С. Д. Шелов. Термин. Терминологичность. Терминологические определения
Full text
C..{. lll enon. TEPMI4H. TEPMI4HOJIO| { IHOCTb.
TEPMI4
H
OJIO| I4I{EC
K}I E ON
PEAEN
EHLI
gI
@n o o l qec n i $axy.n*e cau - e ep6yp c o o ocyAapc BeHHo o
yH Bepc , Te a
Can -lle ep6ypl 2003,
280 c.
de Rusia -
miemb o del
in es igación
se e minología
Se giejus
Se o as niai i puikiai
comi é de
paZis amas
e minologías
specialisq.
A sinaujinusiomas
jegomis usq
e minolog ja
cien í icines
pa i ies semiasi i is
uZsienio, noolindando
po
kojomis sa q
e minologías
undamen q ku eiq
p incipq.
Tal idea
egimos y más
ecien e
S. Selo o monog a ijoj
e Te minas.
Te miniikumas.
Tb min4
desc ei-
Qs.
Cómo Indica
Los Lib os
{ ade,i s
iS y imas
- es o nue a, 199g
leis os
ilologinis m.
monog a ía i5
edi b a esmes y
dos capí ulos
apildy a, e sión.
Siame abajo
au o
p esen aa o
nauj4pozi i i i
e min4 y
e miniSkumq.
Nue amen e se
esponde a
I
p egun as
impo an es: qué
é mino, es é mino
e minqapib ezdiq
apib eZ is, cuáles
ipos y equisi os,
e minq s4 okine
s uk l a,
uZ iksuo a
apib eZ imis.
Msi e minologai
p i a q
S. Selo o opina, que
e mininai es idomis ica
y bas an e amplia
Siuolaikiniq kalbq pa e
del léxico. Te mino
lingu is ine
p oblema ika, su his o ia
se p esen a okiq
y ejq como
A. chaju inas.
. Danilenko, . Leidikas, .
Niki o o as, A. Supe anskaja y
k . Las cues iones eó icas
ineludiblemen e se elacionan
con la e minología manejo y
es anda ización (D. Lo e, I.
olko a). Es da bamaq, en los
que é mino, como unidad de
eo ía de ciencia, in es igado
cien í icoly os o ilosó ico (E.
Mamdu as, aspek u
E. Muldenko,
V. Nalimo ).
Logine k yp imi a P. Achins einas, . Ka po idius.
Kalbo y os li e ahl oje sin in i ai uoja p opio e minc
sq okos apib ez is.
Tadio los
p incipales
equisi os pa a
é minos, como
especialingie ns
ZodZiams y ZodZiq conjun i os, es
nusis o ejg de muchos k as q
e minologijoje y son i a d lami:
é mino s4 okines semán ica
p ecisión, é mino
una eiks niSkumas, es ilis inis
neu alidad y exp esiones e imas,
nomina i iSkumas
( a dininki5kumas),
é mino
sis emiskumas.
Vieni más
impo an esq
e minq
equi im l
lie u iq
e minologijos eo ijoje
* egelingumas (Gai enis
2002:
36),
una eiksmiSkumas (Keinys
1980:
28). En la li e a u a
lingüis in[ a]
expadiamen e se
habla de el é mino
sis emiSkum4.
G an pa e y ine oj l
p ipaZis a ji é mino
poZymiu
I Se giejus
Selo as. Te minus.
Te miniskumas.
Te minq
apib eZ ys,
Sank
pe e bu g-
as:
Sank Pe e bu g
del es ado de la
uni e sidad
Facul ad de
Filología,
2003,290
p.
160
(A. Chaju inas, B.
Go odeckis y V.
Raskinas y k .). Pe o ano ,
S.
Selo o, dias di ícil sis emas5kumo apa a3kas llama con iablemen e
conc e -
es ablecidos. Da oma gana ka ego i5ka iS ada del cua oq pi mqjq é mino
sensibilidad y exp esi idad
especialybiq ( iena eik5mi5kumas, p ecisión, ausencia, nomina y i5kumas) de
- ellas es4no pueden denomina se ales que
según é minos se ca ac e izan como
de la lengua lexicicos pab e-
specialDs ZodLiai e i5signi iados i5 gene al
(p. 22). Sis emi5kumas
Ziamas ya como el más impo an e é mino poZymis,
o mando
Zod[ o ZodZiqjungini b l en como e minq. Ka ego i5kesnes men is ei5kia B.
