Die metodiek en aanwendingsmoontlikhede van 'n markprysbepalingsmetode by onduursame verbruikersgoedere

Le m, Ch is P. A icle Die me odiek en aanwendingsmoon likhede an 'n ma kp ysbepalingsme ode by onduu same e b uike sgoede e Sou h A ican Jou nal o Business Managemen P o ided in Coope a ion wi h: Uni e si y o S ellenbosch Business School (USB), Bell ille, Sou h A ica Sugges ed Ci a ion: Le m, Ch is P. (1982) : Die me odiek en aanwendingsmoon likhede an 'n ma kp ysbepalingsme ode by onduu same e b uike sgoede e, Sou h A ican Jou nal o Business Managemen , ISSN 2078-5976, A ican Online Scien i ic In o ma ion Sys ems (AOSIS), Cape Town, Vol. 13, Iss. 1, pp. 28-37, h ps://doi.o g/10.4102/sajbm. 13i1.1168 This Ve sion is a ailable a : h ps://hdl.handle.ne /10419/217788 S anda d-Nu zungsbedingungen: Die Dokumen e au EconS o dü en zu eigenen wissenscha lichen Zwecken und zum P i a geb auch gespeiche und kopie we den. Sie dü en die Dokumen e nich ü ö en liche ode komme zielle Zwecke e iel äl igen, ö en lich auss ellen, ö en lich zugänglich machen, e eiben ode ande wei ig nu zen. So e n die Ve asse die Dokumen e un e Open-Con en -Lizenzen (insbesonde e CC-Lizenzen) zu Ve ügung ges ell haben soll en, gel en abweichend on diesen Nu zungsbedingungen die in de do genann en Lizenz gewäh en Nu zungs ech e. Te ms o use: Documen s in EconS o may be sa ed and copied o you pe sonal and schola ly pu poses. You a e no o copy documen s o public o comme cial pu poses, o exhibi he documen s publicly, o make hem publicly a ailable on he in e ne , o o dis ibu e o o he wise use he documen s in public. I he documen s ha e been made a ailable unde an Open Con en Licence (especially C ea i e Commons Licences), you may exe cise u he usage igh s as speci ied in he indica ed licence. h ps://c ea i ecommons.o g/licenses/by/4.0/ Die me ocliek en aanwendingsmoon likhede an 'n ma kp ysbepalingsme ode by onduu sa ne e b uike sgoede e 1 Ch is P. Le n Oepa emen Bed y sekonomie, Randse A ikaanse Uni e si ei , Johannesbu g The me hodology and applicabili y o a me hod o de e mine he ma ke p ice o non-du able consume p oduc s. P ope p icing should be done in h ee phases. Fi s ly, he de e mina- ion o he ma ke p ice, namely ha p ice which he consu- me s a e p epa ed o pay o he amoun o need-sa is ac ion hey pe cei e om using he p oduc . Secondly, he de e - mina ion o he a ge p ice, namely ha p ice which will gi e a sa is ac o y a e o e u n on in es men o he i m. Thi d· ly, he de e mina ion o he inal p ice, by achie ing a ma ch be ween he ma ke p ice and he a ge p ice. The p esen me hods o de e mine he ma ke p ice we e analysed and wi h his in o ma ion a new me hod o de e mine he ma ke p ice o non-du able consume p oduc s was de eloped. The objec i es o his a icle a e o epo on an empi ical in- es iga ion unde aken o es he easibili y o his me hod and he se en s eps o ollow in using he me hod; and o ou line he esul s ob ained and conclusions which may be eached; he implica ions and use o he empi ical da a; and he me hod o de e mine he ma ke p ice. S. A . J. Bus. Mgm . 1982, 13: 28- 37 Behoo like p ysbepaling behoo in d ie ases e geskied. Ee s ens, die be ekening an die ma kp ys, naamlik die p ys wa die e b uike s be eid is om le be aal i die behoe ebe- ediging wa die p oduk olgens hulle pe sepsie bied. Tweedens, die bepaling an die doelwi p ys, naamlik die p ys wa aan die onde neming 'n be edigende en abili ei sal lewe en de dens die bepaling an die inale p ys, deu middel an 'n e soening an die ma kp ys en die doelwi p ys. Ui die kennis wa ingesamel is ydens 'n onde soek na die huidige egnologie akende ma kp ysbepaling, wo d 'n nuwe me ode oo ges el om die ma kp yse an onduu same e b uike s- goede e e bepaal. Die doels ellings an hie die a ikel is om 'n ul eense !ng e gee an 'n empi iese onde soek wa ui ge- oe Is om die oepasbaa heid an hie die me ode e onde - soek en die sewe s appe wa ge olg Is in die ui oe ing an die me ode; asook die esul a e en ge olg ekkings wa gemaak kan wo d; die implikasies en geb uik an die na o - slngs esul a e en die ma kp ysbepalingsme ode. S.·A . Tydsk . Bed y sl. 1982, 13: 28 -37 C.P. 1A 111 Depa emen Bed y sekonomie, Randse A ikaanse Uni e si ei , Posbus 524, Johannesbu g 2000, Republiek an Suid-A ika. On ang Augus us 1981; aan aa No embe 1981 Die doel en onde liggende eo ie an ma kp ysbe· paling Ma kp ysbepaling is 'n mode ne benade ing waa deu daa gepoog wo d om be e p ysbepalings esul a e e !ewe as die adisionele aag-en-aanbodanalise, wa me behulp an die aagk omme en die aanbodk omme poog om ui slui sel e gee oo die ae an hoe eel p o- duk e een welke p ys e koop kan wo d. 2 In plaas an die adisionele kos e-geo ien ee de bena- de ings kan bema kingsbes uu deu middel an ma k- p ysbepaling we klike e b uike sgeo ien ee de p ysbe- paling oepas in lyn me