Nauji dvikamieniai asmenvardžiai 1991–2010 m. Lietuvos vardyne

82 Acta Linguistica Lithuanica LXXIII DAIVA SINKEVIČIŪTĖ Vilniaus universitetas Orientação de pesquisas acadêmicas: onomastika. NAUJI BIIKAMIENII ASMENVARDŽIAI 19912010 M. LIETUVOS VARDYNE New Compound Proper Names of the Period 1991–2010 in the Lithuanian Onomasticon ANOTACIA Pristatant novos dvikamienius nomes pessoais, dotos LR cidadãos, nascidos 19912010 m., aborda-se um modo de renovação vardyno Lituães pastaraisiais dezmečiais. Investigando constatou-se que formando dvikamienius nomes com os habituais kamienais junta-se novos dėmenys, surgidas de apeliatyvų (or apeliatyvinės kilmės vardų), dvikamienių asmenvardžių trumpinių ou svetimkilmių vardų, que são freqüentíssimas pamatai. Eles mostram que se formando o nome kamien ao seu palavra baseio o significado não é importante. Assim mesmo apacentou e de dois novos kamienos constituídos nomes, que confirmaram nomes pessoais com um novo kamienu polinkius de criação. Dos tirtos nomes saiucha que a principal razão formarse ao novoam nomes dėmeniu é ele contendo nome pessoal de grinomidade ou freqüência, isso apendeu e habituastos kamienos atranca em novos nomes. Freqüentíssimo fundamento kamienos é o primeiro skiemuo e primeiro do segundo skiemens priebalsis, o que indica que a parte da palavra tampant kamienu mais importante sua significativa parte começo, geralmente transzengianti skiemens limite. ESMINIAI VOODŽIAI: pessoalvardis, novoasis dvikamienis nomeas, apeliativos, trumpinys, estranimas origem nomeas. ANNOTATION By presenting new compound personal names given to Lithuanian citizens born in the period 19912010, the article discusses one of the ways used to update the Lithuanian stock of proper names in the recent decades. O estudo revelou que compound proper names are created by combining commonplace stems with new components which mostly originate from appellatives (or names of appellative origin), hypocoristic compound personal names or foreign names which are the most common base words. They show that the meaning of the base word is not Artigos Articles 83 / Nauji dvikamieniai asmenvardžiai 1991–2010 m. Lietuvos vardyne important in the formation of the stem of a proper name. There are also proper names composed of two new stems, which testify the tendency to or frequency of the personal create personal names with a single new stem. The proper names under analysis make it clear that the main reason behind the creation of a new name component is the popularity name which has it; it was also supported by the selection of traditional stems for the creation of new proper names. The most common base of stems is the first syllable and the first consonant of the second syllable, which shows that as the part of the word is turning into a stem, the beginning, being its most important meaningful part, usually surpasses the limits of the syllable. ristic, foreign origin name. KEYWORDS: Personal name, new compound proper name, appellative, hypoco1. 1. ĮVADAS Asmenvardžių pesquisas mostram que desde 1991 s. intensivamente renovado o vardyn Lituano (Maciejauskienė 1998; Sinkevičiūtė 2011; Sinkevičiūtė, Griniūtė 2014). Como e em outros países, assim e na Lituânia ocorre mudanças: criam-se novos nomes, de outras línguas adoptam-se nomes pessoais de origem estranha e suas variantes, remodelbami nomes habituais, recaraisiais anos dando-se mais do que anteriormente aos filhos lituanos (Sinkevičiūtė, Griniūtė 2014). Outra parte novos nomes são raros resultados de individualidade criativa, portanto para determinar, como e por que eles criar, é preciso procurar seus criadores, o que todavia é dificilmente realizável. Um de tais criurtos nomes são novos dvikamieniais personagens, cujos dėmenimis tornaram-se diferentes leksemos de tė 2011). Nors Vitalija Maciejauskienė (1998: 39–40) dėl hibridinės darybos vardus, padarytus sujungus savos ir svetimos kilmės dėmenis, vertina neigiaorigem (Maciejauskienė 