scieee Open visual document viewer

Terminų aiškinimas mokslo populiarinamuosiuose tekstuose

Ona Petrėnienė

Full text

OnaPETRENIBNE I i i c L s pe d ago gi i s n i e s i e as TERMTNU A sX Xn , AS MOKSLO POPIARINAMU- TEXTUO OSIUOSE SE La ciencia popula ina amuosios ex os, des e uosas pladiajai sociedadci , no malmen e y sup an an ai supaZindinama con ac ualiausia e idomiausia cien í ica medZiaga: ecien es ideas, descub imien os y pan. Siq eks q unción Lo más impo an e es,,pa eik i dalyking in o macij4, y que Sidi bl q pa aukli - ab igada ideo y emclcijos p enda- Liu, . y. p e ende y e ec os, i aigumo" (Zupe ka 1997: 83) - g e a p aneSimo i eksp esine y apeliacine. S en unciones ealizándose gian is ad esa 4, sudomi i a ec adas ella plan eamom p oblemas, medios de lengua ends ama usa nes anda iSkai, k[ ybiSkai, pasi elkian si uaciones co idianas. Dalykinis p ecisión, logiSkumas. ac q con iabilidad de la ciencia no inseñamos popula i amosios en ex os del imagina i o, emocionalum, subjec i a de e aluación. Di e en emen e negu es ilaus ex o, cuyo des ina a io o ienmokslinio iojasi i oki mismo como él cali ikuo 4 specialis q, geban i ,,m4s y i abs acakdiomas ca ego ías, sudd ing4 moksling in o maq sin e in i, k i ybiSkai j4 isimin i" (Bi iniene 1997 : 27),mokslo populia inamqjq ex oq co ec amen e p esen adoamq des ina a io p epa ado es á pe cibi in- 'Soculia ización de la ciencia Lic u oje emi in cnsy i- o mao is XIX a. au al inal - XX u. Siuo p ime os m kslo populi inamqjq deiim mei'i: is. pe íodo a ículosniq, aiSkinamii ai iq mokslq con cuales ue ,,populia men e bas indas. supaZindinama comúnjam iSsila inimui eikalingākajām c minais" (Palionis 1995: 268), es iSspausdinE A iZonis, J. Basana idius, J. Adomai is (Se nas). P. K. B ga, J. Jablonskis, A. Janulai is, J. SliUpas, P Vilei5is y muchos ki q o me o cien í icq. Nc maZiau dcmcsio ciencia populia izació se dedica y iiandien in elec u i- - es o zándose sa is ace nius sociedadis la populia ización de la ciencia uel e impo an eesne. A siz elgian necesidades. is igalimq ad esa o an Ziq, y ne ienodai. a ículosnyjc, buscando e c., ciencia iisila inima populia inamieji apz clg i daZncsnius e minq aiSkinimo ex ai galibl i ac uojami Siame b[dus, cmiamasi ex s, des inados a plaiaya audiencia. DidZiqiE nag ini q eks q dali suda i se ie Mokslo no icias odosen s. A) o macijq. Se es ue za p e e odos los componen es del dds imo cien í ico, ku iq des ina a io puede paaiikin i. nesup as i, ie5koma bldq pa a ellos En Mind u ex os abs acción se e i a la - cadaq eiginj p e ende pag js i Zinomais ac os, ilus a konk ediais pa . zdZiais. Pa icula noinkama d€n esys é minos, ju asignado ncs gausa o posibilidades a osena hace des ina a o di ícil y ibei a eks 4 su okiamE naujo dm mokslo dome is is. Te minados -la más impo an e, más in o ma i a pa e del léxico del lenguaje cien í ico en a manes -ami en odas el consumo cien í ico de es ilo2 (Realizada s ilis ind pa icula ybe - dalykinis jq p ecisión), aiiau en cada i5 unciona unciona di e en ei . A siZ eigian i neapib eZ q ad esz 4, ciencia popula a inamuosios ex os se s engiamos e minus, p opo