scieee Open visual document viewer

Stasiui Keiniui atminti

Palmira Zemlevičiūtė

Full text

243Te minologia | 2024 | 31 doi.o g/10.35321/ e m31-13 S asiu Keiniu em memó ia Eu ainda não esse, Aly os žydėjo Meu nãoêsebus já, Ela a delei žydê. – E k is seus lapeliai Desde solês e en os Como a eia de bagel […] An meu co ação S. Nė is. Oly os. III (1936.) Como nenumaldomai ápido êz o empo... Rodos, ainda só on em com Juo labin asi, con e sė a, ida Jį andando neskub iu passo, pasi išusį au inę juos elę. E hoje é p eciso a i liūdną sudie ma iam Seu côn e a o do a nema iai Sua alma. Di ícil c e que Ele já não es eja mais com a gen e e que já ap ieana usa do u u o empo açõesmažodžius abalhou, esc e e, ap ê, i eu..., po que Sua mo e ainda ainda es á i a. Tãããã a pa ana de ma ço nešini b an os ch izan emų žiedais iemos despedi -nos com Moky ojas, em que saicau pa a Amžinybę em 2024 m. 15 de ma ço. Da o og a ia em nós odos como i o jél ágė besišypsąsu y as juoda ėmiais akiniais Moky ojas kepi inio com o one do em. Cil a, simples, cadadieniška, e jun o sem im simboliska o o auka. Leono Vasausko o o (2001 d) de S . Keinio pessoal a qui o 244 S asiu Keiniui em memó ia Palmi a Zemle ičiū ė S asys Keinys nasceu 1936 m. 20 de se emb o d. Mažeikių apsk i ies Viekšnių alsčiaus Pakalupio aldeia. 1954 m. o mado a Viekšnių secunda ina escola ing essou em Vilniaus es a al uni e si á io ( oliau VU) His o ias e ilologia ace ada es uda línguas e li e a u a li uanas. Após es udos 1959 m. Jono K uopo oi nomeado em Lie u ių kalbos i li e a ū os ins i u ą ( oliau Ins i u as) e minologo duonos k ims i (Keinys 2004: 34). Sob e es as denomini u es mais a de bylojęs pala as: I des es eilučių ašy oją, os baigusį mokslus Vilniaus uni e si e e, J. K uopas oi pasiėmęs in o Lie u ių kalbos i li e a ū os ins i u ą di b i e minologijos da bo. Aquele omém apa eceu em oso, po que depois de alguns anos en adasam em Vilniaus uni e sidade aspi an ū ą nãožme š amasis che e V. U bu is p opôs disse ação emá de e minos da ybos e depois de algunszelos anos no amen e J. K uopo pak ies am e e longoam ol a a Li u ias língua e li e a u a ins i u o leksikog a ia e e minologia abalhos, e após J. K uopo alguns dos seus abalhos con inua e a i i (Keinys 1998: 1112). Desde 1966 a é 1975 m. abalhou VU Kauno aka iniame akul e e, gannindo docen e í ulo. 1974 m., J. K uopo a delei con idada, pa g įžo à Ins i u ą com isam, mas pedagoginio abalho nãožme ė con e s y oja o Šiaulių pedagoginiame ins i u e, Vy au o Didžiojo uni e si e e, Vilniaus pedagoginiame uni e si e e. Beinio, pedagógico, a ė e o ganizacinį abalho. Desde 1976 a é 1992 m. ėjo das unções de ice-p esiden e do Conselho de Te minologia ao P esidium da Academia Mokslų, 19871989 m. lide ou Ins i u o Daba inės lie u ių li e a ū inės kalbos depa amen o, e 19891991 m. Líbos cul u a e e minologia depa amen o. S . Keinio cinco dezos de abalho cien í ico de anos oi nep emidamen e de lūs. P epa ada alguns li os de (indi idualmen e ou com cod aau o iais) e p imei o manual de e minologia Te minologijas abėcėlė (1980), desde 1966 m. esc i a po 400 a igos cien í icos e em publicações pe iódicas ge ais, po 100 ecenzijas, ambémgi apž algų e ki okių skelbinių. Nemažai, Em suas pala as dizendo, abalhos, abalhos e pensões sh ysnių sugulė em duas e minologias abalhos li