P E O 3C M M Ü JN T X X A T B
SEM INA M E N S1U M ALU M N O RU M A S E R V IT IO M IL IT A R I
ORATIO INA UGURALIS
b i a o a a’, a n ^ j.
1 8 8 4
IN PONTIFICIO REG A LI ATQUE CENTRAL!
SEMINARIO GRAMTENSI D
1
VI M I L U
-A .
Db e . D. F a n cisco Sánchez e Sánchez
PEESBVTERO
IN EODEM SEMINARIO PHILOSOPHI/E PROFESSORE
ET IN SACHA TIIK
01
.
0
GIA AC JUHK CIV
1
I.I UCEWClATO
GXÍAnJAX^9G
TVPIS 1). INDALETÍI VENTURA
i
1
~ ¡OTECA HOSFITAÍ
GRANADA
GO-
-
<21
li e:
Qéa Cío)
CO-- —
O*
O - —
w — —
A — —
en —
03
----
ZZ
as
(J3
'K
~=
, ==:
l n
j *
PRO IMMUNITATE
SEMINAKIENSIUM ALUMNORUM A SERVITIO MlLITAlíI
ORATIO INAUGURALAS
HABITA ISL-AIj. O O T . A3STJST. .1Q84
iN PONTIFICIO REGALI ATQUE CENTRAL!
EMINÁRIO GRANATENSIDIV
u
DRE. D. FRANCISCO SANCHEZ ET SANCHEZ
PEESBYTBRO
IN EODEM SEMINARIO PHILOSÜPHI/E PROFESSORE
ET IN SACRA TH E O L O G IA AC JU R E CIVILI LICENCIATO
sia»*x*x *»ics sxssxxiu^xsxx
¿k-TW A.TC.ÍW3
TYPIS I). INDALETII VENTURA
-AINJ2N7. 1884
BIBLIOTECA HOSPITA! _«L
GRANADA
Sala: c
Es an e:
oo
Nume o: 060 C¿0}
PRO IMMUNITATE
SEMINARIEEÍSIUM ALUMNORUM A SERYITIO MILITARI
ORATLO 1NAUGURAL1S
3~C A. B I T HAL. O O T- yVaSTJS . ,1864
IN PONTIFICIO REGA LI ATQUE C ENTRALI
SEMINARIO GRANATENSIDIVI
m
a.
M E . B. FRANCISCO SANCHEZ ET SANCHEZ
PEESBVTBHO
IN EOOEM SEMINARIO PHILOSOPHIE PROFESSORE
ET IN SACRA TH E O L O G IA AC JU R E CIVILI L.ICENCIATO
S Ü 9 * ) P X X B i a S S X S W X I W A X Í X K
«SK£ AHÍAX^G
TYPIS 1). INDALETII VENTURA
A3NHST. 1884

M ili um C h is i es Ch is o se i é ,
m ili u m e o siecu li saeculo.
Can. 19, caus. 23, qu^es . 8.'
JllU íi ü í|i imi;
In hac nos a ae ale posi i ismo in ec a ac a ionalismo, lam
elici a is a ida quam bono um egena; in hoc am e iginoso
u bine idea um, cupidi a um e luc i, quo um enax collisio
omne inculum uni a is e ha monio o mé dissol i in singulis
i se humanae o dinibus; du'm inc edibili emé i a e liomines,
u pi scep icismo caeci, amplec un u quod absu dum el iniquum
es ipsa e iam luce me idiana cla ius; in hoc deniquo sseculo dé
cimo nono, nimiis con inuo ampli ícalo laudibus, lice eodem
empo e quo de Iuininibus glo ia u in despe a am uinam pnc-
cipi an e ua , sola io sun e secu am spem ad melio em ugem
e e endi in nos is eponun pec o ibus lii omnes adolescen es
oca i e elec i, qui p ocu! a iis pe di ionis se ecipiun in Ec-
clesiae sinum,in anquillaSemina ii sep a, óp ima i ulum a que
scien iae domicilia, u in eo hesau um e i a is e ila> pia cum
abnega ione pe sequan u , quem mise o con emnil ingons homi-
num nume us, non modo p o ani ulgi, u e bis Tulii u a , sed
plu ium e iam qui nomine sapien um abu un u .