ciona sólo aquellos be ku iq neimanoma i5si e s i. P imo ybd p opo cionada al habla ya i i inados é minos, am ik q mokslo Sakq engiama naujq, abejo inq, ex os popula i inan uosios de ciencia pueden di idi se ai5kini- nelinks ania ku i naujada qa. Todos los é minos que se usan en I suplemen on o mo ne eikalaujandius be aiSpapildomo kinimo e minus y e minus, ku iq des ina a us o en ende puede no en ende e oneamen e. En los ex os de popula ización de la ciencia noai5kinan a odas las ciencias gene ales iguales de impo ancia ca egó icas (p.ej., s4 ocos : A. Bi inicne, a siZ clgdama j,, ic ius neling is inos de es ilos ilosclicos, ypad cons an emen e comunicaciones ac o, en endamo pa ici iq kin anc*ius plaiiqja sen ido, ikslus, ySio peculia i a y caliu ex o unkciona imq i ac i idad cien í ico s c ojc" (Bi inieni 1991:27). dis ingue es p incipales mokomqji y me odinl - eó icos (spccialqii), - cien í ico s iliaus e p >s ilius moksk populia inam{i klauso cual, y djos eigimu. p ipos ili, s iliaus pe i c ij- cien í ico ai. A siZ clgdamas c minq unkciona imq cks e i , V. Lcidikas pa cikia ku iuosc oki (JIeii. 1990: 82) eks il.), clasi icaciónq: c minq nue as eo ías. no i ii adimai i ku iamicji ( cks ai, ap aomas a aclimai, k c minq a dan icji koncepciones, (an iniai in o ii, dokumaciniaicn ai, mokslo populia inamieji, publicis ikos eks ai, k .) y c minL Zodynai, enciklopcdijos, i i inamicji ( e minu k .) ex ai. Ic n inolog l a i mimo (Z . Ga nisi e 2002:271. kiek icnas abejojan es del icno o o o iene cisc ku i su ikc ina, que nue os é mino naujada il, o e mininai ciencia adiau maZai Zinon i cks us n " oc ing a i olin i niu eks q, cons i uye o sudcsniu moksligali ku iq bas inda popula inamuosius co espondien eamll ap obui i e mininai. ins i ucijq i s anda dizuo i + -1 desnis, hipo eze, n e odas, aida, yiys, sis ema y k .) o konk ediq mokslo Sakq e minai, quienes ad esa ui u e q b[ i Zinomi i5 comúnjo iSsila inimo. p incipales Thi ai iq s idiq s4 okos, l auk os ibend ojo ugdymo Pa yzdLiui, lengua popula a inamuosiuo- p og amas. ciencia se en ex os de adicional ai5ninción necesi an e minos, ei5kiñ quienes glasq (p z., balsis YanagMVP 82, p iebalsls VanagMVP 82), idiomas daliq (p z., daik a a dis KeinTA 69) o iodLio daliq (p z., galune KeinTA 19,p iesaga VanagMVP 65,iaknis VanagMVP 67) las denominaciones; ciencia bo ánica en ex os popula ina amuosien es ne a ai5kinami bien Zinomi augalq (p z., no eli Janke RGA 11 pakalnu i , Janke RGA 24), medLiagq (p z., clo o ilas Janke RGA 9) a p oces l (e.g., o osín esis Janke RGA 9) nomb es y k . Isamiau noaikin5n ambién aquellos é minos a los cuales bldnd la p ecisión semán ica, mo y acijos aiSkumas, pueden - bas an e no di icul ad pa a comp ende algunos cons i ue inos o cons i ui inos e minos (d[ inius), ku iq eikSmgZia e ela idine p opio o ma é mino, ej.: mai inamoji e pe RimkSBP 7 o L aigidelapis S ide skZ ll,ilgaamiiikumas Skliu Kl5 y k . En enda, i5lieka c eimybe, que mine q siemp e e minq des ina a puede popula inamuosios ex os en neaiSkinam i maLai papli g, solo nou ok i. Thdiau mucho qué peo , cuando ciencia espealiojoje li e a u aI