1998; Sinkevičiūmai, mas os distinguindo comenta a dėmenos, pelos quais tornou-se estranimas origins nomes curtiniai, suas partes, kilmę. Assim confirma-se que ultimamente XX a. década na Lituânia existe novos dvikamienios nomes, cujo inventório não é baigtinis. A partir de 20072010 m. começarem a dar aos filhos novos nomes ver, que dvikamienhos personagens constituem-se não só sumindo convencionais kamienus com estranhas origem de nomes de partes, suas abreviativas, mas novos vestimenim tornam apeliativos, suas origem de nomes de começoõs, pabaigõs partes (Sinkevičiūtė 2011: 219220). Assim, a criação de novos dvikamienios personagens não só é parte da permanente renovação do sobrenome dos últimos anos, mas akivaizdus e processo universotinidade: novos nomes de dėmenimis torna-se constantemente apeliatyvinė e tikrinė leksika. Dos novos 2007 2010 m. dvikamienios nomes pode-se notar que seus dėmenimis muitas vezes torna DAIVA SINKEVIČIŪTĖ 84 Acta Linguistica Lithuanica LXXIII populares em Lituânia ou em algumas diferentes personagens repetidas partes de nomes. Com base naquilo siekta identificar primeiros dviem independentes Lituânia de decamações de vifações começėtus usar novos dvikamienius nomes e discutir seus dėmenis. Emprestando este objetivo querida: de acordo onomastica a literatura exlyškinti, como criar novos lituãos dvikamieniai nomes ankstesniais amiais, distinguir dvikamienias nomes de grupos de acordo seus novos kamienus e unsakitar seus raidos dėsningumus além determinar, como e quais habituais kamienai são usados em novos dvikamieniuos nomes. Distirstant personalvardžius usaotasi Kazio Kuzavinio e Bronio Savukyno nomes Lituães de origem vocínio (2003, posteriormente LVKŽ), Aleksandro Vanago tuvių pavardžių žodynu (1985–1989, toliau – LPŽ) ir tikrintas Zigmo ZinkeLievičiaus (2008: 73169) dvikamienių vardų kamienų sąvadas. O nome para a investigação traído então, quando dele não fixou estas fontes, e pelo menos um LVKŽ, LPŽ dvikamieniuose onimuose ar Z. Zinkevičiaus kamienų sąvade. Tokie asmenvardžiai laikyti naujaisiais dvikamieniais vardais. Taip pat svetainėje seu dėmen não foi www.vardai.vlkk.lt verificada, ou excluído novo kamieno derinys com o habituu nãoudarė nome de anos anteriores, taí o sobrenome aptariam só nustačius, que primeira vez lhe intitulada 19912010 m. Kamienas, que são LVKŽ, LPŽ minimentos dvikamieniuose onimuose, chamados habituais, como e de eles compostos dvikamieniai nomesda, pois são de sua origem e já funcionajá lietuvių vardyne. Com os habituais dėmenimis novos nomes formandoem até agora fontes não fixsuot kamienai condicionalmente chamados novos, pois deles podia pasitaikyti e dvikamieniuese nomes, dadas antes do que 1991 m. Prê novos dėmenų neskirti изkreipti kamienų variantes, pois eles não são autentiški, mas susidarem por causa tarminių peculiaridades, surgidas por causa da escrita riktas. Identificando novos dėmenis confronta-se com problema devido kamienos velhos, porque alguns novos considerados dėmenis coincidpo com Z. Zinkevičiaus sąvado kamienais, tyrėjo consideradais convencionais. Portanto quando apareceu que mencionado sąvade kamienas distinguido nemotivuotai turinčių asmenvardžių kilmės (Sinkevičiūtė 2010: 147–148), buvo teiktas kitas geralmente por causa suposta outraquia aqueles kamienus nomes origem explicação, e kamienas considerado novo. Asmenmenjías em grupos dividem-se segundo novos kamienus e distinguem-se ambos seus dėmenis. À acostumado considerado kamieno fornecido o o possuindo dvikamienis onimas de LVKŽ, LPŽ ou Z. Zinkevičiaus sąvado. A origem dos naujos dėmenos esclarece-se indicando seus fundamentos apeliativos ou LVKŽ fixsuotos nomes. Nesses casos, quando novo dėmen de origem não foi possível basear LVKŽ nomes pessoais, fornecer nomes e de outras fontes, indicando-os no texto. Pelo mesmo kamien por se repetir em outros personagens apresenta-se referência com indicikle de nome, que pela Artigos Articles 85 / Nauji dvikamieniai asmenvardžiai 1991–2010 