os Daba inė lie u ių e minologija (2005) e Lie u ių e minologijos aida (2012). Ele expulsou e a p imei a da a ual in e nacional da e minologia ciência e is a Te minologija agą oi seu sumany ojas (žu nalą nazino Te minologijos agos, 1994 m.) e do p imei o li o espomosis edi o , k i ęs [s]uglaud[us] pečius, kil[ i] in o žygį už g ažią, aiškią i ikslią, egula ingą Te minologia | 2024 | 31 giją beigi chaminęs odos, quem necessá ia, quem cuida, i g akščią lie u ių mokslo kalbą, už pa yzdingą i lie u išką e minolo- quem ca o língua li uânica de ciência e seus she dis e mininai (Keinys 1994: 7), adui agas da e minologia e ele mesmo sem pailsio as gilias, de lingas... Ag iūsė e à adução dos e mos ez ou pediu eles se em p epa ados, suda inėjo, pe gun ou, no mė e edaga o, aisino, p ecisou e siūlou seus e minos e ais no os, e dadei amen e encal ados, es ão de aco do com o espí i o da língua 245 ki čia. Ele si g e si go de odas as á eas e miniais incapazes e como conseguindo as cu ou. O especialmen e p i eizdėjo e miniação do e o iá io. Tão a c iação de e minos e o iá io e no minamen o jágidão Geležinkelių depa amen e começa am 1991 m., embo a a p imei a pazin inha com e o iinho caminho oco eu ainda p ecoy oje ju en ude. Meu pai é abalhado na e o ia e quando e minei a escola secundá ia, a é deseja a que e eu o nasse e o ielinku, lemb anças são pa ijêsis S . Keinys. Ele di ás que en ando no comboio o almen e con iįs e o iinkelininkais (Usonienė 1988: 3). E es es esol endo linguís icos ques ões não du idinai con ia am Juo. S abdas, iešmynas, kelynas isso is Seus e mos c iados. E onde mais cen enas De Jo cons i ui ia e mos de aco do meios de a u a de pala as da língua Li uânia! Po longame į e aisingą abalho no minan lie u iškus e o ielkelio e minus 2000-aisiais o dem do minis o das comunicações da República da Li uânia S . Keinys oi p emiado Ga bės geležinkelininko ženklu. Che aip signi ica i amen e p o ês as e įmjin as sh iesaus memó ia Tė elio, longaokai di busio,,p ie gelžkelio, abalho. Išski inis S . Keinio nuopelnas lie u ių leksikog a ijai monumen alus da bas Daba inės lie u ių kalbos žodynas ( oliau Žodynas) comumis no minamasis ieno omis bend inės kalbos žodynas, pela p imei a ez edi ado na Nep iklausomoje Lie u oje (Keinys 1993: 9). Ele oi do e cei o (1993), qua o (2000, ele ônico 2002), quin o (2003, ele ônico), sex o (2006, ele ônico), sé imo (2012) e oi en o (2021) pa aisy ų e complemen y ų publicações o edi o sênio , p ocu ando, que Zodynas não pala as adas p opaguassem, mas laiduo ų a osena i meza e cons an o umo. Niekas pala a de como omano í sai neskai o. Mas S . Keinys con a! mêsse o edigi , leu desde A a é a úl ima le a, e mais uma ez (Keinys 1993: 9). 2002 m. qua a edição de Žodyno oi expulso kompak ine plokš ele, e 2003 m. inse ido na in e ne . Isso semp e De Sua p eocupação. T io dedicado ao Reda o de T abalhão é al amen e a aliado 2002 m. po compu ado ís ico Žodyno a ian ą Jam in oduik a Felicijos Bo ke ičienės a minimui Kalbos p emija, e In obal 2004 exibição Zodynas escolhido melho edi ó io de leksicog a ia li uanas. S asiu Keiniui comemo a 246 Palmi a Zemle ičiū ė S . Keinio a i idades sem im ampla e shako a. Ba gu bau possí el desc e ê-la nes e a igo . Ele oi edi o de diccioná ios e li os; Memb o dos edi o iais coleijinhos; diccioná