die e b uike sgeo en ee de we- senskenme k an die bema kingskonsep. Die bema ke bepaal dus wa e p ys die e b uike i die p oduk wil be aal en hoe eel p oduk e by gaan koop. Ma kp ysbe- paling kan dus deu bes uu geb uik wo d om mee sin- oile p ysbeslissings e neem deu die ma kp ys me die doelwi p ys e e gelyk, en einde 'n inale p ys as e s el. Die ma kp ys an 'n p oduk is daa die p ys wa die e b uike be eid is om e be aal i die behoe ebe e- diging wa die p oduk ho n bied. Soos die benaming 'ma kp ys' aandui, is di die p ys wa die ma k ia die e b uike s aan die onde neming beskikbaa s el en is di die aak an die bema kingsbes uu om hie die p ys waa e neem. Die ma kp ys is dus basies daa die p ys wa die bema kingsbes uu bepaal deu an e b uike s hulle pe sepsie an die p yswaa de an die o ale behoe e- be ediging an die p oduk e e k y. Die e b uike se be eidwilligheid om een 'n bepaalde p ys e koop wo d deu sy eie waa de-oo deel ge o m. Twee waa debeg ippe wo d onde skei, naamlik die op- b engswaa de en die e angingswaa de an die e b ui- ke . Die e b uike basee sy aankoopbeslui op die o ale waa de wa hy waa neem, synde die som an die op- b engswaa de en die e angingswaa de. Die opb engswaa de an die e b uike sp ui ui die opb engs, o nu , o behoe ebe ediging wa die e b ui- k~ e k y as ge olg an die besi , geb uik en beskik- k_1.?gsmag oo die p oduk. Die opb engswaa de o po en- s1ele behoe ebe ediging olgens die e b uike se p~ sepsie, is_ die esul aa an die p oduk ( esul aa an die_ bema kmgsbes uu se p odukbeleid); die plek en gene waa mee die aankoop gedoen kan wo d ( esul aa an ~ie bema~kingsbes uu se dis ibusiebeleid); kennis wa die e b u1ke an die p oduk en die aankoopplek be S. A . J. Bus. Mgm 1982, 13(1) (ene syds die esul aa an die bema kingsbes uu se bema kingskommunikasiebeleid en ande syds an die e b uike se eie onde soek en onde inding); en die p ys an die p oduk ( esul aa an die bema kingsbes uu se p ysbeleid). Die e angingswaa de an die e b uike bes aan wee ui sy pe sepsie an die opo e ing wa hy moe maak om die opb engswaa de e on ang e wy e aan die p ys wa hy moe be aal, plus die moei e, yd en kos e wa hy moe aangaan om die ansaksie e slui , by oo beeld eis yd en e oe kos e na die winkel en die iden i ise ing an die p oduk by die aankooppun . Laasgenoemde s aan dan oak bekend as e k ygingskos e. Hie ui kan a gelei wo d da die o ale waa de ia die opb engs- en e angingswaa de bein loed wo d deu die gei'n eg ee de beleidsins umen e o bema kingsbeleid en -s a egie an die onde neming, olgens die siening an die e b uike , onde hewig aan sy ged ag as e b uike . O ie belang ike aspek e is onde liggend o die basiese iloso ie an ma kp ysbepaling. Ee s ens o m die e - b uike 'n p ys i die p oduk deu 'n komplekse p oses waa deu die p ys opgeweeg wo d een sy pe sepsie an oo dele, kos e, isiko en die geb uikswaa de an die p oduk. 3 Hie die p oses is dus niks ande s nie as die opweeg an die opb engswaa de an 'n p oduk een die e angingswaa de olgens die pe sepsie an die e - b uike . 'n Tweede belang ike aspek is da die e b uike nie slegs een p ys i 'n p oduk sal be aal nie, maa be eid sal wees om 'n hele aan al p yse i die p oduk e be aal. Ve b uike s sien dus die p ys an die p oduk as 'n p ys- band bes aande ui 'n eeks an p yse. Hie die p ysband he wee limie e, naamlik 'n lae-p ys limie waa onde kwali ei onde e denking sal kom, en 'n hoe-p ys limie waa die e angingswaa de hoe wo d as die op- b engswaa de wa die p oduk olgens die pe sepsie an die e b uike bied. Die de de aspek behels die bepaling an die ma kp ys, naamlik die p ys binne die p ysband wa i die doelma k- e b uike s die aan aa baa s e is. Die oo ges elde ma kp ysbepalingsme ode In 'n onde soek na die bes aande me odes om die ma kp ys e bepaal, is elkeen a sonde lik on leed me e - wysing na die p osedu e wa geb uik is en die s e k en swak pun e an die me ode. 4 Me hie die inlig ing as ag e g ond kon 'n keuse gemaak wo d an die bes e ma kp ysbepalingsme ode wa onde soek is 5 en die me ode aangepas wo d en einde die gei'den i isee de geb eke ui e skakel. Ee s ens is ie ak o e onde skei wa 'n bepe kende in- loed sal ui oe en op die oepassing an die ma kp ys- esul a e, naamlik p ysbinding, p ysbehee , bema king- skemas en p oduksiekapasi ei . Tweedens is wee besonde e p obleme in die oepassing an ma kp ysbe- palingsme odes gei'den i isee , e we e die nuu heid an die p oduk en die in loed an mededinge s se bema k- ingsbeleid. De dens is spesi ieke e eis es gei'den i isee waa aan 'n goeie ma kp ysbepalingsme ode moe ol- doen en wa dan ook geb uik is as iglyne by die on wik- keling an die nuwe ma kp ysbepalingsme ode. Die e eis es he die olgende aspek e behels: p ysbeslissings moe gekoppel wo d aan 'n hoe eelheidsbeslissing, he kenning an die ak o e wa die opb engswaa de 29 en e angingswaa de bei'n