scieee Open visual document viewer

С. Д. Шелов. Термин. Терминологичность. Терминологические определения

Solvita Labanauskienė

Full text

C..{. lll enon. TEPMI4H. TEPMI4HOJIO| { IHOCTb. TEPMI4 H OJIO| I4I{EC K}I E ON PEAEN EHLI gI @n o o l qec n i $axy.n*e cau - e ep6yp c o o ocyAapc BeHHo o yH Bepc , Te a Can -lle ep6ypl 2003, 280 c. de Rusia - miemb o del in es igación se e minología Se giejus Se o as niai i puikiai comi é de paZis amas e minologías specialisq. A sinaujinusiomas jegomis usq e minolog ja cien í icines pa i ies semiasi i is uZsienio, noolindando po kojomis sa q e minologías undamen q ku eiq p incipq. Tal idea egimos y más ecien e S. Selo o monog a ijoj e Te minas. Te miniikumas. Tb min4 desc ei- Qs. Cómo Indica Los Lib os { ade,i s iS y imas - es o nue a, 199g leis os ilologinis m. monog a ía i5 edi b a esmes y dos capí ulos apildy a, e sión. Siame abajo au o p esen aa o nauj4pozi i i i e min4 y e miniSkumq. Nue amen e se esponde a I p egun as impo an es: qué é mino, es é mino e minqapib ezdiq apib eZ is, cuáles ipos y equisi os, e minq s4 okine s uk l a, uZ iksuo a apib eZ imis. Msi e minologai p i a q S. Selo o opina, que e mininai es idomis ica y bas an e amplia Siuolaikiniq kalbq pa e del léxico. Te mino lingu is ine p oblema ika, su his o ia se p esen a okiq y ejq como A. chaju inas. . Danilenko, . Leidikas, . Niki o o as, A. Supe anskaja y k . Las cues iones eó icas ineludiblemen e se elacionan con la e minología manejo y es anda ización (D. Lo e, I. olko a). Es da bamaq, en los que é mino, como unidad de eo ía de ciencia, in es igado cien í icoly os o ilosó ico (E. Mamdu as, aspek u E. Muldenko, V. Nalimo ). Logine k yp imi a P. Achins einas, . Ka po idius. Kalbo y os li e ahl oje sin in i ai uoja p opio e minc sq okos apib ez is. Tadio los p incipales equisi os pa a é minos, como especialingie ns ZodZiams y ZodZiq conjun i os, es nusis o ejg de muchos k as q e minologijoje y son i a d lami: é mino s4 okines semán ica p ecisión, é mino una eiks niSkumas, es ilis inis neu alidad y exp esiones e imas, nomina i iSkumas ( a dininki5kumas), é mino sis emiskumas. Vieni más impo an esq e minq equi im l lie u iq e minologijos eo ijoje * egelingumas (Gai enis 2002: 36), una eiksmiSkumas (Keinys 1980: 28). En la li e a u a lingüis in[ a] expadiamen e se habla de el é mino sis emiSkum4. G an pa e y ine oj l p ipaZis a ji é mino poZymiu I Se giejus Selo as. Te minus. Te miniskumas. Te minq apib eZ ys, Sank pe e bu g- as: Sank Pe e bu g del es ado de la uni e sidad Facul ad de Filología, 2003,290 p. 160 (A. Chaju inas, B. Go odeckis y V. Raskinas y k .). Pe o ano , S. Selo o, dias di ícil sis emas5kumo apa a3kas llama con iablemen e conc e - es ablecidos. Da oma gana ka ego i5ka iS ada del cua oq pi mqjq é mino sensibilidad y exp esi idad especialybiq ( iena eik5mi5kumas, p ecisión, ausencia, nomina y i5kumas) de - ellas es4no pueden denomina se ales que según é minos se