scieee AI-readable full text Open interactive document viewer

„Draugiškas“, „Draugingas“, „Draugus“

Jonas Klimavičius

Full text

J. Klimavičius. Draugiškas, draugingas, draugus 133 JONAS KLIMAVIČIUS lietuvių kalbos institutas Draugiškas, Draugingas, Draugus książki Alfonsa Eidintasa szukaj w recenzji Moskiewskiego sfinksa „Atrakcyjna opowieść o utracie niepodległości w 1940 r.“ (Mokslo Lietuva, 2006 22 10, 13) prof. Arnoldas Piročkinas znalazł także „niemało rzeczy naruszających kulturę języka“ (10). Do kilku „nienormatywnych, przestarzałych i nieprawidłowo utworzonych wyrazów“ (10) zaliczono również draugingas. Jednak recenzent nie podaje ani przykładów użycia tego wyrazu w książce A. Eidintasa, ani jego znaczenia, dlatego pozostaje dla nas zupełnie niejasne, czy recenzent uważa go za nienormatywny z jakiegoś powodu, czy też za całkowicie niepoprawny. Jego argumentem jest autorytet: „Kto wie co usprawiedliwiałoby wyrazy draugingas, draugingumas, często używane w książce A. Eidintasa, przykładem z Wielkiego słownika współczesnego języka litewskiego. mimo to uważam, że należałoby trzymać się opinii Jonasa Jablonskisa, iż tych wyrazów nie powinno się używać: należy je zastąpić wyrazami właściwymi systemowi języka litewskiego: draugiškas, draugiškumas“ (10). W związku ze wspomnianą przez J. Jablonskisa opinią jablonskininkas (specjalista od Jablonskisa) ma całkowitą rację – w znaczeniu „przyjazny” J. Jablonskis rzeczywiście poprawiał słowo draugingas (JablR iv 1935: 316, 329; v 1936: 223; J.JablRR ii 1959: 298, 307, 512). To bardzo prosta poprawka – tutaj rzeczywiście bardziej właściwe jest draugiškas 1. „charakterystyczny dla przyjaciela, przyjacielski”: Draugiškas pasielgimas (J. Jablonskis). Sėsim draugiškai, ėsim dešerą šuniškai (Słownik J. Brodovskisa) lKŽ ii2 1969. Ale istnieje także 2. „mający przyjaciół, skłonny do przyjaźnienia się” (J. Šlapelis, m. Šalčius) lKŽ ii2 1969. Rzuca się w oczy draugingas już w słowniku Konstantinasa Sirvydasa (1642): Towárzyski / Familiaris, socialis, sebrißkas / draugingas – a więc jedno z -iškas, drugie z -ingas. W słowniku Ferdinanda Nesselmanna (1851) – wyraźna różnica: draugingas i draugus – gesellig, natomiast draugiszkas – gemeinschaftlich, allgemein. Draugingas występuje również w nowszych pismach. Już w 1938 r. zaczęto normować to inaczej – w „Klausimų kraitelėje” [„Koszyczku pytań”] gazety języka ojczystego a. s. (tj. Antanas Salys) rozróżnia: „Przymiotnikiem draũgiškas określamy istotne, bardziej wewnętrzne cechy, po niemiecku kameradschaftlich, po rosyjsku товарищеский, natomiast draugngas znowu oznacza mającego wielu przyjaciół, a ponadto, 134 KalBos KulTūRa | 81 skłonnego do przyjaźnienia się, niem. gesellig, ros. общительный. mówimy: człowiek draugingas jest zazwyczaj również draugiškas” (GK 1938: 4 56; a.salR i 1979: 254). Rozróżnienie to utrwalono również w wydanym w 1938 r. przez Stasysa Šalkauskisa słowniku Bendroji filosofijos terminija: Człowiek draugingas ma wielu przyjaciół, a wielu przyjaciół ma człowiek skłonny do przyjaźnienia się. Zazwyczaj człowiek draugingas zachowuje się również po przyjacielsku. Przyjazne nastawienie wobec swoich przyjaciół jest oznaką przyjacielskiej lojalności (s.