Methods of plant name formation used in the works by Jānis Ilsters

94 Linda Kurmiņa | Sposoby tworzenia nazw roślin | usedintheworksbyJānisIlsters Sposoby tworzenia nazw roślin stosowane w pracach Jānisa Ilstersa LINDA KURMIŅA Łotewski Instytut Języka LU SŁOWA KLUCZOWE: terminologia botaniczna, nazwy roślin, słowotwórstwo, Jānis Ilsters Początkowe etapy kształtowania się terminologii botanicznej zostały omówione w licznych pracach (Vīksna 2002; Vimba 2001; Piete 2008), a jej pierwsze osiągnięcia najczęściej przypisywano botanikowi, nauczycielowi i poecie Jānisowi Ilstersowi (1851–1889), który w 1883 roku opublikował pierwszą książkę botaniczną w języku łotewskim Botānika tautas skolām un pašmācībai (Botanika dla szkół ludowych i samokształcenia) (Ilsters 1883). Praca ta zawierała jedynie niewielką liczbę najbardziej rozpowszechnionych nazw roślin, którym towarzyszyły bardziej szczegółowe opisy. Jako główne źródło niniejszych badań nad sposobami tworzenia nazw roślin pod koniec XIX wieku wykorzystano największe zbiory terminów botanicznych Jānisa Ilstersa Latviešu botāniski nosaukumi (Łotewskie nazwy botaniczne; Ilsters I, 1884; Ilsters II, 1885). Zbiory te opublikowano w 1884 i 1885 roku w czasopismach Komisji Wiedzy Ryskiego Towarzystwa Łotewskiego (Rīgas Latviešu biedrības Zinību komisija). Niniejszy artykuł omawia sposoby tworzenia nazw wyekscerpowanych z wykazów nazw roślin Ilstersa, porównując je również z nazwami roślin udokumentowanymi w późniejszych źródłach terminologicznych, w tym współczesnych, głównie w słowniku Botāniskā vārdnīca Paulsa Galeniekса (Słownik botaniki; BV 1950) oraz w słowniku Inese Ēdelmane i Āriji Ozoli Latviešu valodas augu nosaukumi (Nazwy roślin w języku łotewskim; LVAN 2003). Analiza nazw roślin opublikowanych pod koniec XIX wieku pomaga ujawnić najbardziej charakterystyczne sposoby tworzenia nazw stosowane w początkowych etapach kształtowania się łotewskiej terminologii botanicznej. Ilsters wzywał ludzi do aktywnego udziału w gromadzeniu nazw roślin. Świadczy o tym jego posłowie do pierwszego wykazu nazw roślin Latviešu botāniski nosaukumi, opublikowanego w 1884 roku: „Vēl ir pulks generu, kuriem gan viņu vispārīgas izplatīšanās dēļ latviski nosaukumi vienā vai otrā vidū 95Terminologia | 2012 | 19 zeszyt. Tādēļ būtu derīgi, kad zinātāji uz priekšu tos ievērotu un varbūt Latviešu biedrības “Zinību Komisijai” piesūtītu priekš tāļākas izlietāšanas, kas botānikas sarakstītājiem līdzētu pie viņu darba”1 (Ilsters I, 1884: 81). nosaukumi (w 1885 roku) autor publikuje nie tylko uzupełnienia His call was also answered – already in the second list of Latviešubotāniski do swojego zbioru, lecz także zgromadzony materiał, który został mu przesłany. Oznacza to, że Ilsters uwzględnił w obu swoich wykazach nazw roślin zarówno nazwy zebrane przez siebie (można je znaleźć w obu wykazach), jak i te przesłane mu przez innych zbieraczy (głównie w drugim wykazie). Materiał ten obejmuje przede wszystkim nazwy roślin z Vidzeme; mniej reprezentowane są Kurzeme i Zemgale. Własne zbiory autora pochodzą ze