Sed lieu, Excellen issime Domine, in líos e iam ecessus lela
enena a i umpun impie a is! Cum pe di i liomines nulla cnus
olun a i ac consiliis Dci limi es apponc e possin , ias ejus,
quoad possun , in e cipo e conan u . JNo a u dignum! Ubi na io-
nes a que indi idua nimio li ie a isob inendae a do e apiun u ,
nunc empo is caleñas ad c süs Ecclesiam pa an , salula esejus-
dem p og essus coa c a e conan u , indigna qúaeque moliun u ,
u s ipendii unibus incian , legumque inicua um i i gineam
Sponsi sponsam, q u® es Dominagen ium e p inceps p o in-
cia um; (1) qu® Domino an um inse i e a que obsequi debe ,
se am ed do e ges iun ilihusque minis eiiis mancipa e. Falsi
nominis philosopliia seme humani gene is amicissimam jac a ,e
dum su uní aeui ingenium u hominum ju a uea u , llieo ias
adhibe (juííí di ini a is p i ilegia dilace an ; e dum ah omni
se i u e e auc o i a e populos libe os lace e p o i e u , niliil p ®-
e milli , nullum non mo e lapidem, u sub jugum mi a , e
poles ali ci ili subda eligiosam socie a em, undamen asu odi
mi andi aedi icii a Deo summo unda i, a que u a Sánelo Cip iano
diclum es «Munclanam conci a ace e Ecclesiam» (2). In-
endun es igia p emen es Yol ai e ejusque assecla um, cle um
ad p o ana ans e e, u ipso despeclo, eligio ad in e i um e
nial, el lioc óbice e medio subíalo, p incipia pe odian quibus
innilunlu am dígni as egia quam auc o i as ci iIis, qua um
sup a ude a solium habean a que impe ium exe eean cupi-
di a um philosopliia e hujus saculi licen ia, e uni e salis
ana chia.
Vix íide dignum ide u , quan um in his.ee p oximé elapsis
annis desuda um sil e nunc empo is adlabo e u , u Ecclesiam
in isam e ancillam eddan . E solio ponli icio Sanc issiinus e
nohis dilec issimus Pius Papa IX lac ymas p o unaeba , quod
ejus aspec ui pa e e «hujus Apos ólicas Sedis di exa a po es as,
Ecelesi® oppugna a a que in u pem se i u em edac a auc o i-
las,Episcopo um ju a conculca a, ma imonii sanc i as iola a...»
(3 e DominumDeumpiisp ecibusobsec aba u , u hanc espiee-
e ineam sua po enli dex e a plan a am, e ah eadem a e e e
e eam manum qua une opp imeha u u nunc quoque.
Tua e iam cha ilas, Exeme. Domine,, suspí ia ede e plu ies
coac a es p op e pauci a em minis o um Sanc ua ii qui nos is
empo ibus magis magisquein dios de iciun , eum aspice esplan-
a ium hoc spem A cliidioeceseos cui Deus Te p ae eci , quia ma-
ima cuín diligen ia pe pendebas, quos óbices a ie en I eidem
legos de conse i p ion i bus milila ibus, qu® omnes scopum occul é
idenlu in ende e, quem quídam in I alia palam e ulga i : O en-
dicula appone e opo le in ia qua ju enes ad Cle um pe eniun ,
u Cle ico um nume us incessan e minualu .
_
4
—
(1) T h en . I , . i.
(I) E p is . 52 ad A n on ia m e ep is . s « ad C o m e !. Pon ,
(ií) P iu s IX. E ncil. Q u ip lu ibu s . - No * 18VG.
Re quiclem e a siccis oculis lege e non possumus igen em in
nos a Hispania se ilii mili a is legem, qiuie anliquam cle ico um
exemp ionem, plu imis saeculis ene andisque legibus sancilam,
omnino pessunda ;quinimo Gh is i Le i as s ud iis aledice e cogi ,
e sac o um o dinum suscep ionem ad igesimum sex um annum
odiosé e a da , e eos qui cunc is e o saecu lis ac populis mclio-
is ue un condi ionis e esse me en u , de e io is e ici , siqui-
dem ii con a qui nup ias appe un , nonnisi pe dúos anuos
spe a e ju en u .
En a ionem, Exeme. Dne., en causam eleeli p o hac mea o a-
iuncula a giímen i. Hoc idelice Semina ium o is i ibus, p ou
debeo, diligo; ad hoc enim aus é adduc us ui deeem anuos na us,
in a ipsum inc e i, in ipso succum saln a is sumpsi doc inas,
qua; meuni ale e in ellec um, el bene icum o em p aecep o um
quae simul ac co e o man , in eodem g a i udinem gignun e
dilec ionem; ex al e a e o pa e, cum alien e cogi a em e men e
ol e em ae umnas quibus ex e ius angi u bocee Semina ium,
e d i icul ales quibus nos i cona us sai pe e acuan u , ab um-
pun u in ima co dis, quo ies ideo bine a elli ju enes elu
quosdam ag an és ejusdem lo es, u eo um a oma dispe da u
pe con amina am a mosphe am con ube nio um mili a ium a que
cas o um, len ibus populis in quibus adhuc e a ules i i ,
qui ope a ios lagi an qui angan e minis en eis pancm spi-
i us, cibum cceles em anima um. Ideo, cum onus hodie loquendi,
meis hume is o midandum quidem sed p aecla um alde, esse
imposi um, e i o icii üben e a me suscep um, non dubi a i,
omnem cu am e ope a á mei ingenii, si quid es in me, con e e
ad p opugnanda ju a Semina io um, e simul coa guendos eos
qui illa pe inge e non e en u , qui ab ogan es sibi po cs a em
nulla enus ad eos spec an em, ambiun in Sanc ua ium in oi e,
e p o anis manibus Pe i cla es ab ipe e, pe inde ac si aliqua
po es a e in Ch is i Ecclesiam polle en .