loed, 'n bepaalde (spesi ieke) bema kingsbeleid en -s a egie, duidelik gei'den i isee de doelma k, e eenwoo digende s eekp oe ekking, goed-gekose esponden e, ealis iese winkelsi uasie by onde soek, en spesi ieke aspek e akende ma kp ysbepalings ae Hie die inlig ing be dan die basis ge o m om 'n ma k- p ysbepalingsme ode e on wikkel wa aan die e eis es sou oldoen en sewe s appe is onde skei by die ui oe ing an hie die me ode. Sewe s appe an die me ode De inie ing an die ma kp ysbepa/ingsdoels el/ings en -si uasie Die ee s e s ap by die ui oe ing an die ma kp ysbepa- ling behels 'n analise an en beslui e oa die bema - kingsbeleid en -s a egie an die p oduk waa an die ma kp ys e bepaal is. Die e eis e da 'n spesi ieke bema kingsbeleid en -s a egie gei'mplisee wo d, moe eeds op hie die s adium aandag genie . Die spesi ieke p odukbeleid, dis ibusiebeleid en bema kingskommuni- kasiebeleid moe eeds bie asges el wo d. lden i ise ing an die doe/ma k Die weede s ap behels die beslui wa geneem moe wo d om die doelma k as e s el, waa oo 'n ma kp ys bepaal moe wo d i 'n spesi ieke p oduk me 'n bepaalde bema kingsbeleid en -s a egie. Die doelma k moe so eng moon lik omsk y wo d en einde die bes e ma kp ysbepalings esul a e e !ewe . Ve een woo digende s eekp oe g oo e Die de de s ap behels die be ekening an die s eekp oe g oo e wa e eenwoo digend an die gekose doelma k sal wees. Die sames elling an die aeboog Die olgende inlig ing moe deel ui maak an die aeboog: 'n ui eense ing an die bepaalde p oduk en bema - kingsbeleid en -s a egie wa geld; 'n eeks an p yse moe aan die esponden ui ge oep wo d waa op gean woo d moe wo d 'Ja, ek koop' o 'Nee, die p ys is e laag o e hoog om e koop'; inlig ing an elke esponden oo die p ys wa laas e be aal is i die p oduk; en enige bykomende inlig ing wa an belang beskou wo d en ma kp ys esul a e be e sal oelig. Die olgende beginsels moe oegepas wo d ydens onde aging: die bes aan an p yslimie e moenie oo ges el wo d deu die aa d an die ae nie; nie mee as ien p yse moe aan een esponden ui ge oep wo d nie; die ee s e p ys wa ui ge oep wo d moe die bes- aande p ys wees o 'n p ys naby daa aan; en die es an die p yse moe ewekansig ui ge oep wo d. Di is noodsaaklik da die aelys sk i elik opges el wo d soda die onde ae olgens 'n asges elde pa oon sy ae kan s el. Daa wo d dus an 'n ges uk u ee de, I_ - 30 e momde aelys geb uik gemaak. Die insameling an die gegewens ( eldwe k) Die eldwe k ind plaas deu die aankoopp oses waa e neem en kwali ise ende esponden e daa na e onde a. Die waa neming en onde aging i bes aande p oduk e behoo al yd in 'n we klike winkelsi uasie plaas e ind, e wyl die winkelsi uasie in die ge al an nuwe p oduk e so goed moon lik gesimulee moe wo d. . . Die ui skakeling an esponden e wa me aan die ges elde e eis es oldoen nie, kan ~ewe ks ellig wo _d deu 'n kombinasie an die waa nemmgsme ode en die opname-me ode e geb uik by die insameling an die gegewens. Die onde ae neem s e~lin~ in i~ 'n ono~- sig elike posisie in die winkel naby die ui s alhng an d1_e spesi ieke p oduk e waa an die ma kp ys be eken wll wo d. Die onde ae kan dus waa neem welke pe sone die spesi ieke p oduk koop en gegewens soos handelsme kkeuse en die p ys be aal kan di ek aanges ip wo d, e wyl die pe soon daa na genade kan wo d om die es an die ae e bean woo d. Ve we king an die inlig ing en bepaling an die ma kp ys Die e we king an die an woo de: 'Ja, ek sal koop' o 'Nee, die p ys is e hoog o e laag' !ewe d ie unksies. L(P) = die waa skynlikheid da 'n lid an die gekose doelma k wa ewekan- sig e kies is, die p o- duk as ' e goedkoop' sal beskou een 'n p ys P. H(P) = die waa skynlikheid da 'n lid an die gekose doelma k wa ewekan- sig e kies is, die p o- duk as ' e duu ' sal beskou een 'n p ys P. B(P) = l - L(P) - H(P) = die waa skynlikheid da 'n lid an die gekose doelma k wa ewekan- sig e kies is, die p o- duk een 'n p ys P sal aankoop. L(P) wo d genoem die ' e laag' -dis ibusie unksie en H(P) die ' e hoog' -dis ibusie unksie e wyl B(P) die koop espons-k omme is. Ui bogenoemde geld da O ~ L(P) ~ l en O ~ H(P) ~ l is, en indien die doelma k homogeen is, H(P) mono onies sal oeneem en L(P) mono onies sal a neem. Me hie die gegewens beskikbaa , kan die koop espons-k omme g a ies oo ges el wo d. Ve skeie sk ywe s se na o sing dui daa op da die pe sepsie an p yse deu e b uike s 'n loga i miese skaal olg en die koop espons-k omme moe dus min o mee me die no maalk omme oo eens em. 6 lndien subs an- siele a wyking an die no maalk omme oo kom, kan moon like geleen hede o p obleme gei'den i isee wo d, wa i die p ysbepale an g oo nu kan wees. Die ma kp ys an 'n p oduk is die p ys waa een die mees e an die e b uike s be eid sal wees om die p oduk e koop (die d aaipun an die koop espons-k omme). S.