Stukmaņi, Koknese, Vestieny i Dundagi. Z kolei większość nazw przekazanych przez innych zbieraczy pochodzi z Vidzeme (Liezere, Valmiera, Cēsis, Trikāta, Sigulda), przy mniejszej reprezentacji Kurzeme (Aizpute, Kuldīga) i Zemgale (Dobele). Żadna z dwóch list nazw roślin opracowanych przez Ilstersa nie zawiera żadnej nazwy z Łatgalii. Zebrany przez Ilstersa materiał obejmuje głównie nazwy gatunków, choć występują w nim również niektóre nazwy rodzajów. W przedmowie do pierwszej listy (Ilsters 1884: 63–64) autor zwraca uwagę, że wiele łotewskich nazw roślin nie zostało jeszcze systematycznie uporządkowanych – dość często dlatego, że ze względu na podobieństwa lub różnice między roślinami nadawano im niedokładne nazwy. W niektórych przypadkach rośliny należące do różnych rodzajów mają tę samą nazwę, a nazwy roślin należących do tego samego rodzaju są synonimiczne. Ilsters zauważył, że botanicy będą musieli w przyszłości zająć się tymi nazwami. Obie listy uporządkowano alfabetycznie. Najpierw podano nazwy łacińskie, a następnie jeden lub więcej ich łotewskich odpowiedników. W wielu przypadkach obok hasła dodano komentarze opracowującego lub zaproponowano możliwe wyjaśnienie pochodzenia nazwy. Na końcu podano niemiecki odpowiednik. Na przykład: „Hypericum L., dziurawce, raganukauli, krustenes, (strutenes); ostatnia nazwa dlatego, że ten kwiat stał pod krzyżem Chrystusa i na niego spadła kropla krwi Chrystusa. Johannisblut, Hartheu.”2. 1 Tłumaczenie: „Wciąż istnieje wiele rodzajów, dla których można znaleźć łotewskie nazwy w jednym lub drugim regionie, ze względu na ich szerokie rozpowszechnienie. Dlatego byłoby pożyteczne, aby ci, którzy je znają, odtąd je odnotowywali i być może przesyłali je do „Komisji Naukowej” Towarzystwa Łotewskiego do przyszłego wykorzystania, co pomogłoby osobom sporządzającym rejestry botaniczne w ich pracy”. 2 Tłumaczenie: „Hypericum L., asinszāles, raganukauli, krustenes, (strutenes); ostatnia roślina nosi taką nazwę, ponieważ rosła obok krzyża Chrystusa, a na nią kapała krew Chrystusa. Johannisblut, Hartheu” 96 Linda Kurmiņa | Metody tworzenia nazw roślin | usedintheworksbyJānisIlsters Jak pisze Anna Vulāne, język jest w ciągłym procesie rozwoju, przy czym szczególnie aktywne zmiany zachodzą na poziomie leksykalnym. Wraz z powstawaniem i wprowadzaniem nowych obiektów i pojęć w wyniku rozwoju społeczno-gospodarczego pojawia się również potrzeba nadawania im możliwie dokładniejszych nazw. Jedną z możliwości zaspokojenia tej potrzeby jest tworzenie nowych słów i nazw. Chociaż intensywność stosowania tej czy innej metody lub środka, produktywność i aktywność typu derywacyjnego zmieniają się z czasem, a nawet wprowadzane są nowe metody i środki, informacja zawarta w słowie zostaje zachowana (Vulāne 2008: 88). Przykłady związane z florą mogą wskazywać na: 1) miejsce występowania (purvene, zemenes); 2) podobieństwo wyglądu (ķepaiņi, lācenes); 3) czas kwitnienia lub dojrzewania (jāņogas, mārtiņpuķes). Analizując odpowiadające im nazwy roślin, stwierdzono, że do ich utworzenia wykorzystano różne metody