scieee Open visual document viewer

Terminų pragmatika

Kazimieras Gaivenis

Full text

TERMINOLOGIA E ADVERTISMO Kazimie as GAWENIS Li ui 4 ins i u o da língua TERMINU PRAGMATIKA Te minasp agma - (Zenklq p incipalmen e ySiai ica com consumido es) ligado com e minim semân ica (Zenklq pasauliu) e ySiai com i5o es (Zenklq ySiai com ou os Zenklais). e minologai sin ak ika e min4 ne ka 4 são UZsienio 5i consumg al edami sob e e minq ques ões a kyi ai ius bos (Gajda L990: 34, Cab 6 1999: 77422 e k . ). Siame a igosnelyj e e min4 a osime alandoddami sob e p agma ika nelygu. não pode iden i ica com moksPa yzdLiui,liaudies e minijos line no miniq e minq s a us4, pois nem Zodis ZodZiui, nem e minas e minui e minija. Em ex os acadsmicos às ezes são indicadas bas an e longas liaudiniq e minq sinonimq eilu ds, ex.: pap a oji k aujaioli (Achillea mille olium L.) - baliiedds, baliiedis, k aujanose, gaju ds, k aujano a inkas os, noseg a is, siau ano siai, pel uodiai, pip aus, s auzde, k au auninkas, k u inis, k u in old, mo klap ilis, nos sis, a, nos s aujanosis, s aujanosi, s aujaioli, VI, s a aioli, s a aioli, s a anosi, s a anosis, s a anosi, s a anosi, s a anosi, s a anosi, s a anosi, s a anosi, s a anosi, s a anosi, s a anosi, s a anosi, s a as, s a as, s a as, s a as, s a as, s a as, s a as, s a as, s a as, s a as, s a as, s a as, s a as, s a as, s a as, s a as, s a as, s a as. Se pa a que sinônimos em publicações cien í icas são ap esen ados? - Eles adicionados u bu del keliq p ieZasdiq: 1) Como complemen a i a dijimo Sal inis (i5ski dami no o augalq uSis ou mesmo gen is, bo anikai Siuos sinónimos e minologizações asun os; 2)kaip e minq Sal inis his o iponaudoja suas (alguns dos quais Siq sinonimq bo anikai) e . . Liaudies e minija é mui o es ão no passado usadosg Zinomi desigualy d, no qual há e ba ba izmq, e o emen e s ilis i5kai kono uo q Lodli 1 Assim não odos liaudies e mininai são adequados e minologização. An a e us, liaudiniq e minq em só poucoscael ciência Alguns especialis as liaus idiq. diniq e minq mui o nemdgs a, conside a eles nãoiksliais. Thi em ge al não acei á el poZi is. Cada e mo liaudinio inkamum4 e minologia cien í ica p ecisa se a aliada sepa adamen e, a siZ elgian i e mo da yb4, k . mo yacij4, seman ik4, sis emi5kum4 e Sa ia liaudiniq e minq em algumas e minijas á eas pladiai usados da d ejopi e mosinai: sis eminiai e nesis eminiai ( i ialieji). Pa yzdli i, chemijos e minijoje nesis eminiai siai indic Lalia 4, i5 daZniaupa adinimai ku ios ou i5ski as as obu p o ec ionunginys (p.g., li4 ugi is), p odução b[d4 (p.g., pi o ynuogi 4 ugi is), local de p odução4 (e.g., Be lyno smdlis),au o iq (p.g., ke ona) e Michle io k . (ChemZ 8). Sie nomesinimas consumidos, acilmen e são aniai e palyisimenami gin i umpi. Enquan o isso, sis emá icos de e le i exa amen e s uk u ing compoundo o mulag. o ma nomes IUPAC, de aco do com eg as ap o adas, em sis emico e mo é o sis emico amoniakns, - i andenilio Dainaijie es i ilgesni e sudd ingesni. Pa yzdZiui, não ni ido, não sis emico - água. o sis eminis - di andenilio ol<sidas e . . Da ingesni são sis emá icos ug5 sudddiq denominações. ,,Sis emá icos niq oxigénio- ug5diq denominações con êm i5ski iamas ( andenilio mai) e pa e ka ijon a o- de maio elé ico nega i idade ( [g5 ies líquana ou anion). No nome do anion indica p imei o o oguonies a omq (-oiso-) skaidius (diolso-, iol<soi . .), seguindo - [g5 ies liekan4 cons i uin e elemen o com apêndice -a as. Após o nome esclia ios aSomas anijono k u is' (ChemZ11). Pa yZiui, nome não sis emá ico bo o ugi is, e sis eminis - i andenilio iol<sobo a as (3-); denominação não sis émica sie os ugi is, e sis émica - di andenilio e aol<sosul a as (2-) e . . Nesis eminiq não podepa adinimq ma conside a neno miniais. Os nomes não no mais e minq Zodynues ge almen e são ap esen ados com a e e ência n k. (:ne eik inas). Thi pode b i kieno embo a usado, mas ne aisyklingas e mo, ou mudado e mo. Di ku paseng de conco da com acham que s4 ocos aqueles especialis as que ,,klaida" e,s Ld aus as e mas" Sios são lygia e es. s4 