scieee Open visual document viewer

„Nomina Geographica Europaea. Bibliographische Sammlung zu europäischen Orts-, Flur- und Gewässernamen“

Jürgen Udolph

Abstract

    In dem Beitrag geht es um eine seit einigen Monaten im Internet frei zugänglichen Datei von mit ca. 450.000 geographischen Namen. Sie ist mit dem Titel Nomina Geographica Europaea. Bibliographische Sammlung zu europäischen Orts-, Flur- und Gewässernamen unter der folgenden Internet-Adresse erreichbar: https://adw-verwaltung.uni-goettingen.de/ortsnamen/images_lightbox.php. In dem Text wird die Datei näher beschrieben. Es werden Entstehung, Prinzipien und Aufbau näher umrissen und darauf verwiesen, dass die Nutzung völlig frei ist und für alle Interessierten offen steht. Im zweiten Teil des Beitrages wird an einem Beispiel, das der Wanderung slavischer Stämme auf den Balkan gezeigt, wie die Datei mit ihrer großen Fülle von Daten genutzt werden kann: die Sammlung der geographischen Namen erlaubt es dank der darin enthaltenen Angaben, Kartierungen zu erstellen, deren Ergebnisse für die Frage, auf welchen Wegen slavische Stämme den Weg nach Süden genommen haben, wichtig sind.

Full text

S aipsniai / A icles 123 JÜRGEN UDOLPH Zen um ü Namen o schung – Gö ingen Akademie de Wissenscha en zu Gö ingen Cien í icas Fo schungs ich ungen: His o ische Linguis ik, Gewässe namen, O snamen, Familiennamen. DOI: doi.o g/10.35321/all86-05 NOMINA GEOGRAPHICA EUROPAEA. BIBLOGRAPHISCHE SAMPLUNG ZU EUROPÊSCHEN ORTS-, FLURUND GEVÄSERNAMEN Nomina Geog aphica Eu opaea. Eu opos ie o a džių, žemė a džių i anden a džių bibliog a inis inkinys ANNOTATION No a igo a a-se de uma desde alguns meses na In e ne li e acessí eis a qui o de com ca. 450.000 nomes geog á icos. Ela é com o í ulo Nomina Geog aphica Eu opaea. Bibliog aphische Sammlung zu eu opäischen O s-, Flu - und Gewässe namen un e de olgenden In e ne -Ad esse e eichba : h ps://adw- e wal ung.uni-goe ingen. de/o snamen/images_ligh box.php. No ex o é o a qui o mais de alhado desc i o. U ilização É we den En s ehung, P inzipien und Au bau nähe um issen und da au e wiesen, dass die comple amen e li e e pa a odos os in e essados es á abe o. Na segunda pa e da con ibuição é a um exemplo, que da mig ação esla iscas ibos sob e os Balcãs mos ado, como o a qui o com sua g ande ulla de dados pode se u ilizado: a coleção dos nomes geog á icos pe mi e isso g aças às in o mações nele con idas, ca ie ungen a elabo a , cujos esul ados pa a a pe gun a, em quais ias esla iscas ibos êm omado o caminho pa a sul, são impo an es. SCHLÜSSELWÖRTER: O snamen, Gewässe namen, Flu namen, Namensammlung, Südsla en. JÜRGEN UDOLPH 124 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXVI ANNOTATION The a icle is abou a ile wi h a ound 450,000 geog aphical names ha has been eely accessible on he In e ne o a ew mon hs. The ca d index bea s he i le Nomina Geog aphica Eu opaea. Bibliog aphische Sammlung zu eu opäischen O s-, Flu und Gewässe namen, eachable a he ollowing in e ne add ess: h ps://adw- e wal ung.uniGoe ingen.de/o snames_ligh box.php. The ex desc ibes he The o igin, p inciples and s uc u e a e ou lined in mo e de ail and i is poin ed ou ha he ile in mo e de ail. use is comple ely ee and open o