scieee AI-readable full text Open interactive document viewer

Nauji prancūzų mokslininko darbai apie lietuvių kalbą

Vytautas Ambrazas

Full text

rytm, jaki rozkład. jų To ważny wkład tylko w teorię ne gramatyki. į Szczegółowy opis wszystkich wariantów tų jest bardzo potrzebny w praktyce językowej. ir Po odwróceniu ostatniej strony „Funkcjonalnej gramatyki języka litewskiego” musimy powiedzieć, że jest to monumentalny opis systemu gramatycznego języka litewskiego, który podsumowuje nie tylko badania gramatyczne ne samej autorki, lecz także wielu innych ir językoznawców, i otwiera przestrzeń do rozpatrywair nia nowo postawionych problemów. Be Bez tej pracy nie będą mogli się obyć jedynie ne profesjonalni językoznawcy, lecz także nauczyciele ir lituaniści, studenci filologii oraz bardziej wyrobieni użytkownicy ogólnego języka litewskiego. Gramatyka, którą gustownie i atrakcyjnie wydał ir Instytut Wydawniczy Encyklopedii ir Naukowych przy Państwowej Komisji Języka Litewskiego Litwy Republiki Dzięki funduszom Sejmu znacznie wzbogaca skarbiec litewskiego językoznawstwa. Albertas Ružė Uniwersytetu Wileńskiego Wydział Humanistyczny w Kownie NOWE FRANCUSKIEGO NAUKOWCA PRACE O LITEWSKI JĘZYK Daniel Petit Prezentacja de la języka litewskiego. — Lalies. Akta sesji językoznawczych i de literackich et de 19, Paryż, 1999, 7—22. Fonologia języka litewskiego. System wokaliczny i akcentuacja. — Op. cit., 23—42. Morfologia nominalna du Litewski. Le system deklinacji et wyrażenie du rodzaj gramatyczny. —Op. dz. cyt., 43-74. Morfologia czasownika języka litewskiego. Diateza i strona bierna. —Op. cyt., 75-111. Składnia litewska. Składnia imiesłowów. — Op. cyt., A 113-135. propos du lituanien Sambaris: La racine IE. *bheren bałtycki wschodni. —Bulletin de la Société de Linguistique de Badania 93(1998), języka litewskiego we Francji od czasów Ferdinanda de Saussure’a, Antoine’a Meilleta, Roberta Gauthiota mają długie tradycje; 1, 229-288. później kontynuowali je Raymond Schmittlein, Paul Garde, Jean Haudry i inni językoznawcy, którzy pisali o języku litewskim i wykorzystywali jego dane do badań porównawczych i typologicznych. Jednak w ostatnich dziesięcioleciach, wraz z powstawaniem nowych ośrodków bałtystyki w Polsce, Włoszech, Niemczech i innych krajach, badania lituanistyczne we Francji nieco osłabły.']} Bay error? format okay. Wait ]} Bay! No issue. Ensure only structured. Good. Start Dlatego duże zainteresowanie budzi opublikowana niedawno w Paryżu cała seria prac młodego francuskiego językoznawcy Daniela 214 Petit, poświęconych fonologii, gramatyce i leksykologii ir języka litewskiego. W Paryżu wydawany jest lingwistyczny rocznik Wyższej Szkoły Pedagogicznej (Ecole Normal Supérieure) „Lalies”, którego 19. tom zawiera większość wspomnianych prac; od kilku lat większą część każdego tomu poświęca się w nim naświetlaniu właściwości poszczególnych języków (np. nowogreckiego, etruskiego, arabskiego, koptyjskiego). Już w pierwszym tomie tego rocznika (1979) opublikowano „Wprowadzenie porównawcze do języka litewskiego” (Introduau ction comparative lituanien) wybitnego indoeuropeisty Jeana Haudry’ego. Pięć Danieliego Studium Petita o strukturze gramatycznej języka litewskiego obejmuje 135 obszernych stron 19. tomu, więc już pod względem objętości dorównuje monografii. W artykule wprowadzającym (7—22) omówiono miejsce języków bałtyckich w rodzinie języków indoeuropejskich, najważniejsze różnice między Bałtami wschodnimi i zachodnimi (powstałe w większości wskutek innowacji Bałtów wschodnich), a także konserwatyzm języka litewskiego. Charakteryzując najstarsze związki z Finami zachodnimi oraz językami słowiańskimi