jest on określony strukturalnie ani wyrażony konkretnym rzeczownikiem. A. Rosinas zalicza zaimek tai do odrębnej klasy zaimków wskazujących absolutnych*. Tą pačią semantinę savitumą aiškina ir skirtingas įvardžio tai junglumas su su neigiamomis formomis: b. Rosinas ¢ Lietuvių bendrinės kalbos įvardžių semantinė struktūra, V., jis jungiamas tik su būdvardžiais, kurių požymiai gali būti priskirti procesui, faktui, ir nejungiamas su būdvardžiais, reiškiančiais konkrečių daiktų požymius. A. Semantiniai funkciniai įvardžio tai ypatumai suteikia pagrindą — laikyti, kad 1984, p. 53— 62. 168 modelis [įvardis+ su ar ir su ir Praed jungia faktiškai skirtingus modelius Viskas Praed aperamėdu ta sąvoka viskas, reiškianti visų daiktų visumą, gali būti siejama tik su būdvardžiais, apibūdinančiais procesą ar faktą, o ne su būdvardžiais, reiškiančiais konkrečių daiktų požymius. Tað patvirtina įvardžio tai semantinė specifika. Lyginant su bendruoju įvardžiu viskas, įvardis tai išsiskiria tuo, kad gali būti vartojamas su neigiamomis formomis, pavyzdžiui, ne visa tai, ne tas pats, ir taip pat jungtis su būdvardžiais, apibūdinančiais įvairias daiktų savybes, procesus ar faktus. Тuo remiantis galima teigti, kad konstrukcija [įvardis+Praed] apima skirtingus modelius, kurių semantinė struktūra priklauso nuo įvardžio reikšmės. Dėl šios priežasties įvardžio tai junglumas su būdvardžiais turi būti nagrinėjamas atskirai nuo kitų įvardžių. Скоріше, įvardžio tai semantinės funkcinės ypatybės nulemia jo gebėjimą atlikti jungiamąją funkciją tarp subjekto ir predikato. Šiame kontekste modelis Viskas+Praed gali būti laikomas specialiu atveju, kai įvardis viskas žymi visumą, o predikatas apibūdina jos būseną ar veiksmą. Tuo pačiu įvardžio tai vartojimas leidžia perteikti konkretesnį ar apibendrintą turinį, priklausomai nuo konteksto. Tiksliau, konstrukcijos su įvardžiu tai pasižymi platesne semantine įvairove ir gali būti vartojamos tiek bendrosioms, tiek konkrečioms reikšmėms išreikšti. Todėl modelio [įvardis+Praed] analizė turi atsižvelgti į įvardžio semantinį savitumą ir jo sąveiką su predikatu. Toks požiūris leidžia tiksliau aprašyti lietuvių kalbos įvardžių vartojimą ir jų vaidmenį sakinio struktūroje. Viskas + Praed ir To + Praed. Zatem rozróżnia się 10 podstawowe modele zdań z predykatywnysu mi neg. b. formami. 4.4. Formy neg. b. łączą się niemal bez ograniczeń z celownikiem su rzeczownika, jednak z komunikacyjnego punktu widzenia samodzielne zdanie tworzą jedynie formy neg. b. oznaczające stan, połączenia z celownikiem rzeczownika oznaczającego istotę żywą: Jest mi wesoło. Dziecku jest przyjemnie. Ojcu jest źle. Dziewczynce jest smutno. Inne struktury dwuczłonowe108 Nisa + Praed pod względem komunikacyjnym nie tworzą samodzielnego zdania. Na przykład po użyciu bez kontekstu zdania Man gražu „Jest mi pięknie” od razu pojawia się pytanie Kas gražu? „Co jest piękne?” albo Man gilu —Kas|Kur gilu? „Gdzie|Co jest głębokie?” Zatem celownik w tych zdaniach pełni nie funkcję posiadacza cechy predykatywnej (podmiotu), lecz inne funkcje semantyczne: podmiotu oceniającego (Man gražu „Jest mi pięknie”), członu modalnego (Man pavojinga „Jest mi niebezpiecznie”), kryterium oceny (Man gilu „Jest mi głęboko”), podmiotu postrzegającego (Man aišku „Jest dla mnie jasne”). 4.5. Typowe znaczenie modeli Ng,,+ Praed — ilościowa charakterystyka podmiotu: Ramybės maža „Spokoju jest mało”. Darbo apstu. „Pracy jest pod dostatkiem”. Śniegu głęboko. Ludzi mało. Majątku dużo. Jednak nie każdy neg. zestawienie w formie b. z dopełniaczem ma znaczenie ilościowe. Dopełniaczem może być wyrażony drugi (komplementarny) człon dwuwalencyjnej neg. człon w formie b.: Strasznie wilka. Warte wysiłku. Takie występujące w tekstach zdania nie tworzą odrębnego modelu, ponieważ są albo komunikacyjnie niesamodzielne (nie ma w nich podmiotu): Neverta tavo ašarų —Co nie jest warte twoich łez? albo oznaczają stan osoby nieokreślonej i przyczynę, która go wywołała, dlatego też powinny być uznawane za warianty modelu Ng, + Praed, 4.6. Typowe znaczenie modelu zdań N,,./Adv,,.