Žodžių sąsajos žymėjimas „Dabartinės lietuvių kalbos žodyne“ (santrumpos „žr.“ vartojimas)

LITEWSKIEJ JĘZYKOZNAWSTWA ZAGADNIENIA XXXIX (1998) Daiva MURMULAITYTĖ Instytut Języka Litewskiego, Wilno OZNACZANIE ZWIĄZKÓW WYRAZOWYCH „WSPÓŁCZESNE LITEWSKI JĘZYKI ZODYNE“ (skrót zob. stosowanie) 1. „Słownika współczesnego języka litewskiego” (dalej — DLKŽ) We Wstępie (s. XII) stwierdza się: „Skrótem żr. (= zobacz) odsyła się używane w węższym zakresie, gwarowe, przestarzałe, zapożyczone oraz inne ar podobne warianty į słowotwórcze do szerzej używanych w języku ogólnym wyrazów“. W słowniku znajduje się około 2700 artykułów z tym skrótem, w niektórych artykułach dotyczących wyrazów wieloznacznych jest on używany po kilka razy, zatem ogółem występuje około 2840 przypadków użycia skrótu żr. A zatem tym sposobem odsyłaczowym objaśniana jest znaczna część leksyki DLKZ, która, sądząc z cytatu, jest dość różnorodna; można w przybliżeniu wyodrębnić kilka jej bardziej charakterystycznych grup. 1.1. Gwarowe — około 300 artykułów. Większość z nich podano z kwalifikatorem żm. —105, np., befigti żm. zob. baigti; z innymi kwalifikatorami: farm. —91, np., duburkis dial. Zr. duburys, wsch.—71, np., čižyla wsch. zob. zylė 1, zach. —10, np. bamblys 8. wiecz. zob.tranas- ,dz.-3, np., kiaukė dz. Zob. ku os a, wys. —1: spaugas wys. zob.spuogas. Kilka słów ma dwie kwalifikacje gwarowe, np. lustas ryt, dz. zob.luitas. Zdarza się również wariant odwrotny — dialektyzm jest tym słowem, do którego się odsyła, np. būolis, -ė rzecz. Por. bau zis 1 baiizis, -ė rzecz. por. 1. „rogate zwierzę”; 2. „łysy”; dieninga przym. m. 1. zob. dieni dieni bdv. m. żm. „mająca mieć, prowadząca (o zwierzętach)“. Zdarza się również, że dialektyzm objaśniany jest innym dialektyzmem, np. żmudzkie przymiotniki škūlas, -a i šmūlas, -a odsyłają do wschodniolitewskiego baūžas, -a, rzeczowniki Skulis, -ė i šmūlis, -ė — do wspomnianego baiiZis, -ė. 1.2. Archaizmy i inne przestarzałe słowa — około 50 haseł, np.: ašmas, -a kint. skrót. przest. Zob. aStuntas,ceratapsn. zob. klijuotė 2, driezagyviai lm. daw. zob. driežai, įtekmė daw. zob. įtaka i in. 1.3. Zapożyczenia (wyrazy międzynarodowe) i hybrydy — około 180 artykułów, np.: diametras zob. skersmuo, gazifikūcija zob. dujofikacija 1, 2, gazifikūoti zob. dujofikuoti 1, 2, titulinis,-ė zob. antraštinis. Zdarza się też odwrotnie — wyraz rodzimy odsyła do międzynarodowego: greitraštis zob. stenografija; albo zapożyczenie objaśnia się, wskazując inne zapożyczenie — filodendras zob. monstera. 240 1.4. Warianty słowotwó- — rcze: wyrazy tej grupy bodaj najczęściej su podawane są ze skrótem zob., np., -a ankstybas, zob. wczesny, dzielić zob. dzielić, czubek głowy zob. czubek głowy, Kkailin(iukai lm. zob. futerka, przestępca, -ė rzecz. žr nusikaltélis i in. 2. Według Słownika Przedmowy (s. V), skrót zob. pełni funkcję normatywną, „za błąd ja językowy nie uważa się wariantu słowa, wariant ar słowa kieruje się ku słowu bardziej į zwyczajowemu, częstszemu“. Dlatego nie jest dobrze, że ši kwalifikator jest tak „wieloznaczny“, że