i germańskimi, ukazano stopniowe kurczenie się obszaru języków bałtyckich i najstarsze różnice między dialektami języka litewskiego (swoją drogą, na s. 19 datuje się je zgodnie z tradycją na XIII w., choć według nowszych badań najprawdopodobniej są starsze). Następnie wskazano najważniejsze zabytki piśmiennictwa i w ogólnych zarysach scharakteryzowano dalszy rozwój języka. Ten zwięzły wstęp do języka litewskiego jest bardzo informatywny, napisany precyzyjnie i metodycznie, z uwzględnieniem najnowszej literatury. Należałoby jedynie uściślić stwierdzenie, że Postylla Daukšy została napisana zachodnim dialektem żmudzkim („dans un dialecte bas-lituanien de |'Ouest“ 19) — najwidoczniej powstało ono wskutek dwuznacznego użycia nazwy Żmudzinów w źródłach litewskich. Sądzę, że również zbieżności form 3. osoby liczby mnogiej i pojedynczej czasowników nie należy bez zastrzeżeń uważać za utratę bałtycką (9), ponieważ może ona być reliktem zamierzchłej starożytności'. W artykule o fonologii języka litewskiego najwięcej uwagi poświęcono systemowi samogłosek i akcentuacji, która ze względu na swoistą syntezę akcentu dynamicznego i tonalnego od dawna interesuje językoznawców z całego świata. Kontynuując francuską tradycję lingwistyczną“ autor na podstawie teorii mor opisuje różnice między długimi i krótkimi, a także akutowanymi i cyrkumfleksowymi samogłoskami języka litewskiego, dyftongami i złożeniami samogłoskowymi: samogłoski krótkie uważa się za jednomorowe, samogłoski długie, dyftongi oraz złożenia — za dwumorowe; długie akutowane uważa się za posiadające akcentowaną pierwszą morę (i = U + u, du = A + u,ar = A+r), długie cyrkumfleksowe — drugą morę (i = u + U, att = a + U,ar = a + R). Typy akcentuacji rzeczowników i przymiotników wyróżnia się na podstawie tendencji akcentowej wyrazu (akcentowanie rdzeniowe — końcówkowe) oraz struktury intonacyjnej rdzenia, por. Plg. Pisani 1958: 343; Toporov 1961: 62-63; Kazlauskas 1968: 303; Watkins 1969: 49 i nast., 85, 126, 213 i nast. ; 1970: 166—-170; Ivanov 1981: 58-59. > Martinet 1960; Garde 1968: 14 i nast., podobnie Trubetzkoy 1977: 180. 215 (rdzenie — akutowane i cyrkumfleksowe). W ten sposób wyodrębnione cztery typy akcentowania odpowiadają tradycyjnym wzorcom akcentuacyjnym, lecz są oznaczane inaczej: A2=1, B2=2, A1=3, B1=4 (32). Dalej omawia się realizację wspomnianych głównych zasad akcentowania w różnych kontekstach. W tym miejscu przede wszystkim uwzględnia się ne į stały akcent — ruchomy w mą paradygmacie, o į relacje między akcentem rdzeniowym a końcówkowyir m, określane indywidualnie dla każdego przypadku. Pod tym względem przedstawiony przez autora opis akcentowania rzeczowników i przymiotników różni się od przyjętego w litewskiej akcentologii. Zdaniem autora akcentuacja języka ir litewskiego, ze względu na swoją niezwykle złożoną, swoistą strukturę, jest ważnym przedmiotem badań nie ne tylko historycznych, lecz także ir typologicznych. W rozdziale poświęconym morfologii rzeczownik- (43-74) ów i przymiotników szczegółowo analizuje się relację między typami odmiany su języka litewskiego a kategorią rodzaju. Same typy odmiany, czyli deklinacje, jak już obecnie przyjęto w opisowej gramatyce języka litewskiego, wyróżnia się według tematów fleksyjnych; wskazano wady wcześniejszej klasyfikacji oraz numeracji. Stwierdza się, że zanik rodzaju ir nijakiego rzeczowników przyczynił się do tendencji do polaryzacji typów odmiany rodzaju męskiego i żeńskiego: wyodrębniła się odmiana rodzaju męskiego ir (i)a/u, rodzaju żeńskiego o/é oraz odmiana — typu ir mieszanego. Wysuwa się i hipotezę, że tzw. „rodzaj wspólny” historycznie opiera się na abstraktach rodzaju