Dėl lietuviško „Marselietės“ pavadinimo

marseje, marsejez), znaczenie ir rzeczownika od przymiotnika de la (Larousse langue frangaise, p. 1114). Przymiotnik -e su marseillais, przyrostek -ais, jest -e wyprowadzony iš od nazwy miasta Marsylia ir (Marseille) oznacza „z Marsylii, związany su z Marsylią”. Po litewsku wyraża się to słowami marseliškas, zgodnie z -a ar obecnymi tendencjami raczej marselietiškas, -a, choć między nimi istnieje pewna różnica jų znaczeniowa. Su Taki sam przyrostek mają wyprowadzone nazwy ir osób według miejsca jų pochodzenia oraz zamieszkania marseillais m „marselietis” ir marseillaise f „marselietė”. Dokładne etymologiczne La Określenie znaczenia Marseillaise brzmi „pieśń iš Marsylianki” (Holub, Lyer, 1967, p. 304) albo „pieśń marsylska“. Pierwsi tłumacze tej pieśni oraz jej naśladowcy utworzyli nazwę w į języku litewskim według francuskiego rzeczownikowego wzoru — „Marsylianka- “, chociaż możliwa była nazwa ir przymiotnikowa „Marsylska“ ar „Marsylijska“, 1905 m. wydanym W zbiorze „Pieśni rewolucji” być — może jest to pierwsza publikacja przekładu francuskiej „Marsylianki”, ponieważ uważa się, że została przetłumaczona ji 1905 m. (Kubilius, 1958, p. 210; Zob. także: : Litewska encyklopedia radziecka, 1981, t. 7, p. 267) — tytuł ten zapisano jako Marsėlietė (Pieśni rewolucji, 1905, p. 4). Możliwe, że na tłumaczy (i naśladowców) wpłynęła polska nazwa ir „Marsylianki” — „Marsylijanka” (Encyklopedyja powszechna, 1864, t. 18, p. 47) ar „Marsyljanka” (Wielka ilustrowana encyklopedja powszechna, t. 10, p. 58)?, opracowaiš ny przez polskiego imienia Marsylii Marsylia (według współczesnej pisowni). Be na co wpływ mogły mieć popularne ir wówczas rewolucyjne polskie pieśni „Warszawianka“ (Wielka encyklopedia powszechna, 1969, t. 12, p. 127) analogia». Tłumaczenie tej ostatniej pieśni w wymienionym zbiorku pieśni rewolucyjnych po zamieszczoir no zaraz po pieśni nazwanej marsylską „Warszawianka” (Pieśni rewolucji, 1905, p. 11; w spisie treści książeczki napisano „Warszawianka”). O tym, że na początku stulecia w rewolucyjnej poezji litewskiej popularne su były nazwy utworzone za pomocą przyrostka -ietė, świadczy ir į J. zamieszczony w zbiorze Baltruszajtisa [Mémelés] 1904 m. wiersz „Wilnianka” (Mémelė, 1904, p. 5), zaczynający się od słów „Pakelkim drąsiai mus papartį...“ Nawiasem mówiąc, w tym wierszu nietrudno dostrzec niektóre motywy „Warszawianki” pierwsze — słowa „Kelkim augštyn mys’ vėliavą drąsiai...“ (Pieśni rewolucji, 1905, p. 11), po polsku „S'miato podniešmy sztandar nasz w gore... Nieco później, w wydanych w trzeciej dekadzie słowniczkach wyrazów międzynarodowychse pisownia „Marsylianki”, ir a nawet jej lituanizacja, również bywała różna. 1923 m. W wydanym w Szawlach „Słowniczku obcych słów ir międzynarodowych” zapisano Marseljietė; przy okazji, znaczenia tego słowa opisano tu następująco: „francuska pieśń rewolucyjna iš 1792 r.ż.; mieszkanka miasta Marsylia” (M. ir S., 1923, p. 59). Z dzisiejszego punktu widzenia taki zapis jest nieuzasadniony — podstawa — słowotwórcza w języku litewskim przecież nazywa się Marselis, więc j powsta- * Obecnie po polsku pisze się „Marsylianka” (Wielka encyklopedia powszechna, 1966, t. 7, p. 74; Stownik wyrazėw obcych, 1971, p. 456; Słownik — polsko-litewski, 1964, p. 212; Słownik — polsko-litewski, 1979, p. 256). k 3 Swoją drogą polska nazwa „Warszawianka“ również powstała pod wpływem języka ne be francuskiego. Otóż pieśń be rewolucyjna, skomponowana pod koniec a. XIX wieku, jest o pół wieku wcześniejsza od to patriotycznej polskiej pieśni o tej samej nazwie, której oryginał został napisany po francusku — „La Varsovienne“ (Wielka ilustrowana encyklopedja powszechna, t. 18, p. 47; Wielka encyklopedia powszechna, t. 12, p. 127). 205