all in e es ed pa ies. Na second pa o he a icle, an example o he mig a ion o Sla ic ibes o he Balkans is shown how he ile wi h i s la ge amoun o da a can be used: he collec ion o geog aphical names allows, hanks o he in o ma ion i con ains, o c ea e mappings, he esul s o which a e impo an o he ques ion o he ou es by which Sla ic ibes made hei way sou h. KEYWORDS: place names, hyd onyms, oponyms, ield names, collec ion o names, Sou he n Sla s. INTREITURANDO Uma in e p e ação con incen e de um nome geog á ico pode só en ão sucede , se ex ensi os abalhos p elimina es oco e am. Po um, é necessá io, uma cuidadosa coleção da adição his ó ica do nome ealiza , sendo que se na u almen e em con iá eis edições da Tex e dependido é. Pa a o segundo é indispensá el, po nomes semelhan es, po nomes de compa ação e po nomes pa alleles a p ocu a , seja ele pa a o undamen o ou a dedução undamen o ambos é de g ande u ilidade. No undo, ale pa a isso uma an iga pala a da Onomas ica ambém ainda hoje: E s colhe , en ão deu en. Wilhelm Eile s (1982: P. 49) em isso como segue exp essado: P imei o cole a e classi ica , en ão linguis icamen e-his ó icamen e analisa ! Todos os sucessos, odos os insigh s, que eu enho em a á ea da pesquisa de nome a e g a a , o am des a manei a ganhos. Tem-se su icien e ma e ial pa a um opônimo e seus possí eis pa elleles cole ados, assim se ecomenda ainda uma indade caminho: a ca ie ação do nome e de seus pa elleles, wo un e z.B. Ca ie amen os do undamen o, dos des ina ões e dos elemen os de o mação de nome são a en ende . Theodo F ings (1957: S. 9) em isso com cla as pala as sublinhado: Den S aipsniai A icles 125 / Nomina Geog aphica Eu opaea. Bibliog aphische Sammlung zu eu opäischen O s-, Flu - und Gewässe namen Ca as medimos especial impo ância a. Sua o ma plás ica e mag a dize mais do que o ge a de mui os lados. Pa a es as condições sob e udo das úl imas aze jus iça, é longo abalho cole i o sob e anos e décadas ao longo necessá io. Isso diz espei o a odas g andes emp eendimen os onomas icos, assim z.b. ambém a g ande coleção da A polnischen O snamen in K aków (NMPol), de al polnischen Pe sonennamen (SSNO) und de O snamen Li auens (LVŽ I, II). quais esul ados in e essan es a coleção e ca i ização de luga es e águens esla os podem le a , em há décadas J. Zaimo a base de uma p opagaçãoska e ibos sul-esla as pode mos a (Mapa 1). MARTE 1 (Fon e: J. Zaimo 1967, Beilage) Es e mapa de J. Zaimo mos a po ém apenas a zu ig ação de ibos sla iscas no les e dos Balcãs, o oes e não é aqui egis ado. Es a lacuna pode po ou as coleções e ca ie ungen de ou os sla ische nomes geog á icos mas se echado. Eu ou sob e isso ainda a ala i . JÜRGEN UDOLPH 126 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXVI 1. PRINCIPOS DELE COMPLEXÃO E ENTSTEHUNDO DER DATEI P opósi o p incipal do meu a igo é é, em uma mui o ex ensa coleção de nomes geog á icos apon a , que desde alguns meses na In e ne es á li e disponí el. Ela su giu no deco e dos úl imos 50 anos. Como ao início da coleção (1970) nem In e ne , nem EDV ou compu e es a am à disposição, a coleção oi c iada segundo o só en ão possí el mé odo: em papel. Uma ou a possibilidade não hou e. Isso co espondia naquela época ao pad ão cien