scieee AI-readable full text Open interactive document viewer

Asmenų pavadinimai kompiuterijos žodynuose

Alvydas Umbrasas

Abstract

NAMES OF PERSONS IN DICTIONARIES OF COMPUTER SCIENCE    The field of terminology research covers various concepts, but names of persons are among things which are rarely discussed in the context of terminology. It has been noted in works of Lithuanian terminologists that in general it is problematic to attribute names of persons to terminology. However, in some fields such names comprise a significant part of terminology. The assumption can be made that systems of terms naming persons are more developed in social sciences. The article deals with terms naming persons which were collected from dictionaries of computer science. An attempt is made to establish what names are covered by terminography of computer science, to analyse their form in respect of word-formation and origin (the novelty and uniqueness of terms are taken into consideration when comparing with other fields). The research shows that the majority of names of persons presented in the dictionaries of computer science are suffix derivatives, though very few of them are neologisms which have been specially created for the nominations needs of computer science. Most often derivatives are taken from other fields, i.e. transterminologized. Derivatives of Lithuanian origin prevail, but hybrids are also found. Borrowings which name persons and are included in Lithuanian terminological dictionaries as terms of computer science are also rather rare. The majority of borrowings are also used in other fields, i.e. they are not unique in the context of computer science. For the purposes of translation not only terms of computer science are included in dictionaries of this field but also words and phrases from various software and other computer related contexts. As a result, not all names of persons presented in such dictionaries are true terms of computer science. The necessity to include some names of a more general nature in the dictionaries of computer science seems quite doubtful. At the same time there are names of persons which are important in the context of computer science, but they have not been included in such dictionaries and that can be treated as their shortcoming.

Full text

107Terminología | 2018 | 25 Nombres de Personas en diccionarios computadoría ALVYDAS UMBRASAS Lietuvių kalbos institutas ESMINIAI VOODŽIAI: computadorija, terminos diccionas, personas įvardijantys termininai, darinys, skolinys, terminas Dentro del campo de investigaciones terminologías caen diversos conceptos, pero nombrinimos de personas podría atribuirse a aquellos asuntos, los cuales sobre el contexto terminologías se habla muy raramente. Naturtos ciencias en nombres de personas, seemis, nelabai aktualús, técnicas ciencias en ellos algunas veces prirecian, sin embargo es probable, que más expandidos nombres de personas sistemas están en socialiniuose ciencias, porque estos ciencias objeto es de relaciones de personas sociedad. En terminología litavias los nombres de personas examinararse menkai, en general se cree que la terminologiškum de los nombres de actores es problemática y, por ejemplo, los nombres de especialidades neįvardija esos especialidades personas estudiado ciencia conceptos (Gaivenis 2002: 31). No obstante, los estudios muestran que al menos en las ciencias sociales los nombramientos de personas constituyen una significativa parte terminía. Antai estudiando 19181940 m. terminología del derecho lituanos se determinó que persona isminijantes términos forman apenas ne septintadalį códices anuomet vartotų derecho terminos (Umbrasas 2005: 107). Naturalmente, nemają número en parte lėmė anuometines terminías sinonimiškumas, pero sinonimiškumo esama y ahora. Dabartinė lietuvių teisės terminija los nombres de personas aspektu netirta. Además, no descarta, que filas textos de y terminografía mostrarán resultados diferentes, i. i., posible daiktas, que parte en la esfera aktuales nombres de personas a terminografía no penca. Kazimieras Gaivenis dijo que kalbininkas no existe kalbotyros terminus (Gaivenis 2002: 31), por lo que quede que Kalbotyros terminų žodyne (KTŽ 1990) ni kalbininko, ni terminologo existe. Nėra terminologo y Mokomajame terminologijos žodynėlyje (MTŽ 2005), pero ¿realmente razonadosi? Cuán tokiam término para ser? Bene el primer y único diccionario de términos, en el que 108 Alvydas Umbrasas | Nombres de Personas diccionarios de computadoría definido el término terminologas, es Vertimo estudios diccionario (VSŽ 2014). En él se proporciona: terminologas (angl. terminologist, it. terminologo, pranc. terminologue, vok. Terminologe, rus. terminológ) asmuo, sistemáticamente investigando determinados ámbitos conceptos nombrinimus (terminus). Él debe dominar cierta área de ciencia o técnica y tener conocimientos lingüísticos. Woodyne junto definida no pocos contexto de tradución actuales personas įvardijancias terminos, sólo cuanto queista, que neįdėta kinininé concepto traductor, pero bien, que definiti diversosor tipos terminos: traductor de gestos, traductor juríusysis, traductor del ámbito jurídico, traductor teismų, traductor escrito, traductor vedlys, traductor verbalmente y kt. ¿Cuál es la situación de nombres de personas está en ordenador? El objetivo de este artículo y es al menos algo contribuir al respuesta a esta pregunta. Se procura determinar, qué nombres de personas caen en la terminografía de computadoría, método descriptivo de isnagrinar sus raišką teniendo en cuenta la haybą, kilmę (mirima terminos novedad, singularidad, en comparación con otras áreas). Los significados de Terminos se esfuerza indicar1 (pero no en todos los diccionarios terminiai explicitados), sin embargo aspectos de conceptos se examinan poco, por lo que y cuestiones de sinonimía tocanse sólo algunas veces, más se krepiana atención en terminos formą. Rūšiniai términos se analizan según el principal dėmenį (sudaromi nidai). Del total acumulada acerca de 120 diferentes personas įvardijancias palabras, que en diccionarios computadorijos incluidos como kinininos (vienažodžiai) termininai o como compuestos terminų pagrindiniai dėmenys. El material para el estudio recogida de varios significativos (a menudo de considerable alcance) tiempos diferentes de las computadoras y con ella estrechamente relacionadas informatikos dicyns (tirtas listas de fuentes véase final del artículo), también incluído y telecomunicaciones terminos diccionario (ATTŽ), ya que computija y telecomunicaciones están relacionadas tecnológicamente, tiene un buen número de términos comunes. Persmenis įvardijančių paprastų, t. y. darybiškai neskaidžių, lietuviškų žodžių kompiuterijoje nedaug, en diccionarios de ellos rasta apenas unos cuantos. Al hablar de personas piensas empezar con la palabra persona. Como unavoz término en computadoría él, pareis, nelabai aktualus, pero conjuntos pasitico, por ejemplo, registrojantisis persona (angl. registrant) ŠKPTŽ, dar plg. instruktuotas persona (angl. instructed person) ATTŽ, qualificotas persona (angl. skilled person) ATTŽ. Terminizado y savitą significado en computadoría įgauna 1 Šaltinio, de el cual tomado significado aškinimas (apibrėžtis), santrumpa pabraukiama. Terminologija | 2018 | 25 invitado neužurintis paskyros (neužsiregistravęs) computadorines sistemas usuario (angl. guest) ŠKPTŽ, EKŽ2, AKTŽ. 109 Entre los diccionarios de la área examinada se incluye y, puede decirse, no especialos significados personas envardijancias palabras, por ejemplo, narys2 (angl. member) ŠKPTŽ, plg. miembros del grupo (angl. membership) LŽ, giminystés o parecidos terminos, por ejemplo: mujer (angl. female) ŠKPTŽ, niños (angl. children) ŠKPTŽ, hombre (angl. male) ŠKPTŽ. Descriptivo modo ingresiendo concepto á necesita y de la palabra hombre, proporcionada hombre, como elemento del sistema (angl. human element) ALKTŽ. La mayoría de los diccionarios de computadoría proporcionados personas įvardijančios terminos son dariniai. Bingūdiausia prefiesaga -tojas. En su mayoría se proporcionan terminizuar o transterminizuar (permitir de otros ámbitos) dariniai, ej.: derintojas (angl. customer [field] engineer) IŽ; fabricante (angl. manufacturer, producer) IŽ, ALKTŽ, fabricante de equipos informáticos (angl. computer manufacturer) IŽ, fabricante de software (angl. software manufacturer) IŽ; kerėtojas kompuiterinės magías especialista, talentoso programador (angl. wizard) ALKTŽ; kurstytojas (angl. flamer) ŠKPTŽ; maestro (angl. tutor) ALKTŽ; determinador (angl. finder) ALKTŽ; supervisor persona, supervisorís una grupú de noticias, un grupo de correo electrónico, un forum y reguladorísimo la información diseminada en grupo (angl. moderator) EKŽ2, AKTŽ, mailing list supervisor (angl. mailing list moderator) ŠKPTŽ; observador pasivo de correo electrónico, grupo de noticias o canal de pokalbių participante, que recibe cartas o mensajes, pero mismo no los envía (angl. lurker) AKTŽ; tarnautojas (angl. employee) ŠKPTŽ; verificadores (angl. reviewers) ŠKPTŽ; administrador persona, teniendo ilimitados derechos a recursos (angl. owner) AKTŽ. Algunos derividos, especialmente de significados generresnés, no se ponen por separado, sino se incluyen en compuestos, por ejemplo: empleado empleado de servicio de información (angl. documentalist) ALKTŽ, juvenil investigador (angl. junior scientist) ALKTŽ, senior científico (angl. senior scientist) ALKTŽ (y ya ahora es habitual utilizar científico, no científico); lector […] mediatekos lector (angl. media librarian) ŠKPTŽ; 2 Esta palabra se utiliza y no en significado de persona, plg. aritmetico arys (angl. arithmetic term) IŽ. 110 Alvydas Umbrasas | Nombres de Personas diccionarios de computadorías sudarytojas programas sudarytojas (angl. program writer) ALKTŽ, aplicomosios software software sudarytojas (angl. application developer ) ALKTŽ; tirinėtojas no cualificado tirinėtojas (angl. low-rated analist) ALKTŽ. Compututerías novadaru3 podría considerarse nebent el término navšytojs, que en la lexicografía general no fijado anteriormente, la palabra difunde principalmente en contexto de Internet, es LKND (aškinama que mucho tiempo4 pasajando navegšydamas internet). ŠKPTŽ proporcionada de la red naršytojas (angl. nethead, network