scieee AI-readable full text Open interactive document viewer

Addenda etymologica zu den „Anmerkungen zu einigen mit An- beginnenden litauischen Gewässernamen und ihren außerbaltischen Verwandten“

Harald Bichlmeier

Abstract

In einem früheren Artikel wurde die „Gewässerwurzel uridg. *en-/*on-“ als Fiktion verworfen. Folglich wurden Gewässernamen wie lit. Anatà, Anýkštė tentativ auf Grundlage der Wurzel uridg. *h2en- ‘Wasser schöpfen’ erklärt. Diese ist aber zunächst im Anatolischen nachweisbar, die Belege für Fortsetzer der Wurzel auch in der westlichen Indogermania sind rar, teils zweifelhaft. Im Beitrag wird nun ein weiterer potentieller Fortsetzer dieser Wurzel im Westindogermanischen, hier im Germanischen, vorgestellt, wodurch die Annahme, dass den o.a. litauischen Gewässernamen eben die Wurzel uridg. *h2en- zugrunde liegt, gestärkt wird.

Full text

66 Acta Linguistica Lithuanica XCI HARALD BICHLMEIER Sächsische Akademie der Wissenschaften zu Leipzig Martin-Luther-Universität Halle-Wittenberg ORCID id: orcid.org/0000-0003-0001-1677 Research fields: onomastics (toponymy), historical phonology of the Germanic languages, Indo-European linguistics, Aljamiado-texts. DOI: doi.org/10.35321/all91-03 ADDENDA ETYMOLOGICA AU DEN ANOMINAS ZUINIGEN COM ANBEGINNDEN LITUASCHEN GEVÄSSERNAMEN AND IEN AUSSERBALTICHEN VARVANTEN Etimologiniai straipsnio Pastabos dėl kelių lietuvių vandenvardžių, prasidedančių An-, ir jų nebaltiškos kilmės giminaičių papildymai ANNOTATION Em um artigo anterior, foi a Gewässerwurzel uridg. *en-/*oncomo fiktion verjetados. Consequentemente, foram águessernames como lit. Anatà, Anýkštė tentativamente sobre base da raiz uridg. *h2en- ‘Water schöpfen explicado. Esta é mas inicialmente no anatolico demonstrável, as provas para fortsetzer da raiz também na ocidental Indogermania são rar, em parte duvidoso. No contributo é agora um outro potencial continuetor desta raiz no Westindogermanês, aqui no Germanês, apresentado, do qual a suposição, que o o.a. litauischen aquässernamen eben a raíze uridg. *h2enzugrunde encontra, estércido é. SCÜSSELWÖRTER: Baltische hydronymie, keltische hydronymie, ‘alteuropäische Hydronymie, Phonotaktik. Straipsniai Articles 67 / Addenda etymologica zu den „Anmerkungen zu einigen mit Anbeginnenden litauischen Gewässernamen und ihren außerbaltischen Verwandten“ ANNOTATION An earlier article made it clear that the hydronymic root PIE *en-/*onis a phantasm. Because of this, hydronyms such as Lith. Anatà and Anýkštė were explained tentatively based on the root PIE *h2en- ‘to haul (water). This root, however, is primarily continued in Anatolian, while attestations of the continuation of this root in Western IE languages are rare, partially even dubious. The article offers another form, potentially continuing this root in Western IE, precisely in Germanic. Thus, the assumption that the above-mentioned Lithuanian hydronyms also contain the root PIE *h2enis supported indirectly. KEYWORDS: Baltic hydronymy, Celtic hydronymy, ‘Old European hydronymy, phonotactics. 