-A . Tydsk . Bed y sl. 1982, 13(1) Daa moe eg e on hou wo d da hie die ma kp ys nie noodwendig die bes e p ys anui 'n en abili ei soogpun sal wees nie. Soos by die sames elling an die aeboog aange oon wo d maak die me ode ook oo siening i die insame- ling :an die p yse wa laas e be aal is. Hie die gegewens kan oo ges el wo d deu 'n p ys-laas e-be aal-k omme. Die ede i die inslui ing an die aag is da daa asges el kan wo d wa die e band is ussen die houding an die e b uike s eenoo die p oduk se p ys en die we klike p ys wa hulle be aal he . Hie die gegewens s el die bema ke in s aa om e bepaal o die e b uike s e ede is me die bes aande p ys (p ys-laas e-be aal- k omme be diesel de o m as die koop espons-k omme) o die p ys as e hoog beskou (p ys-laas e-be aal-k omme se oppun le egs an die ma kp ys) o die p ys as e laag beskou (p ys-laas e-be aal-k omme se oppun le links an die ma kp ys). Ui die aa d an die koop espons-k omme wo d ook onde s euning e k y i die limie -konsep, aangesien albei g ense an die koop espons-k omme nul nade waa o die kwali ei an die p oduk onde e denking kom o die hoe eelheid e angingswaa de as e hoog beskou wo d in e gelyking me die opb engswaa de wa di bied. Slegs een e eis e is nog in die me ode a wesig, naamlik die koppeling an die p ys aan 'n hoe eelheidsbeslissing. Indien daa geen mededinging i die p oduk bes aan nie, kan die po ensiele e koopshoe eelheid di ek an die koop espons-k omme a gelei wo d. Indien die p yse en hoe eelhede an die e skillende mededinge s bekend is, kan 'n be aming gemaak wo d an die po ensiele e koopshoe eelheid an die p oduk deu di oo e s el by die koop espons-k omme me s aa diag amme i elk an die onde skeie p yse an die mededinge s. Opsomming an die esul a e, ge olg ekkings en aanbe elinge Die laas e s ap by ma kp ysbepaling is waa alle belang ike esul a e (by oo beeld die ma kp ys en e koophoe eelheid; e alue ing an die bes aande p ys deu die e b uike s; moon like geleen hede o bed ei- gings) op sk i ges el wo d en aanbe elinge aan die bema kingsbes uu oo gele wo d. Hie die ma kp ysge- gewens kan bes uu dan help om deu e soening an die ma kp ys en doelwi p ys beslui e e neem oo die inale p ys waa een die p oduk op die ma k aangebied sal wo d. Die empl lese e l lkasle an die nuwe me ode Die nuwe ma kp ysbepalingsme ode se p ak iese oepas- sing is ge oe s deu die ma kp yse e bepaal i wee on- duu same e b uike sgoede e in 'n we klike winkelsi ua- sie. Die onde soek wo d besp eek aan die hand an die sewe s appe wa in die me ode ge olg is. 1. De inie ing an die ma kp ysbepalingsdoel· s ellings en -oms andighede Ten aan ang moes beslui wo d wa e onduu same e - b uike sgoede e se ma kp yse bepaal moe wo d, asook die plek waa die onde soek moe plaas ind. Die belang- iks e oo weging by die keuse was om die bema kingsbe- S. A . J. Bus. Mgm 1982, 13(1) leid en -s a egie an die p oduk e so spesi iek moon lik e s el. Daa is oe beslui om die ma kp yse an wee on- duu same e b uike sgoede e in 'n spesi ieke kleinhan- delsonde neming (supe ma k) e bepaal. Op g ond an seke e bepalende ak o e is wee p o- duk e gekies waa an die onde soekoms andighede die bes e sou wees. Hie die ak o e he onde ande e die guns ige akligging i waa neming en onde aging; ol- doende mededingende p oduk e; p ysgapings ussen p o- duk e wa nie e g oo is nie; nie e eel mededingende p oduk e nie; hoe aankoop ekwensie; en die mins e on - w ig ing i die we ksaamhede an die pe soneel an die supe ma k, ingeslui . Op g ond an bogenoemde ak o e is beslui om die ma kp yse e bepaal i 'n 750 ml-bo el kookolie en 'n 750 ml-bo el sko elgoedopwasmiddel. Die e eis e i 'n spesi ieke p oduk en bema kings- beleid en -s a egie is dus nagekom. Ee s ens was daa 'n spesi ieke p oduk waa an die p ys bepaal moes wo d. Tweedens is 'n spesi ieke dis ibusiebelcid en -s a egie e onde s el (in hie die ge al is slegs hie die supe ma k spesi iek as dis ibusiepun aan die esponden e ges el), me de dens 'n gegewe bema kingskommunikasiebeleid en -s a egie. 2. lden i ise ing an die doelma k By die beslui e oo die doelma k e wa i die wee p o- duk e gei'den i isee moes wo d, is gepoog om ee s ens die g oo s e doelma k e kies en einde die mees e p ysinlig- ing e e k y, maa weedens nog daa na e s ee om die doelma k so eng moon lik e omsk y . Aangesien huis- oue gewoonlik die k uidenie saankope e ig, was hul die aangewese doelma k. Die doelma k e i elk an die wee p oduk e is as olg omsk y : Kookolie Blanke huis oue wa 'n 750 Sko elgoed- opwasmiddel ml-bo el kookolie by die bepaalde winkel aankoop Blanke huis oue wa 'n 750 ml-bo el sko elgoedopwas- middel in die bepaalde winkel aankoop 3. Die g oo e an die s eekp oe ekking Daa is beslui om 200 esponden e en opsig e an elke p oduk e onde a. Deu geb uikmaking an inlig ing wa deu die bes uu an die supe ma k e ska is, kon die o ale doelma k i een maand as olg be aam wo d: Kookolie - I 029 e b uike s Sko elgoedopwasmiddel 900 e b uike s Daa is dus na aming in die ge al an kookolie 19,40/~ an die o ale doelma k onde a en in die ge al an sko - elgoedopwasmiddels 22,2%. Ve b uike s moes an - woo de e ska op sewe p yse elk soda by elkeen an die wee p oduk e I 400 p ys-an woo de e ska is. By die ui oe ing an hie die onde soek is gepoog om die me ode an ma kp ysbepaling e oe s, me ande woo de die hoo oogme k was die illus asie an die me ode en nie die be ekening an die we klike ma kp yse nie. Die ma kp yse wa be eken is en die a leidings en aanbe elinge wa gemaak wo d, moe dus nie beskou wo d as die we klike ma kp yse an die p oduk e nie. Daa sou slegs daa op aansp aak gemaak kan wo d da die be ekende ma kp yse wel die we klike ma kp yse e - 31 eenwoo dig, indien bewys sou kon wo d da die s eek- p oe g oo e e eenwoo digend an die doelma k was. Die aag wa nou kan on s aan is o die aan al espon- den e en e al die aan al p ys-an woo de wa by espon- den e e k y is, oldoende is om die we king an die me ode e kan bewys. Geoo deel bloo aan die oo een- s emmende esul a e wa e k y is in e gelyking me die an die ande ma kp ysbepalingsme odes, en e al die an Gabo en G ange , 5 kan aan aa wo d da 'n ol- doende aan al esponden e onde a is. 4. Die sames elling an die aebo~ Die aeboe wa geb uik is, is wee kee ge oe s en p o- bleme wa oo gekom he , is ui geskakel oo die inale o m an die aeboe asges el is. Die aeboe he in alle opsig e oldoen aan die e eis es ges el by die sames el- ling an die aeboog. V aag een kon inge ul wo d deu die blo e waa neming an die e b uike en die ko ek e p ysinlig ing (wa oo die yd inge ul was en gekon o- lee is nada die onde soek a gehandel is) oo die p ys wa laas e be aal is, is sodoende ingewin. V aag wee he ee s ens 'n ui eense ing gegee an die bepaalde p oduk en bema kingsbeleid en -s a egie wa geld, e wyl 'n eek~ an p yse e de aan die esponden ui ge oep is waa op die an woo d 'Ja, ek koop' o 'Nee, die p ys is e laag o e hoog', e k y is. Die bes aan an die p yslimie e is nie oo ges el deu die aa d an die ae nie, e wyl slegs sewe p yse aan elke esponden ui ge oep is. Die ee s e p ys wa ui ge oep was, was 'n p ys naby die bes aande p ys e wyl die keuse an die ses ande p yse bepaal is aan die hand an ewe- kansige abelle. In die ge al an sko elgoedopwasmiddel is e wag da die aanwesigheid an 'n bediende al dan nie in die huishouding, 'n belang ike in loed op die huis- oue se aankoopsbeslui sal ui oe en, en ge olglik is 'n aag hie oo in die aeboog ingeslui . 5. Die insameling an die inlig ing Gegewens is e k y deu die aeboe e ol ooi olgens 'n asges elde p osedu e. 'n Kombinasie an die waa ne- mingsme ode en die opname-me ode by die ui oe ing an 'n o mele onde soek is geb uik. Die onde ae he s elling ingeneem in so 'n posisie da hy p esies kon sien wa e handelsme k an die besonde e p oduk aange- koop wo d, sonde da die e b uike kon ag e kom da sy dopgehou wo d en ge olglik onna uu lik op ee. Die soo handelsme k en ge olglike p ys wa laas e be aal is, is onmiddellik op die ges uk u ee de aeboog a ge- me k, waa na die esponen genade is om die es an die ae mondelings e bean woo d. Die oo deel hie an is da slegs esponden e onde a is wa wel so 'n p oduk aangekoop he en ge olglik die e langde inlig ing kon oo sien. Die aankoopsbeslui (handelsme kkeuse sowel as p yskeuse) he in 'n we klike winkelsi uasie plaasge- ind en die empi iese onde soek he dus geen in loed op hie die esul a e ui geoe en nie. In die ge al an kookolie is esponden e oo 'n ydpe k an ie dae onde a, waa ydens alle ak o e kons an gehou is. Die esponden e an sko elgoedopwasmiddels is oo 'n ydpe k an d ie en 'n hal dae onde a waa y- dens alle ak o e ook kons an gebly he . Volgens die be- s uu an die supe ma k was die p yse an sko elgoed- opwasmiddels edelik kons an oo die empi iese onde - 32 sock, maa is a slagkoepons i hie die soo p oduk ge- eeld ydens spesiale p omosies in die winkel ui gedeel, e wyl kookolie 'n edelike p yss yging een maand oo die onde soek onde gaan he . 6. Die e we king en oo s elling an die inlig ing 7. Ge olg ekkings en a leidings S appe ses en sewe an die me ode wo d gesamen lik be- sp eek en einde die kon inuHei be e e handhaa . In Tabelle 1 en 2 wo d 'n opsomming gegee an die e we k- e esul a e wa ana die kookolie- esponden e e k y is. Daa was ses handelsme ke an kookolie in 750 ml- bo els beskikbaa en die p yse he gewissel ana 92c o Rl,22. P yse wa genoem moes wo d is asges el me 4c-in e alle gesen ee om die ekenkundige gemiddeld an al die p yse an die mededingende p oduk e. In die ass elling an die p yse is gepoog om nie an ' onde p yse' (by oo beeld Rl,00 en Rl,50) geb uik e maak nie omda di dalk die an woo de kon bei"n loed. Daa is beslui om 20 p yse as e s el waa oo p ysbeslissings gemaak moes wo d. Tabel 1 F ekwensie an aankope