í ico e oi po exemplo na en a i a, um Neuen Fö s emann em F eibu g a c ia , aplicado mas uni-goe ingen.de/o snamen_ligh box.php. Na u ilização do a qui o é paciência auch ü die Sammlung des NMPol in K aków. De Au o dieses Bei ages ha e o einigen Jah en die Möglichkei , diese Sammlung zu sehen und ü einige Reche chen zu nu zen. Die je z neue o geleg e Sammlung, um die es in diesem Be ag geh , is nun im In e ne ei zugänglich. Sie s eh au de In e ne sei e: h ps://adw- e wal ung. exigida. São mui o g andes quan idades de dados, cujos indi iduais componen es só como jpg, en ão como o ma o de imagem, pude am se a mazenados. Uma implemen ação no o ma o pd não oi possí el. Eu dou no seguin e uma b e e desc ição do a qui o e indicações pa a uso. A coleção con ém uma g ande quan idade de nomes geog á icos, es imado ce ca de 450.000. Ela oi inicialmen e só pa a o espaço esla isco (je ziges e exemaliges siedlungsgebie esla ische s ämme). No anscu so do empo o am en ão ambém nomes de adjacen es egiões incluídos, que o sla ische assen amen o e i ó io con ém nomes, cuja p ocessamen o e sensí el deu ação só sob inclusão ambém ou ßla ische o allem Dingen deshalb, weil es sich im Ve lau de A bei he auss ell e, oponyme e hyd onymie é possí el. A coleção é em p imei a linha um e e encial. Inicialmen e é en ado adiciona , mas a wo den, auch Deu ungen und Anme kungen zu den einzelnen Namen úl e do ma e ial o sla ische assen amen sgebie eich ou eich e de o elbe a é à Kam scha ka e de a Os see a é após pode a coleção com o de R. Schü zeichel G iechenland – e laub e schon bald diese Auswei ung nich . In gewissem Sinn edi ados e po seus colabo ado as e colabo ado es edi ados egis e o he con ibu ions o naam o schung, olume 116, 1969, Heidelbe g, um egis e que se pode ainda hoje usa com luc o. S aipsniai A icles 127 / Nomina Geog aphica Eu opaea. Bibliog aphische Sammlung zu eu opäischen O s-, Flu - und Gewässe namen 2. AUFBAU DER KARTEI Ke ns ück é a alphabe ical Ze elda ei. Ela con ém ca. 450.000 Ze el. Um se á na u ilização e , que se a a de uma coleção ela i amen e simples, se pode al ez ambém a designa como p imi i o. Isso eside a um pa e po que, ao au o ao início da coleção não e a conscien e, como o p ocedimen o no indi íduo de e ia deco e e o que se de e ia desen ol e a pa i dos p imei os pequenos inícios. A p incipal ka ei é dispos os alphabe icamen e. Um nome Aa seguem en ão Aa , Abalon, Achalm e c. Mas há especialidades, que em al o g au pela al abe as sob e udo das línguas os eu opeicas e ambém a implemen ação de esc i u as ci ílicas são condicionados. Disso incluem, po exemplo, a classi icação de -ą- (hin e -a-), -ę- (hin e -e-), -ć- = -c-, -č- (hin e -c-), - - = -wusw. Os po meno es são em uma in odu i a seção sob En s ehungshinweise e Nu zungshinweise lis ados, cuja lec ü e an es u ilização do a qui o é a ecomenda . Em uma ou a di isão, que como Li e a u a é designada, encon a-se a li e a u a usada e e ze el e. Lá ambém se encon am dissoluções de li e a u kü zeln, po exemplo ABM = A chiwa, Biblio eki i Muzea kościelne (Bd. 1 ., Lublin 1959-60 .). Gecu z ci ada li e a u a é zumeis na ma gem in e io dos ka eika en indicado, z.B. Zi . Adamy (pa a: Hein ich Adamy, Die schlesischen O snamen usw., B eslau 1888). 