ca ac e izan como de la lengua lexicicos pab e- specialDs ZodLiai e i5signi iados i5 gene al (p. 22). Sis emi5kumas Ziamas ya como el más impo an e é mino poZymis, o mando Zod[ o ZodZiqjungini b l en como e minq. Ka ego i5kesnes men is ei5kia B. Go odeckis y V. Raskinas: é mino, sepa adamen e, omado es ikcija. Él exis e solo en el sis ema e minq. O i au o es pab eZia da ybin[ sis emiSkum4 edi4 es o é mino- (R. Budago as), pasak nq isuma, en la cual e minini a pusa y susijg s4 okiniame, lexico-seman icos, ZodZiq daybos y g ama ica ni eles, u in i ySi 1su cie a ciencia á eaimi, p oblema, ema, escuela y e c. (F. Be ezinas, B. Golo inas). S. Selo as isq p ime o pab eZia é mino sEsajq con sq oka y su s4 okines seman icos ikslumq. El é mino p incipal b uoZas, pasak es gali- S. Selo o, mybe i5 eik5 i s4 okq. Cues ión P incipal - cómo a ibui especiales4 s4 ok4 desde no especiales. Zodiiai Zemd, lubos, e as ambién i5 ei5kia sE ok4 o qué ellos di e encia de e minq? Según au o us, 5i apib eZ is, ski umqpa odo que co esponde a la lógica y la lingüís ica equisi os. Los úl imos S. Selo as discu e po sepa ado (IV) capí ulo. Remandándose i ai iomi opiniemis, S. Selo as p opo ciona d ejop4 poZil [ i ZodZio eik5mg - lexicologini y e minologini. Segundo caso é mino eik5me y es su sq oka. Au o ius e minq equisi os según lingüinius i5se ia dos es e imai ca ego ía p ecisión y no p ecisión. elacionadas ca ac e ís icas. Es o é mino una eik5mi5kumas y su seman inis, s4 okinis g ieZ umas ó p ecisiónumas. Sup ie5 idas P eciso e minologías cues ión uZeina uZ p ecisión po que es obliga o io, dia no p oble na ikos ibq. Ma ema ikoje puede b[ i,,be eik ikampis" i pana5iq i a dijimq. D. Lo b daLnai discuia e minq ne ikslum4si uacij4 kai e minas ei5kini. malidingai o ien uoja i ienq o ki q daik q El au o de la monog a ía da ejemplos aplicliq de p ecisión e inexac i ud del con enido e minq semán ico: niño, adolescen e, jo en, medio amiiaus imogus, pagl enQs imogus, nusenqs imogus; Zemas igis, nedidelis ugis, medio ugis, auki as ugis. Ne a gene os nuomonds del é mino puedimo o imposibilimumo sen imien o momen o. S. Selo as A. Re o ma skio a ibui é mino de un opinE, p esen a que hay que campo ne e minino (p.ej., meninio s iliaus ex os en), . y. e minus, pa y usius pe kelimq eik5mes o s ilis inp kono acijq. 161 Nuomones i5sisci ia i del é mino G. nomina i i5kumo. Vinoku as, A. Re o ma skis sólo daik a a dinius e minologij4 inclinusi sólo e minus, y V. Danilenko p ipaZ[s a i b ld a diius, pe o y p ie eiksmius, así isileis i no pa eiksmaZodZius. S. Selo as es á de acue do que el é mino puede bU i neb[ inai daik a a dis. Smulkiau i 5i4 e nqnesigilinama, au o ius analizuojama medZiagai paselenka sólo daik a a dinius e minus o e minus, ku iq p incipal d6muo es daik a a dis. I capí ulo uiys i esmd. S. Selo as no en ano ci a R. -Te 4apib eZ ys: Desca es'o lodZl ZodZius: ,,Apib eZki e desde lados es bl inas suklydimq'. Apib eZ ies necesimes i i5 aduosi e mundial[ bu i n a algunos y ine ojams é mino a paZinimo Zenklas. J. K uopas 1972m. a ículos en Más demesio e minologijal a5e: nos son i5kilgs uZda inys ,,Aho a pasa de e minq in en o izació á e minq sis emaq cons i ución, á e minq de inicijq, p epa ando pladios de olumen, sis e ninius, ai5kinamuosius e minq Zodynus" (K uopas 1998: 528). Te mino del con enido, ijsuo o apib eZ imi, y inejim se hace impo an ís in es igando odos cues iones de eo ía é mino seman ikq undamen os e minq mo y acijq y pan. e minologías e minq s4 okq s uk l q e minq sis em4 (p. 32). Apib eZ is b[das eik5mei nd a único specialaus leksinio une o ixsuo i. Reikmes aikinimas i ap aomuoju, galimas b[du. Tadiau apib eZ ies ch ak e is ikos, compa a i o y pan. ykdyp i alum es lógica y Selo as es á de acue do con la opinión de que ai5kinamajame lingu is ikas equi imq mas. S. e minq odos5kai Zodyne ixóseadas que posible poD o de la bas a, ella isci i i5 ki q Apib eZ ies ya es daikq, y o os poZymia enciklopedines o alidad bD q poZymiq sob e 4 daik 4. Zinios uZda inys pe o sólo nus a i a , apib eZ i obje oE y sepa a ella de kiq (p. 33) son no con i ma si y no ap ai i, Toliau imasi e minq apib eZdiq au o ius ipologías. SupaZindinama p oblema ikos, apib eZ ys iene y ling is iniq (mo ologías, apib eZ ies unción, s uk [ a, apib eZdiq clasi icación. Be logines sin akses, da ybos, seman icas) ca ac e ís icaq. écnicoq. su aip equi ing4 pa leksikog a inE S. Selo o lib oje o ien iojamasi q i apib eZdiq nomenkla 4 ku i es á logikoje. | . Klas ikacinds apib ei ys (pogou4onue u; u acu$ q py oune o peAe eH l, Apib eZ yje asignada p. 37). giminine sq oka y su D5inis poZymis, que leidzia co espondien eamE uSing publica a ibu i sq okqi é mino eik5me. j4apib eZia no Sio ipo apib eZdiq ku iq his o ia comienza desde Pla ón y A is ó eles, se encuen a en odos em inqZodynuks. dis ibuyen ai5kinamuosios i Classi icacines apib eZ s se pa i y ines (nenu odomas gi ninines sq okos ni el de clasi icación) y o a luines ( om uya sE okq i5 uSiniq a pa i[ ini l a s onl según ien4 o ki 4poim[). 62 2. I i a dij amos ios desc ip dilys (nepe ucJu e ,Hb e onpeAeneHuq, p. 45). Él mismo dice, el nomb e que Siuo caso s4 okinis ep esen a aujandiq elemen q i5 a dijimu. con enido del é mino ixsu seado a él Pa yLizdui, pa es p incipales del enunciado -,,acciones y his o ias". 3.5Ca Todos el o oio pob ldZio son con ex ines apib eZ y.s ( on exc ya, uH e onpeAeneH l , p. 5l). B i en ellas desc [dinadas como ikslus isq con ex q, indicandiq apib eZiamo é mino eik5mg, i5 a dijimas, ej. : S ilis ika i ia as kalbines . o mas, las cuales ap aio g ama ica y leksikog ia. Tokios apib eZ ies lími es de ex o -p adLia y pabaiga muy apib eZ os: cuan o ilgesis con ex o, eque ido al co espondien e apib eZiamo unidad sq okos con enido iden idad, el mayo é mino de la unidad Sio5kumq hay que e ela . Todel ales impo an es son el exac o con ex oinds apib eZ ie lími es y longi ud. Neaksiomines con ex uales apib eZ ys andamos, S. Zodynuose, pasak Selo o, ci a q ipo k. a. P ahosa nokyklos ep esen an e J. Vacheko J uuzeucmu, ecxuil cnoeapo llpac cc coil anolb (P ahos nokyklos kalboQ os Zo$ nas, 1964),E. Hampo Cnoeapa co cpuKaHcKoil nuuzeucmu, ecxoil m uH on o e u u (A m e i e i n p. M q ka k i I b o s e m i n o dy n e 4' 4 2 a s, | 9 64) y k . 