Konferencija „Moksliniai, administraciniai ir edukaciniai terminologijos lygmenys“

280 Regina Kvašytė Konferencja Naukowe, administracyjne i edukacyjne terminologijos lygmenys doi.org/10.35321/term26-14 Konferencja Naukowe, administracyjne i edukacyjne poziomy terminologii Regina Kvašytė Uniwersytet Szawelski, Instytut Języka Łotewskiego Uniwersytetu Łotewskiego 17–18 października 2019 r. w Instytucie Języka Litewskiego odbyła się 3. międzynarodowa konferencja poziomów terminologii. W naukowa Naukowe, administracyjne i edukaCentrum Terminologii zaczęło Instytucie Języka Litewskiego (dalej – LKI) odbyła się narodowa konferencja organizować międzynarodowe konferencje naukowe w 2003 r. i odbywają się one co dwa lata, dlatego była to już 9. konferencja terminologiczna w Wilnie. Tegoroczna konferencja była największa – zgromadzili się na niej referenci z Litwy i instytucji naukowych 16 państw zagranicznych (Austrii, Danii, Hiszpanii, Włoch, Chorwacji, Łotwy, Polski, Norwegii, Rumunii, Rosji, Gruzji, Słowacji, Finlandii, Szwecji, Ukrainy i Węgier). Do programu włączono 32 referaty naukowców z zagranicy i 13 naukowców z Litwy. Wśród uczestników był również słynny na całym świecie teoretyk terminologii, profesor emerytowany z Danii Heribert Picht, a także inni znani terminolodzy. Konferencję rozpoczęła i słowo powitalne wygłosiła dyrektor LKI dr Albina Auksoriūtė. Sama będąc terminologiem, przypomniała o znaczeniu terminologii w zmieniającym się świecie i, opierając się na Wytycznych dotyczących polityki terminologicznej opracowanych w 2005 r. na zamówienie UNESCO przez Międzynarodowy Ośrodek Informacji Terminologicznej (INFOTERM), podkreśliła rolę rozwoju terminologii w rozwoju języków narodowych: „<...> istnieje ważny związek między możliwością jednostki posługiwania się swoim językiem ojczystym we wszystkich dziedzinach kultury, nauki i biznesu a społecznym i ekonomicznym dobrobytem społeczności posługującej się tym językiem. Ludzie, których terminologia języka ojczystego i język specjalistyczny nie są rozwinięte (lub są rozwinięte niewystarczająco) albo którzy nie używają języka ojczystego w dziedzinie edukacji i kształcenia, nie otrzymują informacji w języku ojczystym ani nie porozumiewają się nim w miejscach pracy, nie mają sprzyjających warunków do wszechstronnego rozwoju <...> konieczne jest stałe planowanie terminologii wszystkich języków oraz kon- 281Terminologija | 2019 | 26 kretne działania prawne, finansowe i administracyjne na rzecz jego wspierania” (GTP, 2005, Preface Vi). A. Auksoriūtė życzyła udanej konferencji, interesujących pomysłów i odkryć naukowych, pożytecznych dyskusji oraz serdecznego spotkania. Uczestników konferencji powitali prezes Europejskiego Stowarzyszenia Terminologii (EAFT) Henrik Nilsson oraz dyrektor Międzynarodowego Ośrodka Informacji Terminologicznej (INFOTERM) Christian Galinski’is (ten ostatni zdalnie). Główna wyrażona przez niego myśl była taka, że konferencje organizowane przez LKI stały się doskonałym przykładem współpracy terminologów na szczeblu międzynarodowym i krajowym. Wspominając swoje doświadczenia (w wydarzeniach terminologicznych w Wilnie uczestniczył trzykrotnie) oraz udział litewskich terminologów w działalności INFOTERM (wyróżnił wkład A. Auksoriūtė jako prezeski tej organizacji w latach 2009–2018, Ch. Galinski’is podkreślił, że organizowane konferencje rozwijają się i że działalność jest prowadzona bardziej profesjonalnie, ponieważ udało się zgromadzić osoby zainteresowane zagadnieniami terminologii, oraz życzył dalszej kontynuacji rozpoczętych prac i objęcia nowych obszarów działalności. Konferencję rozpoczęło dwóch z trzech zaproszonych prelegentów. Profesor dr Johanas Myking z Uniwersytetu w Bergen (Norwegia) mówił o tworzeniu terminów – podejściu do założeń teoretycznych i ich zmian we współczesnej teorii terminologii, szczególnie podkreślając znaczenie motywacji. Profesor dr Larissa Manerko z Moskiewskiego Uniwersytetu Państwowego im. M. W. Łomonosowa (Rosja) – o terminologii kognitywnej jako sposobie rozumienia struktur wiedzy w dyskursie specjalistycznym i systemach terminologicznych. Kolejna część posiedzenia plenarnego rozpoczęła się od wystąpienia wideo, które wygłosiła Blanca Stella Giraldo Perez (współautor Ch. Galinski’is). W wystąpieniu była mowa o źródłach oraz