stosuje się go ji w tak różnych z punktu widzenia normy przypadkach. Oto su ja podawane są: niepoprawnie utworzony, ale bardzo zwyczajny złożony wyraz bendrakeleivis, archaizm ašva, a także międzynarodowe czasowniki z przyrostkiem su -izuoti (konkretyzować, popularyzować, systematyzować), obce słowo ir mūsas itp. podobne przypadki, które „Wskazówkach dotyczących praktyki językowej” (dalej — KPP) nie są uznawane za błędy językowe, lecz zaleca się ich nie jų używać, ponieważ istnieją lepsze warianty; ir warianty — słowotwórcze, które pod żadnym względem nie naruszają normy językowej (kirmėliūotas, zob. kirmėlėtas, -a laistyklė zob. laistuvas) są po prostu ar synonimami (kopūstainis zob. balandėlis 3). Całkiem niedobrze, że kilka słów, których KPP zaleca nie używać, oznacza n. svet. (niezalecane zapożyczenia), n. vert. (niezalecane kalki), a które surowo poprawia, DLKŽ nie uważa za błędy językowe — nie są oznaczone ntk., lecz po prostu skrótem žr. odsyła do innego słowa. Są to liberališkas, -a, liūkras, merlūza, tūbas, viršpelnis i zubražolė (por. KPP — zubras n. svet. ). Ogólnie rzecz biorąc, po sprawdzeniu, co w KPP napisano o słowach, które DLKŽ podaje ze skrótem žr., widać, że kilka słów (abažūras, buljonas, propagandistas, cerata, štūbelis, štabeliūoti) ma nieco lepsze warianty, jednak mogą być używane równolegle z nimi; około 50 słów nie uważa się za błędy językowe, lecz lepiej używać ich wariantów (np. savarankus, -i, topolis, traktoristas, -ė itd.); 6 wymienionych słów poprawia się rygorystycznie. W KPP takie różne z punktu widzenia normy słowa podaje się również w różny sposób, por.: abažūras || lėmpos gaiibtas, topolis —geriau tiiopa, viršpelnis n. vert. —anitpelnis. We wszystkich trzech przypadkach w DLKZ sposób podania przy użyciu skrótu žr. nie różni się. 3. Skrótu žr. używa się do odsyłania całego hasła lub poszczególnych jego znaczeń do innych słów albo poszczególnych ich znaczeń. Wydaje się, że W DLKŽ częściej odsyła się do całego wyrazu, jego artykuł jest zazwyczaj krótki i niewystarczająco informatywny, np.: ain||is, -ė rzecz. (2) zob. palikuonis, giedr| us, -i (4) zob. giedras, vakar|auti, -duja, -ūvo zob. vakaruoti itd. Jeśli wyraz odsyłający w przybliżeniu podpowiada® znaczenie objaśnianego hasła, prawdopodobnie wielu użytkowników nie korzysta ze Słownika i nie szuka artykułu hasła odsyłającego. Przy tak pobieżnym przejrzeniu artykułów analizowanych wyrazów i bez nadmiernego zagłębiania się w ich semantykę może się wydawać, że zdecydowana większość wyrazów podawanych ze skrótem zob. jest 241 jedoznaczna. su Iš W rzeczywistości jest inaczej. Czasami po hasła odsyłającego „dodana cyfra wskazuje, w jakim znaczeniu należy rozumieć wyraz, np.: padis zob. (2) padėlys 4 (a więc padis ma tylko czwarte znaczenie padėlis). Jeśli wskazane słowo jest wieloznaczne, lecz nie ma oznaczenia któregoś z pozostałych znaczeń, należy je ar rozumieć we wszystkich znaczeniach, jį np.: bumbėti, burnba, -jo Zr. bamb et i (a więc bumbėti ma wszystkie znaczenia słowa bambėti)” (Wstęp, p. XII). To ostatnie