oje se u ilizan é minos, que sin suplemen o ai5kinimo des ina a iui pe manece noen endidos. Te minus paiia su ansa a ,,jau jus" (Keinys iene co ec amen e o ien a al consumido - 1980: 32), adau a eces idine o ma é mino ad esa 4 puede engañi i. En ales casos el des ina a io no solo a a iSkel i poZymius, que pueden queda desape cibidos, sino y se es ue za p e e e o es de pe cepción del é mino y ne icslumas. P z.: P i i - Valkinink4 nuo s e asa q no di ic i ap ic i aus ais Ziedais iydiniiq iupi7 puiy g azdikini l ieimos uii - lie u inq nak iZiedq. Nedaug es uii4, cuya mundo bo anikams (juk loQn4 lengua es a p au ine ciencia lengua y kiek iena plan a4 uiis iene la yniikq a dq) emena Lie u q. Y nebu inai iios uiys iene bu i iipli usios solo en Li uania. Pakako, que las pi mqka ap aie bo anikai, di bg Li uania i q a dq pasiulq. Li uini nak iiiede c ece sólo Pie ll Li uania, Bal a usía, Polonia, Uc ania Janke RGA 29-30. Sakalas pasajeis. Sakala pasaje is no iaja nada; jis seslus pauki is. Deli paukiii l incluso quedaci oma i donde dejo, a iisk idusieji no malmen e g iZ a i senq lizdq Bala5e RK 52. Teme oso de que el des ina a io pueda 44 sa aip in e p e a los dados e dade os jq mo y a e minus, aiSkinama cija, se es ue za cuan o de alleio e ela ik z q eikimg. P incipalmen e d6mesio ciencia skipopulia inamuosicios ex os en iama especi iciniams Siekian , konk ediq niokslo 5akq no indiam con susipa Zin i, ie5koma budq, como pap asdiau y e minams. que p esen ada in o mación b[ q accesible a cada comp an amiau Siuos e minus Uno paai5kin is. i5 e minq k ypdiq populia inamuosiuose se, ei5kinio o yksmo, - daik o, ku i aiSkinimo budq, daZniausiai a ojamq mokslo eks uoski ingq e mis apib eZimas. ja 4 mi, O ien uojamasi i dalinl apib eZim4: no se a an iS a dy i isq é mino i e diamo del obje o especialybiq, ddmesys su elkiamas i poZymi, que en conc e oii con ex o es el más impo an e6. P z. : Piliakalniai es o alo is, des inadas coma inkes g en oj y Gimbu BPL116. Chogynybai les e inas L a medZiaga, bu inai eque ida al no mal g l binea ac i idad man ienen Skliu Kl 28. Pa i apib eZimo ai5ka y o aquia: posible jungianiioji iS ai5ka7 puede - bI i ei5kiama ZodZiais llamansasi o llamada, ols ama desde g ieZ os apib eZimo es uc u l os (ai5kinim más ecue da con a jim4). ungois P z. : Dainai desa ollose e sn jun o bac e ias. a i kiiiai. Tbks sa i a pio comunicación se llama sine gizmu Lu- 5 Te minq ai5kinimo bldus gana i5samiaiy a ap a g ki q Saliq kalbininkai - L. Ba a5io a 1985), I. K i ko (Knu xo 1976), E. Laza e id 1978), (Ba a ueea (, lasapenn E. Niki inas (H . n uH ki q. 1970) y Lic u oje 5i aún muchos s i is maZai y inLi a. 6 Compa emos:. Th in e nacionalmen e iodii y io lyne é mino e/ekl oli as aplb eliene como ,,MedZiaga, cuya moleculds, iS i pin os o sulydy ol susl yla ugiijonus (d uskq, iiq y baziq i palai, suel os saluskos, e c. .)' (TZZ Físicos 1969: 205). de la ciencia popula i ina- aiikinimE: majame oki ex e andame sio é mino ,.elek oli ai - es ug5iiq, baziq con en o d uskq pe neSdjq" jud iq jonq - elck os i palai, son s o es (Da ida GJP 20). Siame cks e se habla de i elck ochemines cigiam4 eacciones y nega i am4 sang i u iniius oddl, manymu, jonus skyla an. ik a medZiaga des ina an o isai no impo a, como i jonus, - dispinando o lydan y pan. Apib €Zi- quedánd- me solo ose lo que ayuda comp en- kalbamqlq de la si uacijq. 