słowotwórcze: ° derywację słowotwórczą lub afiksację, na przykład kazenāji3 (Rubus caesius), naktenes (Solanum nigrum), rozītes (Bellis perennis); ° tworzenie złożeń, na przykład gaiļugriķes (Convolvulus); ° tworzenie nazw będących grupami wyrazowymi, na przykład dzeltenās kumeles (Anthemis tinctoria), veca vīra bārzdiņa (Thymus serpyllum); ° tworzenie nazw pisanych z łącznikiem, na przykład buku-vītols (Salix viminalis), laumas-slota (Apasagus officinalis). W dalszej części artykułu każda z wyżej wymienionych metod zostanie omówiona bardziej szczegółowo. 1. DERYWACJA LUB AFIKSACJA W materiale zebranym przez Ilstersa znajduje się wiele takich nazw roślin, które powstały w wyniku derywacji słowotwórczej lub afiksacji, a mianowicie przez dodanie do rdzenia lub tematu wyrazu afiksu – przedrostka, przyrostka lub końcówki derywacyjnej – zgodnie z istniejącymi w języku modelami słowotwórczymi. Jest to jedna z najbardziej produktywnych metod słowotwórczych zarówno w języku łotewskim jako takim, jak i w zakresie tworzenia nazw roślin (VPSV 2007: 57; MLLVG I, 1959: 81; Kalme, Smiltniece 2001: 42). Przy tworzeniu nowego wyrazu zwykle stosuje się pojedynczy afiks, na przykład pār-cel-t → ne-pār-cel-t, pār-cel-šan-a, pār-cēl-āj-s. Istnieje jednak również wiele wyrazów z dwoma lub większą liczbą afiksów, a kolejność ich dodawania jest trudna do ustalenia, na przykład przymiotnik ie-zilg-an-s (‘niebieskawy’) 3 Tu i dalej transkrypcja przykładów jest zgodna z normami współczesnego języka łotewskiego. 97Terminologija | 2012 | 19 mógł zostać utworzony albo od wyrazu ie-zilg-s za pomocą przyrostka -an-, albo od wyrazu zilg-an-s z przedrostkiem ie-. Niektóre wyrazy nadal tworzy się za pomocą dwóch afiksów jednocześnie – przedrostka i przyrostka, na przykład pār-purv-o-t; przedrostka i końcówki derywacyjnej, na przykład aiz-skap-e; dwóch przyrostków, na przykład ārst-niec-isk-s. Świadczy o tym fakt, że słowa te nie mają odpowiadającego im wyrazu motywującego z pojedynczym afiksem (pārpurvs, purvot; aizskapis, skape itd.) (Kalme, Smiltniece 2001: 42–43). Powyższe można również odnieść do derywacji nazw roślin, na przykład čūsk-en-āj-i (Orchis maculata), zirdz-en-āj-s (Rubus fruticosus). Podstawą derywowanej nazwy rośliny może być rzeczownik (na przykład blusenes (Polygonum persicaria), ziepene (Saponaria officinalis)), przymiotnik (na przykład skābenes (Rumex), zilenes (Vaccinium uliginosum)), a także czasownik (na przykład noartnes (Pimpinella)). Te nazwy roślin można podzielić na kilka grup: ° nazwy roślin derywowane za pomocą sufiksu – w analizowanym materiale stwierdzono użycie następujących sufiksów do derywacji nazw roślin: -āj-, -el-, -en-, -iņ-,- īt-; ° nazwy roślin derywowane za pomocą zakończenia derywacyjnego. Nazwy roślin derywowane za pomocą sufiksu -ājMLLVG wspomina, że sufiks -āj- (odpowiednio ultima -ājs) służy do derywowania nazw roślin od tematów rzeczownikowych, podczas gdy obecnie jest rzadko używany w tworzeniu nazw (MLLVG I, 1959: 90). Sądząc po nazwach roślin zebranych przez Ilstersa, można dojść do wniosku, że ten sufiks