ocas são elacionadas ieia elaçãou: odos uZd aus i (pakeis i) são e os, mas e mos e minijos não odos uZd aus i (pakeis i) e minai. e minijos e os são Te mina pode pasen i Na i aliai sendami d ejopai: na l aliai e a i inai. e mininai o na-se his o izmais, i.e. ZodZiais, que pasi aukia i pasy iqj4 ese as4 oddl, que 6 i5nyks a aquelas s4 ocos, que Pa yzjie i a dija. dZiui, his o izmais apg ago a nebe a ojamq são bui ies daik q pasen i a é e e minq mik osis emas. Pa yzdL ui, ago a não enka denominaisimai: ki uld, dalgiaki is, pies a, yios e k . Ilgaini pode eik5mds mui os elaçõesus ei5kiandiq e minq, seno i5kq giminys ds [ io e ilgio ma q, handq pi 5 q nomesinimai e k . Kas ou a a i iinai pasendin i, .i. kieno no s uZd aus i e minai bei jq o mas. Pa yzdLi i, Vals ybine lie u iq kalbos komisija e y a anunciou publicada ne a o inomis minq o mas ipo ekn, ekslib is, ambém e minus a enda, ban as, blicas, salka e k . So ie q plane is, aldZios i iai is e k . Ago a Sie ZodZiai a gai in i e dl pladiausiai consumidos. anos obsolícios o am anuncib i gimnazia, e minai apsk i is, seimas, Te minijos usuá ios semp e upi e minq Abepa ikimumas. jodamas del e minq adequamumo, iodi adi a o ojas ou a oja namasis, abejo ino e p i a5o mino sinonimas. ou skliaus eliuses ien4 ou á ios Quando kada especialis as seus opiniong e o i ai em bl i l<xe o ilai, mesophilai, pa ei5kia be sapjokiq uZuolankq, zg.: e minq kse o i ai, mesophi ai,.,Vie oj sap o o ai" 53). (U bonas 1986: Te minq e e e-se e com e minq apa izado com iena eik5mi5kumu e p ecisumu, que daZniaup agma ika siai eik5mds desc i dZ umu. No P ác ico, o assun o neleng ai e minq a kybos abalho Sis opinioniq ko 4. Ne ienodas e minq en endim pode gs is alcançado. Te minq iena eik5mi5kumas ugdomas pe nuola ing de5i n mediais. Pa yzdLi i, e minas/acia gywoja mais como L00 megeologijos q, mas a é Siol não em mui omaZ uni odo desc i dZimo. Além disso, Sis e mo é u ilizado não só geologia, mas e e minologia de geog a ia, onde sup a ima e desc i dZimas já upu i 6l ki oks. T4 con iga ambém dize sob e e min4 discu soas (Haw ho n 1998: 72-75). Kul l iniq augalq e naminiq gy uliq k yZminimu e selekcija spa diai obulinan eisles, ne e ai ambém e minijoje i a dy asis uSinis dis inguamasis poZymis, nebe enka seu pi myK ds p asmds. g azdi- jo Pa yzdui, iyd asis que ago a Zydi só (Dian hus ne g a ianpoli anus) isso, ous ai, e melonai. Tokiq mels ai, mas e bal- e minq ambém não pode se conside ado não-iksliais. S anda izuo i Vals ybines lie u iq o a i inkamq ins i ucijq aukSdiausios p abos no miniais e minis. Tais conside a , mas (p z., komisijos kalbos) ap obuo i e mininai daLnai conside am-se eles, Zinoma, pode é p eciso u d i omenyje duas coisas: 1) e minq pad ões são nep imogomi e 2) cien ionis a semp e em u 6 i e minq escolha de escolha e naujada q ku imo li eg. Be Sios lais ds neimanoma ciência pai,anga. Li e a a L. Cab 6 999 - Cab 6 M. Te esa. k minolog . Theo y, me hods and applica ion. Ams e dam Philadelphia, 1999. / 2.ChemZDauk5as J., K., Ba kauskas e minq Dauklas V. e k . Químicas aiikinamasis iodynas. Vilnius, 1997. 3. Gajda 1990 - Gajda S. Wp owadzenie do eoii e minu. Opole, 1990. 4. Haw ho n 1998 - Haw h o n J. Modemiosios li e a u os eoijos iinynas. Y lnius.1998. 5. Flo a da Li uânia - Flo a da Li uânia TSR. Vilnius, 1980. T 6. 6. U bonas 1986 - U bonas Y. G ybai. Mlnius, 1986. PRAGMATICS OF TERMS Summa y This a icle deals o Li huanian g oups olk e ms as wi h such (and dialec ) e ms, as well as sys emic and non-sys emic e ms. The no ms o such e ms a e discussed. Non-s anda d e ms in Li huanian dic iona ies o e ms a e ma ked by he e e ence n/k. Howe e he concep s "klaida" (mis ake) and "uZd aus as e mas" ( o bidden e m) a e no o equal alue. The S a e Language decla es e. g. a enda, nume ous e ms o be o biden, blicas, planeis, salka e c. I he Commision usage o a Li huanian e m in a ex is ques ionable, i is exp esses he doub . usually ma ked by he wo d adinamasls, which Kazimie - Lie u iq ins i u o da língua An akalnio 9.6 LT-2055. Minius as 2000 10 GAIVENIS Gau a 31