surfer, surfer, cyber surfer, cybernaut), žiniatinklio naršytojas (angl. Web surfer), ambos casos como sinónimo se indica infonautas. La parte con examinada precesaga padarytų computadorías diccionarios proporcionados de nombres de personas son hibridiniai. Ellos también suelen estar adoptados de otros ámbitos, i. e. no especialmente creados computación, por ejemplo: modeliuotojas (angl. modeler, simulationist) ALKTŽ; diseñador (angl. designer) ALKTŽ, diseñador de software (angl. software designer) ALKTŽ, diseñador de sistemas (angl. system designer) ALKTŽ; cifrrujero (angl. coder) ALKTŽ; transliuvador (angl. broadcaster) ŠKPTŽ. Compuutería novadarais se puede considerar híbrus codiotojas persoona, que realiza codavimą (angl. coder, encoder) IŽ, ALKTŽ, AKTŽ, programatzaile persoña, que crea, testuojantis, hobulinantis, cuidadintis programas (angl. programmer, coder) IŽ, ALKTŽ, EKŽ2, AKTŽ. Con el último término en diccionarios se forman no pocas conjunciones, ej.: jaunesnysis programotojas (angl. junior programmer) IŽ, ALKTŽ; konservatyvusis programador (angl. traditionbound programmer, traditionbound programmer) IŽ, ALKTŽ; programador analista (angl. programmeranalyst) IŽ; programador entrenador (angl. backup programmer) ALKTŽ; programador programador, escribiendo sistemines programas (angl. system programmer) IŽ, AKTŽ, programador de sistemas (angl. system programmer, analist-programmer, toolsmith) ALKTŽ; talentoso programador (angl. programmer of ability) ALKTŽ; programador de media calificación (angl. average programmer) ALKTŽ; programador local (angl. on-site programmer) ALKTŽ; 3 Naujadaro criterios son bastante relativos, tiempo de aparición de la palabra no siempre claro, requerida contractuinė riba. Criterio de novedad puede considerarse la ausencia de palabra en los principales diccionarios comunesos LKŽe y DLKŽ7 (pero estas fuentes novedad nepaneigia, si la palabra a ellos incluido desde contexto de computadoría, por ejemplo, programador), también considergtina en otros ámbitos diccionarios. 4 Existe notas de que según vartosená el atributo daug tiempo puede ser exceslístico (Murmulaitytė 2016: 7), y esto parece bastante justificado. 111Terminologija | 2018 | 25 senior programador (angl. senior programmer) ALKTŽ; el mayor programador (angl. chief programmer) IŽ, ALKTŽ. Cuando en los diccionarios no hay definiciones o al menos breves explicaciones, no siempre está claro, si turimas a mente persona. Dado que angliški correspondientes pueden significar y no personaį (nagrinėjamame contexto a menudo así y es), se puede dudar, si realmente siempre al personaį orientando Lituviški correspondien esmę, correctamente escogerti, ej.:komponuotojas (angl. builder) ALKTŽ, program komponuotojas (angl. program builder) ALKTŽ, sistema komponuotojas (angl. system builder) ALKTŽ; profiliuvador (angl. profiler) ALKTŽ, profiliuvador de la ejecución del programa principal (angl. execution profiler) ALKTŽ; navegador navegatero del web (angl. Web spider, Web crawler, Web worm) ŠKPTŽ; žvalgytojas (angl. navigator) ŠKPTŽ. Separatamente debería mencionar el término usuario físico, persona jurídica o grupo de tales personas, que utiliza ordenador, su software equipamiento, datos y cualquier tipo de otros recursos de información (angl. user, consumer, subscriber) IŽ, ALKTŽ, ŠKPTŽ, LŽ, ATTŽ, AKTŽ. Él se distingue mayor especie en la variedad de términos. Junginiais a menudo muestra la experiencia del usuario, estatus, pobúdis de comportamiento, ciertas funciones teniendo, pertenencia unocaya o a otro grupo, etc., ej.: anoniminis usuario (angl. anonymous user) ŠKPTŽ; usuario casual (angl. casual user) ALKTŽ; usuario del modo dialogico (angl. interactive user) IŽ; usuario episódico (angl. ad hoc user) ALKTŽ; el usuario final (angl. end user, ultimate user) ALKTŽ; interactivus usuario obrando en modo dialoginiu (angl. interactive user) ALKTŽ; usuario comercial […]pageante por tiempo computadorino (angl. real user) ALKTŽ; norausming (no desobedecedor) usuario (angl. tough user) ALKTŽ; naujasis vartotojas „vartotojas iki pirmojo kreipimosi neužregistruotas sistemoje“ (angl. first-time user) ALKTŽ, ATTŽ; noplanístico usuario (angl. nonscheduled user) IŽ; neprofesional usuario del ordenador (angl. computer-naive) ALKTŽ; usuario remoto vartotojas que trabaja con un remoto utensilio final (angl. remote user) IŽ, ATTŽ; usuario principal (angl. root user) LŽ; prepartasil usuario (angl. trained user) IŽ; 112 Alvydas Umbrasas | Apellidos de Personas en diccionarios computadorijos último usuario (angl. last user) ŠKPTŽ; experimentado usuario computador o su software de usuario, tupavienis usuario (angl. single user) LŽ; novice usuario (angl. rintis darbo su tokia įranga arba atskirais jos komponentais patirtį“ (angl. advanced user) AKTŽ; novice user) ALKTŽ; conectado usuario (angl. connected user) ŠKPTŽ; usuario privilegiado vartotojas, que posee más derechos, por ejemplo, mayor preminencia (angl. privileged user, privileged operator, superuser) IŽ, ALKTŽ, ATTŽ; un usuario directo vartatzaile que, directamente utilizando el sistema de transmisión de mensajes, participa en el procesamiento de mensajes (angl. direct