Mažmožiai 9–13

Uwagi Kymenow (Wybrane pisma 3, 136), więc Kyménai może być zlitwinizowair ną nazwą wsi Jaćwingów, którzy przybyli z powodu zagrożenia wojennego. Vladas Zulys Zakończono 2006 10 09 Tako g. 1-7 LT-53356 Akademija, rejon kowieński, Litwa MazmoiZis 9 mety 1926 W czasie reformy rolnej jej Specjalna Komisja oficjalnie nie chciała dopuścić do używania zeslawizowanych nazw majątków ziemskich. Jedną z takich zlitwinizowanych wsi była wieś w gminie Zielona, w powiecie wyłkowyskim, niedaleko wsi Auguliai Siidava (nawet w kartotece nazw miejscowych (w aktach) nieakcentowane). Przyjęła się, dopiero później uznano tę formę Siduva ir zaakcentowana jako 3° nazwa miejscowa z akcentem według analogii (por. Ilguva, Lietuva, Saukuvé i in. ). Simui Karaliiinui zapewne nieznana jest taka historia, nie przeglądał on nazw su miejscowych w aktach ir z uwagami Zarządu Reformy Rolnej, dlatego Siidava jest jo wymieniana w książce Balpraeitis ty istoriniuose Saltiniuose, II, Vilnius: t. Instytut Języka Litewskie2005, p. 267, go, jako fakt o dużej ir wartości związany ze starożyt1926 nością, lecz jest to twór geodetów, wskutek pewnej analogii w piśmie przybrał formę Sidava, w języku ogólnym według wielu nazw miejscowych z przyrostkiem -uva używana jako Siiduva w (3*), żywej mowie, jakby ta forma ir nie istniała, przez nikogo nie została zapisana, choć poprawnie utworzona, lecz w źródłach be historycznych. MazmozZis 10 Na Żmudzi, w dorzeczu rzeki Windawy, znajdowało się duże bagno Debésnos pl. (wymawiane d'eb'é.snas, d'eb'é.snu, puo d'eb'esnds Pavandené, Uzventis), tak właśnie napisała nawet Żemaitė w swoim dziele), udało się tak przekonać ir Aldony w książce Pupkisa Słownik nazw miejscowych, 2003, p. 79. Niespodziewanie Simas Karalitinas przyjmuje ir platynę w niewiarygodnej, niehistorycznej formie Debesna, Zr. Bałtycka przeszłość w źródłach historycznych 1 67, III 27, 59 (i8 w. rusy według Spruogi ir O. Trubaciova, JJeGecua tamże II 302). 102 Uwagi MazmoiZis 11 Red. dzięki (pięciu wysokich ir Litwinów wschodnich, wysokich Litwinów wschodnich, wileńskich) W gwarach działa takie regresywne prawo asymilacji spółgłosek -sti- > -sci- (nie -Sc-). Za to lekceważenie prawa Saulius Ambrazas w artykule ,,O przyrostsu ku przymiotnikowym -intelis (-é) pochodzenia“ (Baltistica 39 (1), p. 71) podaje formę tuséytelis (i§ OG 261 tus¢'it'el'is), nepazitiréjes, kad jau LKZ,,,, buvo 186 transkribuota tustytelis primirses ir minéta regresyvine priebalsiy asimiliacija. Ir daugiau yra jvairiai transkribuoty piety aukStai¢iy (ir ryty aukStai¢iy vilni8kiu) Zodziu. Tariama dir .Zas, t&u". Stas, tsirStimas (odległa asymilacja regresywna). Są to nowsze fakty wymowy, słyszane i publikowane w ir badaniach Elzbietos Mikalauskaités, Zr. Mikalauskaité, Lietuviy kalbos fonetikos darbai, 1975 (przygotował Antanas Pakerys), p. 115, transkrybowane ~ tsirstsimai tirstimai, jak ir m'inkstimas ~ minkStimas, vatkistsis ~ vaikystis itd. ir Simo W monumentalnym dziele Karalitino Bałtycka przeszłość w źródłach historycznych Źródłach Il, 2005, 187 przedstawione formy transkrybowane ¢irstas, ciur Stas, CiurStumd