7 Se dis inguen es desc ip dZimE cons i uyen es pa es: ,,apib iZiamoji i5 aiika (de iniendum), de iniiliandioji (deJ'iniens) e jungiandioji ( e a, i.e., eiikia). Apib dZimas es iS aiSka iSkiama iS aiSka iodZiais desc ip dZiamosios y apib eZianiiosios daliq eqube' (VLE 200i: 6a5). 45 gauskB 6. S u q,je puede bil i numo y' o, que nepasi u iiusios als ynbcs a ella puede uni se eliau. Tbks adhesión ,conocido akcesía o adhe encia LydekPPKS 138. Apib eZimas, como é mino eikSmis aiSkinimo b[das, u ilizado en odos niokslinio daZnai es o e mis ilia . s pos iliues (muy - naujq nq i edimo adiau ciencia os uose él puede eksp ienione), balbai nobldingais popula a inamuosiu - e aluación bI i suplemen om obje inei elemen en ais. P z. : - es bal as, in is gels q a spal i Nikelis n e alas. Él es du o, bien polimojasi. Gan iniai, cubie os blizganiiu o mu i iu poli uo níquel, l bai g aiiai a o lo Da ida GJP 34. Ii oki4 pa cldim4 lig4 gali u pamne i p o inio a silikin o e ilke onu ijq. Thiu, que aho a sikn ingai g doma co espondien e dic' a SinkGLZ 5. I5samiau desc ibidnendo ap aomqji obje o4, es anda dcuma y el cien í ico g ieZ umo no belica - o iciali comun a imo si uacij pe eina i in ymesni pokalbi. Gana daZnai e minai aiSkinami e elaZian O imes mos ymas nujq kilmg. pe cep i é mino leidZia paZ elg i ijo ayuda a osen4, p igim i. A siZ elgian obje o4, I é mino dos o ímes l a dijam4 posibles aiSkinimo b dai: se p esen a p z. :XX p adiioje bal us 1) his o ia del é mino apa ición, . p ade a aisii l his ó icoiko a lu. Sis ii llama i i nomb e bu 'o om o o nin4 Thci o, kuio eikalc .Ge many" (98 m.) minimi Aes i, gen es Acs io unu imones, gnenan ys i iniame Bul ijos ju os pak aiq je (pasak Thci o,,,deiiniajame S eb l ju os k an e"). Bal l lenguas kalbaniius 2mones u bu jus oji b 1 1 llama i ais iais, que ni a i iciinu bal 4 nomb e, aiiau noaiiku, si i ci as con él llamaba odos bal os, o pnls s, o solo ik eno aquellos, que gnm gis es Gimbu BPL 12. Ii p ieiis o ini y me al4 - ala o i i ino - 1839 m. pin cg mundo ka q iilydy as su a adejo iniinieia s Babi o an i i'ikcinis lydinys babi as (publicado nomb e). Sis aleinio se u iliza pa a la ab icación de cojillos de esquí JanulMM 11; 2) se indica, i5 cuya é mino de la lengua kilgs y cuál que é mino sin e ini l inhibi o i4, adinam l mo i ació8. Aho a ya enemos P z. '. 8 En li e a u a ling is 6je al e minq aiSkinimo bldas no a as eces se llama en'nino e imologija (Z . Ky, nxona, Ca, u aHa 2002: 149). 