ŠalkR ii 1991: 216). Po roku została ona umocowana w książce Kalbos patarėjas (1939), przygotowanej przez Leonarda Dambrauskasa i zredagowanej przez Antanasa Salysa oraz Pranasa Skardžiusa. Tezaurusowy lKŽ ii1 1947 słowo draugingas podaje najpierw od rzeczownika draug 1. „przyjaźń, towarzystwo, grupa, kupa” (dawne pisma i gwary) oraz 2. „šeima, šeimyna“ (vakarų dzūkai) padarytą – 1. „didelės draugės (šeimos), liczny»: Draugingos bitės marcinkónys. jak twoje bul’bos, ar draugingos (ar daug po krūmu)? veisieja. Powinien to być homonim (tego rozróżnienia nie dokonano również w lKŽ ii2 1969, tylko to znaczenie jest tu już 3.). To homonimiczne derywowanie pozostało nieujawnione również w książce P. Skardžiusa z 1943 r. Lietuvių kalbos žodžių daryba. Dalej lKŽ ii1 1947 występuje draugingas 2. „przyjazny, miły“ i tylko 3. „mający przyjaciół lub skłonny ich mieć“, ale lKŽ ii2 1969 to już draugingas 1. wyraźnie podjęła się normalizacji DŽ1 1954: draugingas 1. „mający przyjaciół lub skłonny ich mieć“, chociaż nie jest całkiem konsekwentny: giminingas – i 1. „mający wielu krewnych“, i 2. „bliski, spokrewniony“: giminingi żodžiai – jak giminiškas: giminiškos tautos, giminiški jausmai. Dalej DŽ podążał nie drogą normatywnego rygoru – jednoznaczności, lecz prostą drogą poprawności i różnorodności możliwości stylistycznych: draugingas – 1. „mający przyjaciół lub skłonny ich mieć“, 2. „skłonny do przyjaźni, przyjazny“ DŽ2 1972, DŽ3 1993, ale nie jest całkiem konsekwentny: giminingas – tylko „bliski, spokrewniony“ DŽ2, chociaż później – 1. „mający wielu krewnych”, 2. „bliski duchem, pokrewny” DŽ3. najważniejsze, że słowo draugingas w innym, nie poprawionym przez J. Jablonskisa, lecz potrzebnym językowi znaczeniu znajduje się w słowniku normatywnym. W niektórych słownikach dwujęzycznych szeregi synonimów podaje się bez potrzebnego rozróżnienia: общительный – lubiący się komunikować, towarzyski, przyjacielski, draugingas, draugiškas; rozmowny, koleżeński; społeczny RlKŽ ii 1967, lepiej – lubiący się komunikować, draugingas, towarzyski, rozmowny, społeczny RlKŽ ii 1983. Dobrze rozróżnia się draugiškas – дружеский, то ва ри щеский oraz draugingas – общительный; компанейский lRKŽ 1971. Ale lRKŽ 1988 – tylko draugiškas, a zamiast draugingas umieszczono... draugininkas – J. Klimavičius. Draugiškas, draugingas, draugus 135 kalbus [ 2) draugiškas, ciepły] i friendly – 1. 1) draugiškas alKŽ 1975 (nierozróżniane – zarówno draugingas – friendly, jak i draugiškas – friendly; amicable laKŽ 1979 i 1991); draugingas (lubiący nawiązywać kontakty) – sociable; (szybko nawiązujący przyjaźnie) – liant lPKŽ 1992 (draugiškas – nie ma!..), dokładniej – sociable – towarzyski, miły, liant – 2) przen. towarzyski, czuły; przywiązany i amical – koleżeński, przyjazny PlKŽ 1976, chociaż sociable – także społeczny, uspołeczniony, skłonny do kontaktów towarzyskich – amichevole litKŽ 2003, podobnie – draugingas – amichevole, drauti PlKŽ 2004; draugingas – affabile, socievole; (draugiškas) amichevole, socievole, draugiškas – 1. amichevole, benigno, affabile itlKŽ 2005, socievole – lubiący się komunikować; przyjazny, amichevole – koleżeński, przyjazny, affabile – przymilny, miły, przyjemny, przychylny, szczery itlKŽ 2002; sociable – przyjazny, komunikatywny, amigable – 1) przyjazny i przyjazny – amigable, sociable (draugingas – nie ma) ispl, lispKŽ 2004. Widzimy zatem dość konsekwentne określanie znaczeń „towarzyski” i „przyjazny” różnymi słowami w wielu językach, a więc całkiem uzasadnione i konieczne jest rozróżnianie draugingas i draugiškas także w języku litewskim, chociaż nie jest ono jeszcze całkowicie ustalone – draugingas bywa czasem także „draugiškas”, draugiškas sporadycznie – także „draugingas”, draugingas – także społeczny albo opisowy (najmniejsza wyrazistość) – lubiący benneskyrimą, np. : Inną rzeczą, z powodu drauti. Beje, reikia pažymėti tam tikrą draugingo ir mėgstančio bendrauti dar której ludzie tak bardzo lubią się komunikować, jest to, że nie potrafią znieść samotności a.