Go odeckis y V. Raskinas: é mino, sepa adamen e, omado es ikcija. Él exis e
solo en el sis ema e minq. O i au o es pab eZia da ybin[ sis emiSkum4 edi4 es o
é mino-
(R. Budago as), pasak nq isuma, en la cual e minini
a pusa y susijg s4 okiniame, lexico-seman icos, ZodZiq
daybos y g ama ica ni eles, u in i ySi 1su cie a ciencia
á eaimi, p oblema, ema, escuela y e c. (F. Be ezinas, B.
Golo inas).
S. Selo as isq p ime o pab eZia é mino sEsajq
con sq oka y su s4 okines seman icos ikslumq. El
é mino p incipal b uoZas, pasak es gali-
S. Selo o, mybe
i5 eik5 i s4 okq.
Cues ión P incipal
- cómo a ibui especiales4 s4 ok4 desde no
especiales. Zodiiai Zemd, lubos, e as ambién
i5 ei5kia sE ok4 o qué ellos di e encia de
e minq? Según au o us, 5i apib eZ is,
ski umqpa odo que co esponde a la lógica y la
lingüís ica equisi os. Los úl imos
S. Selo as discu e po sepa ado
(IV) capí ulo.
Remandándose i ai iomi
opiniemis, S. Selo as
p opo ciona d ejop4
poZil [ i ZodZio eik5mg
- lexicologini y e minologini. Segundo
caso é mino eik5me y es su sq oka.
Au o ius e minq equisi os según lingüinius i5se ia dos es e imai
ca ego ía p ecisión y no p ecisión.
elacionadas ca ac e ís icas. Es o é mino una eik5mi5kumas y su
seman inis, s4 okinis g ieZ umas ó p ecisiónumas. Sup ie5 idas
P eciso e minologías cues ión uZeina uZ
p ecisión po que es obliga o io, dia no
p oble na ikos ibq. Ma ema ikoje
puede b[ i,,be eik ikampis" i pana5iq
i a dijimq. D. Lo b daLnai discuia e minq
ne ikslum4si uacij4 kai e minas
ei5kini.
malidingai o ien uoja i ienq o ki q daik q
El au o de la monog a ía da ejemplos aplicliq de p ecisión e
inexac i ud del con enido e minq semán ico: niño, adolescen e,
jo en, medio amiiaus imogus, pagl enQs imogus, nusenqs imogus;
Zemas igis, nedidelis ugis, medio ugis, auki as ugis.
Ne a gene os nuomonds del é mino
puedimo o imposibilimumo sen imien o
momen o.
S. Selo as A. Re o ma skio
a ibui é mino de un
opinE, p esen a que hay que
campo ne e minino
(p.ej., meninio s iliaus
ex os en), . y.
e minus, pa y usius
pe kelimq eik5mes o
s ilis inp kono acijq.
161
Nuomones i5sisci ia i del é mino
G.
nomina i i5kumo. Vinoku as, A.
Re o ma skis sólo daik a a dinius
e minologij4 inclinusi sólo
e minus, y V. Danilenko p ipaZ[s a i
b ld a diius, pe o y p ie eiksmius,
así isileis i no pa eiksmaZodZius.
S. Selo as es á de acue do que el é mino puede bU i neb[ inai
daik a a dis. Smulkiau i 5i4 e nqnesigilinama, au o ius analizuojama
medZiagai paselenka sólo daik a a dinius e minus o e minus,
ku iq p incipal d6muo es daik a a dis. I capí ulo uiys i esmd. S.
Selo as no en ano ci a R.
-Te 4apib eZ ys:
Desca es'o lodZl
ZodZius:
,,Apib eZki e desde lados es bl inas suklydimq'. Apib eZ ies
necesimes i i5 aduosi e
mundial[
bu i n a algunos y ine ojams é mino a paZinimo Zenklas.