żeńskiego, por. pabdisa — baisa ‘strach’, gyra ‘pagyrunas’ — – pochwała ‘gyrimas’; opiera się ir ta na okoliczności, że wiele tzw. rzeczowników „rodzaju wspólnego” to derywaty odczasownikowe, por. : dilba delbti, niūra niūrti. : : Przewagą rodzaju żeńskiego wśród ir tų i rzeczownikóno w, wyjaśnia się uogólnieniem dawnych abstraktów rodzaju żeńskiego (mirtis, mintis), które w innych ide. językach od czasów starożytnych były rodzaju męskiego (np. : avis, ugnis). Uważa się, że tendencja do rozróżniania rzeczowników starej odmiany spółgłoskowej według rodzaju gramatycznego jest (n rodzaju — męskiego. rz. żeń. r tematu — g.) może być związany z niektórymi su rzeczownikami r rdzeniowymi (np. *bhratér, por. kłamstwo zmianą tematu (broterélis) (52-53). Ponieważ odmiany przymiotników są najwyraźniej rozłożone według rodzaju, przyjmuje się, że system przymiotników mógł stanowić model, na podstawie którego ti zaczęto odpowiednio przegrupowywać rzeczowniki. ir Morfologiczne podobieństwo ir fleksyjnych tematów rzeczowników i przymiotników stworzyło sprzyjające warunki dla tego procesu; (60). Ta okoliczność, że w języku litewskim nie ma już przymiotniki ów tematowych (z wyjątkiem reliktów typu vt. didime), może wyjaśniać także różnorodność rodzajową i rzeczowników tematowych. Po zbadaniu różnic rodzajowych tematów w paradygmatach prostych ir przymiotników zaimkowych (por. didis — didė, lecz didysis — didžioji itd.) autor dochodzi do wniosku, że podstawę korelacji rodzajowych przymiotników języka litewskiego stanowią dwa systemy odziedziczone z epoki indoeuropejskiej: 1) podstawowy: rodz. męski -as, rodz. żeński -a < ide. *-0s, *-a; 2) wtórny: rodz. męski -us, rodz. żeński -i < ide. *IH,, *ieH; dla współczesnego języka litewskiego charakterystyczny jest model -is: -¢ (idl: oi uważa się za wariant systemu podstawowego, wywodząc -ė z *-ia < ide. *ieH, (67). Za innowacyjny uznaje się również fleksyjny temat ė, dominujący w korelacji rzeczowników rodzaju męskiego — żeńskiego, oznaczających osoby lub zwierzęta 216 (vilkas — vilkė, ėlnnias — ėlnė, briedis — briedé, miegalius — miegalé). Korelacja starożytna a : 0 (< *o : *a, por. skr. dśvah ‘koń’ : aśva „kumele’) nadal tworzy va rzeczowniki su osobowe za pomocą przyrostków -tojas, -ėjas, por.: mokytojas mokytoja, : vežėjas veZéja. : Przypuszcza się, że zamianę *i-a na-ė į utrudniała tu konieczność zachowania samych form przyrostków, ponieważ *i-ė miała fonetycznie przejść w -ė (68). W rozdziale dotyczącym morfologii (75-111) czasowników analizowany ir jest rozwój vo diatezy pasywnej. Autor definiuje diatezę jako morfologiczne wyrażenie przez su czasownik relacji między aktantami, (78), lecz najwięcej uwagi poświęca opozycji — tranzytywności i intranzytywności, która wyrażana jest w następujący sposób: 1) tų formami samych czasowników, prefiksacją, 2) fleksją 3) wewnętrzną (resp. apofonia), 4) fleksję zewnętrzną (przyrostkami), ir aglutynację (w czasownikach zwrotnych). Poniżej przedstawma iono synchroniczny i ir diachroniczny przegląd tych sposobów. Za najstarszy, reliktowy, słusznie uważa się sposób wyrażania diatezy tymi samymi formami czasownika (np.: dėgti, kėpti). Pary — czasowników przedrostkowych i pozbawionych przedrostka również nie tworzą prawdziwej opozycji opartej na tranzytywności; podkreśla się, że niektóre czasowniki przedrostkowe (np., palikti) również nie mają dwojakino ego (t. y. (pierwszego typu) diatezę. Wykorzystanie fleksji wewnętrznet. y. j, apofonii, do wyrażania opozycji — tranzytywności i intranzytywności omawiane jest jako swoisty dla języków bałtyckich proces innowacyjny. Autor wiąże jį apofonię su niektórych przymiotników