był dość często używany do tworzenia nazw roślin. MLLVG wymienia kilka znaczeń tworzonych przy formowaniu nazw roślin za pomocą sufiksu -āj-: a) od nazw jagód, przy użyciu sufiksu -āj-, tworzone są wyrazy, które oznaczają pojedynczą roślinę albo – częściej – grupę takich roślin; b) od różnych nazw roślin wywodzone są wyrazy oznaczające większą lub mniejszą grupę tych roślin albo miejsce, w którym rośliny te występują w obfitości (MLLVG I, 1959: 92). W wykazach Latviešu botāniski nosaukumi uwzględniono jedynie takie nazwy roślin, które należą do pierwszej grupy, mianowicie oznaczające pojedynczą roślinę albo grupę takich roślin; ponadto autor wskazuje, że końcówki -ājs, -āji są często używane do tworzenia nazw krzewów (w tym także lilaka): avenāji (Rubus idaeus), bruklenājs (Vaccinium vitis idaea), 98 Linda Kurmiņa | Metody tworzenia nazw roślin dundurnāji (Geum rivale), | usedintheworksbyJānisIlsters dzervenājs (Vaccinium oxycoccus), ērkšķogāji (Ribes grosularia), irbenājs (Viburnum opulus), kazenāji (Rubus caesius), spradzenājs (Fragaria collina), zemenājs (Fragaria vesca). Nazwy roślin utworzone za pomocą sufiksu -el-Wyrazy utworzone za pomocą sufiksu -elmogą być derywacjami starożytnymi, a współcześnie ten sufiks jest produktywny jedynie w tworzeniu zdrobnień (MLLVG I, 1959: 93, 94). Również w wykazach nazw roślin Ilstersa znajduje się kilka wyrazów z tym sufiksem, przy czym znalezione przykłady na ogół nie mają znaczenia zdrobniałego, na przykład spīdeles (Bellis perennis). Nazwy roślin utworzone za pomocą przyrostka -enJak stwierdzono w MLLVG, przyrostek -en- (odpowiednio ultima -ene) był używany do tworzenia dużej grupy nazw roślin, jagód i grzybów, a jest to przyrostek dość produktywny (MLLVG I, 1959: 95). W materiale zebranym przez Ilstersa można znaleźć następujące przykłady: cirvene (Alisma), elksnene (Agaricus subdulcis), kaulenes (Rubus saxatilis), lipene (Lychnis diurna), naktenes (Solanum nigrum), precenes (Aster salicifolius), rasenes (Drosera), trīsene (Briza media), vilnene (Agaricus subdulcis), vistenes (Empetrum nigrum), zīdenes (Centaurea). Nazwy roślin utworzone za pomocą przyrostka -iņZwykle przyrostek -iņsłuży do tworzenia form zdrobniałych, wyrażających zarówno rzeczywiste pomniejszenie, jak i emocjonalną, subiektywną ocenę; jednak znaczenie zdrobniałe zostaje zneutralizowane, gdy rzeczowniki z ultimami -iņš, -iņa uzyskują status terminów (MLLVG I, 1959: 112–113, 117), jak w przypadku na przykład następujących nazw roślin: auniņi (Erigeron acer), liniņi (Linaria vulgaris), plakstiņi (Alectrolophus), žagatiņa (Majanthemum bifolium). Nazwy roślin utworzone za pomocą przyrostka -ītPrzyrostek -ītjest właściwym przyrostkiem zdrobniającym, jednak podobnie jak w przypadku przyrostka -iņwyrazy utworzone za pomocą tego przyrostka, gdy nabywają cech terminu, tracą zarówno znaczenie pieszczotliwe, jak i zdrobniałe (MLLVG I, 1959: 130–131). W materiale zebranym przez Ilstersa przyrostek -ītwydaje się często używany przy tworzeniu nazw roślin, na przykład liczba mnoga ancīši, dadzīši (Agrimonia