E go p opugna e conabo , jus um esse el undequaque expe
di é, quod Semina io um alumni, di inas mili iae i ones, asecu-
la i mili ia eximan u .
— 12 —
ab eisdem legum auc o ibus s a uun u p o de e mina is pe so-
nis, quas de e mina lex nunc igens de consc ip ionibus mili a-
ibus, a s. 90 e !)2 p o elígiosis e cjui ad i ocinium Scbola um
Pia um pe linenl, p o cong ega ionibus an um ad pue o um e u-
di ionein insli u is, el ad quasdam missiones quae in ipsame
lege nominan u ; p o íiiio denique único qui suum ala pal em
egen em e p acpedilum au sexagena ium qui labo e manuum
sua ini sibi suisque p o ide e non possi .
An necessi as ex qua exu gi jus immuni a isquo Cle ici pollen ,
non i a pa esci ? lia nibil e e í, u conlemnenda sil? «E iamsi
Ecclesia nibil aliud esse (u modo ajeba quidam doc us dignisi-
musque P aela us qui ad hoc Semina ium quondam pe inui ) (1)
e iamsi Ecclesia, inquam, nihil aliud esse quam lici a socie as,
adhuc ad e sus ejusdem modum sege endi quidpiam machina i
ne as esse . Sed es socie as a JJeo ins i uía el a nidia aliadepen-
dens, quae una simul cum epública e objec um p aes an ius
habens quam espublica, s udium e ope am con o omnium
hominum o is commodis el u ili a i, pos quam ci ilis socie as
ipsius exis enliam agno i e se obligalam decla a i u ejusdem
ac ionem o g adum non impedi e ; p op e eaque ubi Ecclesia
eos, qui sace do ium sunl suscep u i in semina iis e a scien ia
e pie a e pe aliquos annos nu i i e poli i eposci , non lice ,
eam p i a e necessa io sace do um nume o, u inem salula em
ad quem ui ins i u a adimplea , non lice , inquam, ad id an-
um u consulalu u ili a ibus secundi momen i, in e quas mé i o
ecense i po es inc emeu um pa um mili a ium copia um».
Con a duin cóequali as expe i u omnium ci ium, dispa i as
induci u ; e qui p i ilegium impugna e p o i enlu , e um e
odiosum p i ilegium inducun ; noce enim plebi nume osio i e
quae magis subsidio legis indige , eis idelice qui egeni sun ;
nam haec supp essio ela quominus hi possin di inam oca io-
nem implenles, se al ius e ige e e s a um amplec i quoo na i ad
p imas digni a es c chi possin ch is ianae socie a is, u in I alia)
gene alibus comiliis edixi depu a us ca holicus Dnus. Con i:
«Cum Cle ici (I¡ i es aleanl suase pecunia a se i io libe a e, quis
ex Cle icis mili um so le subes ? Tan um ilii paupe um. Unde
es a lege, Ecclesiae da is an um di i es e paupe es mili iae
'!) cxcmua. ac Illu e . I> . I». N a clsu s M a ín ez Izqu ie d o , Episcopus S a lm a n ic en s is, in sua ad e 
gión e.xposi ione. d ie i Jan. 18S2.

— 13 —
inep os». Qui e go p i ilegium olle e in endun , pessima p i
ilegia c ean . Non e go a ionalem aequali a em s a uun , sed
absu dam, u i a dicam, ni ela ionem.
P ae e ea, dum dispa i a em concedun ingenii e s a us, ne
gando sace do ibus inunia ci ilia quae a sua abho en dignila e,
u non sin Regni cu a o es necad oca i nec alia muñe a habean
u ilia el placen lia, al i unde in ician u quod exipsa dispa i la e p o-
luens i!lis a e , non secusacquidam pa isiensisHebe , qui anno
1793, cune as ecclesia um u es e e endas pos ulaba!, eoquod
sua al i udine aequali a is p incipio, ipso e u ien e, noceban .
Ñequeoppona u , pIu es uneSeniina ium ing essu os lanlum,
u immuni a e uan u : si enim ejusdem usus esse Io a a io qua
sic age en , lex abusui ob iam i é possel ipsis applicans quae de
aliis exemp is habe pa ag apho 2.°, a l. 90.