ŠopenhGia 1994 185. Myślenie i duch ogromnej większości ludzi są równie monotonne, <...>. Rzecz ta wyjaśnia nie tylko, dlaczego są oni tak towarzyscy i tak lubią włóczyć się stadami – <...> a.ŠopenhGia 1994 186, por. także skłonność do komunikowania się (tamże, 187), potrzeba komunikowania się (tamże, 189), chociaż jest to raczej wspólnotowość. a co, jeśli również J. Jablonski znał te różnice znaczeniowe? Znał języki i był dość uważny na znaczenia. A. Piročkinas twierdzi: „Jablonskis próbował zmieniać przymiotniki svetingas = vaišingas, vaišus (v 18, 204), giminingas = giminus (v 184–185) oraz melagingas = netikras, neteisėtas, sumeluotinis (v 224)” (a.PiročkJJKT 1986: 74). общительный <...> человек. odpowiednikiem sociable jest – 1. 1) draugingas, lingumų ir barbarizmų žodynėlis (1928) taisymus (teikinys – po antraštinio žodžio; kartais yra komentarų) savo tęstiniu straipsniu „mūsų kalbos žodydraugus, odpowiadając na książeczkę Viktora Kamantauskasa Trumpas kalbos netaisyknėlio dalykai“ (1928), w sprawie poprawienia przez Kamantauskasa słowa svetingas na vaišingas, vaišus, J. Jablonskis czyni mu zarzut: „i tutaj autor koniecznie musiał operować jasnymi tekstami językowymi“ (JablR v 1936: 204), tj. podać przykłady poprawek – błędów. Jablonskis wyjaśnia: „Dla mnie samego svetingas, zdaje się, nie ma 136 KalBos KulTūRa | 81 trzeba było używać w piśmie, chociaż słowo svetingas w pewnym znaczeniu mogłoby oczywiście być używane (obok „rybnego jeziora, poetyckiej krainy”); w znaczeniu słów vaišingas, vaišus ono (słowo svetingas) oczywiście nie jest używane...“ (JablR v 1936: 204). J. Jablonskis niczego tutaj konkretnie nie poprawia, a jego podejście jest ściśle słowotwórcze. Jednak sam on nie wystarcza – istnieją również znaczenia leksykalne ukształtowane w mikrosystemie: vaišingas – „lubiący częstować, dobrze częstujący” DŽ1, „lubiący częstować, dobrze podejmujący gości” DŽ2,3 (: vaišės; por. także vaišinti „dawać smacznie jeść lub pić” DŽ3) oraz svetingas – „który lubi gości, gościnny” DŽ1, „lubiący gości, gościnny” DŽ2,3 (: svečias; por. także svečiuotis „być u kogoś w gościnie, gościć” DŽ3, a viešėti – „być na uczcie, u gości, gościć” DŽ3). Bliskość znaczeń tych dwóch przymiotników potwierdzają dane żywej mowy lKŽ Xiv 1986: svetingas – „lubiący gości, przyjmujący ich i witający uprzejmie, gościnnie”: Buvo anie svetingi, su tais svetukais liuob pravalgys viską veivržėnai. Katalikas svetingas rūpinasi, kad jo namuose pakeleiviui būtų gera a. Baranauskas. [Żołnierz] został gościnnie przyjęty i ugoszczony jak u bardzo dobrego człowieka J. BasanlP mlm 1902 2 214 (Gražiškiai) // „w którym przyjmuje się i wita uprzejmie”: Pirkion (į pirkios sieną) indėk tilto grindą – svetinga bus [pirkia] valkiniñkai. Całkowicie uzasadnione jest więc, że dominantą szeregu synonimów jest vaišingas, a w nim – svetingas (a.lybersŽ 1981). v. Kamantausko niczego nie poprawiono, tylko zaznaczono: „melagingą w obecnym znaczeniu używają ivinskis i valančauskis”. U J. Jablonskisa (nie w tym, lecz w innym artykule) trzymano się dosłownie jedynie znaczenia słowotwórczego [w rzeczywistości