J. K uopas 1972m. a ículos en Más demesio e minologijal
a5e: nos son i5kilgs uZda inys
,,Aho a pasa de e minq in en o izació á e minq
sis emaq cons i ución, á e minq de inicijq, p epa ando
pladios de olumen, sis e ninius, ai5kinamuosius e minq
Zodynus"
(K uopas
1998: 528). Te mino del con enido, ijsuo o apib eZ imi,
y inejim se hace impo an ís in es igando odos
cues iones de eo ía é mino seman ikq undamen os
e minq mo y acijq y pan.
e minologías e minq s4 okq s uk l q e minq sis em4
(p. 32).
Apib eZ is b[das
eik5mei nd a único
specialaus leksinio une o
ixsuo i.
Reikmes aikinimas i ap aomuoju,
galimas b[du. Tadiau apib eZ ies
ch ak e is ikos, compa a i o y pan.
ykdyp i alum es lógica y
Selo as es á de acue do con la
opinión de que ai5kinamajame
lingu is ikas equi imq mas. S.
e minq odos5kai
Zodyne ixóseadas que
posible poD o de la
bas a, ella isci i i5 ki q
Apib eZ ies ya es
daikq, y o os poZymia
enciklopedines
o alidad bD q poZymiq
sob e 4 daik 4.
Zinios uZda inys pe o sólo
nus a i a , apib eZ i obje oE y
sepa a ella de kiq (p. 33)
son no con i ma si y no ap ai i,
Toliau imasi e minq apib eZdiq au o ius ipologías. SupaZindinama
p oblema ikos, apib eZ ys iene y ling is iniq (mo ologías,
apib eZ ies unción, s uk [ a, apib eZdiq clasi icación. Be logines
sin akses, da ybos, seman icas) ca ac e ís icaq. écnicoq.
su
aip equi ing4
pa
leksikog a inE
S. Selo o lib oje
o ien iojamasi
q i apib eZdiq
nomenkla 4 ku i es á logikoje.
| . Klas ikacinds apib ei ys (pogou4onue u; u
acu$ q py oune o peAe eH l, Apib eZ yje asignada
p. 37). giminine sq oka y su D5inis poZymis, que leidzia
co espondien eamE uSing publica a ibu i sq okqi
é mino eik5me.
j4apib eZia no
Sio ipo apib eZdiq ku iq his o ia
comienza desde Pla ón y
A is ó eles, se encuen a en
odos em inqZodynuks.
dis ibuyen ai5kinamuosios i
Classi icacines apib eZ s se
pa i y ines
(nenu odomas gi ninines
sq okos ni el de clasi icación) y
o a luines
( om uya sE okq i5 uSiniq a
pa i[ ini l a s onl según ien4 o
ki 4poim[).
62
2. I i a dij amos ios desc ip dilys
(nepe ucJu e ,Hb e onpeAeneHuq, p. 45).
Él mismo dice, el nomb e que Siuo caso s4 okinis
ep esen a aujandiq elemen q i5 a dijimu.
con enido del é mino ixsu seado a él
Pa yLizdui, pa es p incipales del enunciado
-,,acciones
y his o ias".
3.5Ca Todos el o oio pob ldZio son
con ex ines apib eZ y.s
( on exc ya, uH e onpeAeneH l , p. 5l). B i en ellas desc [dinadas como
ikslus isq con ex q, indicandiq apib eZiamo é mino eik5mg, i5 a dijimas, ej. :
S ilis ika i ia as kalbines
. o mas, las cuales ap aio g ama ica y leksikog ia. Tokios
apib eZ ies lími es de ex o -p adLia y pabaiga muy apib eZ os:
cuan o ilgesis con ex o, eque ido al co espondien e apib eZiamo
unidad sq okos con enido iden idad, el mayo é mino de la unidad
Sio5kumq hay que e ela . Todel ales impo an es son el exac o
con ex oinds apib eZ ie lími es y longi ud. Neaksiomines
con ex uales apib eZ ys andamos, S. Zodynuose, pasak
Selo o, ci a q ipo k.
a. P ahosa nokyklos
ep esen an e
J. Vacheko J uuzeucmu, ecxuil cnoeapo llpac cc coil anolb (P ahos nokyklos
kalboQ os Zo$ nas, 1964),E. Hampo Cnoeapa co cpuKaHcKoil nuuzeucmu, ecxoil m
uH on o e u u (A m e i e i n p. M q ka k i I b o s e m i n o dy n
e
4'
4 2
a s, | 9 64) y k .