przedstawienie wyraźnie nie ukazuje wieloznaczności hasła, ponieważ od razu nie wiadomo, ile znaczeń ma słowo odsyłaczowe. iš Rzeczyw28 iście, w przypadkach (stanowi to tylko około skrótu 196 wszystkich su artykułów zob.) w odsyłaczu zaznaczane są kilka znaczeń wyrazu hasłowego, np.: daūbti zob. duobti 1,2 kais¢iai 2.zob.gorączka 1,2, skridulysZr.skridinys 1 — 3 ir itd. ". Z drugiej strony, gdzie indziej analogiczne zjawisko przedstawiono inaczej, por.: ūžkaištis 1.zob.kaištis 1; 2.zob.kaištis 3;3.zob.kaištis 4. Dlaczego więc we ir wspomnianych przypadkach nie można by było pisać daūbti 1. žr.duobti 1; 2.žr.duobti 2 itd.? W ten sposób od razu byłoby widać, że wyraz jest wieloznaczny. Jest to ważne z uwagi na komputerową wersję LKŽ. W jego programie przewidziano możliwość sortowania wyrazów według tego, czy są jednoznaczne, czy wieloznaczne. Komputer nie może jednak tego zrobić, jeśli znaczenia wyrazu nie są ponumerowane. W ten sposób za jednoznaczne uznawane są zarówno czasownik brukūoti žr. burkuoti (drugi, hasłowy odsyłaczowy czasownik w LKŽ ma trzy znaczenia), jak i rzeczownik šalidė žr. šalinė 1, 2 (choć ten zapis na pierwszy rzut oka wydawałby się bardziej akceptowalny, ponieważ użytkownik widzi, że odsyła się nie do jednego znaczenia). Z tego powodu dane statystyczne przedstawiane przez komputer nie są dokładne. Jeszcze ważniejsze jest to, że dość często wyrazowi hasłowemu, odsyłanemu skrótem žr. do wyrazu wieloznacznego, przypisywane są znaczenia, których LKŽ? nie podaje. Najczęściej są to znaczenia przenośne. Na przykład w DLKŽ zapisano — bamblys vak. zob. tranas, tranas 1. „samiec pszczoły”; 2. „ten, kto nic nie robi, żyje z pracy innych, wyzyskiwacz”. Tymczasem LKŽ I 634 podaje 15 znaczeń rzeczownika bamblys, wśród których nie ma sememu „wyzyskiwacza”. Inny przykład — aitr as as 1. „napis”; 2. žr. adresas; šio nuorodinio daiktavardžio DLKŽ pateikiamos dvi reikšmės —adresas 1. „kieno nors buvimo vieta, jos nurodymas“; 2. „sveikinamasis raštas asmeniui ar įstaigai“. ! Vienu atveju nukreipiama net ne į atskiras to paties žodžio reikšmes, o į tris homonimus — kaipo žr. 1, 2, 3 kaip. Išeitų, kad taip viename straipsnyje aiškinami trys homonimai kaipo, tačiau jie nežymimi homonimams būdingu būdu, arba žodis kaipé turi tris reikšmes, atitinkančias tris homonimus kaip. Bet kuriuo atveju akivaizdu, kad toks pateikimas taisytinas. * Kai kuriais atvejais gal ir galima manyti, kad tam tikras LKŽ tomas išėjo senokai, per tą laiką žodis galbūt įgijo naują reikšmę. Jednak takich rozbieżności jest zbyt wiele, by wszystko można było wyjaśnić rozwojem semantyki; znacznie prościej podejrzewać, że jest to przeoczenie autorów DLKŽ. 242 LKŽ I 171 — 172 w artykule hasłowym wyrazu afitrašas nie ma tego ostatniego znaczenia. Po sprawdzeniu w 76 LKŽ słów a — g zaczynających się na litery, w których artykułach w DLKŽ stosowany jest skrót žr., można przypuszczać, że takich rozbieżności może być około 30%. Zdarzyło się jeszcze kilka bardziej złożonych — przypadków homonimy LKŽ w DLKŽ staje się wyrazem wieloznacznym, ir tą obecność kilku znaczeń jeszcze „ukrywa” skrót por. Np. DLKŽ podaje: griaudūs, por.grudus -i graudūs, ir -i 1. „wzruszający, smutny, żałosny, nędzny”; 2. „kruchy, chrupki, trzaskający”. Tymczasem LKŽ III są trzy 575 homonimy: griaudūs, „smutny, 1 żałosny, -i nędzny”; griaudūs, „okrutny, 2 szorstki” -i griaudūs, „kruchy”. ir 3 4. Czasami -i wyraz odsyłaczowy bywa oznaczony pod względem stylistycznym, np.: agužkininkas, -ėdkt.2.