praktycznych narzędziach, z których można byłoby korzystać podczas nauczania i uczenia się terminologii, aby osiągnąć najlepszy rezultat. Zebrani wysłuchali spostrzeżeń prelegentki z Włoch Eleny Chiocchetti na temat pracy terminologicznej w Południowym Tyrolu – wielojęzycznej prowincji północnych Włoch – mającej na celu rozwijanie niemieckiej terminologii prawnej potrzebnej miejscowej administracji publicznej, a także tworzenie nowych terminów i zarządzanie bankami terminologicznymi. Lia Karosanidze’ė z Instytutu Językoznawstwa A. Chikobavy przy Tbiliskim Uniwersytecie Państwowym omówiła historię rozwoju banku terminologicznego i perspektywy jego przyszłości w Sakartwelo, natomiast Dmitry’us Shilovskiy’us z Moskiewskiego Państwowego Uniwersytetu Medycznego i Stomatologicznego im. A. I. Jewdokimowa (Rosja) poświęcił uwagę określonej specyfice interdyscyplinarnej komunikacji terminologicznej w kształtowaniu myślenia systemowego studentów medycyny. 282 Regina Kvašytė Konferencja Naukowe, administracyjne i edukacyjne terminologijos lygmenys Trzecia zaproszona prelegentka – dr Anita Nuopponen z Uniwersytetu w Vaasa (Finlandia) – omówiła aspekty edukacyjne nauki o terminologii. Opierając się na opisach kursów terminologicznych i kształcenia, omówiła różne typy współczesnego nauczania stosowane wobec różnych grup słuchaczy. Prezydent EAFT Henrik Nilsson, tym razem jako przedstawiciel C.A. G Mawell / Next, mówił o pojawieniu się nowych aktywności zawodowych związanych z zarządzaniem terminologią oraz o statusie terminologów w Europie, zwłaszcza w Szwecji. Natomiast koleżanki z Instytutu Języka i Językoznawstwa Chorwackiego (Chorwacja), Ana Ostroški Anić i Martina Pavić, omówiły tworzenie bazy danych terminów lotniczych w języku angielskim i chorwackim z zastosowaniem zasady ram semantycznych. Później uczestnicy konferencji kontynuowali pracę w sekcjach. W sekcji A (w której praca odbywała się w języku angielskim) referaty wygłosili Esztera Sermann i Dóra Mária Tamás z Węgier (na temat sposobów opisywania i klasyfikowania banków terminologicznych oraz innych wirtualnych zasobów terminologicznych), Igoris Kudashevas i Olga Semenova z Finlandii, z Uniwersytetu w Tampere (na temat projektu, w ramach którego opracowywany jest tematyczny słownik fińskich i rosyjskich terminów medycznych), Marek Łukasik i Piotr Sulik z Polski, z Akademii Pomorskiej w Słupsku (na temat niektórych istotnych dla tłumaczy zagadnień związanych z korzystaniem z dostępnych w internecie specjalistycznych słowników przekładowych), a także litewscy badacze – Sigita Rackevičienė i Liudmila Mockienė z Uniwersytetu Michała Römera oraz ich współautor z Uniwersytetu Witolda Wielkiego Andrius Utka (na temat tworzenia specjalistycznej bazy danych terminów angielsko-litewskich). Pracę sekcji B (referaty były wygłaszane w języku litewskim) rozpoczęła Regina Kvašytė, reprezentująca Uniwersytet Szawelski i Instytut Języka Łotewskiego Uniwersytetu Łotewskiego, której referat poświęcony był badaniom porównawczym terminologii litewskiej i łotewskiej. Wykładowczynie Uniwersytetu Witolda Wielkiego Jolanta Kovalevskaitė i Agnė Bielinskienė szczegółowo omówiły jedną z form nauczania i uczenia się stosowanych w prowadzonym przez nie kursie Terminologia i terminografia – projekt terminologii deskryptywnej. Vidas Valskys, pracujący w Zarządzie Szkolenia i Doktryn Litewskich Sił Zbrojnych, analizował aktualne zagadnienia porządkowania terminologii wojskowej, a pracownik Centrum Terminologii LKI Alvydas Umbrasas ukazał różnorodność użycia słowa terminas w Słowniku języka litewskiego. Program drugiego dnia konferencji rozpoczął terminolog Miroslav Zumrkas z Instytutu Językoznawstwa im. L. Štúra Słowackiej Akademii Nauk, którego referat był poświęcony terminologii i ontologii instytucjonalnej – na podstawie tekstów prawnych skupił on główną uwagę na czasownikach jako 283Terminologija | 2019 | 26 ważnym składniku języka orzeczeń sądowych. Dace Šostaka z Uniwersytetu Łotewskiego omówiła teoretyczne aspekty automatyzacji terminologii i lokalizacji, a Jana Levická z Instytutu Językoznawstwa im. L. Štúra Słowackiej Akademii Nauk – produktywność przyrostków przymiotnikowych w słowackiej terminologii medycznej. Posiedzenie sekcji zakończył Kristian Lewis z Instytutu Języka i Językoznawstwa Chorwackiego, wygłaszając