1. Em uma série de artigos anteriores, especialmente mas nas Annotações a alguns com Início de nomes de águas litauicas e seus parentes fora-bálticos (in Acta Linguistica Lithuanica 84 = Bichlmeier 2021a) o autor do seguinte artigo* tem uma série de nomes de águas na Alemanha (z.B. Ant, antic Aenus) e na Áustria (z.B. Enns, Anis/medio Anisa, antikus), mas também na Lituânia (zGutaB de de dehydronymische Wiesenname LV 881, do rio Ankha, do rio Ankhin; vgl. Ankhin. If., 102) e da Ucrânia (O; d) *n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_n_ Indicações. 1 O nome é morfologicamente não definitivamente gélärt, o mais é provavelmente de vorurbalt. *h2enotoauszugehen; umizilen erwogener contexto com a palavra para ‘Ente, vgl. lit. ántis, apreuß. < uridg. antis *h2enh2tiist bem abster; no baltico foi o laryngal nesta posição, então em nichterster silbe, não vocalizado. Uma conexão com a palavra para ‘Dute poderia só ser estabelecida, se a palavra um vorbaltisches relict fosse, o que obviamente é muito improvável. 2 Este nome é etimologicamente também não sauber gélärt, vgl. Trubačëv 1968: 220, que cita duas possibilidades, primeiramente um thrakisches kompositum *ana-utus ‘sem água ou *ana-utus ‘sobre o água (vgl. Utus, Plinius Nat.hist. 3, 149), etc. (Detschew 1957: 349). Wobei freilich em uma língua como Thrakisch a atribuição significante a lexemen muitas vezes deve permanecer questionável, mesmo se o prefixo an(a)-belho também no castellnamen Anasamus (Tabula Peutingeriana 8, 1: Anasamo), situado à a mündung do flusses Asamus (Plinius, Nat.hist. 3, 149), hoje bulg. Osăm (vgl. Detschew 1957: 30) pareça preligen. Em segundo lugar ele vai de um slavico *onutja > aksl. onušta ‘Art Beschuhung etc. (ESJS 586) a partir, o que um também no Bálticum difundido denominungsmotiv de Flüssen é; vgl. os Flussnamen lit. Kurpininkė, o sumpfname lett. Kùrpītes-purvs a lit. kùrpė, lett. kupe ‘Schuh (vgl. Vanagas 1981: 174). Em última solução permanece não esclarecido, onde a palatalização corretamente estabelecida permaneceu: O fluss deveria então sim *Onuč(a) chamar-se. Aqui será (como semelhante também em mais antigos alemão-falantes se sim, quais3. HARALD BICHLMEIER 68 Acta Linguistica Lithuanica XCI untersucht, ob zwischen ihnen etymologische Zusammenhänge bestehen – und Resultado desta investigação(en) foi triierlei: por um lado, que os nomes mitteleuropeos no mais éstenho origens celtas são e em uma raiz uridg. *pen- ‘Sumpf, lentamente fluindo água devem voltar; por outro lado, que a na onomastica literatura herumgeisternde Gewässerwurzel *en-/*oneben um Phantasma (que não mesmo em IEW 311ff. é mencionado), um espírito é, o Krahe da garrafa deixou e que simplesmente não voltará para lá: Todos como argumentos para a existência dessas raízes apresentados lexeme são inúteis, já que se trata através das Appellativa de palavras celtas, que lautgesetzlich anlaudendes uridg. *pverloren podem ter, ou por nomes, que de ehedem seguramente céltico assentado território ou de pelo menos possivelmente para um certo tempo céltico assentado território provêm, para a qual então o mesmo vale como para a Appellativa. E mesmo, quando se a raiz em maneira moderna como uridg. *h1en(H)- assezou, iria se o problema não dissolver, já que não há mais nenhuma Appellativa, que exclusivamente sobre a base de uridg. *h1en(H)etymologizado serem deviam. E terceiro, tem-se mostrado, que também