nie mogą świadczyć o jakiejkolwiek starożytności ani prawdziwości faktu. MazmoiZis 12 Antanas Ju’ka zebrał dużo leksyki gwarowej, ale jako samouk niekiedy niewłaściwie ją przytaczał. ko Wydawało mu się, że bakuizé, kumelé samana są formacjami z jakimiś ir przyrostkami, dlatego utworzył „bezprzyrostkowe” słowa z rękopisu baka ,bakiizé‘ GQ, 184, czerwony. F. Fortunatovas), kimé ,kumelé‘ (LKZ,, 866, poświadczone ir Kos sama 161!), ,samana‘ (LKZ,.,). Są to nieudane derywaty, wielu wie o tym od dawna, ale Štai S. Gerbiamajame Karalitino veikale Baltų praeitis istoriniuose šaltiniuose kaip tikras duomuo nurodoma sama ,samana‘ J (I 67). Be abejo, tai nesamas kalbos faktas, visai neturintis pamato lietuvių kalboje. Mazmoiis 13 Jaunos mokslininkės Birutės Kabašinskaitės įdomioje knygoje Lietuvių kalbos liaudies etimologija artimi reiškiniai ir (Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidybos institutas, teikiama 1998) negirdėta forma pirs¥s 82 p. ,arklio kriutinė, nes daug kur Przyjęta 103 Uwagi w tekście zawierają pirsys sf. pl. (1) przez Varniy (LKZ, 26 podaje 2pirSis). Końmi zwykle zajmowali się mężczyźni, o których powszechnie mówi się, że są pirSys, pirsims, to pirsys sm. sing. nie iS wiadomo gdzie Oczywiście. W książce ir jest jeszcze niemało błędów = akcentowych: = brudžas briiožas, = ruézas rtiozas, rasliava rasliava, Eerina = Ezeriina, ti lydziu tud = lydzit, skétra skétra = scom. (1) ir ské trd sf. (4), aFZuolas = driuolas, z. pudkai = puokat z. Vytautas Antanas Vitkauskas, Instytut Języka Litewskiego P. Vileitio g. 5 LT-10308 Wilno, Litwa Ponownie w sprawie podziału relacji składniowych 2006 ukazały się czwarte, poprawione wydanie Gramatyki współczesnego języka litewskiego. Ponieważ główny redaktor tej gramatyki niedawno (Ambrazas przyznał, że 2005: 168) we wcześniejszych wydaniach DLKG stosowano zmorfo­logizo- ,,... waną rekcję ir Przeciwstawienie łączenia badaniu rozwoju systemu ir składniowego języka litewskiego wydało się mało sensowne‘, warto przyjrzeć się, jak typy przyłączania definiuje się w nowym, poprawionym wydaniu. Okazuje się, że ir W niniejszym wydaniu nadal rozróżnia się te same uzgadnianie, rządzenie ir Zlewanie. Przytoczmy i8 definicje: ju »Uzgadnianie jest doborem formy morfologicznej zależnego słowa (przypadku, liczby, rodzaju) według nadrzędnego słowa...* (DLKG*, p. 480); »Rządzenie jest doborem zależnego słowa uwarunkowanym łączliwością słowa nadrzędnego. Najczęściej występują przypadki rzeczowników i zaimków ar osobowych rządzonych wyrazem [.... Może nim być wyraz nieodmienir ny Forma wyrazu“ (tamże, »Łączliwość 480). jest doborem formy wyrazu zależnego według jego znaczenia, nieuwarunkowanym łączliwością wyrazu nadrzędnego* (tamże, Dla wygody 481). porównajmy przytoczone definicje z ia definicjami podanymi we su wcześniejszych wydaniach. Definicja uzgodnienia w porównaniu z wcześniejszymi wydaniami nie zmieniła su się, natomiast definicje rządu ir Definicje łączliwości wcześniej brzmiały następująco: »Rząd jest doborem formy przypadka wyrazu zależnego, uwarunkowanym łączliwością wyrazu nadrzędnego.“ (DLKG', 480). 104