46 e u d( n eis) (a gl. ,, e u d' - s li i i, n kdy i). Thi. iziologiikai akn' ios me liiagos, ambién egulauojan{ios aug ly augimq. Jos le ina s ieb4 augimq, hace i ukq o osin czei, mcdiiagl apykai ai, plan a4 h'dejim d y ki ien s augi no iempois p ocesan SimkKPAA 15. gnLpc an c ikic i4 cien í icosn p pi n q ka q ii ipina o lap7 i 1911isky i 'i aminq Bo, ambién adinun q oli c ilgi imi (lo ., " oliun " - lapas). Él gan inanms solo a gal4 en las hojas SimkKPAA 19. Mo i acia e elleisando eik5mg, indica eque imes y ayuda des ina a io no solo papi mykS g sude inges e mino cla umq, pe o Vis del o al e minq aiSkinimo lsimin i ni e minal. Ka u se budas ne a ypad sdkmingas es ue amasipapasaco a sob e e min4, - his o ia del é mino eiSkinj, dadausi e ninui i iybg. apa icimo siemp e paai5kina misma be o, nemokan indicada lengua, puede b i i di ícil jsimin i iZ elgiam4 Galbu Sios mo i acia. del é mino daZnai e a p ieZas ies o igenme in o mación Salia ge okai ne skliaus elias más amplio aiSkinimo. adicionalmen e se p esen a sil okos Los ex os de la ciencia e n ino Ne e ai oki4 a osenq lemia ai5populia inamuosiues ambos o ímes ad esan o siekis sinonimiSkus kinimo bldai puede bn i u ilizados e mipaai5 nuskin i. Como ya ue g e a - en un mismo sen amien o. mine a, unooki o o ooki o igenmes é mino aiSkinimag lemia P z. : O a analogiika maiak aupa s i a dijamasis obje o. jys es o ma, median e la n lia ininas jon oses padega leiin ys milijo 1 imoni4, es K ilio n aiak aujis e g - l ojo alascmija (pa adi a pa a de) o (nuo g ikiikq - ju a, nu oduniio, que se gama iodii4,, halassa" pa- k an esc, e,,hoima" - sang e) SinkGLZ 40. O ien aciónis kilmg bIdingas y especiales i é mino son cien í icos nesa engiama iSlaiky i - aikinimas puede b i esiamos ap endomiesos adiau ciencia y ex os, popula a inamuosien es dia iamen einiq si uacijq P is .:l me al y zcl. Pl 's c p asn c nuo oclq ial ini, dalykiSko kalbeji ecs uos, pa eikus i kilmes mo ono i ai iausi paki imai, causa iio i cs apli kos, adinani n e l l co ozija. mismo e kilmcs y eiikia me al l l di minas,,co ozija" a ial.s u apna ildimi.s, iu. Pu ion is p uion is sidub i cs nonc os lon,ni(cos nio y me alio li binio i imq, ildijin q. Kn oduoju e en y pla ab iniui ya iniai bci iah,a iniai laik oi. Ellos apsi aukia no s :on is o J aside yiu loik ai, cs sidab as 'u iu. no malmen e ,- a l1-domus s i ino di bi iai ambién co oduja. U| enka aliumina o io puode ui aug i agu kus o pocas Aliuninio, zinc y A1 días palaiky i ugiiius kopus us i o alns indas pamaiu p akiu a. Thigi me al iene dideli ukumq - él co oduce Da ida GJP 5-6. Ad esan o o des ina a o expe imen imas (p.ej., p ác ico mine asis o kopls q auginimas puode) puede bu i agu kq aluminio i aukiamas como adicional, muy i aigi medZiaga. La ciencia popula inamuosios ex os en dia iamen einds si uaciones ai5kin i pa e minams si elkiamos P z.: XX amiiaus gana daZnai. p adZioje aisinq jaL nas an c ikieiiq cien ionis a Mo ganas pasi inko T gené icos. N imoms n uselq - d ozo ilq. Siq muselq cada somos ma q: sandeliukuose y usi ose sob e nuskin us aisius, . nq, gs aniias uogienes sklando maiydi 4 museli y bu iaL Thi y es ga sioji d ozo ila, cuyas y imams i s 1 e nim a i e n e (ks li gn' q p : pasky e ) l ks an iai mo nink l Sink GLZ i1. La combinación del es ilo académico y domés ico e ela los componen es de la ciencia sa i um4. popula a inamq- jq ex oq Mokslo galimal se ex osos e min l aiSkinimas ki q ipq popula a inamuosio- ex osos. basándose en sinonimuse, us ojamus Sinonimas daZ menudo con obje o p ai5 ica in e