powinno być melingas (: melas) – jak teisingas, apgaulingas], lecz nie znano (?) autentycznych danych językowych: melagingas skundimas J. BasanlPY 1904 2 237, melagingai apskundė J. BasanlP mlm 1898 1 41, melagingai pasakė Ramýgala (lKŽ vii 1966). Jablonskis być może jeszcze nie mógł wiedzieć, Piročkinas – już mógł... Giminingą v. Kamantauskas poprawia na giminus (to słowo zaczerpnął z pism Kazimierasa Būgasa). J. Jablonskis, wbrew temu, co twierdzi A. Piročkinas, pisze: „Sam nie będę doradzał czytelnikowi, aby wszędzie poprawiał słowo giminingas na słowo giminus, dopóki nie będę wiedział, w jakim znaczeniu zostało użyte słowo giminingas, dopóki, mówiąc dokładnie, nie będę wiedział, co w języku pisanym oznacza słowo giminus: <...>“ (JablR v 1936: 184). lKŽ iii 1956 giminus – „spokrewniony“: giminus, kurs par (t. y. per) žanatvę (t. y. vedybas) inėjo į tą giminę a. Juškos žodynas. Język kuroński był spokrewniony, lecz nie równoważny z językiem łotewskim K. Būga. Skrócone to zdanie K. Būgi znajduje się także w DŽ2,3. J. Jablonskis poprawiał niedraugingi žmonės także na niedraugūs, niedraugiški (?)..., nieprzychylni (JablR iv 1935: 329). Jablonskista A. Piročkinas, J. Klimavičius. Draugiškas, draugingas, draugus 137 nie wspomina. a także lKŽ ii1 draugus, lKŽ ii2 draugus 1. „skłonny do przyjaźni, przyjazny, miły” ilustruje również zdanie J. Jablonskisa: Jis labai draugus (tuoj susidraugauja) [Jest bardzo przyjazny (od razu się zaprzyjaźnia)]. Zostało to przeniesione także do DŽ1, zachowane w DŽ2, a w skróconej formie – również w DŽ3, choć z trudem można uznać to za ważną daną języka ogólnego. Widzimy jednak na tej podstawie, że J. Jablonskis używał słowa draugus w dwóch znaczeniach – 1) „przyjazny”, 2) „draugingas”. Nie można zatem twierdzić, że w ogóle ganił słowo draugingas – nie, tylko znaczenia „przyjazny” nie uważał za charakterystyczne. A. Piročkinas słusznie mówi, że przymiotniki z przyrostkiem -ingas „w bardzo rzadkich przypadkach tworzy się jeszcze od rzeczowników oznaczających istoty żywe” (a. PiročkJJKT 1986: 73). Wiele takich form słusznie poprawiał J. Jablonskis – poetyczny, heroiczny, patriotyczny, inteligentny... Tylko nie można patrzeć formalnie, z punktu widzenia słowotwórstwa. Entuziastingas z pewnością nie jest litewskim derywatem od entuziastas, lecz rezultatem zmiany (substytucji) litewskiego przyrostka zapożyczenia – ros. энтузиаст-ический, pol. entuzjast-yczny. Entuziastingas wpisuje się w długi szereg podobnych przymiotników, całkiem niezwiązanych z nazwami osób – ambicingas, ceremoningas, emocingas, energingas, harmoningas, kaprizingas, kompetentingas, konkurencingas, manieringas, pretenzingas, principingas, tendencingas..., lecz oznaczających cechy osoby. i wcale nie trzeba, wystraszywszy się formalistów, wymyślać nieistniejącej różnicy: entuziastingas „pełen entuzjazmu”, a entuziastiškas – „mający entuzjazm”. Oczywiście należałoby uwzględniać mikrosystemowość – jeśli istnieje tylko antipatiškas, niecelowe jest dawanie pierwszeństwa formie simpatingas. Nie można też nie dostrzegać różnic znaczeniowych. Chyba nikt jeszcze nie myli priešingas i priešiškas, czasem nawet podkreśla różnicę: całkowicie przeciwna i nieprzejednanie wroga NŽa 2006 12 569. Ale nienormalne jest, że w słowniku normatywnym znajduje się tylko sistemingas (oczywiście także sisteminis o innym znaczeniu), a sami językoznawcy – bez wątpienia zasadnie – używają również słów sistemiškas, sistemiškumas: <...