uma outra raiz neste contexto pode desempenhar uma papel, nomeadamente uridg. *h2en- ‘(Water) schöpfen: Esta raiz pode teoricamente todos os nomes (e semanticamente adequantes appellativos) substratar, cujas preforma urkelt. *an- (< uridg. *h2en-), urgermurbalt./urslaw. *an- (< uridg. *h2en-/ *h2on-) ou urkelt. *on- (< uridg. *h2on-) anlautete. Dos nomes eingangs mencionados träfe isso just em Enns/ Anisa, lit. Anatà, Anýkštė etc. bem como ukrain. Onut a. Um deveria nesse não muito a em Wörterbüchern estabelecida significado da raiz em a vista tomar importante para aquessernames das mais antigas camadas em Europa é, que a cada subjazente raiz significa algo, o que alguma vez com água respectivamente. Aguasern a fazer ter pode. 2. Uma pivotal papel em toda a argumentation jogou também a galische Glosse anam gl. paludem, que a partir do em vários manuscritos (a ênfase datado só de 796 n. Chr.) transmitidos Glossar Endlichers provém. A confiabilidade deste glossar é devido a etários corruptos lugares, obviamente, de uma formação arcaica vorurslaw. Literatur, wo freilich meist mit der ominösen „Wasserwurzel *en-/*on-“ operiert wird) eher von *h2en-ont-oausgegangen. 3 Outras contribuições, nas quais partesaspetos do problema são tratados, são Bichlmeier 2010: 34f. ; 2018; 2020: 27f. ; 2021b; 2021c; 2023a: 5052; 2023b: 5659; Bichlmeier, Zimmer 2022: 59 com Anm. 30, 107f. Straipsniai Articles 69 / Addenda etymologica zu den „Anmerkungen zu einigen mit Anbeginnenden litauischen Gewässernamen und ihren außerbaltischen Verwandten“ muito diferentemente apontado. Tão bonito gall. anam semanticamente a os outros da raiz uridg. *pengebildados apellativos e nome cabe (por que a conexão chão sempre foi fabricada), tão problemático permanece porém o sonoro: Se não quaisquer prescritões ou sonoras Sonderentwicklungen da finalização tiverem ocorrido, é a palavra do Akk.Sg. para gall. *anā-. Esta forma requer então, quando ela para uridg. *pengehört, uma forform urkelt. *ā- < vorurkelt. *p-ā-. Um tal desenvolvimento contradiz todas regras da phonotaktik, já preurkelt. *p-ākonnte assim realmente não existirem e teria muito mais como *pnāerscheinen e sucessivamente urkelt. *(φ)nāergeben têm (genauer a isso s.u.)4. E uma saída a partir deste dilema ofereceu justamente a aceitação, ao palavra liege uridg. *h2en-eh2- > vorurkelt. *anā- > urkelt. *anāzugrunde. Problematicamente disso era agora, obviamente, que a raiz uridg. *h2enganz seguramente só no anatolischen in heth. ān-i/an- ‘(Water) schöpfen, a que também a derivativa DUGaneššar c. ‘Schöpfgeväß pertence, presta5 , daí além menos segur/vi talvez in arm. hanem ‘nehme fora/caminho, bringe fora, ergreife6 e talvez em etymologicamente igualmente polêmico gr. ντλος m. ‘Kielbodenwasser, Bilgenwasser‘ (se < *h2n-tlo- ‘o que é criado‘?).7 Resulta-se assim uma segura ligação do galês palavra com o hethitische wordpair, uma uncerte com um gregico e uma duvelhafe com um armênio. Bonito seria e seria a etimologia claramente sustentar, se houvesse além ainda uma segura conexão com um palavra da ocidental Indogermania gäbe. Uma tal conexão poderia haver em fato: no oeste-germânico há um pequeno grupo de palavras, que uma preforma urgerm. *unþī-, *unþiōf. ‘Welle, Woge pressupor; é são estes ahd. e(e)a f. ‘Welle, Flut (a partir do 8. Jh. testemunhado, z.b. também no Abrogans), mhd. ünde, unde stsw./f. ‘Welle, Flut, frühnhd. unde, ünde f. ‘Flut, Woge, Welle8, as. ūthia, ūđia f. ‘Welle, Woge, Vgl. em 4 detalhe a este problema z.B. Bichlmeier 2021a: 201f. 5 Vgl. HEG I 144f., 148; EDHIL 281f. 6 Vgl. EDAIL 389, 636f. ; if não < uridg. *senh2- (vgl. a esta raiz LIV2 532f.). 