m. Lietuvos vardyne primeira vez menciona em seu grupo, com o objetivo expriminti pasikartojančius kamienus. Novos nomes sukirčiuoti com base structuralmente parecidos lituãos nomes pessoais polinkias de kirčiação, em isolados casos fornecer kirčiação variantes. Material de pesquisa 2006 m. obtido de Gyventojų registro serviço do junto LR Ministério dos Assuntos Internos (toliau Registras) intermediinincaujant à Estadoybinei lietuvių kalbos komisijai e preendyta anos vėlesnių vardais. Kelianarius inseridijimos tratando como separiros, reviuitada mais de 23 milhares de nomes, dos quais como unidades separadas selecionada 100 investigativos nomes pessoais 19912010 m. nascidos cidadãos LR dados novos rodo, kiek vardų duota vaikams tiriamuoju laiku. Sudėtinių įvardijimų nariai dvikamieniai nomes. Pristatando sobrenomes por novo unitário pessoal, fornecido do Registro, escreve-se número, que também fornecer como unitários nomes. Toda a estatística dos nomes investigativos e básicos vê-se no site www.vardai.vlkk.lt. 2. NAUJI ANKSTESNI ETERNI LIETUVI DVIKAMIENIAI ASMENVARDŽIAI Na literatura onomastica afirma-se que muitos lituanos dvikamienios nomes alcançam tempos de baltos comunrystés, e sua antiguma remia personvardžių, suas kamienų correspondemens outras baltas nações antroponimijoje (Zinkevičius 1977: 228; 2008: 7172). Além desses nomes pessoais, há e novos de nomes bikamienios com os seus kamienus de origem, cujos dėmenos surgiram perdarius existojanços kamienus ou novos dėmenimis tornados apeliativos (Zinkevičius 2008: 181190). Assim, nomes pessoais lituãos não diferem de outros povos nomes […] semelhantes mudanças realizavam e de outras línguas nomes; acrescenta, que novos nomes dos kamienais em outras línguas tapavam e seus curtiniai (plg. Bach 1952: 131; Superanskaja 1988: 8). Com base em sobrenomes lituanos Z. Zinkevičius (2005: 4647; 2008: 484 486) estabeleceu que na Lituânia há svetimkilmius kamienus turinčių dvikamienių asmenvardžių, que surgiram nomes cristãoskiem ėmus brautis into senąją sua origem kamienų sistemą. Assim dvikamienias nomes de kamienas renovação estranimas elementos de origem é um velho reiškinys, ocorręs ainda antes começando a rastis lituãos pavardėms. V. Maciejauskienės (1973: 177179) realizada uma análise dos históricos onimentos confirmou que e formando pavilhões na Lituânia radosi novos dūriais com cristãos dos nomes, seus trunpios e apeliativos originais kamienais bem como nomes pessoais, contendo krik abuštavardinius dėmenis. Esses nomes de kamienais tornavam-se variados estranimkilmiais nomes pessoais, e dūrinos, cujos kamienai krikštavardžiai, freqüentes e vokiečių vardyne (Maciejauskienė 1973: 177178, com literatura). Isso apoia um facto universalmente conhecido, que a inclusão de novas dėmenas em nomes é DAIVA SINKEVIČIŪTĖ 86 Acta Linguistica Lithuanica LXXIII universalus reiškinys, būdingas ir kitoms kalboms, akivaizdžiai vykęs formuojantis Lituânia pavardėms. Assim, novas composições de nomes, observado no fim do XX a. e início do XXI a. filhos vardyne, é uma taissa de renovação de dvikamienios nomes pessoais ocorrido ankstesniais amiais. Os sobrenomes recém-criados são sudurtiniai nomes, kuriais plečiamas vardynas. Atrodo, kad nauji vardai buvo kurti visą XX a., bet kol kas jų negalima pristatyti dėl ištirtumo stokos. 3. NAUJI APELIATYVINS KILMS KAMIEN ASMENVARDŽIAI Vieni novos nomes de são nomes pessoais com apeliatyvinės kilmės dėmenis, cujo fundamento lietuvių kalbos apeliatyvai, também lietuviški apeliatyvinės kilmės vardai ou šių žodžių prãdžios. Uma vez que a base de nomes de origem apeliativesa é a mesma bendrinha leksika, é eles terintys nomes fornecer juntos, porque geralmente difícil separar, o que é novo dėmens base apeliatives ou apeliatyvinesa nome de origem. Ao separar dėmenis verifica-se se o novo considerado kamienas coincide com o apeliativinho fundamento, e na outra parte do nome que o contém fixos os kamienas habituais. Quando com apeliativinho