ios, ela ó ios esies, abalhos cien í icos cole nicos, bibliog a ijas indicado es, a igos cole ninhos compa a oye , o ganizado , linguagem adėjėjas; che e de disse ações, oponen e, memb o de doc o an ū os komi e ų (gynimo conselhos); mais do que seixasdezim i diplomacionais, bacha el e magis o abalhos che e. Quem insuscui á odos os abalhos de Sua ida do bem da língua e e minologia li uãs, em le as p e as nugulusius em b ancos papie iaus aios?!... 2006 m. luz do dia iu ido S . Keinio Bibliog a ijas odyklė, que cons i ui pe o 700 posições. No en an o e após sua apa ição Ele nesilio ė esc e eu... Lygu a sk uzdẽlė k u ėjo, nuoilsio nepažinęs... Šių eilučių esc i o es, anuomečio Te minologijos sky iaus labo a o an ei, é ekę não ez cole a Sua mão esc i y us a igos, no início da gi imp in adimo mašinėle. P o iai lembinha ins ingua aquela smulku ė ašysena, que não semp e pau a a insc iu e e cuja com nenhuma ou a nesupainiosi. Ele ouxede ê a šūsnelé uma mesma suka py ų nedidukų papie iaus lapelos (nãochemos, quão quãoidade deles ês!). E ago a ẽgis pala as, ha mniai issi ikia em naqueles lapelias. Ve -se, Ele cada um deles nugludinda ês, como nugludina no empo água de io pedemêlis, e eles do da em em sakinius naquelas indiducas lapelias de papie iaus como a os lisos de po jág és. Mėgo em seus a igos solo como g ūdos įbe i a os lie u iškų pala as. Ga džia osi jais. Aqui desses pala as luoš elis: pakušin i, pag ildy i, agnus, p abildy i, изp ūsis, žąlan is, ingu i... Ne e ai e em ocabulá io p ieida o di s elė i ku io ne ku io signi icações. Kadaise é encenado que sonhojęs es uda jo nalis iką. En ão não su p eende que aquela jo nalis ica gyslelė plas a em não e o Seu a igo: O, como não e ai aquela [cen ė ių P. Z.] espi i o, al a idėjimo e nesa anaudiškos a nys ės al a nos, como nend ões inclins an es segundo cada ветją ou só ėjelį e besiblaškan iem siauchian es globalizações вет ų pagai ėje!, Laikas êga semas ando. O quê se ele es á, só nós, passi os des a e a, isso não mo endo, co emos ap essados pa a o eino dos dus os, Tais como ele [Kazimie as Gai enis P. Z.] encon ou en ão, aquela em Vilnius nos suxaukus ao ou ono da ju en ude, al e al icou, En ão pai i que os dias p asos de ou ono não são nada mais do que a p ima e a de he endo, do que os elhos d elkianque os do e ão, ... e ele mesmo [Kazimie as Zminas Eigna […] P.] mui o apšlaks ias gai inas da p óp ia cul u a, de pais e a ós, de línguas, de aças e de pais, Shū a ia pode, po que os eus co ações são de e dade, de e dade, de gui a as e gêmeas. Te minologia | 2024 | 31 247 Como Iê lemb o? Vasa oda ês não alémjú iuose, e na sua amada ė iškėje. Vilniuje u ėjęs a o i amo k au u ę, em que ažiuoda ęs sh ežios pães nuspuga . Mėgęs jo ens e minologų apsup yje pašmaikš au i, e aniems p jukus pačiam p asümso i. Nesi aikês es animų pala as (nūdien ão madingų), e quandois a é en ado esc e e um a igo izis sem eles escapi e sando. E como ninguém ou o ielmen e ėjo da pala a Li u iško e e mo Li u iško ga gybom. Pe skai ęs Fe dinandʼą de Saussu eʼą o iginalalo ( acūzų) ala. Vi eęs en e li os e li os. Deciada endo, que di ícil se ia encon a no imą, ão mui as delas du an e oda a ida pe e s a, anslei a, su ikiuo a... A eida ês em Ins i u ą odiniu lagaminėliu nešinas. De ele a si nemačiom ex aukda ęs isso chokoladinių saldainių, isso