olgens han- delsme k: kookolle P ys laas e be aal Handelsme k P ys Hoe eelheid 0/o Pan y P ide 92c 152 76 Co ona 93c 13 6,5 Epic 97c 22 11 Ca din I 04c 2 Solo I 12c 7 3,5 Co o I 22c 4 2 label 2 P ys espons an alle kookol ie- espon- den e Pe sen asies (a ge ond o 0,5) P yse Sal Te Te Te Te genoem koop hoog laag To aal Koop hoog laag 61c 49 0 8 57 86 0 14 6Sc 65 0 14 79 82,S 0 17,S 69c 61 0 6 67 91 0 9 73c 57 0 3 60 9S 0 s 77c 63 0 9 72 87,S 0 12,S 8lc(MP) 58 I 2 61 9S 1,5 3,5 8Sc S4 3 3 60 90 5 s 89c 70 2 3 75 93,S 2,5 4 93c 58 10 4 72 80,5 14 5,5 97c 38 20 I S9 64,S 34 1,5 1 Ole IS 42 2 S9 25,5 71 3,5 I 0Sc 14 S9 1 74 19 80 I 1 09c 19 96 2 117 16 82 2 I 13c 9 71 1 81 11 87,S l,S I 17c 7 66 0 73 9,S 90,S 0 1 21c 3 72 0 75 4 96 0 1 2Sc 3 65 0 68 4,5 1 29c 4 9S,S 0 57 0 61 6,S 1 33c 93,S 0 63 0 64 1,5 I 37c 65 98,S 0 0 66 1,5 98,S 0 S.-A . Tydsk . Bed y sl. 1982, 13(1) In Tabelle 3 en 4 wo d 'n opsomming gegee an die e - we k e esul a e an al die esponden e wa 'n 750 ml- bo el sko elgoedopwasmiddel aangekoop he . In die spesi ieke supe ma k is sewe mededingende handelsme - ke an die spesi ieke g oo e sko elgoedopwasmiddel e koop aangebied. P yse he gewissel ana 36c o 84c. Genoemde p yse is asges el me 5c-in e alle wee skan- e an die ekenkundige gemiddeld. Soos in die ge al an kookolie is gepoog om ' onde p yse' ui e skakel en is 20 p yse asges el. Tabel 3 F ekwensie an aankope olgens han- delsme k: sko elgoedopwasmiddel P ys laas e be aal Handelsme k P ys Hoe eelheid Olo Jills 36c 16 8 Kien z 49c 3 1,5 Gosh Sic 12 6 Shelley 62c 19 9,S Daisy 67c 28 14 Ajax 84c u! I 122 1 s~ Sunligh Liquid 84c 61 Tabel 4 P ys espons an alle sko elgoedop- wasmiddel- esponden e Pe sen asies (a ge ond o 0,5) P yse Sal Te Te Te Te genoem koop hoog laag To aal Koop hoog laag II 6 0 73 79 7,5 0 92,S 16 9 0 73 82 II 0 89 21 s 0 45 50 10 0 90 26 s 0 49 54 9,5 0 90,S 31 9 0 42 51 17,5 0 82,5 36 16 0 SI 67 24 0 76 41 20 1 37 58 34,5 1,5 64 46 27 0 49 76 35,5 0 64,5 51 44 5 29 78 56,5 6,5 37 56 so 7 23 80 62,5 8,5 29 61 45 II 6 62 72,5 17,5 IO 66 54 12 5 71 76 17 7 71 48 14 0 62 77,5 22,5 0 76(MP) 63 15 I 79 722 19 1,5 81 46 29 I 76 60,5 38 1,5 86 45 35 0 80 56 44 0 91 18 66 0 84 21,S 78,5 0 96 s 54 0 59 8,5 91,S 0 IOI 3 67 0 70 4,S 9S,S 0 106 81 0 82 l 99 0 Vass elling an die p ys eekse en in e al/e u· d' i ie aa d an die an woo de wa on ang is wil di ~?o kom aso die p ys eeks en -in e alle in die g~ al an ie sko elgoedopwasmiddel-onde soek oldoende asge- ~ .el was, maa in die ge al an die kookolie-onde soek ~e p yse op die aeboog nie laag genoeg asges el was me. m Die_ bewys i hie die a leiding wo d e k y in die ku- ula iewe pe sen asie esponden e wa die genoemde p yse as e hoog o e laag beskou be . By kookolie be S. A . J. Bus. Mgm 1982, 13(1) geen esponden die laags e p ys as e hoog beskou nie, e wyl 98,50'/o an die esponden e die hoogs e genoemde p ys as e hoog beskou he . Alhoewel geen esponden ana die sesde hoogs e p ys (R 1, 17) die p ys as e laag beskou he nie, he slegs 170'/o an die esponden e 65c as e laag beskou. In die ge al an die sko elgoedopwasmiddel- espon- den e he geen esponden die laags e genoemde p ys as e hoog beskou nie, e wyl 990'/o die hoogs e p ys as e hoog beskou he . Die laags e p ys is deu 92,50'/o as e laag be- skou, e wyl geen esponden die hoogs e p ys as e laag beskou he nie. Die inlig ing kan ook g a ies oo ges el wo d deu ' e hoog'- en ' e laag'-dis ibusie unk- sies. 1• PP·96•99 Ui hie die esul a e kan die bes aan an die p yslimie e dus duidelik gesien wo d, behalwe i die lae p yslimie in die ge al an kookolie. Die edes hie oo is ee s ens da die hoe gep ysde handelsme ke kookolie die ekenkundi- ge gemiddeld ongebalansee d e hoog he eenoo die g oo ma kaandeel an die lae p ys handelsme ke en weedens omda die p ysin e alle g o e asges el moes wo d as 4c pe p ys e ande ing. Di sou eg e o ge olg gehad he da die on leding an die p yse in minde de ail kon plaas ind. Ma kp yse en die koop espons-k omme Die koop espons-k omme en die p ys-laas e-be aal- k omme an die kookolie- esponden e wo d aange oon in Figuu 1 en die an die sko elgoedopwasmiddel- esponden e in Figuu 2. Die hoogs e pe sen asie be es igende an woo de (95,080'/o en 79,50'/o onde skeidelik in die ge al an kook- olie en sko elgoedopwasmiddel) bepaal die ma kp yse i die p oduk e. Hie an kan a gelei wo d da die ma k- p ys an kookolie Sic is en die ma kp ys an die sko el- goedopwasmiddel 76c. Hie die ma kp yse is nie i 'n spesi ieke handelsme k nie, maa i 'n 750 ml-bo el kookolie en sko elgoedopwasmiddel. Ui die koop espons-k ommes kan ook gesien wo d da by elk an die p oduk e 'n wye eeks p yse i 'n g oo dee! an die esponden e aan aa baa is. By kookolie is 'n p ys ana 61c o 93c aan aa baa i ussen 86 en 80,50'/o an die esponden e, waa na die aan aa baa heid an hoe p yse ske p daal. By