>, język ogólny powinien być nie tylko systematyczny GK 1997 4 1. systematyczność języka jest zjawiskiem zmiennym, mającym wewnętrzne sprzeczności (tamże). Systematyczność języka szczególnie podkreślają i postulują badanie języka jako systemu strukturaliści K. Gaiv, s. KeinKTŽ 1990. Systematyczność terminów K. GaivlT 2002 40. dla teorii i praktyki kultury języka bardzo ważny jest czynnik systematyczności a. PupkKKs 2005 51. spośród litewskich nazw osób, wymienia jednak już wspomniane melagingas, svetingas, a także pakeleivingas, paleistuvingas, rėksningas; niegodziwy (i nikczemny), proroczy (i profetyczny), obłudny (i hipokrytyczny). i przez to system słowotwórczy się nie rozpada. 138 KalBos KulTūRa | 81 Bet ar tikrai draugingas padarytas iš draugas? P. skardžiaus sakoma: „Tam tikrais atvejais, atrodo, kad priesagos -ingadariniai gali būti sudaromi tiek iš daiktavardžių, tiek iš būdvardžių“ (P. skardlKŽD 1943 – RR i 1996: 114). Tų przypadków – dwie strony, wśród nich draugingas „przyjacielski, koleżeński” szDi 371 (Słownik K. Sirvydasa, 1713) (: draũgas i draugùs „freundlich, freundschaftlich, leutsellig”) (tamże, 115). Zaznaczono to również w akademickiej gramatyce trzytomowej lKG i 1965: 558). Jednak istnieje także inna możliwość słowotwórcza – draugingas „lubiący przyjaciół, przebywać w towarzystwie”: draug 2. // „towarzystwo” // „spotkanie, zabawa”, 4. „rodzina; rodzina (swoi i najemnicy)“ lKŽ ii2. P. Skardžius taką alternatywę słowotwórczą uważa za dość częstą – bailngas (: báilė), baimn gas (: báimė), baisngas (: basas, baisà), gailngas i gáilingas (: galas, gáilė), laimn gas (: láima, láimė), malonngas (: malónė), méilngas (: méilė), moksln gas (: mókslas), narsngas (: nasas), noringas (: nóras), vargngas (: vagas)... P. skardRR i 1996 114–116. Akcentowanie niektórych derywatów i wyrazów podstawowych bardzo wzmacnia tę alternatywę: báilingas (: báilė), báimingas (: báimė), gáilin gas (: gáilė), méilingas (: méilė). wNioSeK Poprawnie utworzony słowotwórczo – tylko nie od draugas, lecz od draug – wyraz draugingas, słusznie korygowany w znaczeniu „przyjazny”, należy nie tylko pozostawić w znaczeniu „skłonny do przyjaźni, lubiący przyjaźń, towarzyski”, lecz także upowszechniać w użyciu. J. Jablonskis był w słowotwórstwie zwolennikiem prawidłowości, to było dla niego najważniejsze, ale od jego czasów nauka o słowotwórstwie bardzo się rozwinęła. Ponadto nie można nie dostrzegać, że niektóre znaczenia derywatów (svetingas, melagingas, ...) są rezultatem nie słowotwórstwa, lecz rozwoju semantycznego. Do języka niuansowego potrzebne są zarówno draugingas (może nawet odpowiednik słowa socialus), jak i bendringas (: bendrauti? por. nértingas : nertėti), a bendringumas – zastąpić słowami įkyriems, svetimiems komunikabilus, komunikabilumas. Źródła alKŽ 1975 – Słownik angielsko-litewski. opracowali a. laučka, B. Piesarskas, E. stasiulevičiūtė, Wilno. J. BasanlPY ii 2004 – Różne baśnie litewskie 2. zebrał J. Basanavičius, Chicago. J. Klimavičius. Przyjazny, draugingas, draugus 139 J. BasanlP mlm i 1898 – Baśnie litewskie 1. Materiały do mitologii litewskiej. zebrał J. Basanavičius, Shenandoah Pa. J. BasanlP mlm ii 1902 – Baśnie litewskie 2. Materiał do mitologii litewskiej. zebrał J. Basanavičius, Shenandoah Pa. DŽ1 1954 – Słownik współczesnego języka litewskiego, Wilno. DŽ2 1972 – Słownik współczesnego języka litewskiego, Wilno. DŽ3 1993 – Słownik współczesnego języka