7 Vgl. GEW I 114 (com mais velho, hoje geralmente abjetado etimologia em base de uridg. *semh2- ‘schöpfen (vgl. a esta raiz LIV2 531); DÉLG 89, 1272 (suplementariamente com Etymologia de gr. ἀν(α)- + uridg. *telh2- ‘hochheben (vgl. a esta raiz LIV2 622f.); EDG I 109 (Vinculação com heth. an-). 8 Com algumas da althochdeutsch testemunhadas formas iguallautendes lat. unda f. ‘Welle, Woge permanece completamente fern; apesar do iguallauts e apesar do praticamente o mesmo significado tem ele HARALD BICHLMEIER 70 Acta Linguistica Lithuanica XCI andfrk. unda f. ‘Strömung, mndl. onde, unde f. ‘Strom, Strömung, ae. ýđ f. ‘Wale, inundação, lago, mar; ais. uðr, unnr f. ‘Welle, Woge, nisl. unnur f. ‘dss.9. Urgerm. *unþī-/*unþiōsetzt vorurgerm. *(H)unt(i)ooder *(H)ut(i)ofort. Potencialmente vêm para isto pelo menos seguintes raízes como base em questão ou foram já na etymologização usadas: Se se parte disso, que *t parte do sufixo é: 1) uridg. *h2en- ‘(Water) schöpfen, 2) uridg. *h2/3en- ‘sich wölben; *quandot parte do Wz. 3) é: uridg. *ned- ‘nass ser/serem < ‘rauschen dröhnen. Na (anatolistas) literatura é variante 2) preferida e regularmente uma conexão com heth. ua(n)eššar n. ‘Woge, uanuanalaš ‘ein Körperteil, pal. uwanuwani- ‘Brust(kasten), kschr.luw. ūwanuwanala- ‘? fabricado. Após esta explicação, baseia o urgermanische palavra em uridg. *h2/3un-t(i)o-, a ‘ona é então interpretada como o ‘(an)geschwollene (Water). No entanto, esta solução não considera, que segundo as regras fonotácticas do Urindogermanês a vocalização da estabelecida forform uridg. *h2/3-t()olauten teria, o que consequentemente urgerm. *unþ(i)ōergeben deveria (vgl. aproximadamente uridg. *- ‘labor > urgerm. *urkin got. waúrkjan ‘labor, uridg. *lH- > urgerm. * wulan gotulin. ‘wallen). Agora estão ao lado dos ultimamencionados lexemen sempre também formas de palavra com plenoestágio raiz, as quais basicamente o preservamento do anlautante *- beforçado possam ter, enquanto tais formas ao lado vorurgerm uridg. *h2/3-t()onicht a agarrar são, porém permanece o problema da não regelconformes vocalização da forma base. Vereazemente encontra-se na literatura também a verknüpfung com uma raiz uridg. *net-, que uma variante a uridg. *ned- ‘nass ser/serem ser deveria; então läge vorurgerm. *t-()ozugrunde. Da uma Wz. *netsonst não é palpável, então a aceitação de uma tal raiz gentesco ad hoc é, descansa esta Solução. Para urgerm. *unþī-/ *unþiōließe se assim também vorurgerm. *h2-t()oansetzen, o que obviamente também uma problemática semantica etymologicamente com ahd. unda, undea gar nada a fazer (vgl. LatEW II 816ff. ; DÉLL 746; EDLIL 641). 