3. USAGÃO DER DATEI O p ocesso da u ilização pode ap oximadamen e como segue se ci cunsc i o. P ocu a-se po um de e minado nome, z.B. Heča, assim se ai como segue: 1. passo: No haup da ei ocê clica na ilei a supe io do ex eldes o inicials le e ba e, nes e caso H a (man no e, que os lade eys de ido à g ande quan idade do ma e ial e liche segundos podem cons i ui , sob e udo nos inicials le e ba e B, K, P e S pode é demo a mais do que um é acos umado do In e ne ). Depois de ab iendo do le ei o H apa ece a seguin e imagem: FIGURA 1: En ada po al pa a o a qui o JÜRGEN UDOLPH 128 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXVI Wich ig is die un e e Zeile: Aus echnischen G ünden kann nich die Da ei mi den An angsbuchs aben Ha- gezeig we den, was e was ungewohn is . Abaixo diz: Disponí eis são imagens com as iniciais le as HU. Sc olla-se pa a baixo, ê-se os ka eika es Huba, Hualime , Huaha e c. Pa a a Heche chega , clica-se na in e io Alphabe zeile (s. Figu a 2), a ca a de egis o HE em. FILDUNDO 2: Subdi isão do po ão de en ada É ab i -se uma no a página com os nomes Heciul-Nou, Hech enbach, Hechły, Héche, Hecha e c. Vê-se na p imei a linha u.a. a seguin e Ka eika e (s. Figu a 3): ABBILDUNG 3: Ka eika e „Héche“ Sie en häl die zusä zliche Angabe: „s. Sku il, Reg.“. Die Au lösung muss man in de Da ei „Li e a u “ suchen. Da ü keh man pa a a inicial página do a qui o de ol a ( . igu a 4). FILGUNDO 4: En an es po al do Ka ei S aipsniai A icles 129 / Nomina Geog aphica Eu opaea. Bibliog aphische Sammlung zu eu opäischen O s-, Flu - und Gewässe namen No lado di ei o es á a e e ência a Li e a u a. Es e clica-se a, FIGULDUNHO 5: es ö ne sich die olgende Sei e (s. Abbildung 5). En angspo al pa a as li e a u angaben Ago a po a o não a linha supe io anklicken, mas a in e e, acima do que es á: 6773 imagens o al a nome com li e a u a. Po a o sucessi amen e subo dne escolhe . Indicam-se imagens com a inicial le a Š. Pa a p ocu a Sku il, clica-se a le a S em. Ab e-se uma no a página com a li e a u a, que es á sob Sabgespei ado. As Ka eika en começam com Sächsische Flu namensammle , V. Sádlo, J. Sack e c. Man sc oll hinun e und inde un e dem Au o namen „J. Sku il“ meh e e Ti ulo, começando com J. Sku il, Pomís ní jména .... Manche a enção na insc ição au de ge undenen Ka eika e „Sku il, Reg.“ und inde au diese Ka e den Gesam i el: J. Sku il, Mik o oponymie a o onymie D ahanské cho iny, Blansko 1968. No egis o ocê se á en ão o nome Héche encon a e a co esponden e página inspeciona pode . Aqui uma igu ação das co esponden es Ka eika e (s. Figu a 6). FILDUNDO 6: Ka eika e do li e a u ilei JÜRGEN UDOLPH 130 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXVI Es a Ka eika e con ém ambém In o ma ion sob e o localização da publicação, nes e caso: Eig. Bes. = p óp ia possessão. As in o mações são à localização Gö ingen a ascadas, sob e udo à biblio eca uni e si á ia e à biblio eca do Sla ischen Semina s. Um ê, a u ilização do a qui o não é simples e a ques ão, onde se encon a um nome p ocu ado e o que no e e en e pon o sob e ele e en ualmen e é di o, de e en ão se a ás is o na mencionada publicação. 