4.Ope cines desc ipZ ys
(onepaq . oHalbu , e
onpeAeneHu , p. 621. Sio
ipo apib eZ ys di ie e
jomis ealizuojadas y
en que desde pamine q
algunas noalbines
Ope cines p oced i os.
apib eZ ys siemp e elacionadas con
cie o i npe a y u, gale q di ig u
I Zmog4, que ap okia apib eZ ies eks 4 pa a que c ea , o ma obje oq -
pada yk sí, s ebek sí! En ella se e leja ac i idad ope cine, odel apib eZ ys
b dingas ísica ej., ales y ma emá icas ciencias, ugi ino-basico
indicado ,,o gánico compuñado, que keidia colo 4 a cie o pH in e ale" ChZ
1991).
5. Monomo ines y polimo ines apib ei ys
( aono op$Hb e 4 o il Mop$nHe
o peAeneH .n,p.67). Es e sumend inamasis
posky is, en el cual isq ipq apib eZ ys
subdi isadas Monomo iniq apib eZdiq peculia ybe
es desc ip dZiamo
I dos g upos.
é mino g ieZ ai nusaki ado con enido, be
a piniq pe ejimq, be b[dingq b uoZq,
kokybes y san ykiq g adniación. Tokio ipo
apib eZ ys nep ipaZls a obje hl nusakandiq
más o maLiau",,,bequí, ej.: ienana is
aseys
-,, ien isinis sen ynys,
e u in is ienq
undamen ing sen inio
dal ' (KTZ 1990).
Polhnds apimo Z ys,
a i k5diai, pe mi Lia
más lib emen e
in e p e a s4 ocos
seman ik u asociacya
p z. p oceso '.q
-,.sEmones
ySiai.
kai ienq imagendiniq.
sE okq, o emocijq kili nas o os
panaSius, g e u inius idejq causelia
1993). Regulia us b[das iS ei5kiamas
y con as inius imagindinos.
Zodeliais
polimo ismo s4 okas i k . " (PT
,,y así adelan e",,,i pana5iai"
- okias apib eZ is se pueden ácilmen e in e p e a . Es as son
insu icien emen e p ecisas, odel, como y sinónimi5kumas
163
muchosia eik5mi5kumas, no ecomenduojamas no mineje e minog a ía.
i
Tadiau polimo ismo papel es nega i o okiq e minq eiSkinio no siemp e
(p. 85), i5b auk i i5 e minijos sude ies neimanoma. capí ulo II - Te mi ul
apib ei ys i sq okind e minijos es uc u a: sq ok4 clasi icacines
hie a chías analizd. [ledan nue as apib eZdiq clases, llamadas comunesimas
apib eZi imis (p. 128), que no ienen Sinio poZymio, y isE apib eZ ies
eks 4 cons i uye el pa en esco agmen , y nespeci inemis de ini~Z imis,
cuya di e encia, uSinio más ce cano apib eZiamai sq okai, no ixa
(p. I 3 1). Y solo despues
p esen aba galu ine
e minq apib eZdiq
clasi icación
(6 ipos).
capí ulo III - Apib ei is e le min l mo acija. Da XX a. qu a ajame de-
En Sim me
D. Lo e a5e, eik3me, que é mino ixada su apib eZ yje, u i b[ i
impo ancia4 g ilden i kalbing é mino s uk l qi su apib eZ ikaip
a monizada con é mino kalbine s uk i a. V. Danilenko pab lZia
isum4 a k eipian demesiijqg ama ing, da ybing y ki okiqda nq.
Siame abajo sinch oni5kai se es o zasi sq ySi en e e m
es uc u aos y jI apib eiiandios aiScos, ambién i5ai5ini i, qué sqlygos
al ySys es solo acul a y us, y qué sqlygos
- b inas.