9 Schützeichel 2012: 349; Starck, Wells 19711990: 667; Schützeichel, hrsg., 2004 X 173; MH II 1775; Götze 1920: 216; Baufeld 1996: 234; DW XXIV 433f. ; EDPG 560f. ; Tiefenbach 2010: 433; Berr 1971: 336 (s.v. sêo-ūđia); Lasch, Borchling 1928ff. III 205f. (unde1); ONW s.v. unda; Verwijs, Verdam 18851941 III 539; V 306 (onde1); VIII 851 (unde1); Holthausen 1974: 413; Bosworth 1898: 1301; Toller 1921: 753; de Vries 19621977: 632, 635 (unnr3); Jóhannesson 1956: 129; Jónsson 1931: 577, 582f. (unnr4); Magnússon 1995: 1088 (unnur2) (as fontes são indicadas na nota de rodapé devido a sequência temática). Straipsniai Articles 71 / Addenda etymologica zu den „Anmerkungen zu einigen mit Anbeginnenden litauischen Gewässernamen und ihren außerbaltischen Verwandten“ deslocamento necessário faria: ‘tu cêpfendes/ cêöpftes (Água) > ‘Flut > ‘Welle? Todas três propostas exigem, além disso, uma acentuada Schwundstufige Wurzel. Esta pode-se por accentrutraguagem na substantivição do originalmente endbetonado e com isso em uma fase precoce do desenvolvimento da palavra na raiz automaticamente schwundstufigen verbaladjectivs explicar. Nenhuma explicação vem sem Sonderannahmen de. 3. O que resulta-se agora disso? Depois agora justamente a Gewässerwurzel *en-/*oncomo fiktion provado é, mesmo se se ela em adäquater Weise como uridg. *h1en(H)- ansessem, permanece para as bálticas e slavicas nomes assim como provável base urgerm. *h2en- ‘(Water) schöpfen restante. Fortsetzer tem essa raiz talvez no Celtês e talvez no Germânico: Bei gall. anam e me. a ‘Water, Urin encontra talvez justamente essa raiz subjunta, já que a tradicional herança dessas palavras do raiz uridg. *pennur me Sonderannahmen quanto à Phonotaktik é possível. Uma stütze para a existência da raiz uridg. *h2enin da ocidentais Indogermania fornece talvez também o Germanische: Urgerm. *unþī-, *unþiō- ‘Welle, Woge pode sobre a base de uridg. *h2enwiderspruchsfrei pode ser declarado (uridg. *h2-t[]ó- → vorurgerm. *h2-t[]o- > urgerm. *unþ[i]a-), enquanto a outra como explicação prefeeriada forform uridg. *h2/3-t()ozur Wurzel uridg. *h2/3en- ‘sich wölben se lautgesetzlich no Germanisch a urgerm. *unþ(i)a deveria desenvolver, o que as realmente testemunhadas formas de palavra mas não refletem. Zwar há ultimamente nenhuma provas atravassantes, mas o fato de que, afinal de contas, a probabilidade continuavendo, que a raiz uridg. *h2enauch na ocidental Indogermania estava presente, deixa indiretamente auch die Wahrscheinlichkeit wachsen, dass sie nicht nur dem österreichischen Gewässernamen Anisa/Enns, sondern auch den Gewässernamen ukrain. Onut und lit. Anatà, Anýkštė etc. zugrunde liegt. HARALD BICHLMEIER 72 Acta Linguistica Lithuanica XCI LITERATUR Baufeld Christa 1996: Kleines Frühneuhochdeutsches Wörterbuch. Lexik aus Dichtung und Fachliteratur des Frühneuhochdeutschen, Tübingen: Max Niemeyer Verlag. Berr Samuel 1971: An Etymological Glossary to the Old Saxon Heliand, European University Papers, Ser. 1: German language and literature, 33, Bern, Frankfurt: Herbert Lang & Co. Ltd. Bichlmeier Harald 2010: Bairisch-österreichische Ortsund Gewässernamen aus indogermanistischer Sicht. – Blätter für oberdeutsche Namenforschung 46, 3–63. Bichlmeier Harald 2018: Zum Namen des Inns: Bekanntes und Vergessenes. – Namenkundliche Informationen 109/110, 53–62. Bichlmeier Harald 2020: Forschungsbericht: Toponomastik der älteren Sprachschichten (Mittel-)Europas (Teil I): Wiesinger, Peter und Greule, Albrecht: Baiern und Romanen. Zum Verhältnis der frühmittelalterlichen Ethnien aus der Sicht der Sprachwissenschaft und Namenforschung. Narr Francke Attempto Verlag Tübingen, 2019. 