user) ATTŽ; telecommuter (angl. remote user) ALKTŽ; cerrado usuario (angl. closed user) IŽ; manejantis usuario (angl. superuser) LŽ; local usuario (angl. local user) ALKTŽ. Rečiau dichoom objeto5 con el que el usuario trabaja, a el que dirigen sus acciones, ej.: usuario del ordenador (angl. liveware) ALŽKT; Netscape usuario (angl. Netscape user) ŠKPTŽ; usuario de servicios consumidor final que consume servicios de red (angl. service user) ATTŽ; usuario del terminal (angl. terminal user, terminal operator) IŽ, ALKTŽ; videotekso usuario persona, que a través del terminal videotekso dispositivo utiliza los servicios prestados por el servicio videotekso (angl. videotex user) ATTŽ. Palis terminų tiene el positivo y el negativo oposicinius miembros (pasitelkiamas prefipélis ne-), ej.: roaming user (angl. roaming user) ŠKPTŽ no-roamed subscriber (angl. non-roamed subscriber) ŠKPTŽ; usuario cualificado (angl. advanced user, computer-literated user, expert user, skilled user, trained user) ALKTŽ usuario no cualificado (angl. lay user, naive user, unskilled user) ALKTŽ; usuario prioritario (angl. high-priority user) IŽ, ALKTŽ usuario poco prioritario (angl. low-priority user) ALKTŽ. A veces varía las formas antesdėlėtas y nepriešdėlėtas, įvardžiuotinės y neįvardžiuotinės, plg.: registrado usuario perso persona, firma, compañía y kt. institución, a la cual leista usar los servicios prestados por el proveedor (angl. authorised user, scheduled user) ATTŽ; 5 Nè una de los miraría diccionarios no existe actualaus término usuario de Internet. 113Terminology | 2018 | 25 registrado usuario (angl. scheduled user, real user) ALKTŽ; inscrito usuario (angl. authorized user) IŽ; eneliginthasis (registrado) usuario (angl. authorised user) ALKTŽ; un usuario no registrado consumidor de servicio o servicios que no sea entrado en registro en la institución del proveedor de servicios (anglés nonauthorised user, non-scheduled user) ATTŽ; no registrado (neteisėtas) usuario (angl. unauthorised user) ALKTŽ; no registrado usuario (angl. nonauthorized [unauthorized] user) IŽ. Desde el principio aquí puede justificar tanto įvardžiuotinę, tanto neįvardžiuotinę formas. Įvardžiuotinė forma incrementa definicióntumą, enfatiza clasificacinį carácter. Atraeña la atención que aunque en la mayoría de los diccionarios informáticos, incluyendo recientes, se proporciona el término usuario, EKŽ2 fue usuario (angl. user). Correspondientemente difieren y tipos termininos (EKŽ2 sus añadióta nedaug), plg. usuario final (angl. end user) EKŽ2 y usuario final (angl. end user, ultimate user) IŽ, ATTŽ, AKTŽ, previstoytasis naudotojas (angl. default user) EKŽ2 y previstoytasis usuario (angl. default user) AKTŽ. Las definiciones muestran identidad de conceptos, por ejemplo: usuario final persona que utiliza computadora o su software para su aplicación aptasionada, utiliza sus resultados de trabajo, y no como componente para la completación, desarrollo o fabricación de otros programas o sistemas EKŽ2 usuario final persona que utiliza software de software para su propósito con el fin de obtener resultados de trabajo, y no como componente para otros programas o desarrollar ECTS; usuario predeterminado usuario cuyo perfil se convierte en nueva del perfil a registrarse al significado inicial, i. e. al crear un nuevo perfil de usuario se le copia el perfil del usuario predeterminado EKŽ2 usuario predeterminado vartatzaile, cuyo perfil se convierte en significado inicial del nuevo perfil registrable, i. i. al crear un nuevo perfil de usuario a él se copia el perfil del usuario predeterminado AKTŽ. Como se ve, en el más reciente diccionario explicativo se proporciona el término consumidor, correspondientemente los tipos términos están reemplazados y en la más reciente edición EKŽ (knygas pavidalu neišleistas, anuncibiama sitio web www.raštija.lt). En el último caso, los términos de especie con dėmeniu naudotojas inserirse como sinónimos artículos referodiniais, revirtiiančiais en los correspondientes términos con dėmeniu vartotojas, sin embargo los terminos afines naudotojas y consumidor inserirse ambos como savarankiški y explicita deberían ser respectivamente ką nors naudojantis natural o jurídico persona, o grupo de tales personas y ką nors naudojantis persona o grupo de tales personas (pirmos definiciones raišką tvarkyti). A ambos términos, se dijo que jie a veces se utilizan sinónimamente, pero de 114 Alvydas Umbrasas | Nombres de Personas en diccionarios de computadoría no son sinónimos, pues indican distinta relación entre persona y cosa […] consumo o uso. Todavía antes de diez años uno de EKŽ2 autores escribió: Įprasta decir que la comida, vaistus, palabras consumimos, que tierra, ežerus, ediatus, maquininas utilizamos. ¿Y qué hacemos con la computadora y su software de hardware? Kompiuterį usar igual y no conviene, computadoreru utilizadoamés. O programas invisibles, grabados a discos. ¿Entonces las consumimos similarmente como el aire? Sin embargo los programas tiene una curiosa peculiaridad. Una vez los adquirimos podemos usarlos solo acatando las reglas establecidas en las licencias. Más a menudo no obtenemos