Capí ulo IV
- k min4apib eiimo logi. {kumas y ling is iikumas. G ado de Te miniikumo. Siame
capí uloue au o ius analiza loginiq i ling is ini l eikala imq i ykdomum4
e minog a ía.
El mayo Z demesys se o o ga a
aquellos Zodynas en los que Sie
An o de ungen u eq bl i
ykdomi p incipalmen e
- en no ma i as e minq
Zodynas.
I5 a dijami se ini
loginiai equisi os:
é mino de iniZ ies
bD inas apib eZ ies
1)
p opo cingumas
(copa: epnoc )
- apib eZiable y ap b eZiiojo de
alcance homogeneidad;
2) bu inumas apib eZ yje consumi p óximos4 giming e uSies
ski um4(pe genus p oximum e di . e enciam spec ican);
3) b inas di e enciaumo usSinio especi ic$umas;
4) apib eZdiq en el
sis ema no se
pe mi e
i ingasis ueda
(ci cul s i iosus); logi 5)Skai
p ies a ingq neleis inumas; 6)
bu inas apib eZdiq apib eZdiq
nega i as apib eZ ys. I5 is l
ai5kum y p ecisión; 7) no pe mi i án
ben aisykliq d iausias es Se5 asis
ai5ku nas y p ecisión.
Requisi o
- odas
del sis ema
Más adelan e
p i nenadas
iejas
e minologías
e dades; I
) isq leksiniq uni e q
a oja n iapib eZ yje, unaa eikSmiSkumo
equisi o; 2) lingübinis sis emiSkumas, . y.
semmes pa ys iene bl i i5 ei5kiamas
unaa ipemis kalbinemis cons ucciones.
Acabadajama
od je S. Selo o Z ilgsnis c ip s a y
[4: mañana espe an que a ei y i5siples
e minologías ySiai no sólo con
adiindmis y inejimq c ip imis,
sino ambién con las más ecien es
lengua s udijq c ip imis
- con he meneu ika,
kogni y ine ling is ica,
compu ado ine ling is ica
y k .
64 El
Knosgos y
s4 ok l apéndice
- enninq apib eZdi l ca ac e ís ica
je a chías analizd., iia i aukiamas
clasi icaciniq
e minq sq a5as, é mino y su
apib eZ ies o muluo e, giminino
agmen o o muluo d, de ini~Z ies
ipas, ambién pa e impo an e - no as,
elacionadas con analizds p oced[ a y
apib eZdiq sis ema ne ikslumais.
S. Selo as
- semasiologines ep esen an e de la di ección e minología.
Como is o i5 li e a u a i os s4 aSo (oje p incipalmen e.
aS uoniolika, p o eso iaus pozicijq uZima a ículos), S. Selo o
a Z ilgiu.
mucho sob e e minq apib eZ is loginiu y kalpa ies a5y a biniu
Ikiol emda gsi T. Kandelaki, D.
Lo es, A. Supe anskajos y k . Zymiq
Zmoniq y i5 de Rusia
p o eso ious lo o
abajos de ciencia, aho a
e minologijos ak ualumas
es iejo, maZai ealizuo as
lie u iq e mino ado o.
educa se S. Segalesime
be asun o.
Te minq apib eZimo logijoje
LITERATURA
ChZ 1997: Chemijos e min4 aiikinamqsis iodynas,Vilnius.
Gai enis K. 2002: Lie u i4 e minologija: eo uos y
a lq bos me menys, Vilnius
Keinys S . 1980: Te minologías abecdld, Vilnius.
K uopas J. 1998: Rink iniai ai al, Vilnius. KTL
1990: Gai enis K., Keinys S . Kalboh, os
e minqiod nas, Kaunas. 1993: PT Pedagogikos
enninai, Kaunas.
Sol i a
LABANAUSKIE-
Lie u iq
idioma ins i u o
P. LI-10308
VileiSio
5, E.
Vilnius g.
pa5 as
sol i al
@one.l
NE Gau a2005-Il-02
165