fundamento coincapês kamienas do habitual dėmens se quebrasse um ou dois soares, ele considerado novo, pois acha-se que razão trocar a habitual kamiená sua semelhança em apeliatyvą ou seu nome de origem. Alguns apelativos kamienus novos dėmenos listache mini Z. Zinkevičius (2008: 181190). Šių dėmenų personalônžiai ao estudo traukti então, quando apeliativinio kamieno derinys com habitutu nãoisicurtado deste Z. Zinkevičiaus nomes da lista. d 1: com kamienais de origem apeliativena: Aũksvaidė auks- (< áuksas, Aũksė) e vaid- (plg. Dóvaidė), Taigi 1991–2010 m. vaikų vardyne rasti šie nauji dvikamieniai asmenvarAũsmantė aus- (< áusti, Austja)1 e mant- (plg. Daũmantė), Aũsvydė 1: aus- (žr. Aũsmantė↑)2 e vyd- (plg. Avydė), Divilas die 1: <- diev-damas (di-vas) e vil- (plgẽ Dóvilas), 1 Zigmas Zinkevičius (2008: 75)): diviria kamieną aus remis avd. Aũsmanas, que provavelmente não é um nome dvikamienis lituanos, como ele pensa, mas de língua vokiečių emprestado nome pessoal, fixado lituãos pavardėje, por causa de sua estrutura e forma semelhança a outros nomes pessoais de origem vokiška (LPŽ I 140). Portanto dėmuo ausnelaikytas ao habituutu kamienu de nomes pessoais. 2 Esse nome kamienas ausgali ser esckeipto de auš-, plg. Aũšvydė. Straipsniai / Articles 87 Nauji dvikamieniai asmenvardžiai 1991–2010 m. Lietuvos vardyne Dó 2:veidé do- (plg. Dóvilé) e do- (< véidas)3, Dóvildas 2: do- (plg. Dómantas) e vild- (< vildti ‘dúvilsti, vlditi ‘ Gaviesinti, aušinti, viloti ‘linguti, kibilduoti‘, também angl. wild- ‘lauk‘) Gaũtvidas gaut- (mantá gáuti)7 e mid- (plg. Vdmantas) Džiaugsminà 1: džiaugs- < džiaugsm- (< džiaũgsmas) ir min- (plg. Eidminà), Džiãvaldas 1: džia- (< džiãzas)5 ir vald- (plg. Dóvaldas), Džigmantas 1: džig- (< džigtas) ir mant- (plg. Daũmantas)6, Giedvtás Giedvilas gied- (plg. Gieddrá, Gieddrá, giedóti)9 e vil- (plg. Dóminė), Jausmlė jaus- (smūsti) e Jausmėjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjausjaus. Rãstautas, sr. Zinkevičius 2008: 129) e vild- (žr. Dóvildas↑), Rùtautė 1: ru- < rū- < rūt- (< rūta, Rūtà) e taut- (plg. Gýtautė), Rùtvydas 1: rut- < rūt- (< rūta, Rūtà, também Rūtẽnis) e vyd- (plg. Avydas), 3 Z. Zinkevičiaus (2008: 158) excluídos dos caminhos não foram passados, pois os nomes pessoais com tyrgrei foram passados de formas turquesas mais tarde e passados (Sinkevičiūtė 2014: 164). Devido to avd. Dóveidê semelhança com lie. véidas não há secundinis. Esse nado kamienas veidgali ser esfigurado e de vaid-, plg. Dóvaidê. 4 Este nomo kamienas vildgali ser esfigurado de vilt-, plg. Dóviltas. 5 Dêemo dêgalėjo ser peremptor e do R. Banionio filme Vaikai de um Americano hotel, criado 1990 m. e rudiito Lituânia atgimimo tempo, principal herojaus pravardės Džãgeris. 6 Este nomeá talvez pode ser interpretado como resultado da eufemização, quandož mudista/dž/, plg. v / /. Žigmant, por causa anglakalbėse países freqüno v. Džesonas influência. No entanto, tal posição duvida, porque Džesonas é raro nome lituano, e perdirbtasis v. Žigmantas é universalmente utilizado e nu, porque é grafinis kamieno gaudvariante populiaraus v. Žygmantas riktas bei gerokai retesnis vardas v. Žygmantas atžvilgiu. 7 Antrojo dėmens pozicijoje Z. Zinkevičiaus (2008: 90) išskirtas gautnelaikytas įprastu kamie- (Sinkevičiūtė 2013: 121123). Este nomo kamienas gautgali ser esfigurado e de gaud-, plg. Gaũdvydas. 9 Z. Zinkevičiaus (2008: 93) distinguido kamienas giednelaikytas àbustu, pois é grafinis gedvariant 8 Nors LVKŽ nėra dvikamienių vardų su antruoju kamienu vid-, bet greičiausiai vidir vydkaitaliojasi ir antrajame kamiene, kaip ir pirmajame kamiene. (Sinkevičiūtė 2009: 348349), embora pesquisador e spėja, que giedgalėjo surgira de geddėl lenkų influence of the language. Esse nome kamienas giedgali ser esfigurado e de ged-, plg. Gẽdvilė. 