referat o fałszywych przyjaciołach tłumaczy w terminologii chorwackiej i przedstawiając pewne zalecenia, jak unikać takich przypadków. Następnie praca, podobnie jak pierwszego dnia konferencji, ponownie przebiegała w sekcjach równoległych. W sekcji A uwaga referentów była w większości poświęcona kognitywnym aspektom terminologii. Terminolożka Państwowego Uniwersytetu w Permie (Rosja) Larisa Alekseeva wygłosiła przygotowany wraz ze współautorami – koleżanką z uniwersytetu Svetlaną Mishlanovą i emerytowanym profesorem z Copenhagen Business School (Dania) Heribertem Pichem, który również uczestniczył w pracach konferencji – referat o cyklu metafor w procesie tworzenia terminów. Wystąpienia dwóch pozostałych terminolożek z Rosji – Anastasii Sharapkovej (Moskiewski Uniwersytet Państwowy im. M. W. Łomonosowa) i Margarity Lazarevej (Permski Uniwersytet Państwowy) – również były poświęcone metaforom. Pierwsza omówiła przekształcanie słów o specyfice kulturowej w terminy biologiczne, a druga – użycie metafor mitologicznych do nazywania bakterii. Kaliningradzkiego Państwowego Uniwersytetu Technicznego (Rosja) przedstawicielka Elena Logunova mówiła o kognitywnych aspektach terminów informatyki ekonomicznej. W tym samym czasie odbywało się posiedzenie sekcji B. Daiva Aliūkaitė (Uniwersytet Wileński) wygłosiła przygotowany wspólnie z Danguole Mikulėniene (LKI) referat o problemach terminów odziedziczonych i nowych w dyskursie tradycyjnej dialektologii i współczesnych języków regionalnych. Nijolė Bliūdžiuvienė (Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa) omówiła standaryzację terminów informacji i dokumentacji, a jej koleżanka Violeta Černiauskaitė – specyfikę normalizacji języka naturalnego i sztucznego w terminologii bibliotekoznawczej. Referat kierowniczki Centrum Terminologii LKI Palmiry Zemlevičiūtė był poświęcony historii terminologii – przeanalizowała ona używane pod koniec XIX i na początku XX w. nazwy ludzkich narządów płciowych. Z powodu nieobecności niektórych referentów pojawiła się możliwość zrezygnowania z podziału obrad na sekcje i dalszego wspólnego wysłuchiwania referatów. Profesor Siergiej Griniew-Griniewicz z Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. prof. Edwarda F. Szczepanika w Suwałkach (Polska) wygłosił referat o terminologii statu nascendi – kształtowaniu się terminologii w początkowym okresie 284 Regina Kvašytė Konferencja Naukowe, administracyjne i edukacyjne terminologijos lygmenys aspekty w terminologii prawnej (współautorka Elwira Sorokina z Rosji, z Moskiewskiego Obwodowego Uniwersytetu Państwowego). Wysłuchano referatu przygotowanego przez Konstantina Awerbucha z Moskiewskiego Państwowego Technicznego Uniwersytetu im. Baumana (Rosja) na temat tożsamości zawodowej w aspekcie terminologicznym. Przedstawiciel Uniwersytetu Karola III w Madrycie (Hiszpania), Ricardo Eito-Brunas, w swoim referacie spojrzał na terminologię jako podstawę inżynierii, natomiast Nino Skhirtladze z Instytutu Językoznawstwa A. Cz’ikobawy Tbiliskiego Uniwersytetu Państwowego (Gruzja) – na leksykę dialektalną i archaiczną jako źródło współczesnej terminologii kartwelskiej. Końcowe posiedzenie konferencji poświęcono zagadnieniom terminologii litewskiej, a wszystkie referaty wygłosiły pracownice naukowe LKI. Asta Mitkevičienė omówiła terminy z alternatywnymi spójnikami, Aušra Rimkutė-Ganusauskienė – współczesne nazwy obuwia, Dalia Sviderskienė – użycie terminu žemėvardis, a Lina Rutkienė – tworzenie i rozwój hybrydowych złożeń w terminologii budowlanej. Na zakończenie warto ucieszyć się, że dla uczestników konferencji zorganizowano wycieczkę do Ogniska Lituanistyki, a także stworzono możliwość rozmowy w nieformalnej atmosferze i zwiedzenia Wilna. Tego rodzaju działalność zawsze wnosi wartość dodaną do wydarzeń naukowych: rozpowszechnia informacje o kraju, sprzyja zacieśnianiu kontaktów, z których często rozwija się współpraca, oraz rozwija wzajemne relacje. Dziękuję organizatorom (Centrum Terminologii LKI), sponsorom (Litewskiej Radzie Nauki) i partnerom (Go Vilnius) za tegoroczne święto terminologii. Otrzymano 2019-11-25 Regina Kvašytė Uniwersytet Szawelski ul. P. Višinskio 38, LT-76352 Szawle Łotewski Instytut Języka Uniwersytetu Łotewskiego Akadēmijas laukums 1, Ryga LV-1050, Łotwa E. mail regina.kv[email protected]