odczasownikowych, mających przyrostek *to, w formach (gėrti: girtas, kėlti : kiltas), charakteir ryzuje rolę różnych tematów fleksyjnych, formantu *st6 oraz infiksu. Stwierdza się, że ten sposób wyrażania diatezy był w językach bałtyckich produktywny, lecz nie nabrał charakteru systemowego z dwóch powodów: po pierwsze, apofonia jest możliwa tylko w rdzeniach niektórych czasowników (czynnik formalny), po drugie, czasowniki intranzytywne najczęściej oznaczały procesy przyrodnicze lub spontaniczne: wieje wiatr, gałęzie się uginają itp. (92-93). Można by tu dodać, że opozycja czasowników przechodnich — nieprzechodnich, mających różny stopień alternacji samogłoskowej (keisti : kisti, lefikti : linkti i in.) ir w językach bałtyckich najprawdopodobniej ukształtowała się na podstawie starszej opozycji czynności aktywnej — stanu samoistnego. O stosunkowo niedawnym powstaniu opozycji przechodniości i nieprzechodniości świadczą nie tylko procesy morfologiczne, lecz — także wyraźnie dostrzegalne w historii języka litewskiego procesy syntaktyczne: osłabienie samodzielnej roli przypadków, przekształcenie ich semantycznego uzgodnienia z czasownikiem w zależność gramatyczną, umacnianie się rządu czasownikowego. Zanim stała się środkiem wyrażania opozycji przechodniości — nieprzechodniości, apofonia typu eX: X rdzenia czasownika w językach bałtyckich najprawdopodobniej miała charakter semantyczny (derywacyjny), częściowo zachowany do dziś. Infiksacja (w odróżnieniu od apofonii) nie zależy od budowy rdzenia i jest różnorodnie stosowana do wyrażania opozycji przechodniości — nieprzechodniości: przechodniość może oznaczać czasownik sufiksalny (dugti —auginti), niesufiksalny (sverti —svėrdėti), oba człony opozycji mogą być sufiksalne (gražėti — grūžinti), sufiksacja może być różnorodnie łączona z apofonią (sėsti —sodinti i in.). Najczęściej cechę przechodniości mają czasowniki z przyrostkami 217 su -inti ir -yti, lecz przyrostki te nadają czasownikom także inne znaczenia: przyrostkiem inti ir najczęściej tworzy się su czasowniki - kauzatywne, przyrostkiem su -yti — — czasowniki iteratywne, tylko dodany ir do tematów czasowników nieprzechodnich przyrostek yti zmienia diatezę. - jų Z iš przedstawionego przez autora przeglądu jasno wynika, że opozycja ir czasowników przechodnich i nieprzechodni- — ch, na której opiera się infiksacja, nie jest w języku litewskim zgramatykalizowana, lecz ma charakter semantyczny i słowotwórczy. Formant zwrotny czasowników w języku litewskim w pewnych przypadkach stał się produktywnym środkiem wyrażania nieprzechodniości. Autor tradycyjnie si uznaje za znaczenie pierwotne datywne, jednak (100), niełatwo pogodzić to z dawną dominującą funkcją su eliminowania ir dopełnienia w bierniku, która później umożliwiła czasownikom zwrotnym przekształcenie się w odpowiedniki form medialnych w innych językach w starożytności. gų W pracy zwięźle scharakteryzowano najważniejsze grupy czasowników zwrotnych, wśród których wskazano ir zbliżone do strony biernej potencjalne oraz uwarunkowane stanem refleksywy (pole dobrze się zaorało; zjedzono dużo chleba). Takie przypadki użycia uważa się za marginalne (nawiasem mówiąc, wskazuje to na ir leksykalne ograniczenie czasowników); wyciąga się uzasadniony wniosek, że czasowniki zwrotne, choć produktywne, nie rozwinęły ir się w języku litewskim na tyle, aby przekształcić się w stronę bierną, jak stało się to w językach słowiańskich (103). Z punktu widzenia typologii języków takie konstrukcje zbliżone do strony biernej (tzw. quasi-bierne refleksywa) uważa się za ogniwo łączące między refleksywami dekauzatywnymi a stroną bierną“, ir pozwala to o przypuszczać, że języki