die sko elgoedopwasmid- dels is 'n p ys ana 61c o 76c aan aa baa i ussen 62,5 en 79,5% an die esponden e. Wannee die o m an die koop espons-k ommes e - gelyk wo d me die algemene no maalk omme se o m kan die olgende a leidings gemaak wo d: Indien die koop espons-k omme me 'n e skeidenheid mede- dinge s in 'n ma e simme ies oo kom, bewys di da die e b uike s oo die algemeen e ede is me bes aande p yse. 7 Di blyk dus duidelik da die e b uike s an sko - elgoedopwasmiddels edelik e ede is me die bes aande p yse, e wyl die e b uike s an kookolie duidelik die p oduk as e hoog gep ys beskou, o kookolie as 'n uni o me p oduk beskou. Koop espons- en p ys-/aas e-be aal-k ommes Die oo eens emming ussen die koop espons-k ommes en die p ys-laas e-be aal-k omme e leen ook belang ike in- lig ing aan die p ysbepale . Die oo eenkoms ussen die ene o m an die koop espons-k omme en die p ys- 100 Pe aen aale 90 80 70 6 ~:~~1 ··· 50 om e koop 40 20 10 MP (Ma kp ya) :P ys- :laas e :be aal jk omm Koop espona- k omme Pe Hn aale p yalaaa e be aal 33 80 70 IIO so 40 30 20 Figuu 1 Koop espons-k omme en p ys-laas e-be aal-k omme an kookolie- esponden e MP (Ma kp ys) 80 ...................................................... . 60 Pe sen asie e b uike s be eid 50 om e koop 40 30 20 10 l~~~~~~~~~~n~~-~~~ P ys (sen ) 80 70 60 so 40 30 20 10 Figuu 2 Koop espons-k omme en p ys-laas e-be aal-k omme an alle sko elgoedopwasmiddel- esponden e laas e-be aal-k omme blyk duidelik ui Figu e 1 en 2. Die a leiding kan dus hie ui gemaak wo d da die e - b uike s an die p oduk e wel bes aande p yse an die p oduk e in ag geneem he by die beoo deling an hul p yskeuses. 'n Hoe ma e an ko elasie ussen die koop espons-k omme en die p ys-laas e-be aal-k omme dui daa op da die esponden e die p ys wa hul be aal he , geb uik he as 'n belang ike de e minan in hul p ysbeslissings. Nog 'n ede i die oo eens emming is da weens die me ode wa ge olg is in die onde soek, die ko - ek e p yse wa laas e be aal is, aanges ip is. Alhoewel daa 'n g oo ma e an ko elasie ussen die p ys-laas e- be aal-k omme en die koop espons-k omme bes aan, sal die koop espons-k omme nooi absoluu a gelei kan wo d an die p ys-laas e-be aal-k omme nie. s.pss In die e gelyking an die p ys-laas e-be aal-k ommes me die an die koop espons-k omme, wo d gesien da die pieke an die p ys-laas e-be aal-k omme na egs le an die pieke an die koop espons-k omme (ma kp ys). Albei p oduk e wo d dus as e hoog gep ys beskou. Kookolie wo d eg e baie mee as e hoog gep ys beskou as sko elgoedopwasmiddel. Ve skeie edes kan i bie - die e skynsel e an woo delik wees. Ee s ens kan die e skil oo kom as ge olg an 'n e klein s eekp oe ekking. Tweedens mag di wees da die p ys wa die popule s e sou wees, nie ingeslui was in die 34 p ys eeks nie. De dens is di moon li~ d~ h~ndels~~ ke wa gep ys is naby die ma kp ys, n~e i.n di_e spesi ie~e supe ma k e koop aangebied wo d me. n Vie de ~de is da die lae ma kp ys an sko elgoedopwasmiddels e oo saak wo d deu die lae gep ysde han_delsme ~e wa die pick an die koop espons-k omme na _lmks skm~. Vy dens is die p ys-laas e-be aal-k omme i kookohe e olgens so e na egs aangesien daa ~ie _goedkope handelsme ke beskikbaa is nie. Sesdens wil di oo~ko~ aso daa nie baie kwali ei s e skil pe sep ee wo d m die kookoliema k nie, e wyl g oo kwali ei s e skil ~el pe sep ee wo d in die ge al an sko e!goedopw_as~ud- dels. 'n Sewende ede is da weens spesiale aanbiedmge wa ge eeld by hie die p oduk e oo kom, 'n lae p ys as aan aa baa beskou wo d. Nog 'n belang ike ede waa - oo kookolie as e hoog gep ys beskou is, is die ei da olgens die bes uu an die supe ma k, koo~olie 'n ede- like g oo p yss yging in die maand wa die onde soek oo a gegaan he onde gaan be . Ve b uike s he dus nog nie kans gehad om hul aan e pas o e e soen me die nuwe p ys lak nie. 'n Laas e be ekenis olle a leiding kan gemaak wo d ui die esul a e an sko elgoedopwasmiddels. Die ei da mee as 600Jo an die esponden e 'n duu de p ys as die ma kp ys be aal be dui daa op da die goedkope han- delsme ke nie die kwali ei !ewe wa die mees e esponden e e eis nie; die e b uike s is dus be eid om 'n p emie e be aal i 'n hoe kwali ei sko elgoedopwas- middel. Ma kaandeel en geleen hede in ma k e Alie aspek e dui daa op da daa baie geleen hede in albei die ma k e i bema ke s bes aan. lndien enige an die leidende handelsme ke wa eeds 'n goeie kwali ei sbeeld opgebou he hul p ys e minde , behoo hul 'n subs an- siele ma kaandeel an die o ale ma k e bekom. Die ge aa bes aan eg e da e b uike s ook 'n e minde ing in kwali ei sal waa neem. Die ma kaandeel an elke mededinge wo d oo eenkoms ig hul p yse aange oon me s aa diag amme in Figu e 3 en 4. Deu di saam me die koop espons- k ommes oo e s el kan geleen hede in die ma k duidelik geiden i isee wo d. Die o ale pe sen asies ma kaandeel an