pa asa inių ulpių Ko o 8-ajai s ojus. Foi boa abalha com Juo e ap ende do Jo, i a, sh ežiai e neiškal ai mąsčiusio, didelio de linguagem e e minologias Išmany ojo, ambémgi pasišnekučiuo i sob e kasdienius i e imiškus emas. Visad en enden e, escu ando, aconselhando, pad ąsinando, acalmando. E em žilą ūsą besissimilhan e. Ele ap ê a abalha . T abalha i nenuils amai, a idėjus, ma e Pa s oda a ida abalhou com oda o de o amen o. Um enomados e minologos li uãos, sem im abalhš us kalbininkas, puikus pedagogas, um žymiausių žemaičių, besida buojančių kalbos mokslo ba ose, hon us kalbininkas, ge as moky ojas, Te minologijos žu nalo ė as, isuomenėje žinomas kalbininkas Tai is abou S . Keinį,... Jo moky inių žodžiai. Palab as como o pai assim se chama o a igo sob e Simoną Daukan ą e seu didįjį polkųlie u ių kalbų žodyną, S . Keinio esc i o 1993 m. Šiuomsyk išd įsiu mažumėlę pe azuo i amososui žemaičui des inados as pala as do Mes e, que nulem i i Jam Pačiam: como a a ajaiši Jo žodžiai. Eles con am, como p egiou, e le ou e dailino nossa língua, como ela cuida a au us zemai is, g ande Tė ynės mylė ojas. Pala ões como co pais Ele daquele amo ensinou, ensina e ensina á. Tad lai nenu yla skambėję Suas pala as ha pai, o alindando o gulhamen o lie u ių kalba i lie u iška e minija. Oh a nós, e minologamas, eles nunca nenu ils s ambėję. Kai há 49 anos nós, oi ohuoniolikmečiai in ezim mečiai, de odos os países da Li uânia cong eguemos debaixo skleiu as da Vilniaus uni e si , ninguém de e elmen e nem em cabeça nenhuma oco eu a idéia, que pa a pa e nossa es a cidade é des inada a odo o i e e que aqui anquilimę asimos e e na luga de poilsio. E ealmen e nenhum pensouom, que assim s imgal iais p alėks keli nos da em dese mečiai e i á dia, quando nosso bú el ims a ė i, quando sozinems se á S asiu Keiniui em memó ia 248 Palmi a Zemle ičiū ė lem a pa a jun o ou os kapo duobês e a i úl imo sudie (Keinys 2012 [2003]: 254). Vin e e com cimaum anos p abêgue o desde es as Suas из a as pala as de Kazimie o Gai enio laido u ios dia, 2003 m. julho 14-ąją. E não demo ou isau š i dia, quando Vilnius, Sua ju en ude e oda ida cidade, p iglaudê Pa ies co po. Deixou só um pequeno kaubu ėlis de a eia Rokan iškių kapų colnele sob amčiašakiais iszelenis ežiais, kuklus c uz de madei a e ž akės liepsnelė, gailiai i pjan i kelių ėjyje... Só be meses 88-e ius anos oi des inada Jam aikščio i šios žemės akais (Keinys 2010: 237). E quem pode ab êpe , que pode medi es a pe dek į, lig co ação undo sac ė usią? Mas lai não nos pe mi e queb a e co ação a lai ea i am as alsas, p o e icas pala as do Mes e: A ida e a p esença e pe du ância da ciência não e mina com a mo e do homem. Homem, sendo ma i essência, suas ob as podem se nema us (Keinys 2003: 16). Tal ele e pe manece na memó ia e em co ação de odos nós O G ande e Nema us Kalbininkas e Te minologas e Š iesus Žmogus. Ilsekedis em Pazidade, B angus Moky ojau! Amžinąjį A ilsį eošia Tu á o e zeliuonėliai! E Egeminoi Luminha Teja b ilha! NAUSOTI CHALTINIAI E LITERATÚRA Te miniação de Geležinkelio c iação: [pokalbis su suda i oju e no min oju e mininho dos e o i iškos geležinkelio S asiu Keiniu] kalbėjosi V. Leščinskas /. Geležinkelininkas, ma ço 1631, 2001. Rimku ė Auš a 2006: Te minologas S asys Keinys. Te minologia 13, 246249. Kaulakienė Angelė 2006: Kalbininkas S asys Keinys. S asys Keinys: bibliog a ijos odyklė, cons i uída Adelė No eikai ė, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 910. Keinys S asys 1974: S a us oponimikos eikalas. Kauno T ibunal, 8 de se emb o, 4. Keinys S asys 1975: Mui os p imei os chamambuços. So ibinis p o esso , janei o 22, 2. Keinys S asys 1992: Geležinkelininko žodynėlį palydin . Geležinkelininko žodynėlis: (Te minai), compos a N. Juškai ė, S . Keinys, Vilnius: Leidybos Keinys S asys 1980: Lie u ių muzikos e minologijos maes as. – Kalbos kul ū a 39, 94–95. edakcinis cen as Lie u os au o, 618. Keinys S asys 1994: Melonusis lei y ojau! Vaga de e minologia 1, 7. Keinys S asys 1994: Te minologijas e da cul u a do idioma especialis a K. Gai eniui 60 anos. Língua Na i a 2, 27–28. Keinys S asys 1995: Como su gido 2000 pala as. En ep li os 9, 2324. Keinys S asys 1995: Paminklai, mais o es do que a į. G andes bal os aš iias sukakčių anos. Nimasis k aš as, ma ço 28, 5. Keinys S asys 1997: Žemaičio ísico šnekos. En ep li os 5, 2021. Keinys S asys 1998: J. K uopas e e minologia Li uães. Te minologia 5, 720. Keinys S asys 1999: De odas as on es bebidas: [kalbininko e k aš o y ininko K. Eigmino pa a o 70o ani e sá io do nascimen o]. Gim oji língua 1, 2123. Keinys S asys 2000: P . Ska džiaus e minologia s i a a i idade e sua impo ância. Te minologia 6, 6977. Keinys S asys 2001: 1901 m. Pe o K iaušaičio Lie u iškos kalbos g ama ikos e mos de ciência do idioma. – Te minologia 8, 5064. Keinys S asys 2003: Kazimie as Gai enis como homem e cien is as. Kazimie as Gai enis: bibliog a ijas odyklė, cons i uê A. No eikai ė; edaga o S . Keinys, R. Mielku ienė, Vilnius: Li u ians kalbos ins i u o leidykla, 916. 249Te minologia | 2024 | 31 Keinys S asys 2004: Nepalauž a língua. Fizikų žinios 26, 1415. Keinys S asys 2004: Žiupsnis minčių sob e Kazimie ą Gai enį e seu me ą. P oblemas de e minologia de his ó ia e p esen ís: coleção de a igos: Kazimie ui Gai eniu em memó ia, Vilnius: Li u ian Ins i u e o Language Publishing, 910. Keinys S asys 2009: Famous e minologijos aga a ys (75-ųjų Kazimie o Gai enio nascimen o ani e sá ios ocasião). – Te minologia 16, 302306. Keinys S asys 2010: Signi icância dos abalhos de Jono K uopo nossa língua e mokslui. Lexicog a ia e Lexicologia 2: Jono K uopo aos 100 anos de nascimen o, compê Vilija Sakalauskienė, Albina Aukso iū ė, Vilnius: Ins i u o das línguas Li uãs, 1323. Keinys S asys 2012: P a a mė. S asys Keinys. Li u ians e minologijos aida, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u o leidykla, 1113. Knyga, cuja espe ámos dois dezmeios: [A. S i bly ės pokalbis com Daba inės lie u ių kalbos žodino 3-o edição y . ed. S . Keiniu.]. Jus iça, 1993, lapk . 18, 9. Minis o das comunicações da República da Li uânia 2000 09 06 o dem No. 39 Dėl apdo anojimo Ga bės geležinkelininko ženklu. Geležinkelininkas, 2000, se emb o 115, 6. Umb asas Al ydas 2016: Desde pala as a pala asynų: S asiui Keiniui 80. Te minologia 23, 259266. Umb asas Al ydas 2024a: IN MEMORIAM doc. d . S asiui Keiniui. Accesso na in e ne : h p://lki.l /inmemo iam-doc-d -s asiui-keiniui/. Umb asas Al ydas 2024b: S asį Keinį ao e e ninybę palydin . Na i a língua 5, 2730. Usonienė Au ika 1998: Geležinkelininkai pasi iki kalbininkais. Geležinininkas, e e ei o 27, 3. Palmi a Zemle ičiū ė