eupatoria), bārenīte (Viola triclor), cepurītes (Campanula), kumelītes (Matricaria chamomilla), kurpītes (Aconitum lycoc- 99Terminologija | 2012 | 19 (Bidens), tonum), pulkstenītes(Campanula),rozītes(Bellis perennis), plural sunīši trepīte (Potentilla anserina). Nazwy roślin utworzone za pomocą zakończenia derywacyjnego Zakończenie derywacyjne służy głównie do tworzenia rzeczowników, czasowników i przysłówków. W słowotwórstwie używa się następujących zakończeń derywacyjnych: -a, -e, -is, -s, -t, -ies, -i, -u (Vulāne 2008: 101). Stwierdzono, że dwa z nich, mianowicie -e oraz -is (liczba mnoga -i), są używane w tworzeniu analizowanych nazw roślin. Z kolekcji nazw roślin można przytoczyć następujące przykłady: ziemele (prawdopodobnie od ziemelis ‘północ’) (Chrysanthemum leucanthemum) (por. ME IV, 1929–1932: 742), vizbuļi (Anemone) (por. Karulis II, 1992: 542). Nazwy roślin mogą być również tworzone za pomocą przedrostka i przyrostka słowotwórczego, na przykład egl-e → pa-egl-is (Juniperus communis), albo można utworzyć nazwę złożoną, do której dodaje się przyrostek słowotwórczy, na przykład sausa serde ‘suchy rdzeń’ → saus- + serd-is (Lonicera xylosteum), tūtas (veida) lapa ‘liść w kształcie kornetu’ → tūt- + lap-e (Aquilegia vulgaris). 2. TWORZENIE ZŁOŻEŃ W materiale nazw roślin zebranym przez Ilstersa nazwy złożone występują dość często. Złożenia to nazwy utworzone przez połączenie co najmniej dwóch niezależnych wyrazów lub ich tematów, które w języku funkcjonują jako jedna jednostka leksykalna. Łączenie wyrazów w złożenia (podobnie jak derywacja słowotwórcza) jest jedną z najbardziej produktywnych metod tworzenia nowych wyrazów we współczesnym języku łotewskim (VPSV 2007: 338; MLLVG I, 1959: 84; Kalme, Smiltniece 2001: 47). Jak zauważa Vilma Kalme, pierwszym członem złożenia mogą stać się różne części mowy: rzeczowniki, przymiotniki, liczebniki, zaimki, czasowniki, przysłówki (Kalme, Smiltniece 2001: 47–48). W złożonych nazwach roślin pierwszą część w większości przypadków stanowi rzeczownik, na przykład miroņupuķe ‘kwiat trupa’ (Linaria vulgaris), mežarozīte ‘róża lasu’ (Geranium), lub przymiotnik, na przykład baltvēderiņi ‘białe brzuszki’ (Potentilla anserina), mazpurenīte ‘mały jaskier’ (Ranunculus ficaria). Są to dwa najbardziej produktywne typy tworzenia złożonych nazw roślin. Choć rzadziej, w sporządzonych przez Ilstersa wykazach nazw roślin występują również złożenia z liczebnikiem jako pierwszą częścią, na przykład septiņstarīte ‘siedem promieni’ (Trientalis europaea), vienlapa ‘jeden liść’ (Parnassia palustris). Nazwy utworzone jako złożenia można podzielić na złożone nazwy dwuczłonowe i trzyczłonowe. 