10 Kamieną jurpatikimiau kildinti de jūr-, e não sieti com abreviinho Jùras, por causa do nome Jūrãtė popularidade. DAIVA SINKEVIČIŪTĖ 88 Acta Linguistica Lithuanica LXXIII Tesmantas 1: teis- (< teisùs, Teisùtis) e mant- (žr. Džigmantas↑), Ugmlė 1: ug- (< ugns, gnė) e mil- (žr. Jausmlė↑), Váitvildas 1: ža vait- (plg. Váitkantas) e vild- (žr. Dóvildas↑), Žaismintà žais 1:- (< stià) e mint- (plg. Armintà)11. Pelo meio apeliativos kamienos nomes fixarot por vez, porém outros foram e de vários nomes diferentes de dėmenos, e formaram pasikartojančius combininius com os habituais kamienais. Tokie kamienai são aus-, jaus-, ras-, rutir vild-. Por causa de seus sequerimento mantena, que esses dėmenos já tornam permanentes novas divisões de nomes. Mais freqüentemente apeliativias dėmenys são os primeiros kamienay, taigi novos nomes desta grupo mais freqüentemente começados apeliativiais kamienais. Todos apeliativio kamienai surgido de palavras começo. Įprčiausias padas, Lokmantas, Rùtautė, Rùtvydas, Tesmantas, Ugmlė, Žaismintà) ou fechadoasis (žr. Aũksvaidė, matas – pirmasis skiemuo, kuris yra atvirasis (žr. Aũsmantė, Aũsvydė, Diẽvilas, Dóveidė, Džigmantas, Gaũtvidas, Giedvlė, Jausmlė, Jausminà, Jùrmantė, LtviDóvildas, Džiaugsminà, Ráivildas, Rãsvildas, Váitvildas), e antrojo skiemens pirmas priebalsis. Isso indica que criando apelativinos kamienus significativa parte peržengia primeiro skiemenį e nepriklauso nuo skiemens fechamento. Atvejai, quando kamienas é o começo da palavra, não coincidusa com significmine pamato parte šaknimi (žr. Džiãvaldas, Džigmantas, Giedvlė, Ugmlė), encoraja a pensar, que apeliativams tampant kamienais mais importante é primeirojo skiemensė inicial e medialė. Aconteceu casos em que à nova primeira apelativão kamien foi adicionado tal habitual segundo kamien, cujo começo coincidiu com o primeiro kamien finalės último priebalsiu (plg. Diẽvilas, Džiaugsminà, Rùtautė). Então sudapriebalsį. rant naujus vardus įprasti antrieji kamienai kartais renkami ir pagal jų pradžios Apeliatyvinês origem nomes pessoais, com cujos começo cotapo novos kamienai, são amplamente utilizados, isso nomes Aũksė, Austja, Giẽdrė, Jūrãtė, Rūtà, gnė. Isso indica que surgindo novos kamienems importante eles contendo nomes popularidade. Do apeliativos dėmenos vê-se que mais freqüentemente deles base torna-se com emoções (džiaugs-, jaus-), animais e vegalais (lok-, ru-, rut-), objetos da natureza, reiškiniais (jū-, jur-, ugmais ou residuais humanos veiks (aus-, gaut-, žais-) 11 Pode-se spėti que este nascimento de um nome letuvês podia vir associastiivamente perdir um nome de países estrangeiros Jasmine (DFN-173, também ver também na Lituânia), cujo nome de cidadão LR Jasmine é Dazminà, 23minà, Žasminà, etc.). No entanto, devido ao fato de que mencionados v. Jasmine correspondimenis LR cidadãos vardyne liga comuns bruožas parte deles são nelietuvių (dažnai romų) ou nãouroditas nacionalidade filhos personavardzii, tais minties abandonada, porque normalmente duodant mintà nesietas e com a Rússia popdainininkės Lietuvoje gimusiems lietuviams vardus tokių asociacijų vengiama. Dėl šios priežastis v. ŽaisŽasmin sceniniu slapyvardžiu. Artigos Articles 89 / Nauji dvikamieniai asmenvardžiai 1991–2010 m. Lietuvos vardyne relacionada léxica. Oiti kamienai são diversas semânticas, o que reflete individualias circunstâncias de criação dos nomes. 4. NAUJI TRUMPINI KILMS KAMIEN ASMENVARDŽIAI Nova dėjaismenimis torna-se e trumpiniai, kilę de convenastus kamienus contendo Lithuanian dvikamienių vardų. Estas origem kamienus pode distinguir-se, quando novo dėmento não coincide com a fronteira kamien: seu fundamento é o primeiro kamienas e do segundo começo, também kamieno começõs (inicialė ir medialė) ou seu pabaigõs (medialė e finalė) parte. Tirtų personvardžių trumpinių kilmės dėmenų fundamento é o primeiro kamienas e do segundo começo, e outro pamato kamienų 19912010 m. vardyne nepasitaikė. Muitos mencionado pamato nomes pessoais são lituãos nomes e pavardés. Por isso apresentando deste grupo personalônžius e abordando dėmenų kilmę de LVKŽ primeiro fornecido brevinys e ainda seu fundamento dvikamienis nome. dzes com Taigi 1991–2010 