nacionales usados e minos - Salia p esen a jqami kalboje P z.: plaiiau papli g a ian ai. mc Sisdiiag4 apykai os más niekuoypa ingu nepasi eiike, migdomieji ais ai ue on de ek as kol 1903 años como p ade i na do i ba bi u a ai: ba bi alis, albu mejo enoba bi alis (skai . ojams . a linomi e o nlio, liuminalio nomb inimais) y k . SinkGLZ 42. Vicnin ele chemini mediiaga, galin i p opo ciona ene gijq, iioje sis emaje es andenilis. Jo elec o- ') Pa"yzdingai es á c minijoje sinonimía su a ll' oje máximamen e es ingida - p e ende, cada s4 oka bu q un é mino. Thiiau Zymima que solo sinónimiSkq e minq Jq iSsan iausiai S . (Keinys gausu. apa ición p ieZas is es ap a Es Kcinys 1980). Jo sinonimq dil sa i e minai ne eigimu, su ienodin os e minologías, apa ece suda inejami ki q au o iq a ojamq c minq neZinojimo. jq noikimo a nepa ikimo del - odo es o lemia sinoniminiq y in e nacionaliniq, e pu nai lie u iSkq an o sinóniminiq é mino se o ma, cuando Salia liaudies o li e a u aI ines e minq a si adimq. Además,,,Siek idiomas su e minin q ZodZiq naujada q o c iniq" o,,5alia da p ida oma d iZodliq be keliaZodZiq sudd iniq en casos indi iduales se o man ab eesni, nc e ai unaZo e minq dZiai e mininai'; y sí. sinoniminiq e minq apa ece ,,puede ocu i que icSkan eglasingesnes i5 ai5kos" (Keinys 1980: 100, 101). 48 nus biológicos ko aliza c iai, a bu e ideguonies en u i, To laik a aip n olepen cia kulq Jasai GE, 9; pa - y Li u iSki co espondimenys, ej.: pio campamen os an lama iebe kl l, iu '4 kaul y, ieiu y aga 4 ke a14, ( andens ieiu Q l ki q, papa iio iakn4, paukiii l kaulq y k . Gimbu BPL 28. Es g ibes de ene gía y su egene ajuci- 2enklai, niai n o e iikoje ch onineje y luna ineje símbolos4 Thip e minai (iemes) (menulio ciclo) ai5kinami sis e u ye Gimbu BPL 33. especialigaiju nepab dZian . O o sinónimo e minq ai5kinimo bldas, cuando Salia lie u i5ko se p esen a e minns 0, más in e nacional o ien ado j nag inejamas ciencia Sakos specialis 4 - cali ikuo E ad esa q: daZmás lie u i5kas Zodis, como e minos, nue os, odel indicados y u ilizado, pe o nepapli gs especialaliojoje es li e a l oje co espondien e in e nacional. pladiau Se puede hace que al no especialis a aiSkinima p esunid4, al es el didác ico pobIdZio con é mino - icke ina, que susipaZings más ácil j su oks y o o en n- oksliniame ex o. P z. : Noin mejo des ina a io en ende , kodil así lomimasi mu acijus causelianiiais ac o es, enka uisimi m il io (spon a n i sob e ga ninio ) o ga nizmu n u abilidad p iZas is y u mpam Ko ozijas pe sikel i p ocei olimq p aei i Leke EG 14. sas sl s ip eja, no unas, pe o kelil - nlii4 mic oo gajei pa 'i ii y ujes osi nizma i, pa l-zdiini, ba k eij os y mik os kopiniai g ybai (mik omic e ai ) LugauskB 6. No a que los sinónimos suelen p esen a se ecenando ya Zinom4, anksdiau ex o ai5kin 4 e min4, o cuando el é mino se u iliza episodiSkai. Vaizdingai y l aigiai e mininai ai5kinamos me o as y compa aimais. Me á o os an como sinónimos b i i ambién pueden usa se -,,iSski iama sema, a ojamq me a o E al pladiai sinonimq ace cinan e 0 Kai ku iq (p z., y k .) en lengua daZni y la yni5ki ZodZiai o Lodli l