4.Ope cines desc ipZ ys (onepaq . oHalbu , e onpeAeneHu , p. 621. Sio ipo apib eZ ys di ie e jomis ealizuojadas y en que desde pamine q algunas noalbines Ope cines p oced i os. apib eZ ys siemp e elacionadas con cie o i npe a y u, gale q di ig u I Zmog4, que ap okia apib eZ ies eks 4 pa a que c ea , o ma obje oq - pada yk sí, s ebek sí! En ella se e leja ac i idad ope cine, odel apib eZ ys b dingas ísica ej., ales y ma emá icas ciencias, ugi ino-basico indicado ,,o gánico compuñado, que keidia colo 4 a cie o pH in e ale" ChZ 1991). 5. Monomo ines y polimo ines apib ei ys ( aono op$Hb e 4 o il Mop$nHe o peAeneH .n,p.67). Es e sumend inamasis posky is, en el cual isq ipq apib eZ ys subdi isadas Monomo iniq apib eZdiq peculia ybe es desc ip dZiamo I dos g upos. é mino g ieZ ai nusaki ado con enido, be a piniq pe ejimq, be b[dingq b uoZq, kokybes y san ykiq g adniación. Tokio ipo apib eZ ys nep ipaZls a obje hl nusakandiq más o maLiau",,,bequí, ej.: ienana is aseys -,, ien isinis sen ynys, e u in is ienq undamen ing sen inio dal ' (KTZ 1990). Polhnds apimo Z ys, a i k5diai, pe mi Lia más lib emen e in e p e a s4 ocos seman ik u asociacya p z. p oceso '.q -,.sEmones ySiai. kai ienq imagendiniq. sE okq, o emocijq kili nas o os panaSius, g e u inius idejq causelia 1993). Regulia us b[das iS ei5kiamas y con as inius imagindinos. Zodeliais polimo ismo s4 okas i k . " (PT ,,y así adelan e",,,i pana5iai" - okias apib eZ is se pueden ácilmen e in e p e a . Es as son insu icien emen e p ecisas, odel, como y sinónimi5kumas 163 muchosia eik5mi5kumas, no ecomenduojamas no mineje e minog a ía. i Tadiau polimo ismo papel es nega i o okiq e minq eiSkinio no siemp e (p. 85), i5b auk i i5 e minijos sude ies neimanoma. capí ulo II - Te mi ul apib ei ys i sq okind e minijos es uc u a: sq ok4 clasi icacines hie a chías analizd. [ledan nue as apib eZdiq clases, llamadas comunesimas apib eZi imis (p. 128), que no ienen Sinio poZymio, y isE apib eZ ies eks 4 cons i uye el pa en esco agmen , y nespeci inemis de ini~Z imis, cuya di e encia, uSinio más ce cano apib eZiamai sq okai, no ixa (p. I 3 1). Y solo despues p esen aba galu ine e minq apib eZdiq clasi icación (6 ipos). capí ulo III - Apib ei is e le min l mo acija. Da XX a. qu a ajame de- En Sim me D. Lo e a5e, eik3me, que é mino ixada su apib eZ yje, u i b[ i impo ancia4 g ilden i kalbing é mino s uk l qi su apib eZ ikaip a monizada con é mino kalbine s uk i a. V. Danilenko pab lZia isum4 a k eipian demesiijqg ama ing, da ybing y ki okiqda nq. Siame abajo sinch oni5kai se es o