Kvalifikacijos kursai „Aktualūs šiuolaikinės terminologijos klausimai“

202 Jolan a Gai eny ė-Bu le | K ali icações cu sos Ac ualūs assun os de e minologia con empo ânea JoLAN A gAi ENY Ė-BU LER Ins i u o das línguas Lie u ių 2007 m. ou ub o 1617 dias no Li u ian Language ins i u e de aco do p o-Eu opos mokslininkų gebėjimų ugdymas Lie u ai in eg ajan es em cu sos de quali icação União in aes u u a oco eu Te minologijas cen o su eng i jek ą Lie u os Ak ualūs šiuolaikinės e minologijos klausimai, des inados a ling ininkams, e minologams i e ėjams, nos quais pascali as skai ė lek o iai de Li uânia e Polônia. P o esso ius habili uado dak a Se giejus G inio as-G iniewiczius de Bals ogės Finansų i adybos uni e si á a p imei a pasca á Teo inė i p ak inė e minog a ija começa am a pa i leksikog a ijos is o ijos. P o essó io obse ou que oda a língua pode se desc i a o ma ocodyno nele é ap esen ada e one inė, e mo ologinė, e g ama inė in o mação. Ele chamou a enção, que leksicologia e ge al de linguo y os manualêlios os p incípios de leksicog a ia quase nãoap a iam, nelas ge almen e explicados ipos de dicynas. Falando sob e lexicog a ia e e minog a ia p incípios S. G inio as-G iniewiczius ėmėsi ilgame e e minologijos da bo pa i imi, ap esen ou exemplos de de usiškų e angliškų žodynų. A maio pa e da pales a ele dedicou a pa âme os lexicog á icos discu i . é a ibuída a é 200 pa ame os, po an o, do lei o opinião, se ia ú il acumulá-los na base de dados. S. G inio as-G iniewiczius en a izou que uns pa âme os lexicog a icos bas an e cla amen e nulem ou os, po an o qualque qual diccioná io composição de e ia começa se a pa i de pa âme os lexicog a icos seleção. O p o esso dis inguiu ês g upos de pa âme os au o iaus obje i os (zodyno á ea e escopo, paski į, p e is os usado es do dicioná io, desc ip i iąją ou p esk ip iąją unção, necessá ios leksinių iene ų seleção c i é io), pa ame os de mac ocomposição (zodyno a igos de ap esen ação manei a, p incipais pa es do dicioná io, pala as conjunções e homonímicos ap esen ação) e mic ocomposição pa âme os (suma o ias do a igo). Zodyno p ocesso de modelagem de e ia basea -se con ínekliu seleção de pa âme os iniciais, lemiančiu op imal dos ou os pa âme os ealiza imen o. Po ema nu- K ali ikacijos ku sai Ak ualūs šiuolaikinės... Te minologija | 2007 | 14 203 cons ui e implemen a op imos leks in o ma ion ap esen ação em á ios ipos de diccioná ios. S. G inio as-G iniewiczius obse ou que a p esença de e mos ocynos mui as ezes espalha a ciência aakų desen ol imen o, e algumas á eas apma š a de ido à al a de ap op iada e minia. Segunda p o esso a. S. G inio o-G iniewicziaus leção Escola de Te minologia Eu opeia. Te minologia escolas eme gimen o e e in luência pozi y izmo di eção, XX a. início pe golusi em neopozi y izm. P o esso dis inguiu ês escolas de e minologia: aus ų (pe augusią į aus ų okiečių), čekų e usų ( a ybinę), discu iu suas peculia idades, mencionou mais amosos ep esen an es. Mais a enção em sua passinha lek o ius alocou aus ų, ou Viena, paisagens e abalhos do escola undado Eugeno wüs e io. Uma escola ideais mais desen ol ido h. Felbe is, G. Budinas, ch. Galinskis, K.-D. Schmi zas, I. Dahlbe g, h. Pich as e ou os. Menciona-se h. Felbe io li o Te minology manual (1984). Na opinião do p o esso , o melho inglês em língua edi o manual de e minologia h. Pich o e J. D askau Te minology: An in oduc ion (1986). Ryškiausias Vienos mokyklos b uožas a enção aos concei os, abalho de e minologia k eipimas em e minų i są okų s anda iza imą. Tokiamimi abalham maio ia dos Países Ociden ais e do No e Eu opa. Čekų e minologijos škola saíu-se da P ahos unkcinės ling is ikos mokyklos. Seus ep esen an es concen a am-se p incipalmen e no abalho p á ico de codi icação de e mos. Famosos ep esen an es des a escola L. D