100 Linda Kurmiņa | Sposoby tworzenia nazw roślin Złożenia | usedintheworksbyJānisIlsters dwuczłonowe można dalej podzielić na dwie podgrupy: ° złożenia, których pierwszą część stanowi rzeczownik w dopełniaczu bez końcówki, a większość złożonych nazw w materiale sporządzonym przez Ilstersa należy do tego typu, na przykład dzelzzāle ‘żelazna trawa’ (Echium vulgare), kaķaste ‘koci ogon’ (Amarantus), lāčauzas ‘niedźwiedzi owies’ (Bromus secalinus), purveglīte ‘bagienna jodła’ (Pedicularis), vārndeguns ‘kruczy nos’ (Delphinium consolida), velnābols ‘diabelskie jabłko’ (Datura stramonium); ° stosunkowo często wykazy Ilstersa zawierają również złożenia, których pierwszą część stanowią rzeczowniki w dopełniaczu z końcówką, na przykład ceļaāboliņš ‘koniczyna drogowa’ (Melilotus tournef), dziparukarkls ‘wierzba czesankowa’ (Salise acutifolia), meduspuķe ‘kwiat miodu’ (Galium verum), mežarozīte ‘róża lasu’ (Geranium), miroņupuķe ‘kwiat trupa’ (Linaria vulgaris), varžukājas ‘żabie nogi’, vārnukājas ‘krucze nogi’ (Comarum palustre). W porównaniu ze współczesnymi źródłami terminów, a konkretnie – Botāniskā vārdnīca autorstwa Galeniek­sa oraz słownikiem Ēdelmane i Ozoli Latviešu valodas augu nosaukumi, zaobserwowano, że takie złożenia albo utraciły końcówkę pierwszego komponentu, albo stały się nazwami grup wyrazowych: łot. Alchemilla vulgaris – łot. kroķulapas → kroķu lapas (Ilsters I, 1884: 65) (LVAN 2003: 312) łot. Antennaria dioica – łot. kaķupēdiņas → (Ilsters I, 1884: 66) (BV kaķpēdiņas 1950: 29) łot. Berberis vulgaris – łot. kwiat (Ilsters I, 1884: 67) (LVAN piwny → kwiat piwny 2003: 41) łac. Convallaria majalis – łac. liście (Ilsters I, 1884: Ilsters II, 70) łac. zīdalapas → liście zīdlapas 67; (LVAN 2003: 159) Epilobium – łac. (Ilsters I, 1884: 70) (LVAN kazurozes → kazrozes 2003: 148) łac. Mentha crispa – łac. krūzumētra (Ilsters I, 1884: 74) (LVAN 2003: 219) łac. Orchis – łac. dzegužupuķes → → krūzmētra dzegužpuķes u Ilstera znaleziono tylko dwie takie nazwy roślin: ceļmallapas (Plantago) i caurduruzāles (Datura stramonium). 3. TWORZENIE NAZW GRUP (Ilsters I, 1884: WYRAZOWYCH Inną produktywną metodą tworzenia nazw roślin jest 74) (BV 1950: 19) 101Terminologija | 2012 | 19 The three component compounds are rare; in the collection of plant tworzenie grup wyrazowych. Najczęściej takie grupy składają się z dwóch lub trzech komponentów. Istnieją również czteroelementowe grupy wyrazowe. Jeden z takich przykładów podaje Ēdelmane – dižā baltā ūdens lēpe („wielki biały grążel wodny”) (Ēdelmane 1978: 101), jednak przykłady tego rodzaju nie są liczne. Na sporządzonych przez Ilstersa wykazach nazw roślin nie ma żadnych. Odnotowane w wykazach Latviešu botāniski nosaukumi grupowe nazwy roślin można podzielić na nazwy dwui trójelementowe. Według Ēdelmane wśród nazw roślin najbardziej produktywnym typem dwuelementowych nazw grupowych jest ten zawierający rzeczownik w dopełniaczu jako człon podrzędny (Ēdelmane 1978: 100). Również zgromadzony przez Ilstersa materiał dotyczący nazw roślin obejmuje znaczną liczbę takich nazw roślin. Zaobserwowano następujące modele nazw grup wyrazowych: ° rzeczownik w liczbie pojedynczej / mnogiej w dopełniaczu + niezależny komponent: dzeguzes sietavas ‘podkolanowe ocieplenia kukułki’ (Pinguicula vulgaris), mīlestības krūms ‘krzew miłości’ (Myrica gale), zaķu skābenes ‘szczawiki zajęcze’ (Osealis acetosella); ° przymiotnik z końcówką określoną w liczbie pojedynczej / mnogiej + niezależny komponent: dzeltenās kumeles ‘żółte