m. vaikų vardyne rasti šie nauji dvikamieniai asmenvartrunhais de origem curtinhos: Amingas 1: ar- (plg. Avydas) e ming- (< Mngas, Mngaudas)12, Eikvlė eik- (< Ekė, Ekantė) e vil- (plg. Dóvilė), Emindas 2: er- (plg. p. Evydas) e mind- (vd Mndas, Mndaugas), Geitvlė 1: geit- (< Getst, Ktautė) e vil- (žr Eikvlė↑), Jóhė K- (plg. Jómantė) e vaig- (Káilė), Kálstėkėkėkėkė- (Kálstėkėkė, Ktėkėkėkė, Ktėkėkėkėkė) e K-kėkėkėkėkėkė. Jógailė), Kestminà 1: kest- < kęst- (žr. Kęstgáilė↑) e min- (plg. Eidminà), Mndvidas (1): mind- (žr. Emindas↑) e vid- (plg. Vdmantas)14, Trumpiniai origem kamienus turintys damienvik são nomes pessoais raros, provavelmente por isso curtos como fundamentos separados e anteriormente Mndvydė 1: mind- (žr. Emindas↑) ir vyd- (plg. Avydė), Vamindas 1: vai- (plg. Vagaudas) ir mind- (žr. Emindas↑). não foram destinados. 12 Kamienas minggali ser associado com v. Domngas (especialmente devido à pozicinio coincidência com seu baigmeniu), mas este nome lietuvių vardyne é raro, começado a usar desde XX a. fim, ou com pvd. Mngas, conhecida por NBA com sucesso jogtyniavussio cine basqueteiro Jao Mingo pavardés. 13 Embora Z. Zinkevičius (2008: 86) kamieną erlaiko savarankišku, porém devido à posição ele confiimiei considerar kamieno arvariantu (LPŽ I 581). Assim mesmo kamienas ergalėjo aparecer-se e de v. Ernèstas, Èrvinas começos. 14 Devido kamieno vidžr. 8 iznašą. DAIVA SINKEVIČIŪTĖ 90 Acta Linguistica Lithuanica LXXIII Aptartos nomes de origem curtíns vestimenys quanto mais freqüentamente está primeiro no kamien posição, taigi jais mais tendstama começar novos dvikamienius nomes. Dėmenys kęst-, mindkartojosi nomes, o que indica que eles tornam permanentais personvržių dėmenimis. Nos novos nomes dėmenys kęst-, mindgreičiausiai plito por avd. Kęstùtis, Mndaugas populiaridade. Assim novos nomes com trunpios de origem kamienais formar-se e plisti tem influência aqueles kamienus contendo nomes vartojamumas. Todos os novos trunpinhos de origem kamienai surgiram de dvikamienias nomes de início e superaio fundamentos dvikamienias nomes do primeirojo skiemens (ir kamieno) limite. Assim se formando curtinhos de origem kamienams importante é glasos derinys até outro skiemens balsinės parte. 5. NAUJI LETIMKILMI NAME KAMIEN ASMENVARDŽIAI Ainda outros novos nomes têm kamienus, surgidos de estrangeiras origem nomes pessoais. Šių kamienų fundamento estranimas origens nomes, seus curtiniai ou destes palavras prãdžios. Apareceu e nomes pessoais, contendo vestimenis, pelos quais tornaram-se baigmenys de nomes de origem estranimas. Aiškinando de nomes começo de ocorridos dėmenos kelmę indicam-se suas fundamenta palavras os nomes oficiais e seus shortiniai. Svetimkilmiams kamienams sutapus com LVKŽ fornecidos na Lituânia com os mais difundidos curtiniais, tapusiais savarankiškais nomes, seus oficialieji nomes neteikti, se eles foram raros. Prês novas dėmenas indicar apenas os nomes oficiais então, quando se acha que seus curtiniai não está paplitę ou estruturalmente não atendejo novo kamieno. Aiškinando de nomes finais surgidos dėmenos kilmę indicam-se menėtą baigmenį turintys nomes de estranimas origem. Kai dėmenį pode sieti e com kį patį dėmenį turinčio svetimos kilmės asmenvardžio pradžia ar jo trumpiniu, estranimas origem nome baigmeniu, e com toteikti ambos fundatai. Taigi 1991–2010 m. vaikų vardyne rasti šie nauji dvikamieniai asmenvardžiai com estrangeira origem nomes kamienais: Admantė 1: ad- (< Adà, Adèlė) e mant- (plg. Daũmantė), Agmlė 2: ag- (< Ãgnė, também Agà, Ãgė) e mil- (plg. Dómilė), minir rai-, e outros por uma vez. Isso provavelmente explicaintina pelo que esses Artigos Articles / 97 Nauji dvikamieniai asmenvardžiai 1991–2010 m. Lietuvos vardyne primeiros kamienas não são tão frequentemente como os segundos cartojasi e nos habituais dvikamieniues nomes. Os primeiros comuns nomes dos kamienas podem ser dvinarês, trinarês e keturnarês estrutura, cujas últimas são raras. Da freqüências dvinarias e trinarias kamienas vê-se que os segundos pribalsiais prasided novos vestimenos juntavam e a abertos, e a fechados primeiros kamienas; taigi ao habitual kamien para passando a novos nomes é importante manter a sua unitàzidade. 