Age e o, excep io quae ex na u a ipsa minis e ii exu gi Ec-
clesias ici, a Deo p ae mi a, a Conciliis el Pon i icibus con essa, in
bono e habi a, p opugna a alque sanci a a codicibus e canonicis
e ci il i bus, nonne inimuni a em cons ilui ex ju e lam di ino
quam ecclesias ieo, e ejusdem escissioinju ia a simul e sac- ile-
gium? Nonne luculen e e ui u , e iam nibil age e posse empu-
blicam ad e sus ejusmodi ¡mmuni alem,siquidem Ecclesia su pe
ci ilem emine socié alem, e canoniese leges pe ingi nequeun
a ci ilibus? Con a cum immuni as cujus de ensionem susccpi-
mus a ju e exo ia u di ino ac p oinde a po es a e ómnibus
p aes an io e o iginem duca , ne Jícclesia quidem pen i us ci e
nuncia e alebi , nullo enim ju e ipsa polle ad e sus ea qua? a
Deo s a ula ac p aeo diiía a sunl;sed anlum ad eam spec a illam
empe a e e ejus modum adhibe e jux a empo um e loco um
adjunc a: nam Deus luec p ae ini i milla coa c alione acía, el
Pon i iéis solici udini e auclo i a i commenda il p axim e usum.
Sane sapien isssimus nos e Sua cz lianc p oposi ionem p oba-
am eliqui : «E iam Concilium cum Pon í ice, id es cum ejus
consensü e app oba ione non posse buic p i ilegio immunila is
ecclesias icse enunlia e» (1). Ju a e go cum T idenlinis Pa ibus
epe e e: «Ecclesiae e pe sona um eccl.esias ica um immuni as
Dei o dina ione e canonicis sanc ionibus conslilu a esl« (2).
(1) Su a ez. ü e . F id ei. Líb . IV , cap. 31.
(2) Sess. X X V , can X X . De Uc .
— 14 —
II.
Ex hac enus dic is id in compo o habemus, exemp ionem
semina iensium a ni i I i lía jus a m esse, seu ju i con o men! am
na u ali, quam posi i o, di ino, ecclesias ico alque ci ili, 11011
solum hispano sed c omano omniumque p op e ea gen ium.
Ad amplio em au em hesis commenda ionem supe es b e i c
e ince e, con enien em insupe essc am espec u eo umdem Dei
minis o um quam ipsiusme socie alis ci i lis, cui melius a que
uc uosius mul o ejusmodi exeinp i dese ien in di ina quam
in mundiali mililia.
E quidem Ga holicus Sace dos minis e esl pacis e mise i
co dia), cujus sun o icia hOs iam immacula am p o pecca issuis
e idelium Dco o e e suae cu a? commisso um, lidei doc inam
eos doce e, sanc a Sac amen a eis minis a e, e in mo is disc i
mine cons i u lis sola ia adhibe e ac salu is ae e nse iam ape i e.
Sace dos p ocul a solici udine e pe u ba ione mundi jugi e
in o a ione ad Deum ende e debel manus es ibulum in e e
al a e, u g a ias e Dei benedic iones sibi suisque p ome ea u ,
e Dei mise a io descendal, e i am e indignalionem suam Deus
a nobis a e a . Jam e o solu a mili um i a ap ane e i ia ad
Le i am paemuniendum e idoneum eddendum qui am sanc a
o icia adimplea , e nimis g a ia muñe a pe icia ? P op iusne
e i modus quo p sepa e u ad o a ionis i am, medi a ionis e a
nego iis ssecula ibus abs ac ionis, quam ac u us es usque in
diem quo cu sum pe iciens ad donmm ae e ni a is p o icisca u ?
llinc esl quod Summus Pon i ex Joannes VIII Angebe guse
Impe a ici, excusans Joannem Episcopum emo e i de mililia,
dixi : «Niinium ce é e e u , e ju e o mida con a p o essio-
ncm su i o din is ssecula em mili iam exe ce e; é am de ende e,
de p seliis ac a e, de a mis e enas po es a is es » (1).
Cse e um T iden ina Synodus ab ómnibus e lagi a qui Sace -
do io insigni i deside en , p ae e alia exe ci ia e s udia pia, p a
sen iam quolidianam Sanc o Missae sac i icio (2). Sed, quo pac o
(1) D ec . cau s. 23, quaos . 8 .*,cap . i.*
(2) Sess. X X , cap. 18 .
■
— lo —
hoc exequi po e un munus eis sic cong uens, posi a a ione
i en di mili um?
Hosce j li enes, qui ex oíTicio e s a u simul enen u idelessuae
cu se commissos ex Spi i us Sancli Galhed a de conlumeliis e-
endis pa ien e , de inju iís obli iscendis, de dilec ione e cha i-
a e pe ec a e ga Deum e homines colenda admone e, necesse
es , u ajeba Episcopus Andega ensis iu Gene alibus Cu a o um
Galliae Comi iis, a mili ia elonga os esse, no de eis dici possil:
Yoseliain sanguinem udis is p oximo um es o um. Ipsi cu ne o
sii e i a? eno e, e nomine e d ígni a e cie e bomines assidue
deben , u pacem el uni a em e oedus e animo uin conjunc io-
ne n elu a e no ju e babe o s'.udean e se a e cu en . Eo um-
dem immuni as a mili ia e i quidem excep io, sed alis u Io a
p o jus icia, p o eo quod apquum e consen aneum a ioni es ,
p o mo al i a e, p o eo quod humani a em e benigni alem o e ,
p o eo demum quod in hoc mundo es maximé ingenuum, p ae-
cla um e p aes ans. Sed, immuni a em excep ionem dixi? polius
es e a incompa ibi 1 i as, u ila loqua , o la ex digni a e mi abili
qua pollen eligiónis minis i. Cum enim ales Religionis minis-
i Dei minis i sin , in quibus ipse hono a u Deus, a eliquo
populo seg egandos, al io i loco habendos e in hono em di ini a—
issummope ehono andos, communis hominum p aedica sensus.