4. PRACTICHE APLICADUNE EXEMPLES O p incipal u ilidade do a qui o eside nele, que conside á el ma e ial a o s-, Gewässe und Flu namen mais á eas em Eu opa es á con ido. G andes mon an es de dados são necessá ios pa a a ca og a ia; Consequências de ca ões, que só 510 nomes con êm, podem di icilmen e se puxadas. Ou os pa ece-se, quando cen enas de nomes podem se ca og a ados. Ähnlich pa ece-se em ou os ca ie amen os, ambém em ou as disciplinas. Quan o mais ex enso o ma e ial é, an o mais segu os de em se os esul ados. 5. EXEMPLE DER UZO DER KARTEI: WAGERUNG VON SLAVISCHEN STÄM- MEN AF DEN BALKAN A aqui abo dada mapeamen o possí el de mui os opônimos apoia conside ações mais an igos es udos. Eu ap o ei o aqui a acima e a ada di usãoska e de ibos sulsla iscas de J. Zaimo (s. Ka e 1) no amen e em cima e gos a ia mos a que uma possí el ab angen e ca og a ia de sla ischen o s-, lu und aquässe names a em J. Zaimo econhecí el zuwande ung sla ische s ämme com ou as e segu as indicações pode apoia decisi amen e. Des e modo u ilizo o desc i o a qui o (Nomina Geog aphica Eu opaea). Nas línguas sla iscas há Appella i a, a que em á ias manei as de uma aiz *mok-, wozu ambém moči i ‘ euch , nass aze , inalei a , e bals amm moča i, que em semelhan e manei a uma base pode o ma . Do g ande e weichen (z.B. Han )’ abgelei e sind, zumeis mi Hil e des Su ixes *-dlo. Daneben e en abe auch -l-Bildungen au . Neben moči i gib es auch einen núme o de pala as, que aqui podem se nomeadas, chamo só uss. močalo ‘ze ase e Lindenbas , uss. dial. močilo, močalo ‘nied ige , sump ige luga , Wagenspu , Teich, uk ain. mocylo ‘kleine Teich, P ü ze, luga no luß, onde Flachs ou Lein eineweich é, poln. moczadło ‘sump ige , com plan as aquá icas be axeno S aipsniai A icles 131 / Nomina Geog aphica Eu opaea. Bibliog aphische Sammlung zu eu opäischen O s-, Flu - und Gewässe namen e eno, Sump , poln., al poln. (desde o século 13) moczydło ‘nasse Boden, Sump boden, Sump , Mo as , Moo , Lache, Tümpel, cchech., slo ak. močal, močalina, močalisko, močalisko u.a. ‘Sump , Mo as , Moo , moi e S elle em um campo ou de uma meese. Também no Slo enês, So bischen, C oa ischen e Se bischen são co espondências es emunhadas. Do esla isco emp es ado são alban. moçali, maçal ‘Mo as e unga . mocsolya ‘P ü ze, Han ös e. So a um b e e olha na Appella i a. Impo an e mas é a ques ão, onde se disso de i adas nomes geog á icos encon a , como eles es ão espalhados e Pa a o mencionado complexo de pala as um *mok-, moči i, močalo, moczadło e c. podem se no a qui o ca. 200300 O s-, Flu und Gewässe namen encon a . No indi idual são as seguin es de i ações: Moczydło, wo sie ehlen. Dazu äg die angesp ochene Da ei en scheidend bei. Močidlo, Močidło, Moczadło, Močil, Mociul, Močul ́, Moczel, Močidla, Močidła, Macschiedl, Moczydła, Močila, Močilla, Močily, Močidly, Moczyłyły, Močile, Mo šile, Močyla, Moc šilla, Moczadla, Moczadła, Moč, Moč, Močedla, Moczad, Maczuły, Maczuly, e c. Há ainda ou as a ian es, que e.g. po alemães, omênicos e húnga os in luência sono amen e emodeladas são. Também são eqüen es, como no esla isco nada di e en e a espe a , de i ações com su ixos. Die ilei con ém z.b. o no Sla ische eqüen e su ix -ica in Mö zlich, luga em Halle, Močidlice, Moczalica. Mais eqüen es são E wei e ungen