ozdas e J. ho eckis. Úl imo ep esen an e des a escola S. G inio as-G iniewiczius conside a R. Kocou eką, abalho de e minologia ele ęsė Canadoje. Falando sob e a escola de e minologia usas o p o esso dis inguiu ês e apas da sua e olução, desc e eu á ios cen os de e minologia Moscou, Lening ado, Go kio, Vo onežo escolas, menciou mais amosos e minologus usas e seus abalhos. Falbi ada sob e usų e minologijos undado D. Lo ės, ambém E. D ezeno, A. Re o ma skio, B. Golo ino, R. Kob ino, V. Leičiko e ou os abalhos. P o eso ė habili ua a dak a ė Valen ina Dagienė laca inha Kompuu e ių p og amų lie u inimas supažindino com compu au e ių p og amų lokaliza imo p admenimis, apž elgė Li uânia ealizados abalhos compu au e ių p og amų lie u inimo, mos ė e ap a ė á ios sulie u a imo kompiu e ių p og amų, ski ų aikams moky is ma ema ikos, a k eipė dėmesį į lokalizin ų ypa umus. P o esso a explicou localizamen o, li eu ismo, in e nacionalizamen o, ab idões de p og amas, locais e minos e chamou a a enção dos ou in es ao a o de que localiza não é simples imas. Bem locuada p og ama da sua o ma e con eúdo em de na u almen e ing essilia em Li u išką ambien e. Lek o ė ap a ė 204 Jolan a Gai eny ė-Bu le | K ali ikacijos ku sai Ak ualūs šiuolaikinės... localizá el p og ama, p og ama žinyną) e no ou, que mui os p og amas em no mas da Li uânia incompa í eis locais elemen os, po isso localizando p ecisa co igi p imá ios ex os de p og amas. Fo am mos ados elemen os locais da Li uânia, chamada a a enção ao es ação de p og amas locuados. V. Dagienė no ou que os cus os de es e são bem maio es do que o p óp io e imão, po ém o es e […] necessá io e apa de localização. Reco dam-se mais impo an es abalhos de Li uu ização de p og amas e mencionadas as ins i uições que os execu a am UAB Tildės biu as e Ma emá ica e in o má ica ins i u o In o má ica Me odologia depa amen os. Baigdama pasque á p o esso a p opôs segui ais disposições de p og amas Li uu ização: é p eciso Li uu i a com mais equência usado e especialmen e em escolas usado p og amas de compu ado es; os p og amas Li uu izado p ecisam se edaguados e es ados, eles de em e es i lingüis as; os p o issionais de in o má ica e in é p e es p ecisam ap ende a abalha com a; é p eciso cons an emen e melho a a linguagem ecnológica da na i a língua, c ia no os e mos co espondemis eme gen es no mundo. Es as disposições ajuda iam a implemen a aiški es a égia de Li uu ização de p og amas de compu ado es, ambém é impo an e e a i idade cien í ica nas á eas de localização e in e nacionalizamen o de p og amas de compu ado es. Respondendo à pe gun a, se é p eciso aduzi p og amas c ianças, ou elas não podem se c iadas na Li uânia, V. Dagienė mencionou á ios Š iesos edi o ias p epa adas de p og amas Li u iškų, mas lamen ou que a es e abalho al a de abalhado es e ideá ios. Na opinião da p o esso a, pode ia começa a pa i de p og amas localizados. Kompuu e ijas e e minologijas emá ęsė docen o dc a o Gin au o G igo pales a Kompuu e ijas e minija e leksika. Apibūdindo compu ado ina leksiką, G. G igas en a izou, que e minijoje de compu ado p e ala em inglês, po ém angliška e minija nesuno min a, į ai uojan e, ela al a de sis emiškumo. Quan o melho pa ece de g andes emp esas, po exemplo, Mic oso , que desen ol em p og amas, e em p og amas abe os há mui o ja gão. di e en es c iado es e minologia Li u iška su gem á ias di iculdades po causa angliška sinonimía (login, sc een name, use name, Skype name egis a imosi nomad), po causa da mesma pala a in oduzidos ou giminingos concei os ( ab abulação ma ca, ski ukas, ka elė; accoun sąskai a, pasky a; accen ed le e ki čiuo a aidė, diak i inis znak). P anešėjo de opinião, alguns e mos Li u iški kompiu e ija são mais in o ma i es do que seus equi alen es angliški (li le endian didėjan ys bai