žr.- Žagurkinis, 2 agutkinis, -ė dkr. pot. „miłośnik ogórków”; greitligė zob. greitoji, greitėji dkr. pot. „biegunka- ””; dvakinti wsch. zob. dvoklinti, dvoklinti pot. „iść bez celu, jakby oszołomiony, gapić się”; bliūti zob. bliauti, bliauti 1. „krzyczeć, ryczeć”; 2. pogard. „głośno płakać”; 3. pogard. „brzydko śpiewać”; 4. pot. „poszerzać (otwór)”. Jeśli z takiego przedstawienia należałoby rozumieć, że kwalifikatory stylistyczne pot., pogard. i in. są właściwe nie tylko dla hasła odsyłaczowego, lecz także dla głównego hasła objaśniającego, wówczas trzeba stwierdzić, że niektóre wyrazy DLKŽ nie mają kwalifikatorów stylistycznych. Z tego punktu widzenia nie można również oczekiwać dokładnych danych statystycznych, na których mogłaby się oprzeć szczegółowa dalsza analiza, ponieważ komputer wyszukuje wyłącznie według cech formalnych. Dlatego w razie potrzeby wybrania i policzenia wszystkich słów z kwalifikatorem šnek. na sporządzonej przez niego liście nie znajdziemy ani agurkininkas, -ė, ani greitlige, ani dvakinti. 5. Stosowanie skrótu žr., podobnie jak odsyłaczowe objaśnianie słów w ogóle, jest wygodne ze względu na oszczędność miejsca w Słowniku. Jednak kij ma dwa końce —różnorodne odsyłacze zmuszają do częstszego wertowania książki; często, chcąc poznać znaczenie jednego słowa, trzeba odnaleźć hasła kilku innych słów, w których również mogą znajdować się odsyłacze do kolejnych słów. Nie jest to wygodne dla użytkownika Słownika. Ponadto, gdy od słowa do jego znaczenia prowadzi tak długa droga, nic dziwnego, że pojawiają się na niej również różnego rodzaju przeoczenia, błędy korektorskie itp. Czasami zaczyna się wydawać, że po zatoczeniu koła znów powraca się do wyjściowego słowa, jednak jego dokładne znaczenie nadal nie zostało wyjaśnione, przeciwnie — rzeczy wcześniej jasne zaczęły się gmatwać i budzić wątpliwości. Można wyróżnić kilka „niewygodnych” dla użytkownika przypadków stosowania skrótu žr. * W języku potocznym rzeczownik greitoji prawdopodobnie częściej używany jest na określenie karetki pogotowia ratunkowego, znaczenie to nie zostało odnotowane w DLKZ. 243 5.1. Przy objaśnianiu jednego wyrazu skrót žr. jest używany kilkakrotnie, np.: 1 gajus žr. alijošius, alijėšius Zr. alavijas, alavijas bot. „domowa lecznicza roślina z rodziny liliowatych o mięsistych liściach (Aloė)“; rūdymė zob. rūdynė, rūdynėzob.rūdyn2, as rūdynas 2. „mokra ziemia z su domieszką torfu; podmokła łąka, moczar“; drunėti zob. drunyti,drunyti 1. zob.trūnyti 1, trūnyti 1. „sucho gnić, próchnieć, ir butwieć“ itd. 5.2. Hasło odsyłaczoį we, do którego kieruje skrót zob., jest z kolei również objaśniane