Lex enim quaedam ines hominum co di exa a a, cujus i non
possun quin in elligan , Deum esse o iginem a quo suam epe un
exis en iam, Dominum po en ia um eo umdem, el p incipium a
quo omnia accepe un bona el commodilales quibus uun u .
JEadem lex in dubium has e ila es e oca e homines non sini ,
nam palam os endi , eligionis cujusdam exis en iam, cujus cul u
una cum exe ci io debean ipsi suas p eces ad Deum unde e e
le a e, e eidem obsequium summum exhibe e, o inci amen is
expe i um, o a ionibus debi um.
I em pe se pa e , üe i non posse, eligionem absque minis is
consis e e, eosque quos Di ina P o iden ia ad id glo iosi mune-
is elige e digna u , ipso ació hono e cumula i sup a modum,
e pnes an io es cons ilui cae e is qui ad socie alem spcc anl, p o-
indeque amquam media o ibus Dei el hominum ccelum ín e el
e am obse an iam debe i, p ae oga i as a que immunila es.
Consensus omnium gen ium es imonium exhibui ineluc abile
hujus e i a is, cum digni a em minis o um suae eligionis cole-
en , e eosdem in quo is hie a chi e sac ae cons i uios g adu,
— 16 —
es e as sup a digni a es epone en ; i a u sac a? eo um immu-
ni a es non modo in O be Ch is iano e a sapien ia illus a o, sed
e apud cacos idolo um cul o es impiasque sec as sempe sum-
mo ¡n hono e ue in . Religionis enini libe a em ep esen an es,
omni populo, lice e le a o ac ba ba o, digna is* sun , qu*
a ce en u p o ana um manuum con ec a ione, in iola seque a
q na is inju ia empo is se a en u . Deusenim cuín impu is e -
es ium c ea u a um (quaejus pedu a scabelluin sun ) manilnis
a ec a i dedigna e u , al a is minis os sibi decios, ac pe Sa-
ce do ium ad sup emum digni a is g adum e ec os, e eno um
a ec u spolia i , expia i , in Angelos lucís e o ma i , u quam-
is in I a ca n alia sopla exis e en , ca nem lamen sibi exuendam
in ellige en : conspicuos ilem Angelo um minis e io eci : demum
populi sui cu * p * ec os p i ilegiis condeco a i , i ulis auxi ,
a que a c* e ¡s hominibus selec os sibi seposui .
Quod cum nobis pa ea sac * pagin* auc o i a e, csBCu ien i
e linico um mul i udini i a insi um, insinua umque uisse solo na-
u * duc u, u sace do umo dini an um ibue in quan um i-
huisse g a issimi auc o es adun , magnum plano es , acp o süs
admi abile. G acia quidom, scien ia ac bona um a ium Se ni-
na ium, suo um Deo um minis os eo exis ima ionisa que obse -
an i* loco lia bu i , u ad publica conciba omnino adliibendos
judica i . Spa a e o, al e G acia oculus, Augu es suis Regibus
asseso és dedil, Ad D uidas Cybeles sace do es Gallico um ma-
gis a uum dis ibu io pe inui . Sed e Romani, pa ia po es a e,
mili ia, ibulis, ec igalibus exemp os sace do es, ac publicis
s ipendiis dona os, p imi iis e iam, decimis omnibusque libe ali-
a is oíTciis p osecu i sun , consula ibus ilem ascibus ipsis sub-
jeclis, legumque in e p e a ione a Collegio Pon ilicum accep a:
quamob em, epública ad unius a bi ium edac a, ímpe a o es
summum Pon i ica um pe imescen es, a ipue un a que impe-
ialibus li ulis adjunxe un .