junginiai. Pyz. : mokslq Sob e el polie ileno c ecen y se desa ollan mic oscópicos hongos, ypai pelejun4 (Penicillium) y gal eni4 (Aspe gillus) gen4,s LugauskB 14. bo anikos, medicina gana Pa yzdliui, hen olizi is es ep ococo (S ep ococc s haemoly icus) no ienen iiuieli4, ku i4 algunas bac e ias pueden empo almen e nelell l RimkSBP 12. La in5cas co espondencia ciencia popula ina amuosios en ex os no malmen e se p esen a sie kian ski uose lailq i e minq b du pladiajai p ecisión. ki4 a osenil aiSkinin o pa a la sociedad ciencia popula a inamuosiose ex osos nd a p opósi o. 49 eilu es" (Ea au dna 198-5: 142). P z. : Ilgiau s abidani dang4, ii ,),sile ,,k in anii4 i aigidii l" - me eo Ll, ie n be i en i aigidiiq one skiejanii4 di b ini4 Zen es palydo 4, o al ez y ispildingq ials ai aus ,uis a spal iuis il<nijun iq iiau is pai ai.s j's ide skZ 19. Cómo mo i . me e o a s é mino sinónimo consume me apho ico ginys,,k in an i am as jun L aigide", que con iene ealizuo q sem4 y ijado pazyminium ,, yks eld i' ,,k in an i", es odos5kai posible é mino eik5mes aiSkinimas' . O: Pas an oju gibe clin4 dougiau como 10 iempo islecio @ upe augimq es imulaniiLl ho mona4; ii j4 mejo ii i a y más ac i a ) a g,ibe elino ugi is) - del c ecimien o del allo de la plan a ,,kon olie i l' Simk PeA 14. El núme o de miemb os de la Comisión es el siguien e: Saules gel ncs es l 'lii iikas b anduoliniu eaccij l cailas, que consuema undcnili p oduc a y el1 popula a inamuosioses JuMZS ll.Sk. Los ex os de la ciencia me á o a, como uncijE ei5kinio o p o- - ai5kinimo puede adicional pade i e ela é mino elemen o, ealiza y o a i a dy o ceso eikSmg. Aki aizdi o ien ación es iliaus me a o izacijq ibui inio - ,,jun ame ap oximumq habamajam daik u, di ec ini habe ojo s4ly i juo" (Zupe ka 1997: 62). P z. : Ya iio iim meiio p adiioje cien ininka ns ue Linon a o a una a gal4 mediiaga, nL o su ,,megs ama" cuya jugando" azo q. iglesia j4,,ape i as Sios nediiagos - i amina 8,, (pi idoxino) - iiaiikinimui undamen os padecio el ame icano A. Mais e is SimkKPAu{suduci se eks- 18-19. Tokia que a osena ácil po que in o mación pane a ella bas an e en ende , ayuda isp idi, ese sudd ing, que p opo cionada di ec amen e y ácilmen e. La accesibilidad puede b[ i ealizándose ex os de ciencia daZ menudo se basa p incipio y compa aciones, que en los gepopulia inamuosicios ai Zinomai obje os Racliacinq mu age czq y popula a inamuosiuses cks ues eiSkiniais. P z.: galiI' Mokslo mc a o os o nela o iniai junginiai daZnai iiski iami kabu dmis. Algunos a a oja sakomybes uZ e s ilis iikai no 1988: 23; ne iksli4 mo y uo 4 au o es kabu es p ocu ando ii eng i me a o ización ( laxy"n. H plg. Aba a i ius 2002: popula inamuosicias 210-2lI), aiau daZ p incipalmen e de ciencia e ks uosc ,,au o ines me apho as sug c inijomas - nue os, nc ike i sil okq mai" (Ma cinke idienc i5di e idas 1991: 19). Ne a dudas que al kabu iu ics me á o a i5dildo a ojipe dd as mas daljjos Za esio, -,,kahu ds gai umo" asocii ciju es yciingas:iu o ine (Ma cinke iiicnd 20). 1991: En muchos a ejq popula i amuosiuo- ciencia se ex o kabu cs necesos- cc q usa saikingiau y apdai iau. 50