250 Seiten. Gebunden 49,99 EUR. ISBN: 978-3-7720-8659-5. – Kratylos 65, 1–85. DOI: doi.org/10.29091/KRATYLOS/2020/1/1. Bichlmeier Harald 2021a: Anmerkungen zu einigen mit Anbeginnenden litauischen Gewässernamen und ihren außerbaltischen Verwandten. – Acta Linguistica Lithuanica 84, 190–219. DOI: doi.org/10.35321/all84-09. Bichlmeier Harald 2021b: Der Flussname Inn, Ockhams Rasiermesser und moderne Indogermanistik. – Zeitschrift für celtische Philologie 68, 15–38. Zugang: https:// www. degruyter. com/ document/doi/10.1515/zcph-2021-0003/html. DOI: doi.org/ 10.1515/ zcph-2021-0003. Bichlmeier Harald 2021c: On two ghost-roots in Baltic hydronomastics: PIE *(h1)lekand *en-/ *on-. – Akadēmiķa Jāņa Endzelīna 148. dzimšanas dienas atceres starptautiskā zinātniskā konference „Baltijas onīmi: no sendienām līdz mūsdienām”. Tēzes. / International Scientific Conference „Baltic onyms: from past to present” to commemorate the 148th anniversary of the academician Jānis Endzelīns. Abstracts, hrsg. von K. Mežapuķe, D. Strelēvica-Ošiņa, L. Balode, Rīga: Latvijas Universitāte Latviešu valodas institūts, 7–38. DOI: doi.org/10.22364/ ajeszk. 2021.bosm. Bichlmeier Harald 2023a: Indogermanistische Anmerkungen zum österreichischen Gewässernamen Enns. – Österreichische Namenforschung 49, 41–70. Bichlmeier Harald 2023b: Thoughts on modern methodology and ghost roots in ‘Old European’ and Baltic onomastics / Pārdomas par modernu metodoloģiju un spoku saknēm „seneiropiešu“ un baltu onomastikā. – Linguistica Lettica 31(2), 34–67. Zugang: https://lavi.lu.lv/wp-content/uploads/2024/05/Linguistica_Lettica_31.2-1.pdf. Straipsniai / Articles 73 Addenda etymologica zu den „Anmerkungen zu einigen mit Anbeginnenden litauischen Gewässernamen und ihren außerbaltischen Verwandten“ Bichlmeier Harald, Zimmer Stefan 2022: Die keltischen Flussnamen im deutschsprachigen Raum. Ein keltologisch-indogermanistischer Kommentar zum Deutschen Gewässernamenbuch, mit vier Karten von A. Dicklberger, Münchener Studien zur Sprachwissenschaft, Beiheft 32, Dettelbach: Verlag J. H. Röll. Bosworth Joseph 1898: An Anglo-Saxon Dictionary, ed. and enlarg. by T. N. Toller, Oxford: Oxford University Press. DÉLG – Chantraine Pierre. Dictionnaire étymologique de la langue grecque. Histoire des mots, nouvelle édition, Paris: Klincksieck, 2009. DÉLL – Ernout Alfred, Meillet Antoine. Dictionnaire étymologique de la langue latine: histoire des mots, retirage de la 4. éd. augm. d’additions et de corr. par J. André, Paris: Klincksieck, 2001. Detschew Dimiter 1957: Die thrakischen Sprachreste, Österreichische Akademie der Wissenschaften, Philosophisch-Historische Klasse, Schriften der Balkankommission, Linguistische Abteilung, 14, Wien: in Kommission bei R. M. Rohrer. de Vries Jan 1962–1977: Altnordisches etymologisches Wörterbuch. 