elke p oduk is aange oon in Tabelle 1 en 3. Daa is 'n beduidende handelsme kleie in elk an die wee ma k e. Pan y P ide he 760Jo ma kaandeel in kookolie e kope en Sunligh Liquid 560 o in sko elgoed- opwasmiddel e kope. Pan y P ide is die enigs e handelsme k kookolie naby die ma kp ys. Daa bes aan dus besonde e ma kpo en- siaal i 'n lae -gep ysde handelsme k kookolie. Ui die sko elgoedopwasmiddel- esul a e kan gesien wo d da Ajax, Shelly en Daisy nie hul po ensiele ma kaandeel genie nie en dus o hul kwali ei moe e be e , o hul bema kingskommunikasiepogings moe e ske p en e be e . So ook in 'n minde e ma e Kien z en Gosh. Aangesien daa e wag is da die ei o 'n esponden 'n bediende he o nie, 'n belang ike in loed op die esponden se p ysbeslissings en handelsme kkeuse sou ui oe en, is beslui om hie die esponden e se gegewens ook a sonde lik e on leed. Van die sko elgoedopwas- middel- esponden e he 95 'n bediende gehad e wyl 105 hul eie sko elgoed opgewas he . 100 90 80 70 Pe sen asie 60 e b uike s be eid so om e kOOP 30 20 S.-A . Tydsk . Bed y sl. 1982. 13(1) Pe een Hle IO 70 IO 50 Figuu 3 Koop espons-k omme me ma kaandeel an alle handels- me ke: kookolie 60 Pe sen asie e b ulke • be eld SO om e koop 30 Koop espon• 1 16212631 Figuu 4 Koop espons-k omme me ma kaandeel an alle sko el- goedopwasmiddel-handelsme ke Sko elgoedopwasmiddel- esponden e: me en sonde bediendes Die gegewens e k y ana esponden e me bediendes wo d aange oon in Tabelle 5 en 6, e wyl die gegewens e k y ana esponden e sonde bediendes aange oon wo d in Tabelle 7 en 8. Ui die on leding an die esul a e an die sko elgoed- opwasmiddel- esponden e me en sonde bediendes kom di oo aso die ma k i sko elgoedopwasmiddels basics ui 'n lae-p ys en hoe-kwali ei subdoelma k be- s aan, e wyl die middelp ysdoelma k 'n baie klein dee! an die o ale ma k ui maak. Die lae ma kaandeel an die lae -gep ysde handelsme ke geld slegs in die ma k i 750 ml-sko elgoedopwasmiddels. Weens die swakke kwali- ei wo d hie die handelsme ke in g o e hoe eelhede e - b uik en e koop en besi hulle die g oo s e ma kaandeel in die 2 l- en 5 1- e pakkings. Weens die gekonsen ee d- heid an Sunligh Liquid wo d di slegs in 750 ml- en 500 ml- e pakkings bema k. Die koop espons-k omme en p ys-laas e-be aal- k omme i die esponden e me bediendes wo d in Figuu 5 aange oon, e wyl die k ommes i die esponden e sonde bediendes in Figuu 6 oo ges el wo d. Die ma kp ys i esponden e me bediendes bed a 51c en die i esponden e sonde bediendes, 76c. Hie die S. A . J. Bus. Mgm 1982, 13(1) label 5 F ekwensie an aankepe elgens han- delsme k: ske elgeedepwasmiddel- espenden e me bediendes P ys laas e be aal Handelsme k P ys Hoe eelheid 07o Jills 36c 16 17 Kien z 49c 3 3 Gosh 51c 10 10,5 Shelley 62c 13 13,5 Daisy 67c 21 22,5 Ajax 84c I Sunligh Liquid 84c 32 33,5 label 6 P ys espens an ske elgeedepwasmid- del- espenden e me bediendes P yse Sal Te Te genoem koop hoog laag To aal 11 4 0 31 35 16 7 0 37 44 21 4 0 15 19 26 4 0 21 25 31 9 0 15 24 36 13 0 19 32 41 13 I 9 23 46 21 0 11 32 ~(MP) 28 5 3 36 56 27 6 4 37 61 22 9 2 33 66 29 II 4 44 71 16 II 0 27 76 22 13 0 35 81 12 26 I 39 86 12 26 0 38 91 3 42 0 45 96 2 30 0 32 IOI 0 31 0 31 106 0 34 0 34 100 90 MP (Ma kp y•) 80 ·••····•••········•··········•······ 10 Pe 1en Hle 80 H b uike • be eld 50 om le koop 40 30· 10 11 11 21 Pe sen asies (a ge ond o 0,5) Koop 11,5 16 21 16 37,5 40,5 56,5 65,5 78 73 66,5 66 59,5 63 31 31,5 6,5 6,5 0 0 Te Te hoog laag 0 88,5 0 84 0 79 0 84 0 62,5 0 59,5 4,5 39 0 34,5 14 8 16 11 27,5 6 25 9 40,5 0 37 0 66,5 2,5 68,5 0 93,5 0 93,5 0 100 0 100 0 80 P ~~,:n· 70 laa• e 80 belHI SO 40 30 20 10 Flguu 5 Koop espons-k omme en p ys-laas e-be aal-k omme: esponden e me bediendes 35 label 7 F ekwensie an aankepe elgens han- delsme k: ske elgeedepwasm iddel- espenden e sende bediendes P ys laas e be aal Handelsme k P ys Hoe eelheid 0/o Jills 36c 0 0 Kien z 49c 0 0 Gosh 51c 2 2 Shelley 62c 6 5,5 Daisy 67c 7 6,5 Ajax 84c I Sunligh Liquid 84c 90 86 label 8 P ys espens an ske elgeedepwasmid- del- espenden e sende bediendes P yse Sal genoem koop 11 2 16 2 21 26 31 0 36 3 41 7 46 6 51 16 56 23 61 23 66 25 71 32 ~(MP) 41 81 86 91 96 101 106 100 110 80 70 Pe HnlHle 80 e b ulke e be eld so om le koop 4 30 34 33 15 3 3 Te Te hoog laag 0 42 0 36 0 30 0 28 0 27 0 32 0 28 0 38 0 26 I 19 2 4 I 3 0 2 I 3 0 9 0 24 0 24 0 36 0 47 0 To aal 44 38 31 29 27 35 35 44 42 43 29 27 35 44 37 42 39 27 39 48 Pe sen asies (a ge ond o 0,5) Te Te Koop hoog laag 4,5 0 95,5 5,5 0 94,5 3 0 97 3,5 0 96,5 0 0 100 8,5 0 91,5 20 0 80 13,5 0 86,5 38 0 62 53,5 2,5 44 79,5 7 13,5 93 3,5 3,5 91,5 8,5 0 93 4,5 2,5 92 8 0 78,5 21,5 0 38,5 61,5 0 II 89 0 7,5 92,5 0 2 98 0 MP (Ma kp y•) Koop Hpon•- k om e Pe aen• 90 80 70 80 !Hie 50 laHle be a~ 10 Flguu 6 Koop espons-k omme en p ys-laas e-be aal-k omme: esponden e sonde bediendes