w sposób odsyłaczowy, z wykorzystaniem innych skrótów, np. — mzb., ust., prp., prż. i in., np.: duodinėti zob. d avin é ti, davinéti cz. mżb.duoti 1: Davinėti komuś pieniędzy, rad, dūoti 1. „sprawiać, żeby otrzymał, dostarczać, przeznaczać“; CypautiZob.cypauti,cypautijst. cy p ti: Myszy piszczą. Ko piszczysz jak pies? Śnieg skrzypi pod saniami, cypti „wydawać cienki, przenikliwy głos“; 2 bielić, zob. baltinti,baltinti 3. zob.balinti 1, wybielić prż. 1. balti: Wybielać płótna, balti „stawać się białym, bieleć“. Z podanych przykładów wynika, że czasami ilustracje nieco pomagają użytkownikowi w orientacji. Jednak żadne przykłady użycia, choćby było ich nie wiadomo ile, nie mogą zastąpić definicji, której trzeba jeszcze długo szukać. 5.3. Gdy hasło odsyłające jest liczebnikiem porządkowym, czasownikiem zwrotnym lub przymiotnikiem z przyrostkiem -inis, kieruje się je znakiem strzałki (—) do wyrazu podstawowego, np.: dvylikis, -ė kint. sktv. ryt. Zr. dvyliktas, dvyliktas, -a kint. sktv. —dvylika: Dvylikta valanda. Z podróży wróci dwunastego listopada, dvylika ile. skrót. „liczba i jakość 12”; rozplątywać się Zob. rozplątywać się, rozwłóczyć się 1. — rozplątywać (...), rozwłóczyć zazw. driekti 2: Wiatr rozwłóczy słomę po podwórzu. Rozplątywać nici. || zwr. : Pajęczyny snuły się bez wiatru, driėkti 2. „rozprzestrzeniać, targać”; prewentywny, -a zob. prewencyjny, prewencyjny, -a —prewencja: Praca prewencyjna, prewencja „usuwanie poprzez zapobieganie” (por. prewentywny, -i „prewencyjny” —w tym przypadku słowo jest po prostu definiowane tym samym przymiotnikiem, do którego jedynie odsyła się wcześniej wspomniany przymiotnik prewentywny). 5.4. Hasło odsyłające definiuje się jednym słowem. Taka definicja dla użytkownika (zwłaszcza słabiej mówiącego po litewsku) w istocie jest niczym innym jak kolejnym odsyłaczem, równoważnym skrótowi zob., ponieważ musi on dalej wertować Słownik, jeśli to jedyne słowo jest dla niego niejasne. Np.: gribštūkas, -ė dkr. Zob. grabštukas, grabštūkas, -ė dkr. „złodziejaszek”, złodziejaszek, -ka dkt. „złodziej drobnych przedmiotów”; gurulys zob. gurinys, gurinys „okruch- ”: Duonos gurinys. Sūrio gurinėlis. || przen. Žemės gurinys (sklypelis) (...), okruch 1. „odłamany lub odkruszony kawałeczek”; 2. „mały kawałek- “. Nawiasem mówiąc, może się również zdarzyć, że takie słowo, samo stanowiące definicję innego słowa, nie ma w DLKŽ własnego artykułu i nie jest objaśnione. 5.5. Można byłoby zwrócić uwagę również na definicje złożeń, które nierzadko mają charakter tautologiczny; ich także należy szukać w kilku artykułach innych słów, np.: dumblazemis zob. du mblė 1, dumblė 1. „ziemia mulista“; žiedkopūstis zob. kalafioras, kalafioras bot. „kapusta kwiatowa“ (Brassica oleracea var. 244 botrytis); afigtarpis zob. tarpangis, tafpangis „międzyprzestrzeń“, tarpūangis bud. „przestrzeń między otworami- “; galvévirSis zob. viršugalvis, viršūgalvis „góra głowy” i in. Aby wyjaśnić, co oznacza ką dane słowo, czasami trzeba zmierzyć się z kilkoma wymienionymi su „niedogodnościir ami”: otworzyć 4 ar artykuły