bałtyckie pod tym względem zachowały starszy stan. Omawiając stosunkowo nowy sposób wyrażania strony biernej za pomocą konstrukcji su peryfrastycznych z imiesłowami biernymi, autor uwydatnia swoiste dla języka litewskiego sposoby tego wyrażania: tworzenie strony biernej jedynie od czasowników ne rządzących iš biernikiem, lecz także innymi ir przypadkami, a także od czasowników nieprzechodnich iš (tzw. stronę bierną bezosobową). Wyciąga się wniosek, iš że ide. Odziedziczony litewski system czasownikowy, z powodu utraty medium i historycznego ir rozwoju osobliwości tworzenia form nieprzechodnich, pozbawiony je wewnętrznych środków tworzenia strony biernej, ir musiał w tym celu posłużyć się formami zewnętrznymi, imiesłowami t. y. (107). W ostatnim rozdziale studiów gramatyczny- (113-134) ch omówiono składnię imiesłowów języka litewskiego, podsumowując badania przeprowadzone głównie na Litwie. Autor podkreśla, że język litewski rozwinął wszystkie odziedziczone po starożytności indoeuropejskiej możliwości użycia imiesłowów, co wskazuje na centralne miejsce imiesłowów w strukturze składniowej języka (132). W studium opublikowanym w pierwszej części 93. tomu „Rocznika Towarzystwa Językoznawczego w Paryżu” pt. „O litewskim k. Sambaris: ide. rdzeń *bherr w językach bałtyckich” autor szczegółowo przeanalizował litewskie słowa zawierające rdzeń ber-/bir-, uwzględniając odpowiedniki w językach pokrewnych. Słowa te, etymologicznie wiązane 3 Geniušienė 1987: 351. 218 su ide. *bher- „nieść”, w językach wschodniobałtyckich ma swoiste, odmienne znaczenie ‘sypać, wsypywać rzecz sypką’. Autor stara się dostrzec pozostałości użycia indoeuropejskiego w derywacie sambaris, oznaczającym w języku litewskim: „wspólna uczta z okazji zakończenia siewu lub zbioru plonów*, „(uczta pasterska podczas Zielonych Świątek’, „zbiór, pobór”, „złożone ar rzeczy, pieniądze’. Na podstawie danych ze starych pism, ir folkloru i dialektów w pracy pokazano, jak używane są zróżnicowane formy tematów tego słowa (sambaris, sambariai, simbaras, sambara, sūmbarė, simbarės) ir ju oraz ich odpowiedniki w języku łotewskim. Stwierdza się, że słowem sambaris określano starożytny rytuał rolniczy, mający dwie części: zebranie i zniesienie ziaren oraz ich wspólne wysypanie. Pierwsza część rytuału, zdaniem autora, odzwierciedla najstarsze znaczenie czasownika suberti ‘zebrać’, które ma również jego słowiański odpowiednik sibirati. Z drugiej części tego rytuału — sypania ziaren — mogło rozwinąć się znaczenie czasownika rdzenia ber „sypać ziarna”, później uogólnione także na rozsypywanie innych drobnych przedmiotów. Zarówno dla języków bałtyckich, jak i słowiańskich rekonstruuje się czasownik *smi-bher- ‘zebrać’, jednak w językach słowiańskich jego derywat sitborit pod wpływem gr. cuvayoynmn zaczął oznaczać „zgromadzenie duchowieństwa, katedrę”, podczas gdy w językach bałtyckich pierwotne znaczenie tego czasownika odnosiło się nie do gromadzenia ludzi, lecz do zbierania ofiarnego zboża. Autor dochodzi do wniosku, że ze względu na różne drogi rozwoju i niezależnie zachodzące procesy semantyczne lit. simbaris i sł. stiborii nie powinny być uznawane za ślady wspólnego kultu bałtycko-słowiańskiego“. Już zapewne z tego krótkiego przeglądu prac Danieliusa Petita widać, że ir poruszają one ważne problemy językoznawstwa litewskiego. Prace są bardzo treściwe, zwarte, uwidacznia się w nich dobra znajomość badanych zagadnień i wysoki poziom kultury filologicznej. Z pewnością przyczynią się do dalszego rozwiązania omówionych kwestii. Autor dobrze przestudiował współczesną literaturę z zakresu językoznawstwa bałtyckiego, opiera się na najnowszych pracach litewskich