Compe um e iam nobis, i * ac necis jus in ipsos Reges in
s ila' iNilo ic* Me oes penes Sace do es din uisse, e Caliphas Ma-
bome an* legis in Egip o summosAn is i es, ejus gen is p incipes
Soldanos (quousque ea p o incia in Tu ca um po es a em cessi )
in Regio solio con i ma isse. Jam p * e Romanos e yEgyplios,
quan um I ibue un sace do ibusHeb sei, quan um Chald*j a que
Pe s*, cum lii omnes his o i* idem non nisi ab ipsis pe endam
esse censue in ? Nam quid ego dicam de Heb ais? Nonné ibus
— 17 —
undecim e populo elec o, uni ibuí Le i decimam pende e, Uei
o áculo jussae sun ? Nonné eadem ibus acua e oliosa sac is
an um cu andis ese a a es ? Nonné immunes ac i sun ab óm
nibus one ibus e mune ibus me e saecula ibus, quae el possen
a minis e io empli dis ahe e, el essen incong ua e indecen ia
illi s a ui? Po o omnes omnium gen ium immuni a es in Ch is-
'ianae legis sace do es ansla as esse non ambigi u , ac an o
quidem p es an io es, cuan o e ipsi excellen ío es cae e is sun .
Quam enim gen em au sec am o cohones a am p i ilegiis
audi imus, quo Chis ianam Religionem? Qua e si alias unquam
um ce lé máxime, cum Ch is i lux mundo caepí a ulge e, ae e -
noque Pa i econciliamu , libe a e a que immuni a ibus quam
amplissimis sace do ium gaude e decui .
Hono Religionis, obse anlia Ch is iano Sace do io debi a,
p ospe i as e ampli udo di ini cul us, non ab umpe e ins i u io-
nem eo um qui ad sac um Sáce do ii o dinem aspi an!, ñeque
eisdem consec andis impedimen um injice e, el eos a ia a e -
e e qua oca ionem di inam exple e conaban u ; hse p e o
alias sun magni momen i a iones, quibus innixi asse e e po ui-
mus jus quod Semina io um collegis compe i , aca ionisa mili-
ia. Sed haec omnia ad quid? Nonne ad lioc quod Ca holica Religio
muni a si idoneis, i u e p aedi is e doc ina sacc do ibus
quo quo necessa ios duxc in sup emi Ecclesiae Pas o es, quibus
an um hac de e judicium o e lice el compe il? Nonne lioc es
uni e sale bonume communecommodum quod in uni e sam so-
cie a em ans undi u e in omnes e singulos qui ad eamdem
spec an ? Yol o san e um non es nega i e ])oles , cullum e
eligiosam pie a em p o ec um esse e socialem e indi idualcm
simul, el c iam omnium summum? Sácenlos u ali o dine in-
du us el o na us, non sibi sed socic a i inse i , e quoad ea
quae eidem maximi sun momen i, u sun p o ec o ejusdem
ela iones ad Deum, «o náis Pon i ex ex hominibus assump-
us, p o hominibus cons i ui u in his qucesun ad Deum»
(1). Omnia e go quae Sace do io a en , e ejusdem expedi o mi
nis e io, socic a i a e e dicenda sun .
U anima um salu i consula , Sace do is minis e ium o dina u ;
omnes ejus igiliae e solici udines non aliud quse un . Asi quo-
modo ie i po es u hoc pe íicia u , nisi eis possibilis imo acilis
(l) AdHeb. V. i.
3

— 18 —
edda u amo e olun as o íicia sua implendi, e auimus eo um
e iga u i u um p axi? E i u is exe ci ium e deside ium e
p omp a olun as mune is exe cendi, nonne cons i uun he-
sau um máximum Reipublicse? An ipsame Respublica nullam
pe cipi u ili a em ex o di ini e bi sugges is, e quibus domini-
cis singulis o a in e u bium el populo um Íncolas pax e di-
lec io, semen quod sepul um in ag o op imo, ldelium co de,
quod hujuscemodi e bum excipi elu pa en is, quem diligi
consilium, pos ea ex eodem p oduci salu a es mo us e s udia
jus i ise, digni a is, deco is, obse an i e e ga auc o i a em, ab-
nega ionis e sac i icii, omnium denique ex quibus e a exu gi
Iíeipublicse p ses an ia, ampli udo e obu ?
Hsec mo ali a is p incipia, ci ium co di pe sace do em adi-
a, nexum s abiliun Reipublicae i mio em e magis du abilem
quam cune a mili um a ma. Sace do um nume us si minua u ,
impedimen a si apponan u eis qui sace do ium sun suscep u i,
quid indo commodi s a us adipisce e u ? inc emen um alde
modicum mili a ium copia um, pe penso exiguo cle ico um
nume o, p op e plu ima um capellania um e bene icio um
supp essionem: pa a ixquenominanda isau o li udo phisica;
modicissimum mili a e obu , cujus accesio u ilis es omnino,
nec (i sine magna jac u a is mo alis, quae ce e p aes an io es
magisque salu a is, u po e sine qua ma e iale obu e i u in
pe niciem.
Ñeque objici po es , cle ico um de ec um e bona pe ipsos pe -
icienda supple i possepe accu a io em ins i u ionem p ima iam;
hsec enim ins i u io nec ad dimidium ci ium pe ingi , nec nisi
in ae a e ju enili: con a Sace do is obsequia a iciun pusillos e
magnos, di i es e paupe es, sapien es e ¡Ili e a os, eos e iam
qui mo bo labo an e qui in ex emis sun , omnes dcmum cu-
jus is ae a is, s a us, sexus e condi ionis.