+ Praed — miejsce i jego charakterystyka. Model ten tworzą wszystkie neg. b. formy oznaczające zarówno cechy przyrodzone, jak i nabyte, które można przypisać konkretnemu przedmiotowi: Przy brzegu jest głęboko. W domu jest ciepło. Wokół jest zielono. W mieście jest pięknie. Neg. b. formy, które oznaczają wyłącznie cechy przypisywane procesowi lub faktowi, w połączeniu z lokatywem nie tworzą pełnego zdania: Przy brzegu niebezpiecznie — Co jest niebezpieczne? Kąpać się? Bawić się? Takimi przymiotnikami są beznadziejnie, trudno, głupio, celowo i t. d. 4.7. Chociaż neg. b. formy szeroko łączą się z bezokolicznikiem, jednak istnieją także ograniczenia i nie każde takie połączenie tworzy pełne zdanie. Z bezokolicznikiem nie łączą się: a) nie. b. formy wyrażające cechy konkretnych przedmiotów, postrzegane jako istniejące obiektywnie i niezmieniające się pod wpływem subiektywnego postrzegania, takie jak kolor, kształt itp. ; b) nie. b. formy mogące oceniać tylko fakty (sytuacje), ale nie poszczególne procesy, np.: dziwne, znaczące, znamienne, oczywiste, roztropne, domyślne itp. Nie. b. formy wyrażające subiektywnie postrzegane przyrodzone cechy przedmiotów nie tworzą z bezokolicznikiem zdania pełnoznacznego (Nelygu rašyti — "Kur nelygu rašyti?" [Nie wiadomo, gdzie pisać?]) lub reprezentują rozszerzone warianty modeli niepodmiotowych, w których bezokolicznik oznacza kryterium oceny (Tamsu rašyti. Ankstoka keltis. Vėlu mokytis [Ciemno jest pisać. Trochę za wcześnie wstawać. Późno się uczyć]), 169 Model Inf+ Praed tworzą tylko nie. o znaczeniu oceniającym b. formy (Priekaistauti negarbinga. Meilikauti negražu [Donosić jest niehonorowo. Pochlebiać jest nieładnie]) i nie. b. formy oznaczające stan, które w połączeniu z bezokolicznikiem nabierają semu wartościującego (Czytać jest ciekawie. Jeździć jest wesoło). 4.8. W zdaniach Naturalne jest, że młodzi nie zadowalają się tradycyjnymi środkami. Ciekawe, dlaczego aktorka wybiera taką rolę. Ważne jest, co miał na myśli zdanie podrzędne jest neg. b. formy podmiot, tj. oznacza on fakt, oceniany neg. b. formą wyrażaną cechą. 4.9. Chociaż składniowe struktury Owoce są zdrowe; Ser jest smaczny komponenty nie są gramatycznie uzgodnione, są one w pełni samodzielnymi jednostkami komunikacyjnymi, dlatego należy je uważać za zdania. Brak uzgodnienia między ich podmiotem a predykatem sygnalizuje szczególną semantykę takich zdań, mianowicie: neg. b. cecha wyrażona formą przypisywana jest nie konkretnemu przedmiotowi, który oznacza rzeczownik, lecz faktowi istnienia przedmiotu lub pewnemu domniemanemu działaniu związanemu z tym przedmiotem itd. Jeśli nie można domyślić się działania, któremu można by przypisać cechę, zdanie jest niezrozumiałe, por.: : Zadania trudno (tzn. trudno rozwiązywać zadania) i Grzyby trudno (Co jest trudne? Trawić grzyby? Zbierać? Czyścić?- ). Zatem model Nn + Praed ma strukturę semantyczną zbliżoną do struktury semantycznej Inf+ Praed, dlatego modele te uznajemy za synonimiczne. Do tej samej grupy modeli synonimicznych należy również prepN + Praed: Z chlebem trudno. 5. Zatem wyróżniamy 1 model jednoargumentowy i 9 modeli dwuargumentowych zdań, które uznajemy za podstawowe modele zdań z predykatywnymi neg. b. formami, ponieważ są to minimalne komunikacyjnie pełnowartościowe zdania, które mają charakterystyczną strukturę semantyczną i żadnym sposobem derywacji su składniowej nie są wyprowadzane z innych struktur ani b. formami, przeciwnie, same są podstawą tworzenia innych su struktur ani b. formami podstawę derywacyjną. GŁÓWNE MODELE ZDAŃ Z PREDYKATYWNYMI FORMAMI NIEOSOBOWYMI PRZYMIOTNIKA Pe31oMe W niniejszym artykule przez model zdania rozumie się minimalne, wystarczające predykatywne połączenie wzajemnie uwarunkowanych komponentów, tworzące jednostkę komunikacyjną z określonym typowym znaczeniem. Mcxons u3 3TOro YcTaHaBJIHBAeTCH 10 OcHOBHBIX MojeJieil IpE/UIOXKEHHH C IpeMKAaTHBHBIMH HepOJIOBLIMH (dopMamu IrpujiaraTeJIbHOTO B COBPEMEHHOM JIMTOBCKOM 5135IKe, YCTAHOBJIEHHBIE MOJIEJIH PAaCCMATPHBAIOTCH Kak OCHOBA JUTS JAaJIbHEHIero M3y4eHus rpaMMAaTHYecKoi, OyYKHKIMOHAJILHOK H CEMAaHTHYECKOH IIpHDpOJIbI HEDOJIOBLIX (OPM JIMTOBCKOrO IPHIIAraTe/bHOrO.