językoznawców, wprowadzając je do obiegu europejskiej myśli lingwistycznej. Doskonale znając język litewski, autor swobodnie operuje jego danymi; chciałbym tylko poprawić konstrukcję džiaugiasi būti (=esąs) giriamas (130), najwyraźniej sztucznie utworzoną na wzór nori būti giriamas. W licznych przykładach litewskich nie znalazłem błędów korektorskich, jedynie tu i ówdzie drobnostkę w nazwach osobowych: Velius = Vėlius (9, 18, 22), Rindaugas = Mindaugas (18), Genušienė = Geniušienė (102, 103, 108). Ogólnie rzecz biorąc, wymienione tu prace Danieliusa Petita mają znaczenie dla postępu bałtystyki i zasługują na baczną uwagę lituanistów. Po ich przeczytaniu staje się jasne, że w świecie frankofonii pojawił się utalentowany badacz języków bałtyckich. Teraz będziemy oczekiwać jego kolejnych prac z tej dziedziny. * Taką hipotezę o wspólnocie wysunął Pietro Dini 1995: 147-152. LITERATURA Dini P 1995: A propos du vieux sl. ssbors. — Analecta Indoeuropaea Cracoviensia Ioannis Safarewicz Memoriae Dicata, wyd. W. Smoczyniski, Cracoviae: Universitas, 147-152. Garde P. 1968: L’accent, Paryż: Presses Uniwersyteckie de Francja. Geniusiené E. 1987: The Typology of Reflexives, Amsterdam: Mouton de Gruyter. Iwanow Vįjač. Vs. 1981: HBanos Bsu. Be. Craeanckuii, 6aamuiickuti u pannedanxanckui 21az2on. Hndoesponeiickue ucmoku, Mocksa: Haya. Kazlauskas J. 1968: Historyczna gramatyka języka litewskiego (akcentuacja, rzeczownik, czasownik), Wilno: Mintis. Martinet A. 1960: Éléments de de linguistique générale, Paris: Armand Colin. Pisani V. 1958: Zrekonstruowany język indoeuropejski. — Język 7. Toporow V. N. 1961: Tonopos B. H. K sBoripocy 06 3BOoJrtormM1H CTaBSHCKOIO H GaJITHHŪCKOTO ruarojia. — Bonpochi caaesnckoz2o szvikosnanus S, 35-70. Trubetzkoy N. S. 1977: Grundziige der Fonologia, Getynga: Vandenhoeck und Ruprecht. Watkins C. 1969: Gramatyka indoeuropejska 3: Morfologia 1: Historia indoeuropejskiej Fleksja czasownikowa, Heidelberg: Carl Winter. Watkins C. 1970: Uwagi on Bałtycka fleksja czasownikowa. — Bałtycki Językoznawstwo, red. Magner T., Schmalstieg W. R., University Park i Londyn: The Pensylwania Stan Uniwersyty Prasa. Vytautas Ambrazas Porady dotyczące języka kancelaryjnego. Poprawioir ne i uzupełnione wydanie / Instytut Języka Litewskiego; [opracował Pranas Kniūkšta), Wilno: Instytut ir Wydawniczy Encyklopedii Naukowych, 1998, 339 p. W księgarniach od dawna nie można już było znaleźć wydanych w 1993 r. „Porad języka kancelaryjnego” ani ich wznowionego wydania z 1994 r., a niejeden nabywca tę podręczną książkę zdążył już porządnie zaczytać. Ponieważ dla osób zajmujących się prowadzeniem korespondencji urzędowej, dla licznego grona urzędników książka tego typu jest aktualna i potrzebna, a także dlatego, że w ciągu kilku ostatnich lat niemało się zmieniło, w Dziale Kultury Języka Instytutu Języka Litewskiego opracowano nowe — poprawione i uzupełnione „Porady języka kancelaryjnego”. Przygotowując tę książkę, autorzy (główny opracowujący i redaktor Pranas Kniūkšta) musieli ponownie przeanalizować same zjawiska i fakty języka kancelaryjnego oraz dokonać ich selekcji. Zrezygnowano z przestarzałych i zanikłych z pism urzędowych elementów. Do „Porad“ nie wpisywać już takich słów, spotykanych co najwyżej w najbardziej niechlujnej pisaninie, jak atsinešti (w znaczeniu wyrażania poglądu, postawy), davinys (na określenie faktów, danych), išnešti (gdy nie chodzi o wynoszenie, np. wydać decyzję, przedstawić propozycję, udzielić nagany) itd. Jako hasła uwzględnić około dwustu słów z dziedziny prawa i administracji, które w ciągu minionego roku pojawiły się w pismach urzędowych lub zaczęto używać ich aktywniej 220