mi *-(ь)- wie Močilnica, Moczydlnica. Ein Su ix *-ьc- lieg o in Močidlec, Močilec, Moczulec, Mačýlca, Močidlce. Das Bildungselemen *isk(ý)o- da e mu e we den in Mačališče, Močališ e, Mačulišče, Močylyšča u.a.m. Schließlich e wähne ich hie noch Bildungen mi dem Su ix *-(ь)n-ica: Močilnica, Moczydlnica. Ou as o mações são nomes com os su ixos *-ьc-, *-ьk-, *-ъk-, *-inьk-. Alémes sob e iço eu aqui. Es a es e eo ipe e al ez como uni ónig sen ida coleção ganha seu alo a a és da sua ca i icação (c . Ca e 2). O schwe punk desses nomes geog á icos encon a no wes sla ische âmbi o, sob e udo Polônia em nele um al o pe cen ual. Daí além caem concen ações na eslo akish-uk ainianas on ei agebie e em Slo enien. Sob e udo mas cai de olho, que o Os sla ische só pequena pa icipação na disseminação em. E ambém o les e dos Balcãs em apenas pequena pa icipação nisso. JÜRGEN UDOLPH 138 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXVI É mui o cla o que a disseminação dos de bagno de i ados nomes uma expansão pa a sul ao longo do ca pa enbogen aça em. Como se a a de uma pala a sla isca, não é allou a en u ado assumi que se oi um ca egado. eine Siedlungsbewegung handel , die du ch Sp eche on sla ischen Dialek en A a és des as qua o a adas sla ischen Appella i a, que po ou as em Beispiele e gänz we den können, läss sich zeigen, dass de Balkan du ch Sla en di e en es ias oi alcançado: po um lado po um Zuzug da Mäh ische P o e o a sob e o les e da Áus ia e Hung ia hin o pa a Slo enien e C oa ien, e mais pa a Albânia e os oes e da Sé ia a é a Wes g iechenland. O ou o Zuzug oco eu ao longo do ca pa enbogen po a Bukowina, Moldau, a Dob udscha (pa icialmen e ap oximadamen e como em mapa 7 ep esen a . du ch Rumänien / Siebenbü gen) und die un e e Donau bis hin nach Bulga ien und den Os en G iechenlands. Man kann die beiden S öme ka og aphisch MAPTE 7: O snomes e espalho de esla is ibos Deu ilmen e econhecí el é, que os esla is mo imen os de assen amen o em di eção sul em di e en es ias oco e am. Pode-se ago a à base do ocabulá io do omênico mos a , que essa suposição pode se con i mada: 1. Ma que en os nomes um mais ociden al caminho sob e Slo enien e C oa ien, en ão al a uma en lehnagem em o Romênico. 2. Deixam os nomes geog á icos an es uma caminhada ao longo do Ca pa es pa a sudes e econhece , en ão a a és dos Moldau e Dob udscha pa a S aipsniai / A icles 139 Nomina Geog aphica Eu opaea. Bibliog aphische Sammlung zu eu opäischen O s-, Flu - und Gewässe namen Rumänien und Bulga ien, dann sind die sla ischen Wö e , die die G undlage pa a co esponden es opónimos o ma , são em que Romênico emp es ado: sla isch omênico *jьz o ъ iz ó bagno bahnă sigla sihlă, sîhla s ubel ş iube ́ŭ FILGUNDO 8: En lehnungen sla ische Wö e in das Rumänische Há um ou o a gumen o, de di e en es imig aciónwegen dos des Wo scha zes des sla ischen S ämme auszugehen. Die un e schiedlichen Wege haben auch im Wo scha z de südsla ischen Sp achen ih e Spu en hin e lassen. Aus üh lich ha sich dami Popo ić (1960: 438–444) beschä ig . Aus seinen Ka ie ungen Südsla ischen enho eu selecionado ês mapas. Zunächs ein Wo ü Regen (Ka e 8): KARTE 8: Regen in den südsla ischen Sp achen (Quelle: Popo ić 1960: S. 441) Ganz ähnlich is