rumianki’ (Anthemis tictoria), mīkstās nātres ‘miękkie pokrzywy’ (Lamium), pelēkais zirnis ‘szary groch’ (Pisum arvense); ° przymiotnik z końcówką nieokreśloną + niezależny komponent: skarainas auzas ‘owies wiechowaty’ (Avena sativa); ° odmienny imiesłów czasu teraźniejszego strony biernej + niezależny komponent: gremojama zāle ‘trawa wspomagająca trawienie’ (Menyanthes trifoliata), vemjama zāle ‘ziele wywołujące wymioty’(Morchella). Trójskładnikowe grupy wyrazowe występują rzadziej. Zaobserwowano następujące modele nazw trójskładnikowych grup wyrazowych: ° przymiotnik z końcówką określoną w liczbie pojedynczej + rzeczownik w liczbie pojedynczej w dopełniaczu + niezależny komponent: baltā Jāņa zāle ‘biała 102 Linda Kurmiņa | Metody tworzenia nazw roślin | usedintheworksbyJānisIlsters Jānis’ grass’ (Galium mollugo), dzeltenā Jāņa zāle ‘the yellow Jānis’ grass’ (Galium verum); ° dwa rzeczowniki w dopełniaczu + komponent niezależny: Poļu ķēniņa puķe ‘kwiat polskiego króla’ (Campanula glomerata); ° przymiotnik z końcówką nieokreśloną + rzeczownik w liczbie pojedynczej w dopełniaczu + komponent niezależny: veca vīra bārzdiņa ‘broda starego człowieka’ (Thymus serpyllum); ° liczebnik + rzeczownik w liczbie mnogiej w dopełniaczu + komponent niezależny: deviņu vīru spēks ‘siła dziewięciu mężczyzn’ (Verodscum thapsus), septiņu vīru spēks ‘siła siedmiu mężczyzn’ (Phyteuma spicatum). 4. TWORZENIE NAZW Z ŁĄCZNIKIEM W stosunkowo licznych przypadkach Ilsters używa w wykazach Latviešu botāniski nosaukumi nazw, których komponenty są połączone łącznikiem, a mianowicie – tak zwanych nazw z łącznikiem. Valentīna Skujiņa w swojej książce Latviešu terminoloģijas izstrādes principi (Zasady opracowywania terminologii łotewskiej) wskazuje, że „w XVII–XIX w. „w łotewskich źródłach piśmienniczych łącznik, wzgl. znak połączenia (=), stosowano w celu ukazania ścisłego związku pojęciowego słów lub części słów”4 (Skujiņa 2002: 115–116), na przykład w słowniku G. Manceliusa Lettus (Ryga, 1638) uwzględniono następujące nazwy roślin pisane z łącznikiem: Bisscha=krehssliņi, ceļļa=lappa, Lahc=auzchi, z których wszystkie są obecnie zastępowane przez odpowiadające im złożenia, a także Musschates=zeedi, Zirrdzenes=sacknis, które obecnie oznacza się grupą wyrazową. Zgodnie z wnioskami sformułowanymi przez Skujiņę w jej badaniach terminologicznych, grupy pisane z łącznikiem są we współczesnej terminologii łotewskiej rzadko stosowane w porównaniu z rozwojem terminologii łotewskiej w poprzednich stuleciach. W większości przypadków nazw roślin wymienionych przez Ilstersa w postaci nazw pisanych z łącznikiem, na przykład buku-vītols (Salix viminalis), laukanaglene (Dianthus arenarius), laumas-slota (Asparagus officinalis), slotiņuciesa (Calamagrostis epigeios), zaķa-staipekņi (Lycopodium annotinum), współczesne źródła unikają stosowania łącznika i używają albo złożeń, albo grup wyrazowych. 4 Tłumaczenie: „w źródłach piśmienniczych z XVII–XIX wieku łącznik, wzgl. znak połączenia (=), był stosowany w celu ukazania ścisłego związku pojęciowego słów lub części słów”