8. APIBDRINIMAS 19912010 m. Os nomes dos filhos lituanos mostram de históricos nomes pessoais observada uma invasão de novos dėmenos em lituães dvikamienius nomes, e essas novas nomes criação consideritinas taissa de renovação de nomes dvikamienios de séculos anteriores. Novos dėmenys geralmente são nomes de origem estranima, rečiau apeliatyvai ou dvikamienių asmenvardžių trumpiniai. Toks freqüência de fundos svetimkilmių indica, que criando nomes seu dėmenos significado não é importante. Dalismenos cartojosi em diferentes nomes e por su tais pačiais įprastais kamienais. Dėl to manoma, kad šie dėmenys tapo nuolavárias vezes foram unidos por tinem novas dvikamienias nomes de dalimis. Estes kamienos são apeliativos (aus-, jaus-, jor-, ras-, rut-, vild-), curtos de origem (kęst-, mind-) e svetimkilmiai (ag-, ak-, ed-, eg-, el-, jus just-, kris-, kristvita-, mat-, red-, simbei -estas, -gridas, -landas, -mandas, -(s)). A partir deles vê-se que a principal condição novoam kamienui formar-se é ele contendo nomes pessoais gnomos, excepto jaus-, vild-, parece, plitusius por causa apeliativos semântica. Novos dėmenys mais freqüentemente são os primeiros dvikamienios nomes dos kamienai. Habituais o seu fundamento é abertás ou fechados primeiro skiemuo e pirmas do segundo skiemens priebalsis. Assim novos nomes de começo dėmenimis geralmente tornam aquelas partes dos fundamentos, que perjumengam o primeiro skiemenį, e novo dėmen estrutura nepriklauso do fundamento palavra primeiro skiemens fechamento. Os abertos primeiros novos kamienai indicam que em dvikamienio nome pessoal perimant pamato o começo a mais importante sua parte é primeirojo skiemens inicialė e medialė. Retesni nauji antrieji dėmenys dvejopi: kilę iš žodžių pradžios ar других имений baigmenų. Desde palavras inicialmente surgidas os segundos dėmenys geralmente são do mesmo pamato, como e os primeiros. De outros nomes de baigmenos kilê dėmenys ocupa apenas segundo do dėmen posições e eles geralmente torna baigmenys de nomes de origem estranimas. No entanto, tal base tornada de dvikamienio nome parte -autas confirmou, que surgindo novoam dėmeni importante ele contendo nomes pessoais gnomosidade, e nomes origem e seus fundos significado não importante. DAIVA SINKEVIČIŪTĖ 98 Acta Linguistica Lithuanica LXXIII Kuriant asmenvardžius įprasti kamienai, dažniau esantys antraisiais dėmenimis, às vezes combinar à novos primeiros dėmenos: ver de novo do primeiro dėmen finalês, coincidentes com o costume vestimens inicialale. Usuais segundos kamienai são trinarias e keturnarias, mas principalmente nomes, cujos novos aptartų kilmės grupių, sudaroma su trinariais kamienais, kas parodo jų universalumą. Dėl mantpopuliarumo naujuose varduose manytina, kad ir įprastų dėmenų dažnumas naujuose varduose priklauso nuo jų pamato – dvikamienių kamienai são de todos os nomes popularidade. Įprastų primeiros kamienų pastou menos e nos novos nomes eles não seikurtaram tão frequentemente como os segundos kamienai. Isso indica que e em dvikamienínios nomes, dos quais perumir, eles não são frequentes. LITERATŪRA Bach Adolf 1952: Die deutschen Personennamen I(1). Heidelberg: Quelle & Meye. DFN – Hanks Patrick, Hodges Flavia 1995: A Dictionary of First Names. Oxford, New York: Oxford University Press. GVL – Kohlheim Rosa, Kohlheim Volker 2007: Das große Vornamenlexikon. Mannheim, Leipzig, Wien, Zürich: Dudenverlag. LPŽ: Lietuvių pavardžių žodynas 1–2, red. Aleksandras Vanagas. Vilnius: Mokslas, 1985–1989. LVKŽ – Kuzavinis Kazys, Savukynas Bronys 2003: Lietuvių vardų kilmės žodynas. Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidybos institutas. Maciejauskienė Vitalija 1973: Naujosios dvikamienės lietuvių pavardės su asmenvardinių sandu. – Lietuvos TSR Mokslų akademijos darbai, A serija, 1(42), 177–181. Maciejauskienė Vitalija 1998: Lietuvių vardyno raidos polinkiai. – Kalbos kultūra 71, 33–42. Piliečių vardų sąvadas. Prieiga internete: www.vardai.vlkk.lt (žiūrėta 2015 04 20). Sinkevičiūtė Daiva 2009: Pastabos dėl žemaičių trumpinių kilmės pavardžių, kilusių iš avd. Gedrmas. – Baltistica 44(2), 347–353. Sinkevičiūtė Daiva 2010: (rec.) Zigmas Zinkevičius, Lietuvių asmenvardžiai, Vilnius: LKI leidykla, 2008. – Baltistica 45(1), 145–151. Sinkevičiūtė Daiva 2011: Nauji 2007–2010 m. lietuviškos kilmės vaikų vardai ir jų davimo polinkiai. – Kalbos kultūra 84, 214–229. Sinkevičiūtė Daiva 2013: Dėl nesutrumpėjusių dvikamienių asmenvardžių kamieno gaudvariantų lietuvių kalboje. – Baltistica 48(1), 119–128. Straipsniai / Articles 99 Nauji dvikamieniai asmenvardžiai 1991–2010 m. Lietuvos vardyne Sinkevičiūtė Daiva 2014: Dvikamienių vardų su kamienu vaidbruožai lietuvių kalboje. – Baltistica 48(1), 163–175. Sinkevičiūtė Daiva, Griniūtė Vaida 2014: Ispaniški vardai Lietuvos vardyne 1991–2010 m. – Bendrinė kalba 87, 1–17. Prieiga internete: http://www.bendrinekalba. lt/index.php?skiltis=naujausias (žiūrėta 2015 04 20). Sinkevičiūtė Daiva, Račickaja Veslava 2014: Lietuvių dvikamienių vardų kilmės asmenvardžiai ir jų kamienų užrašymo ypatybės Vilniaus naujųjų miestiečių ir laiduotojų 1661–1795 m. sąraše. – Archivum Lithuanicum 16, 295–322. Skardžius Pranas 1996: Rinktiniai raštai 1. Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidykla. Superanskaja 1988: Суперанская Александра Васильевна, К проблеме типологии антропонимических основ. – Ономастика. Типология. Стратиграфия. Моксва: Наука, 44–52. Zinkevičius Zigmas 1977: Lietuvių antroponimika. Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. Vilnius: Mokslas. Zinkevičius Zigmas 2005: Krikščionybės ištakos Lietuvoje: Rytų krikščionybė vardyno duomenimis. Vilnius: Katalikų akademija. Zinkevičiaus Zigmas 2008: Lietuvių asmenvardžiai. Vilnius: Lietuvių kalbos institutas. New Compound Proper Names of the Period 1991–2010 in the Lithuanian Onomasticon SUMMARY The names given to children during the period 1991–2010 make it clear that new compound proper names are being constantly created in Lithuania. Most new members are of foreign origin, whereas those originating from appellatives or from hypocoristic names are rarer. This fact shows that the main factor at work is the popularity of a given name rather than the meaning of lexemes. The stems aus-, jaus-, jor-, ras-, rut-, vild- (of appellative origin), kęst-, mind- (of hypocoristic origin), ag-, ak-, ed-, eg-, el-, jus-, just-, kris-, krist-, mat-, red-, simbei -estas, -gridas, -landas, -mandas, -vita(s) (of foreign origin) have become stable members of the Lithuanian stock of proper names. New members usually occur as the first member of compound names which implies that a higher number of compound names begin with new components. The most common base of the new first components DAIVA SINKEVIČIŪTĖ 100 Acta Linguistica Lithuanica LXXIII is the first syllable and the first consonant of the second syllable, which shows that in the creation of new components its meaningful part surpasses the limits of the syllable. As the second member we have two possibilities: the beginning or the end of a proper name. In this case new members also originated as a consequence of the popularity of a given proper name. Traditional components are usually found as the second member of compound names. They can consist of either three or four phonemes, but compound names whose first member belongs to any of the above mentioned three possible origins are found only with second members consisting of three phonemes. The high frequency of the member mantshows that the success of traditional components is also dependent on the popularity of a given compound proper name. Įteikta 15 d. julho 2015 DAIVA SINKEVIČIŪTĖ Baltistikos katedra, Vilniaus universitetas Universiteto g. 5, LT-01513 Vilnius, Lituânia [email protected]