derechos de ellos copiar, isartar, modificar. Con los programas hay que tratarse de manera similar como con un alquilado o pasadísimo objeto. Por consiguiente aquí aún más apta el uso que el consumo. Así somos usuarios de computadoras y sus programas (no consumidores) y computadoras usadas, no las consumimos (Grigas 2007: 4). Dicho como y correctamente, pero vartosena indica que los límites de uso y consumo no siempre son tales más o menos clariskios, como alimentos, vaistų, palabras o similares contextos. Tanto computarios, como programas son instrumentos, herramientas (sólo unos físicos, otros virtualús), y ellos pueden ser y utilizados, y consumidos. El uso es en esencia de consumo atraina, DLKŽ7 dice que usar es vartoti como instrumento, utrankį a alguien buscar. De LKŽe vemos tales ejemplos: Con otros padargais apseit nemoku, ale kirvį papratęs consumir BsPI114(Tlž). Tokios havias nos no tuvo usar Lkv. Zemei purenti balta usaba maderno arklą, más tarde reforzada ferroviiniu noragu rš. Vartoju mentes, como voy daržų rauti Yl. Būčia bevartojęs aceroina dalgelę, aceroina dalgelę, no šviesią šoblelę LB98. Entrep DLKŽ7 significativos explicaciónimos también se puede encontrar analogškos vartosenes: grėblelis mažas grėblys, utilizado pėdui formar, kertant dalgele, lęšis spindulius laužianti plėvelė, utilizada sustituy akinių, pincetas plžnyelės suimti para pequeñisísimos objetos, utilizadas en medicina, laboratoriosos. Ahora, matyt, būtume tendę aquí deciti utilizado, pero al mismo tiempo vartosena indica, que el concepto del usuario es pasidariusi universali, usuario y vartoja, e utiliza (comparando con inglés, comprende y user, y consumer), por lo tanto y usuario de programas, usuario del ordenador nestebina. Fundamentalmente aquí se puede decir tanto usuario, como usuario, pero el sistema general linksta hacia el usuario. Comparti con preesagos -tojas vediniais, los nombres de personas con preesaga -ėjas computadorijā se caracteriza algo menorse variedadove, pero también es bastante abundūs. Revisando los vocabularios computacionales híbridos de esta pr- 115Terminologija | 2018 | 25 sagos vedinių nerasta, todos lietuviški y todos ellos pueden considerarse terminizuotos o transterminizuotos, ej.: intérprete (angl. performer) ŠKPTŽ; convocador (angl. calling party) IŽ; oyente suscriptor, usuario o elemento del sistema, abocándose a un žinyną (angl. requestor) IŽ, ŠKPTŽ, ATTŽ; desarrollador (angl. builder, creator, manufacturer) ALKTŽ, desarrollador del sistema de software (angl. software programmer) ALKTŽ; kviecedor kviechiantesis persona (angl. invoker) ŠKPTŽ; jugador (angl. player) IŽ; vendor (angl. vendor) ŠKPTŽ; asesor (angl. guru) ŠKPTŽ; pateikėjas (angl. presenter) ŠKPTŽ; infractor persona que intenta penetrar en un sistema protegido (angl. violator) ALKTŽ; perėmėjas (angl. successor) IŽ; enviador sendida la persona que envía el mensaje, cuyos datos de dirección electrónica en el encabezamiento del correo electrónico se escriben a un campo cas (angl. sender) IŽ, ATTŽ, EKŽ2, AKTŽ, sixtetor o destinatario (angl. originator/recipient) ŠKPTŽ, el enviador del mensaje primero origen del mensaje (angl. sender, message originator) ALKTŽ, ATTŽ Algunos vediniai incluidos sólo juniones, ej.: instalador implementor de software instalador (angl. implementor) ŠKPTŽ; kenkėjas telefónico kenkėjas (angl. phreaker) ŠKPTŽ; adėjėjas del jefe programador adėjėjas (angl. assistant chief programmer) ALKTŽ; persiuntador anoniminis persiuntador (angl. anonymous remailer) ŠKPTŽ; plėtedor del e-business plėtedor (angl. e-business enhancer) ŠKPTŽ; provocador antplūdžio causėlėjas (angl. spammer) ŠKPTŽ. Atténtiña la atención que, por ejemplo, las palabras convocador, implanteador no está ni DLKŽ7, ni LKŽe, aunque inserta iškviesti, implante. Estos nombres de actores son sistemiški, por lo que apenas si los se puede considerar novadarais de computadoría, es más bien de la lexicografía general. Por otra parte, a DLKŽ7 estas palabras quizás no de poner porque, que más esperėtina normas polinkius correspondiente nepriešdėlėtų formas uso. Aquí, por ejemplo, agradecido, reenviador en LKŽe poner, y en DLKŽ7 no. Más ampliamente extėtotos lisdus tiene termininos, que abarcan los aspectos de algo recibiendo o proporcionando. Tal es persona invádintor término destinatario electronizado la carta o otrookią electrónica siuntá recibidor (angl. recipient, receiver, acceptor) IŽ, ŠKPTŽ, ATTŽ, EKŽ2, AKTŽ. Con él con- 122 Alvydas Umbrasas | Nombres de Personas en diccionarios computadoría Aunque inglés lengua computación terminía hace gran influencia, de otras áreas permitir skoliniai a menudo formalmente no coinciden angliškų terminų raiškos, ellos se usan como savarankiški lietuvių kalboje funkcionuojantys vienetai, cuya elección lemia vidinė kalbos sistema y significmių perkėlimas, ej.: abonenta de correo electrónico (angl. email user, e-mail user) EKŽ2; administrador de sistemas informativos (angl. sysop, system operator) ALKTŽ; administrador de correo electrónico persona que supervisa el servicio de correo electrónico y es responsable de su trabajo (angl. postmaster) AKTŽ; administrador del sitio