«Ch is ianae eligionis p incipia a Sace do e in animis hominum
consigna a, ajeba Mon esquieu, alde alidio a sun glo ia in mo-
na chiis, i u ibus humanis in democ a iis, se ili o midine in
domina ione y annica. Homo eligionis expe s similis es u en i
bes ia;, qua; suam non sen i libe a em nisi cuín lace a e de o-
a .» Nisi Religio i u e p aecep ionis assiduae dulces e ice e
uculen os mo us e ins inc us eíí ena se passionis, nos o um
ag o um íncola; ci o ide en u sil es es e incul i homines,
soli a iam e agam i am agen es.
— 19 —
Religio hisce p aebe liominibus occasionem aes imandi jucun-
di a em socie a is humanique conso ii, dum eos con oca jugi c
in empla; in quibus, pe mix is classibus socie a is ómnibus, e
subla a dis an ia indigen em in e e p incipem e locuple em,
animo pe pende e cogi e humiles e cia os quid nomine a e -
ni a is enia , ac p op e ea mu uam dilec ionem iu cunc is p o-
gigni . Tolla u con a e medio eligio; imminuan u sace do es
mi um in modum jux a iniquas leges, quas impugno, e absque
dubio e ba a e ni a is, pa ia) e socie a is inania p o sus e un
quam plu imis ex bis qui u ilia nunc sun socie a is memb a.
Ñeque coa gua u haec p ocedendi a io quam suadeo, exigui
amo is e ga pa ia a, ejusque se i ium. Pa ia) enim mul i a iam
obsequi possumus. Sic p o esso adolescen es pe o a a i a a
e udiens, sace dos i a a sua a exhau iens in labo ibus suo mi
nis e io adnexisp ossun pa iae p ae cunc is mili ibus, sanguinc a
p o ipsa in p aeliis p o uden ibus.
Dúo sun , sace do is scilice e magis i, o icia p aed a a, noces-
sa iap o sus, quaesi e quoad labo e a si e quoad consec a iao i-
cio mili iae p ses an : «Unicuique pa aeciae p aees , inqui memo-
a issi aus quídam auc o , ad e sa iis non in isus, ho no nulla
ci cum enlus amilia p op ia; e qui ad omnes amilias spec a ;
qui es is, consilia o el agens in oca u p o ómnibus i ae ci ilis
solemnio ibus ac ibus; sino quo impossibile cs ad e am eligio-
ñe a nasci pe bap ismum, e ejusdem sac amen is auni u a ad
ae e na a ilam p o icisci; el cui cu a incumbi hominis ex quo
empo e ab ú e o ejici u ma e no e cu a non desse i usque du a
in sepulch um descendi , qui nascen is incunabula, sponsi ho-
u a, lec u a mo íen is e ao ui c e um benedici au sac a!;
ipse es que a pue i assuescun dilige e, colo e el ene a ione
p osequi; quem el igno i pa em dicun ; ¡pse es cui genu lexi
sua Cb is icolae ape iun pecca a, e conscienliae sinus e abdilio-
es lac ymas; qui clici e sola ium c i mune is ómnibus
ae un ais quibus u a anima u a co pus p cmunlu ; qui cs ac-
dia o necessa ius, eges a em in e e d i i ías; ipsome esl cujus
januam pulsa e di es e indigens, ille u ada eleemosynam
sec e a a, hic u accipia ab code a s ipem absque ubo e; homo
quídam es ad nullum o dincm sociale a spec ans in spocíc, e
qui p op e ea ad omnes po ine , ad plebem ídelicc p op e
i endi a íonem pa ea a el labo iosa a c obscu am e saepíi ob
humilem o iginem, ad op ima es e o e sublimes p op e ins i-
—
20
—
lu ionem e scien iam, qua polle , e ingenui a em a ec ionum ad
qnam pe mo e e p aemanda Religio, quae u p imum e máxi
mum manda um e ad quod es e a omnia ecidun , dilec ionem
e cha i a em liahe ; ipse omnia no i , jus habe dicendi omnia
e cujus e ba i la sensum ape iun e in ellec um illuminan e
co da accendun , lanquam obo a a auc o ila e inissionis di ina)
e impe io (idei absolu o. íiic homo Pa ochus es .»
Jam e o alem ac am me i um socie a is amicum, an um ac
am secu um amilia um p aesidium, am oplimum singulo um
hominum ho a o em e ducem quasi inu ilem con emnun , quasi
in ensum pe sequun u leges quae, conculcan es ju a omnia e
di ina e humana e quibus exu gi immuni as quam p opugno,
salu a is mili iae i ones a p oposi o de u ban e cas o um u-
mul ibus mise o addicun .