zasi sq ySi en e e m es uc u aos y jI apib eiiandios aiScos, ambién i5ai5ini i, qué sqlygos al ySys es solo acul a y us, y qué sqlygos - b inas. Capí ulo IV - k min4apib eiimo logi. {kumas y ling is iikumas. G ado de Te miniikumo. Siame capí uloue au o ius analiza loginiq i ling is ini l eikala imq i ykdomum4 e minog a ía. El mayo Z demesys se o o ga a aquellos Zodynas en los que Sie An o de ungen u eq bl i ykdomi p incipalmen e - en no ma i as e minq Zodynas. I5 a dijami se ini loginiai equisi os: é mino de iniZ ies bD inas apib eZ ies 1) p opo cingumas (copa: epnoc ) - apib eZiable y ap b eZiiojo de alcance homogeneidad; 2) bu inumas apib eZ yje consumi p óximos4 giming e uSies ski um4(pe genus p oximum e di . e enciam spec ican); 3) b inas di e enciaumo usSinio especi ic$umas; 4) apib eZdiq en el sis ema no se pe mi e i ingasis ueda (ci cul s i iosus); logi 5)Skai p ies a ingq neleis inumas; 6) bu inas apib eZdiq apib eZdiq nega i as apib eZ ys. I5 is l ai5kum y p ecisión; 7) no pe mi i án ben aisykliq d iausias es Se5 asis ai5ku nas y p ecisión. Requisi o - odas del sis ema Más adelan e p i nenadas iejas e minologías e dades; I ) isq leksiniq uni e q a oja n iapib eZ yje, unaa eikSmiSkumo equisi o; 2) lingübinis sis emiSkumas, . y. semmes pa ys iene bl i i5 ei5kiamas unaa ipemis kalbinemis cons ucciones. Acabadajama od je S. Selo o Z ilgsnis c ip s a y [4: mañana espe an que a ei y i5siples e minologías ySiai no sólo con adiindmis y inejimq c ip imis, sino ambién con las más ecien es lengua s udijq c ip imis - con he meneu ika, kogni y ine ling is ica, compu ado ine ling is ica y k . 64 El Knosgos y s4 ok l apéndice - enninq apib eZdi l ca ac e ís ica je a chías analizd., iia i aukiamas clasi icaciniq e minq sq a5as, é mino y su apib eZ ies o muluo e, giminino agmen o o muluo d, de ini~Z ies ipas, ambién pa e impo an e - no as, elacionadas con analizds p oced[ a y apib eZdiq sis ema ne ikslumais. S. Selo as - semasiologines ep esen an e de la di ección e minología. Como is o i5 li e a u a i os s4 aSo (oje p incipalmen e. aS uoniolika, p o eso iaus pozicijq uZima a ículos), S. Selo o a Z ilgiu. mucho sob e e minq apib eZ is loginiu y kalpa ies a5y a biniu Ikiol emda gsi T. Kandelaki, D. Lo es, A. Supe anskajos y k . Zymiq Zmoniq y i5 de Rusia p o eso ious lo o abajos de ciencia, aho a e minologijos ak ualumas es iejo, maZai ealizuo as lie u iq e mino ado o. educa se S. Segalesime be asun o. Te minq apib eZimo logijoje LITERATURA ChZ 1997: Chemijos e min4 aiikinamqsis iodynas,Vilnius. Gai enis K. 2002: Lie u i4 e minologija: eo uos y a lq bos me menys, Vilnius Keinys S . 1980: Te minologías abecdld, Vilnius. K uopas J. 1998: Rink iniai ai al, Vilnius. KTL 1990: Gai enis K., Keinys S . Kalboh, os e minqiod nas, Kaunas. 1993: PT Pedagogikos enninai, Kaunas. Sol i a LABANAUSKIE- Lie u iq idioma ins i u o P. LI-10308 VileiSio 5, E. Vilnius g. pa5 as sol i al @one.l NE Gau a2005-Il-02 165