die Ve b ei ung bei dem Wo ü Eisen (Ka e 9): Ganz Se bisch und k oa isch kiša is zwei ellos das jünge e Wo gegenübe Fo se ze n on *dъždь „Regen“, gl. poln. deszsz, uss. dožd´ usw. ähnlich is die Ve b ei ung bei dem Wo ü Eisen (Ka e 9): JÜRGEN UDOLPH 140 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXVI MAPTE 9: Eisen nas línguas sulsla iscas (Fon e: Popo ić 1960: S. 442) A pala a mais jo em é sé bico e c oa ish g ožđe, gožđe, o mais an igo o sem dú idas de uma o sla isca, indoge manischen sp achschich s ammende *želězo, one denke an uss. železo, poln. želazo. E um úl imo exemplo: o slawische pala a pa a Ruß (Mapa 10): KARTE 10: Ruß em as línguas sla iscas (Fon e: Popo ić 1960: S. 443) A pala a mais an iga é sem dú ida a com li . súodžiai e oldenglisch espec i amen e. al no disch só e wand e „Ruß“-Wo *sad´a. S aipsniai A icles 141 / Nomina Geog aphica Eu opaea. Bibliog aphische Sammlung zu eu opäischen O s-, Flu - und Gewässe namen Um pode deduzi disso, que a p ese ação dos a chaismen na pe iphe ia do sulsla isco linguagebie com a zuwande ung dos an igos esidências dos esla os nó dico dos Ca pa es conec ou. No meio, em que se encon a am os dois luxos de assen amen o en ão no amen e, su gi am odos os ês complexos, po um lado, Neue ungen ode es se z en sich ande e sla ische Wö e wie e wa *sad´a du ch. os di e en es caminhos de imig ação que se desenham pela di e en e dispe são de nomes esla os, po ou o, a e oma de de e minadas pala as de água esla as no omênico e po e cei o, os a chaicismos do esou o esla os na pe iphe ia do espaço de línguas sul-esla as em elação às no idades no cen o, alam po que os pos e io es sul-esla os imig a am nos Balcãs po di e en es caminhos. Lemb o nes e pon o ao acima ab idp e o mapa 1 de J. Zaimo (1967), no qual a zu ig ação esla iscas ibos no sul dos Balcãs é con o nada. As pela coleção de nomes sla iscos no ende eçado in e ne ilei possí eis ei as map ie amen os de selecionadas sla iscas ásse wö e o mam assim dizendo a nó dica pa e dos Balcãs ab e delineam as duas g andes caminhos mig a ó ios sla iscas ibos: Áus ia, Hunga ia, Slo enien e C oa ien em um lado, a Buko ina, Moldau, Dob udscha, o in e io Donaugebie e Bulga ien no ou o lado. Foi a in enção des e con ibu o, análise de selecionadas coleções e mapeiamen os sob e as possibilidades, que se po o al o núme o dos nomes ga he ed no ende eçado a qui o Nomina Geog aphica Eu opaea (h ps://adw- e gal ung.uni-goe ingen.de/o snamen_ligh box.php.) pa a a edi ão de nomes sla iscos, podem esul a , indica . LITERATUR Eile s Wilhelm 1982: Geog aphische Namengebung in und um I an. Ein Übe blick in Beispielen, München: Ve lag de Baye ischen Akademie de Wissenscha en. F ings Theodo 1957: G undlegung eine Geschich e de deu schen Sp ache, 3. Au lage, Halle (Saale): Niemeye . LVŽ I – Lie u os ie o a džių žodynas [The Dic iona y o Li huanian Place Names] 1, ed. kolegija L. Balode, V. Blažek, G. Blažienė, V. Ka delis, A. Ragauskai ė, S. Temčinas, J. Udolph, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u o leidykla, 2008. JÜRGEN UDOLPH 142 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXVI LVŽ II – Lie u os ie o a džių žodynas [The Dic iona y o Li huanian Place Names] 2, au . L. Bilkis, G. Blažienė, M. No kai ienė, A. Ragauskai ė, M. Razmukai ė, D. S ide skienė, y . ed. L. Bilkis, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u o leidykla, 2014. NMPol – Nazwy miejscowe Polski. His o ia. Pochodzenie. Zmiany [Place Names o Poland. His o y. O igin. Changes], ols. 1–15, eds. by K. Rymu , B. Czopek-Kopciuch, K akków: Ins y u Języka Polskiego PAN, 1996–2018. Popo ić I an 1960: Geschich e de se bok oa ischen Sp ache, Wiesbaden: O o Ha assowi z. SSNO – Słownik s a opolskich nazw osobowych [Dic iona y o Old Polish Pe sonal Names], h sg. on W. Taszycki, Bd. 1–2, W ocław, Wa szawa, K aków: Zakład Na odowy imienia Ossolińskich, Wydawnic wo Polskiej Akademii Nauk, 1965–1968; Bd. 3–5, W ocław, Wa szawa, K aków, Gdańsk: Zakład Na odowy imienia Ossolińskich, Wydawnic wo Polskiej Akademii Nauk, 1971–1980; Bd. 6–7, W ocław, Wa szawa, K aków, Gdańsk, Łódź: Zakład Na odowy imienia Ossolińskich, Wydawnic wo Polskiej Akademii Nauk, 1981–1985. S ams We ne 1998: A las zu Geschich e und Landeskunde on Sachsen. F. Wi scha (Landwi scha , Be gbau, Gewe be, Ve keh ). IV. Neues e Zei (1815–1866, 1867–1918, 1918–1945) 1, Beih. Böden nach Bodenwe en: Bodenwe e de Gemeinde lächen nach den We zahlen de Bodenschä zung 1934 bis 1954, h sg. on de Philologisch- His o ischen Klasse de Sächsischen Akademie de Wissenscha en zu Leipzig in Ve bindung mi dem Landes e messungsam Sachsen, Leipzig: Ve lag de Sächsischen Akademie de Wissenscha en. Udolph Jü gen 1979: S udien zu sla ischen Gewässe namen und Gewässe bezeichnungen. Ein Bei ag zu F age nach de U heima de Sla en, Heidelbe g: Ca l Win e Uni e si ä s e lag. Zaimo Jo dan 1967: Zasel ane na bălga ski e sla jani na Balkanskija poluos o [Se lemen o Bulga ian Sla s on he Balkan Peninsula], So iâ: Bălga ska Akademija na Nauki e. S aipsniai / A icles 143 Nomina Geog aphica Eu opaea. Bibliog aphische Sammlung zu eu opäischen O s-, Flu - und Gewässe namen Nomina Geog aphica Eu opaea. Eu opos ie o a džių, žemė a džių i anden a džių bibliog a inis inkinys SANTRAUKA Šiame s aipsnyje analizuojamas geog a inių a dų inkinys, suda y as iš maždaug 450 000 a dų, ku is kele ą mėnesių y a lais ai p ieinamas in e ne e. Rinkinio pa adinimas – Nomina Geog aphica Eu opaea. Bibliog aphische Sammlung zu eu opäischen O s-, Flu - und Gewässe namen. Jį galima as i šiuo ad esu: h ps://adw- e wal ung.uni-goe ingen.de/ o snames/images_ligh box.php. S aipsnyje pa eikiamas de alesnis šio inkinio ap ašymas. Išsamiau ap ašoma jo kilmė, suda ymo p incipai i s uk ū a. Taip pa pab ėžiama, kad naudojimasis inkiniu y a isiškai nemokamas, o p ieiga a i a isiems suin e esuo iems asmenims. An oje s aipsnio dalyje pa eikiamas sla ų genčių mig acijos į Balkanus pa yzdys pa odo, kaip galima panaudo i šį inkinį su dideliu jo duomenų kiekiu geog a inių a dų inkinyje sukaup a in o macija leidžia suda y i žemėlapius, ku ie y a s a būs sp endžian sla ų genčių mig acijos kelių į pie us klausimą. Į eik a 2021 m. no emb o 5 d. JÜRGEN UDOLPH Cen o pa a nome o schung Gö ingen Rosdo , S einb ei e 9, D-37124 Rosdo em Gö ingen Akademie de Wissenscha en zu Gö ingen A bei ss elle O snamen zwischen Rhein und Elbe Onomas ik im eu opäischen Raum Robe -Koch-S . D 29,14-489 Müns e [email p o ec ed]