ai, big endian mažėjan ys bai ai, eco dable compac disk, CD-R disco de g a ação única, blog inkla aš is, spam b ukalas). Ele chamou a a enção no a o de que alguns e mos Li u iški, como e angliški, êm san- pa e de p og amas compu acionais (ins alamen o p og ama, in e ace do Te minologia | 2007 | 14 205 umpas (ope a ing sys em, OS ope acinė sis ema, OS), ou os e mininai lie u iški san umpų gali ne u ė i ( loppy disk, FD diskelis), às ezes é usado só ab e ipa (POP (Pos O ice P o ocol) POP p o ocolo (p o ocolo do amo pos al)). Docen as lemb ou que san umpos de em se leídos pa aidjiu de o dem a dindo li a iškus le as nomes, po exemplo, san umpa DB lei oma [dė-bė], san umpa DBVS [dė-bė- ė-es], algumas san umpos lei omas skiemenimis (MIME p o ocolo mime p o ocolo). Paminhei ocodyne, aos quais ge almen e se baseia os locuido es de p og amas: R. Vala kai ės e Z. Kudi kos edaguo ados Li u iansanglų usų okiečių kalbų e minų žodynas. In o ma ika (2005)), V. Žalkausko Šiuolaikinių kompiu e ių p og amų i inklų žodynas (200 V. Dagienės, G. G igo, T. Je siko . Enciklopedijos kompiu e ijos žodynas (www.liki l ), e ins i uições que dedicam p incipalmen e a enção aos e minologia li u iana In o ma ikos i in o macybinių echnologijų e minų Vals iai (ims/mii) e e minologia li uania (www. lkl .l ). Pascai a Lie u iški ašmenys de co eio ele ônico laiškuose ku sų p og ama inalizou Vik o as Dagys de Ma emá ica e in o má ica ins i u o. P imei amen e lec o ius ap esen ou si e da União de compu ado is as da Li uânia, žaismingai pediu a sé ia ques ão kodel s eplai? e en ou esponde , o que des i ipo lie u iškas aides, como elkamemos e como de íamos escolhe p og amas de co eio. Ele chamou a enção ao a o de que compu e u lie u iškai é esc i o o denkingly, nos si es da in e ne ambém is o odas li ês abėcėlės le as, po ém el. ca as su enkami keis a naujakalbe. Na opinião do lei o , al dis o ção causas são d ejopos écnicas e psicológicas. Pa ain u iliza adequadamen e, cada p og ama, ambém e ambém e. paço p og ama, é p eciso su u a […] ha moniza conc e amen e paísia, linguba, adap ados aos necessidades pessoais. V. Dagys p opôs mui o aiškią e conc e a saída escolhe adequada aos li uãos p og ama de língua e a in oduziu adap ados ao abalho, i. i. adequadamen e ha moniza . Lek o ius e is eu c i é ios, pelos quais guiando-se os usuá ios ge almen e escolhem e. paços p og amas, e p opôs ais, que ajuda iam a iscelha um p og ama, adequançada à língua Li uãs. Foi p opos a e li uãs língua ap op iam dos p og amas de el. maços e žinia inklio maços se iços de. Kalbininkas e p o esso es êm um papel p incipal jadinando a on ade e a necessidade não só egula men e ala , mas e lie u iškai esc e e . Fo am ap esen adas conclusões e mui o conc e as p opos as. V. Dagio opinia, não há ecninhos obs áculos àíííímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímím- ímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímí- mímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímím- ímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímí- mímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímímím Nelie u iškas esc i a mais psicológica que écnica p oblema. Ele suge iu não usa e não dis ibui p og amas de co eio, 206 Jolan a Gai eny ė-Bu le | K ali ikacijos ku sai Ak ualūs šiuolaikinės... nus a y i inkamas kalbos (koduo ės) bei š i ų pa ink is i ecebidos, i en iados laičkams. É aconselhá el escolhe p og ama que não p ecisa combina . Todas as popula es. ins uções de ha monização de p og amas de e-mail podem se encon adas ende eço h p://www.liks.l /elpalie /. Recebido 2007-12-12 Jolan a Gai eny ė-Bu le Ins i u o das línguas Lie u ių P. Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius E-mail [email p o ec ed] ski ų ik Vaka ų Eu opos kalboms, įdieg ą p og amą p i aiky i da bui