litewskiego, Wilno. K. GaivlT 2002 – K. Gaivenis. Terminologia litewska, Wilno. K. Gaiv, s. KeinKTŽ 1990 – K. Gaivenis, s. Keinys. Słownik terminów językoznawczych, Wilno. GK – gimtoji kalba (žurnalas). ispl, lispKŽ 2004 – v. v. Petrauskas, a. Rascón. Hiszpańsko-litewski, litewsko-hiszpański słownik językowy, Wilno. itlKŽ 2002 – v. v. Petrauskas. Włosko-litewski słownik językowy, Wilno. laKŽ 1979 – B. Piesarskas, B. svecevičius. Litewsko-angielski słownik językowy, Wilno. laKŽ 1991 – B. Piesarskas, B. svecevičius. Słownik języka litewskiego i angielskiego, Wilno. litKŽ 2003 – s. m. lanza. Słownik języka litewskiego i włoskiego, Wilno. litKŽ 2005 – B. Žindžiūtė-michelini. Słownik języka litewskiego i włoskiego, Wilno. lKŽ ii1 1947 – Słownik języka litewskiego 2, Kowno. lKŽ ii2 1969 – Słownik języka litewskiego 2, Wilno. lKŽ iii 1956 – Słownik języka litewskiego 3, Wilno. lKŽ vii 1966 – Słownik języka litewskiego 7, Wilno. lKŽ Xiv 1986 – Słownik języka litewskiego 14, Wilno. lPKŽ 1992 – i. Karsavin, s. Kairiūkštytė. Słownik litewsko-francuski, Wilno (I wyd. – 1962). lRKŽ 1971 – a. Lyberis. Słownik litewsko-rosyjski, Wilno. lRKŽ 1988 – a. Lyberis. Słownik litewsko-rosyjski, Wilno. NŽa – Naujasis židinys – aidai (czasopismo). PlKŽ 1976 – Słownik francusko-litewski. opracowały A. Juškienė, M. Katilienė, A. Kaziūnienė, Wilno. PlKŽ 2004 – J. J. Balaišienė. Słownik francusko-litewski, Wilno. A. PupkKKs 2005 – A. Pupkis. Studia kultury języka, Wilno. RlKŽ ii 1967 – Słownik rosyjsko-litewski 2. Przygotowali: v. Baronas, v. Galinis, Wilno. RlKŽ ii 1983 – Słownik rosyjsko-litewski 2. opracował Ch. Lemchenas, Wilno. a.ŠopenhGia 1994 – a. Schopenhauer. Aforyzmy mądrości życiowej. Tłum. a. Tekorius, Wilno. 140 KULtUra JĘZyKoWa | 81 LITERATURA J. BalčRR i 1978: J. Balčikonis. Pisma wybrane 1, Wilno. GK – gimtoji kalba (žurnalas). JablR iv 1935: Pisma Jablonskiego 4. Red. J. Balčikonis, Kowno. JablR v 1936: Pisma Jablonskiego 5. Red. J. Balčikonis, Kowno. J. JablRR ii 1959: J. Jablonskis. Pisma wybrane 2. opracował J. Palionis, Wilno. a.lybersŽ 1981: a. Lyberis. Słownik synonimów, Wilno. lKG i 1965: Gramatyka języka litewskiego 1. red. nacz. K. Ulvydas, Wilno. a. PiročkJJKT 1986: a. Piročkinas. Poprawki językowe Jonasa Jablonskisa, Kowno. a.salR i 1979: a. salys. Pisma 1, Rzym. P.skardlKŽD 1943 – RR i 1996: P. skardžius. Słowotwórstwo języka litewskiego. – Pisma wybrane 1, Wilno. s.ŠalkR ii 1991: s. Šalkauskis. Pisma 2, Wilno. Otrzymano 2008 04 21 Draugiškas, Draugingas, Draugus streszczenie Poprawnie utworzone słowo draugingas, zbudowane od draug (a nie od draugas), jest zwykle korygowane, gdy ma znaczenie „przyjazny”. Należy je jednak zachować w znaczeniu „lubiący przebywać z innymi ludźmi, towarzyski” i upowszechniać w rzeczywistym użyciu. Jablonskis był bardzo konsekwentny w tworzeniu nowych słów; jednak od tego czasu językoznawstwo, a w szczególności słowotwórstwo, znacznie się rozwinęło. ponadto nie można pominąć faktu, że znaczenia niektórych derywatów (np. svetingas, melagingas) są wynikiem rozwoju semantycznego, a nie słowotwórstwa. Aby wyrazić różne odcienie znaczeniowe, język potrzebuje obu form: draugingas (która mogłaby służyć jako odpowiednik słowa socialus) oraz bendringas (:bendrauti? por. nértingas : nértėti), bendringumas, które mogłoby zastąpić bardziej irytujące obce słowa komunikabilus, komunikabilumas. JoNas Klimavičius lietuvių kalbos institutas P. vileišio g. 5, lT-10308 vilnius