persona, manteniendo y actualizando el saityno sitio web, respondiendo a sus visitantes correos electrónicos, relacionados con el funcionamiento del sitio web (angl. webmaster) EKŽ2, AKTŽ; autor de modificaciones persona natural que perfecciona y modifica un programa o otro objeto informático (angl. contributor) EKŽ2, AKTŽ; autor originalalo persona natural, creūrés original al programa informático o otro objeto informático (angl. initial developer) EKŽ2, AKTŽ; instructor (angl. tutor) ALKTŽ; curatorius persona que ayuda bescolarčiajem aprendiendo: proporcionan consultas, consejos, práctica ayuda (angl. tutor) EKŽ2, AKTŽ; licenciat kūrinio que es el sujeto de derechos de autor, usuario (angl. copyright user) EKŽ2, AKTŽ; mecánico (angl. engineer) ALKTŽ; testamientos specialista (angl. tester) ALKTŽ. Entrep licenciaras „autorių teisių turėtojas“ (angl. copyright owner, right holder) EKŽ2, AKTŽ; examinarían fuentes sólo en el único Linux dicynėly (LŽ) inserta personasis įvardijančių skolinių su pažyma ntk., i. i. de tales, que se consideran neteiktinais terminijoje. Todos ellos marcados como jargoniniai: hakeris (angl. hacker) programamišius; juseris (angl. user) usuario; crakeris (angl. cracker) įsilaužėlis; lameris (angl. lamer) nemokėlis; luzeris (angl. luser) 1. novoco, 2. usuario. ALKTŽ sin valorancias notas dada forma hekeris, pero se indica, que ya mismo la palabra anglisca hacker es jargoninis, por lo que se puede creer, que y correspondimiento es el mismo. Noatmestina, que el conocimiento de jargonismo pudo demandar enfoque cauteloso a Lituvišką atitikmenį. La palabra inglesa es pluriareikšmis, ALKTŽ indicadas incluso cincos significados: 1. programador fanático. 2. la comprensión de la sociedad de programadores. 3. conocedor de la específica programa. 4. experto, su conocimiento utilizando a fines ilícitos, ej., intribando en protegido sistema. 5. talentoso programador, efficientemente desarrollando excelentes programas (algunos significados podrían ser 123Terminología | 2018 | 25 unido). Cabe mencionar que ALKTŽ algunos jargoniskais se consideran palabras de la lengua inglesa o sus conjuntos Lituviškų correspondimenos como y no tienen, ellos įvarprogramuotojas; luser (žarg.) dyti aprašomuoju būdu: bit twiddler (žarg.) – kompiuterio fanatikas, mėgėjas programuoti asemblerio kalba; code bums (žarg.) – pernelyg smulkmeniškas incapaz de trabajar con el sistema usuario; no profesional usuario. Entendida, otros idiomas jargonismos o profesionalismos elegirti correspondimenis puede ser keblu. En lengua inglesa tales unidades no raras veces pasa a el nivel de terminías (algunas áreas9 de ellos particularmente gausu), y terminografía lituanas jargonisms o profesionalizmų normalmente se evita. Como puede verse de la material presentada, sólo una otra persona apellidante vedinio puede considerarse hecho hecho especialmente para las necesidades de informática, la mayoría de diccionarios de informática dados de nombres de personas son tomados listos de la lengua comúnes en la que se utilizan en otros campos (se puede decir que más a menudo transterminizan que terminizuar). En esencia lo mismo puede decirse y de los prestinos la mayoría de ellos en computador no únicos. Sólo añadiendo especies vestimenys a veces término á más relaciona con computadorija, sus realijom. Hay que decir que a los diccionarios de computadoría a menudo con propósito de traducción se añade no solo terminía de computadoría, sino y de diversos programas o comoip computadoría contexto lexica, frazės, por lo que no todos los nombramientos de personas dados son verdaderos términos de computadoría. Ellos en los diccionarios entraron junto con determinromis terminos microsistemas y las apildo. Desde luego, debido a algunos de ellos, especialmente comunriausių, nespecialiausių (tokių como, por ejemplo, hombre, mujer, niños, sutuoktinis) requerimiento computadorijos terminografijoje se puede abejoti. Al mismo tiempo, se puede plantear y contraria pregunta ¿o son suficientes los nombres de personas existentes en los diccionarios analizétos? En estos diccionarios se pueden encontrar bastante muchos diferentes accionesmojodjis y sus abstractos, y de accionesmojodjis generalmente muy fácilmente se puede hacer del acto executėją įvardijantį žodį (especialmente con dariomas preesagons -tojas, -ėjas). En cierta situación, ellos son posibles, pero no necesariamente necesarios, como términos especiales del campo, por ejemplo: innovinti (angl. update) innovador, formatoti (angl. format) formatotas, tinkinti (angl. cus9) Se dice que, por ejemplo, en los diccionarios de economía y negocios, las personalizantes jergonizations y profesionalismas constituyen alrededor del 20 % de los nombres de personas en inglés y alrededor del 6 % de los nombres de personas en ruso Por supuesto, hay casos, el concepto de acción no es un concepto de computación, en algunos se puede encontrar los términos makdinimas (I, AK, AK, T, T), pero no los vocabularios, pero tal vez más los maketaj y los poligrafías. Realmente existe contexto informático de nombres de personajes, dignos estar en diccionarios informáticos, por ejemplo, en diccionarios entra entra juego, juego informático (IŽ, AKTŽ), (Труфанова 2006: 8). 