2, verbesserte Aufl., Leiden: Brill. EDG – Beekes Robert S. P. Etymological Dictionary of Greek, with the assist. of L. van Beek, Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series, 10, Leiden, Boston: Brill, 2010. EDAIL – Martirosyan Hrach. Etymological Dictionary of the Armenian Inherited Lexicon, Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series, 8, Leiden, Boston: Brill, 2010. EDHIL – Kloekhorst Alwin. Etymological Dictionary of the Hittite Inherited Lexicon, Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series, 5, Leiden, Boston: Brill, 2008. EDLIL – de Vaan Michiel. Etymological Dictionary of Latin and the other Italic Languages, Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series, 7, Leiden, Boston: Brill, 2008. EDPG – Kroonen Guus. Etymological Dictionary of Proto-Germanic, Leiden IndoEuropean Etymological Dictionary Series, 11, Leiden, Boston: Brill, 2013. ESJS – Havlová Eva et al. Etymologický slovník jazyka staroslověnského 1–14, Praha: Academia, 1989–2008; 15–21, Brno: Tribun EU, 2010–2022. DW – Grimm Jacob, Grimm Wilhelm et al. Deutsches Wörterbuch, Bd. 1–16 (und Quellenverzeichnis, 1971), Leipzig: S. Hirzel, 1854–1954. [Nachdruck der Erstausgabe, Bd. 1–33, München: dtv 1999] HARALD BICHLMEIER 74 Acta Linguistica Lithuanica XCI GEW Frisk Hjalmar. Griechisches etymologisches Wörterbuch, 3 Bd.e, Indogermanische Bibliothek: Reihe 2, Wörterbücher, Heidelberg: Carl Winter Universitätsverlag, Götze 1960–1972. Alfred 1920: Frühneuhochdeutsches Glossar. Segunda, fortemente vermeerto Aufl., Kleine Texte für Vorlesungen und Übungen, 101, Bonn: A. Marcus e E. Webers Verlag. HEG – Tischler Johann. Hethitisches etymologisches Glossar, mit Beiträgen von G. Neumann, E. Neu, Innsbrucker Beiträge zur Sprachwissenschaft, 20, Innsbruck: Institut für Sprachwissenschaft der Universität Innsbruck, 1977–2016 Holthausen Ferdinand 1974: Altenglisches etymologisches Wörterbuch, 3. unveränd. Aufl., Germanische Bibliothek, Reihe 2: Wörterbücher, Heidelberg: Carl Winter Universidadesverlag. IEW Pokorny Julius. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch 1, München, Bern: Francke, 1959. Jóhannesson Alexander 1956: Isländisches etymologisches Wörterbuch, Bern: Francke. Jónsson Finnur 1931: Lexikon poeticum antiquæ linguæ septentrionali Ordbog over det norsk-islandske skjaldesprog, 2. / Udgave, København: S. L. Mœllers bogtrykkeri. Lasch Agathe, Borchling Conrad 1928ff. :Mittelniederdeutsches Handwörterbuch, 3 Bd.e, Neumünster: Wachholtz. LatEW II Walde Alois, Hoffmann Johann Baptist. Latinisches Etymologisches Wörterbuch, 2 Bd.e, Indogermanische Bibliothek: Abteilung 1, Sammlung indogermanischer Lehrund Handbücher, Reihe 2, Wörterbücher, Heidelberg: Carl Winter Universitätsverlag, 19301954. LIV2 Lexikon der indogermanischen Verben, sob direcção de H. Rix, editado por M. Kümmel, T. Zehnder, R. Lipp, B. Schirmer, Wiesbaden: Reichert, 2001. LVŽ I Lietuvos vietovardžių žodynas 1 (AB), red. kolegija L. Balode, V. Blažek, G. Blažienė, V. Kardelis, A. Ragauskaitė, S. Temčinas, J. Udolph, Vilnius: Lietuvių kalbos instituto leidykla, 2008. Magnússon Ásgeir Blöndal 1995: Íslensk orđsifjabók 3., verb. Aufl. Reykjavík: Orđabók Háskólans. Lexer Matthias MH. Mittelhochdeutsches Handwörterbuch. Ao mesmo tempo como Supplement e alphabetischer Index ao Mittelhochdeutschen Wörterbuche de Benecke-MüllerZarncke, 3 Bd.e, Leipzig: S. Hirzel, 18721878.