Ex al e a e o pa e, dum solici udinem e ga pa iam exe un
ad e sa ii adminis os eidem quae en es quoad es quae sensibus
subjacen e empo e iniun u , obli ioni adun oíí'icia ejusdem
pa iae, cujus u elam nomenque ge un , e ga suos ilios. Libé 
ales e p ae oga i as, pensiones e iam pecuna ias, jus i ia quidem
insignes, ins iluun p o aliquibus, simul aliiseasdem denegan es
hoc an um ju e innixi, p aepo en iae scilice .
Ci ilis auc o i as pensionem pecunialem adsc ibi in pe pe-
uum el aliqua s a us bona cuidam de pa ia op imé p ome en i,
e millo espublica ju e gaude ad di imendum el in pos e-
um negandum illud quod concesse un sui p aedescesso es, ex
eo quod bene leus ille dignus e a qui me i am me cedem pe ci-
pe c ; nam pa iam bene iciis obs inxe a , u i a dicam, e
gube nium se sponso em eddide a p o muñe e pa iae one oso
e ga eumdem bencme i um adimplendo, quam quidem sponsio-
nem espublica exequi ene u i debi i sac i. Age e o, bene icia
colla a in na iones a que in eos, qui summum impe ium habue-
un , a eligione e a a que ah ejusdem minis is, eximia sane
sun , omnique laude, omni e iam me cede ac p aemio majo a.
O hodoxa eligio mi os cul osque eddidi populos i siiíe doc-
I inae, el minislc ii Sace do alis, e ad S a us ci iles plu es addi-
di e a um plagas ac in eg as egiones a sel a ica us icila e
supe s i iosi cul us ad ca holicam (Idem con e sas; popula es
umul us, sac a conciona o um oce p ae oca i , in es ina e iam
bella, e ace bissima ci ium odia, quae o am socie alem, p sesidi-
bus g adu dejeclis, in ana chiam absolu am e in e i um pessun-
dassen . Quo ies nu aban diadema a in p incipum capi ibus, e
acillaban a ia p ae o um, e Pon i icis e bo s abili a sun ?
Quam saepé ci iles leges p o nibilo ex imabanlu e despicieban-
u , e in obli ionem ene an , ac milla e a ea um is, e ad
e bum [dun axa An is i is ad i am edie un e im egendi
ob imie un ? Quis ba ones anglos legi imo ju e des i uios decla
aos de e ui ne mo e mulc a en suum Regem, Joannem Sin-
ie a, nisi lnnocen ius Papa UJ? Quis u bem Roma n ab igne
e e o um Gense ici um A lilas eci immunem, nisi Summus
Pon i ex S. Leo? Quis mem imposui c uen is s agibus populum
Gallum in e e Anglum, nisi magnus S. G ego ios Vil? Quis
I aliam libe a i a ne a iis consiliis I m p e a lo i s Ba ba oja, nisi
Alexande III? Quis pacis oede e eci amicas Galliam e Ilispa-
niam pugnan es in e sese, nisi Július lí? Quis bella exlinxi
Po ugalliae, nisi Leo X?
Quis enim e o bene icia e bo au calamo ecense e inlenda ,
quae maxima sace do ibus debe humana socie as? Episcopi el
missiona ii a ca holicis egibus missi, quo adduxe un ani
mas in Ecclesia} Ch is i g emium e in census pa ios? Quo ies
Sácenlos incólumes e ipui homines ex inhumana quo uindam
Regum y annica po es a e nul is legibus subjec a? Elujusce e i-
a is luculen um exhiben es imonium ]). Amb osius, Fla ianus
in An iocbia. Ch ysos omus, Augus inus, non ecensilis bcne íciis
singulis quae p ou uli oppo unum empus, id es saepissimé,
ab eisdem sace do ibus populi ob inue un . Cle us enim es elu i
quaedam pe ennis mili ia ac uosa u sus inea domeslicum a que
socialem o dinem, i iae adice ac semina unes a e quibus o iun-
u casus ad e si eipublicac, c imina e e e su occ siinul ac
e umpun in hominum co dibus, pa enlibus o ba os ualu , i-
(1 uas millo p aesidio po en ium mu n i las obumb e , subsidium
e a paupe ibus, nudum es ia , causas a gal eo um opp esso um
e p o bis qui pe secu ionem pa iun u , le amen a e a inca ce-
a is, sola ium p aebea ni ae o e con eclis, animum igido um
demiss'um e iga in ul imo i ae disc imine, e eos pe ducal ule
ad suum inem ul imum, e ae e nam bea iludinem.
Si e go millo polle ju e espublica ad e sus an icuas ejusmodi
la gi iones, in a o em lio um, sed polios hono em eis adhibe e
mé i o ene u , quomodo, quo ju e, qua on e e inen cs juslis-
sima quaedam ac e us issima p i ilegia ac ju a a pal ibus in
a o em beneme i o um cons i u a, andenl lamen i i a ace e
— 21 —