124 Alvydas Umbrasas | Asmenos nombrinamientos computadorijas diccionarios tomize) tinkintojas, įdiegti (angl. install) įdiegėjas y pan. Algunas palabras de algunas ni siquiera y vartoseno no, pero requeridos ellos pudieran ingresarir srities concepto, ej., computadorizuotojas. Aquí panašus digitintojas vartosenoje ya radosi (bibliotecas, museos están así įvarditados cargos), taigi y diccionarios de computadoría él razonadamentei podría ser greta dedamo término digitización. piratavimas (ALKTŽ, EKŽ2, AKTŽ), pero no hay actuales jugador, piratautojas (regis, contexto informático como just y separa lexicografíaje no fixsuota piratautojá de mar pirata). A veces visto sistemiškumo spragų, por ejemplo, AKTŽ proporcionan mencionėtus naujadarus tinklaraštininkas, mikrotinklaraštininkas greta tinklaraštis, mikrotinklaraštis, pero sonido tinklaraštis (angl. audioblog), vídeo tinklaraštis (angl. video blog, vlog) proporcionados pavieniu. Garso tinklaraštis, parez, menkai aktualus, pero la actualidad de los video tinklaraščių cada vez aumenta, aktualus y video tinklaraštininkas (concurreja con videotinklaraštininku). Con šaknimi tinkldabar pasidaroma no obstante diversos naujadarų, a veces sólo situacinių, por ejemplo, tinklažmogis, tinklinėtojas, tinklišius (Girčienė 2011: 174), cuya terminografía no necesitan. Pridurtina, que en examinétutos diccionarios de terminos los nombres de personas se proporcionan sólo varriškąja gimine. Esto es ya casi nusistollada tradición de terminografía. Absoluuti mayoría de nombramientos (exceptuando tales como persona, mujer, hombre, niño) reiškiami llaminamaisiais mobiliaisiais daiktavardžiais (substantiva mobilia) y sus compuiniais, i. e. ellos tienen o al menos teóricamente pueden tener y correspondientes materiškosios giminės nombrinimos, que según necesitado pueden ser pavartoti en textos de srities, sin embargo los lexynų skaitytojai ellos mismos deberían hacer según los comunes de lengua. Socialines roles o otras razones nulemti sólo de una gínesis los nombres de personas en general no son frecuentes (Džežulskienė 2001: 67), ahora algunas veces añadiendo faltantes miembros de la pareja, por ejemplo, greta acostumai varriškąja gimine utilizado de la palabra licenciaras, puede ser pavartota y licenciarė. 125Terminología | 2018 | 25 IŠVADOS Aunque debido a la denominación de personas terminologiškumo a veces se dude, ellos en terminos dicynos dedami y esto no requiere considerarse terminos dicynos falta. Greičiau contrariamente merece pasmentar, o realmente razonadamente algunos ámbitos aktualús nombres de personas no caen en terminografía. Los diccionarios de Kompuutería existan relativamente no pocos nombres de personas. Parte de ellos įnomija no sólo el contexto computacional de conceptos, pero en estos diccionarios dėti, al parecer, debido a actualidad en el campo o relaciones con otros diccionario conceptos, también y propósito de traducción. Debido a algunas de sus būtinidad en diccionarios computaciones se puede dudar, pero al mismo tiempo ver, que hay y faltantes nombramientos. Los nombres de las personas suelen reiškiami mobiliaisiais daiktavardžiais, galinčiais tener tanto varriškąją, tanto moteriškąją giminę, sin embargo susiklosté tradición en terminų žodynus dėti sólo apibendrintas varriškosios giminės formas. Desde la terminografía de computadoría se ve que la mayoría srita personas įvardijančių terminų son priesaginiai dariniai. Vyrauja lietuviški vediniai, pero paseaiko y hibridinių. Más desarrolladamente desarrollar preesagų -tojas y -ėjas modelos, cuán rečiau imami vediniai con preesaga -ininkas. Darinių, a los que se podría considerar nuevosadarais de la informática, hay apenas uno otros, mayoría es terminizuoti o transterminizuoti, t. y. paimti del bendrinés idioma, perimti de otros ámbitos. Personis įvardijančių skolinių, inclujtos en lietuvišką terminografiją sólo conceptos de computadorías įvardyti, visai rara. La mayoría de los préstamos utilizada y en otras áreas, i. y. computadorijos contexto ellos no son únicos. Algunos préstamos en terminografía se consideran noiktinos, jargoniniais, sus a generriné lengua entrarleisti no linstama. En general los préstamos no hay abundús, lietuviški vediniai kiekybiškai los lenkia al menos tres veces. PAGINDINIAI CHALTINIAI La Comisión está a la espera de las respuestas de los Estados miembros a las preguntas presentadas por los interesados. AKTŽ Dagienė V., Jevsikova T. Aiškinamasis terminos computadorijos, Vilnius: Vilniaus universiteto Matemáticas y informática instituto, 2016. ALKTŽ Aiškinamasis ingleslietuvios lenguas terminos computadoría de diccionar. Red. A. Kirejevas, Kaunas: Smaltija, 1997. ATTŽ Aiškinamasis telecomunicaciones terminos diccionario. Parengė V. Valiukėnas, R. Sabaliauskaitė, J. Gabijūnienė, Vilnius: Lietuvos telekomas, 2004. EKŽ2 Dagienė V., Grigas G., Jevsikova T. Enciklopedinis computadorijos vocynas. Suplemento 2-. ed., Vilnius: TEV, 2008. IŽ Informatika: terminos de lenguas lietuviųanglųrusųvokiečių. Parengė Z. Kudirka, A. Mačernius, K. Paulauskas, J. Riaubūnas, B. Stulpinas, D. Šveikauskienė, R. Valatkaitė, Vilnius: Instituto de Matemáticas y informática, 1997. Alvydas Umbras 126 | Nombres de Personas en diccionarios de computador LŽ Linux dicynėlis: trumpas, comúnmente utilizados terminos dicynėlis ingleslietuvios idiomas. Red. V. Žalkauskas, Kaunas: Smaltijos editorial, 2004. ŠKPTŽ Žalkauskas V. Šiuolaikinių kompiuterių programų y redes diccionario, Vilnius: Mokslo y enciklopedijų leidybos instituto, 2003. LITERATŪRA Y PAPILDOMI CHALTINIAI DLKŽ7 Dabartinės lietuvių kalbos žodynas. Vyr. red. S. Keinys, 7as pensión. y suplement. ed., Vilnius: Lituvians kalbos institutas, 2012, variante electrónico, 2015 (atnaujida versión, 2017). Prieiga por internet: http://lkiis.lki.lt/dabartinis. Džeulskienė J. 2001: Apellidos de Personas, reiškiami veiksmažodiniais mobiliaisiais daiktavardžiais (substantiva mobilia). Acta Linguistica Lithuanica 44, 55-69. Gaivenis K. 2002: Lietuvių terminologija: teorías y tvarkybos metmenys, Vilnius: LKI Publishing. Girčienė J. 2011: Naujažodžiai con dėmeniu (-)tinkl-. Cultura de la lengua 84, 165177. Grigas G. 2007: Keletas similares, pero diferentes significados contenedores palabras de paros computadorizados. Native lengua 2, 35. Kniūkšta P. 1999: Ypatingesni kanceliarinės lengua casos. Cultura de lenguas 72, 1628. KTŽ 1990: Gaivenis K., Keinys S. Kalbotyros terminos Dictionary, Kaunas: Šviesa. Leksika 2005: Logos consejos 4. Leksika: el consumo de skolinių. Autorė y sudarytoja D. Mikulėnienė, Vilnius: Mokslo y enciklopedijas instituto editorial. LKND Lituvias de la lengua naujažodžių duomenynas. Sudarytoja y administratorė R. Miliūnaitė. Prieiga por internet: http://naujazodziai.lki.lt. LKŽe Lietuvių kalbos žodynas (IXX, 19412002), variante electrónico. Vyr. red. G. Naktinienė, Vilnius: Lietuvių kalbos instituto, 2008. Prieiga por internet: http://www.lkz.lt. MTŽ 2005: Kvašytė R. Mokomasis terminologijos žodynėlis, Šiauliai: VšĮ Šiaulių universiteto leidykla. Murmulaitytė D. 2016: Naujieji nombres de personas darybos y aspektu semantiniu. Lietuvių kalba 10. Prieiga por internet: http://www.lietuviukalba.lt/index.phplietuviu-kalba/article/view200. Umbrasas A. 2005: Persmenis įvardijantys teisės terminai 19181940 m. Códigos de Lituania. Terminología 12, 107136. VLKK Estadoybinės lietuvių kalbos komisijos 2003 m. junio 5 d. recomendación Nr. 1 Dėl kai kurių kompiuterijos svetimžodžių lietuviškų atitikmenų (Inf. pran., 2003, No. 42). VSŽ 2014: Pažūsis L., Maskaliūnienė N., Darbutaitė R., Klioštoraitytė R., Mankauskienė D., Miškinienė I., Paura M. Vertimo diccionario de estudios, Vilnius: Lodvila. Труфанова Н. О. 2006: Проблема номинации лиц в финансово-экономической терминологии (на материале русского и английского языков). Автореферат диссертации на соискание ученой степени кандидата филологических наук, Москва. NAMES OF PERSONS IN DICTIONARIES OF COMPUTER SCIENCE The field of terminology research covers various concepts, but names of persons are among things which are rarely discussed in the context of terminology. It has been noted in works of Lithuanian terminologists that in general it is problematic to attribute names of persons to terminology. However, in some fields such names comprise a significant part of terminology. The assumption can be made that systems of terms naming persons are more developed in social sciences. The article deals with terms naming persons which were collected from dictionaries of computer science. An intent is made to establish what names are covered by terminography of computer science, to analyse their form in respect of word-formation and origin (the novelty and uniqueness of terms are taken into consideration when comparing with other fields). La investigación muestra que la mayoría de nombres de personas presentados en los diccionarios de computer science son suffix derivatives, aunque very few of them are neologisms which have been specially created for the nominations needs of com- 127Terminologija | 2018 | 25 puter science. Most often derivatives are taken from other fields, i.e. transterminologized. Derivatives of Lithuanian origin prevail, but hybrids are also found. Borrowings which name persons and are included in Lithuanian terminological dictionaries as terms of computer science are also rather rare. The majority of borrowings are also used in other fields, i.e. they are not unique in the context of computer science. For the purposes of translation not only terms of computer science are included in dictionaries of this field but also words and phrases from various software and other computer related contexts. As a result, not all names of persons presented in such dictionaries are true terms of computer science. The necessity to include some names of a more general nature in the dictionaries of computer science seems quite doubtful. Al mismo tiempo there are names of persons which are important in the context of computer science, but they have not been included in such dictionaries and that can be treated as their shortcoming. Recibió 2018-06-04 Alvydas Umbrasas Lietuvių kalbos institutas P. Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius E. pošta [email protected]