dotyczące jeszcze większej liczby słów, np. gribštauti zob. grabštauti, grabštauti „kraść”, vaginėti częst. mżb. vogti „kraść”, „potajemnie i bezprawnie brać, przywłaszczać cudzą rzecz”. Najważniejsze wnioski 1. Artykuły DLKŽ, w których używany jest skrót zob., zawierają mało informacji, a nierzadko także wprowadzają w błąd (z punktu widzenia normy językowej, wieloznaczności słów itp.). W nowym „Słowniku ogólnego języka litewskiego” (dalej — BLKŽ), który należy redagować systemowo, trzeba byłoby jasno określić, jakie grupy wyrazów należy objaśniać w ten sposób. 1.1. Takich grup nie powinno być wiele, powiedzmy — rzadziej używane warianty słowotwórcze, być może także wyrazy przestarzałe (koniecznie z oznaczeniem psn.) 1.2. Dialektyzmy, jeśli już trafiły do BLKŽ, jak się wydaje, nie są po prostu odpowiednikami ani wariantami wyrazów ogólnego języka litewskiego, lecz nazywają jakieś specyficzne zjawisko lub przedmiot właściwe wyłącznie przedstawicielom danego dialektu, dlatego ich definicje powinny być bardziej szczegółowe. Jeśli dialektyzmy są często używane w literaturze pięknej, charakterystyczne dla języka bardziej znanych pisarzy, powinny być przedstawiane wraz z odpowiednimi ilustracjami. Jakkolwiek by było, sama odsyłaczowa adnotacja žr. wyraźnie nie wystarcza. 1.3. Jeśli wyraz obcy (międzynarodowy) nazywa pojęcie, które nie ma dobrej litewskiej nazwy, to oczywiście powinno ono być szczegółowo zdefiniowane i zilustrowane. Niepożądane wyrazy obce (biznesmenas, daidžestas, ofisas i podobne wyrazy z wykazu największych błędów językowych) należy oznaczać skrótem ntk., jeśli w ogóle powinny być podawane w BLKZ. 2. Jest całkowicie jasne, że pod skrótem žr. nie powinny „ukrywać się” wyrazy, których zaleca się nie używać, ponieważ istnieją lepsze warianty, ani takie, które wraz ze swoimi lepszymi wariantami mogą być używane równolegle. Albo takie przypadki powinny być wyodrębnione za pomocą dodatkowych kwalifikatorów lub znaków. 3. Należy stale mieć na uwadze, że odsyłanie z jednego artykułu hasłowego do innego nie jest wygodne dla użytkownika, dlatego skróty zob. i inne odsyłaczowe sposoby objaśniania znaczeń wyrazów w BLKŽ powinny zostać znacznie ograniczone. Całkowite zrezygnowanie z tego sposobu byłoby niewłaściwe, ponieważ na przykład znak strzałki (—) jest przydatny przy odsyłaniu derywatów transpozycyjnych, niemających znaczeń specjalnych, do wyrazów podstawowych itd. W tym samym celu należy unikać definiowania pojęć jednym wyrazem, ponieważ w istocie nie jest to nic innego, jak ten sam skrót zob. — jeśli użytkownik nie zna tego jedynego wyrazu definicyjnego albo zna go niedokładnie, musi otworzyć artykuł, aby to sprawdzić. 245 ne jo ir 4. Skrót zob. często „ukrywa” wyraz wieloznaczny, w rzadkich o przypadkach nawet homonimy, ponieważ — o wieloznaczności i homonimiczności interesującego nas wyrazu można dowiedzieć się tylko z artykułu hasła odsyłaczowego. ar Czasami w ten sposób przypisuje się wyrazowi znaczenia, których nie wskazuje LKŽ. Be ponieważ przy odsyłaniu do wyrazu wieloznacznego poszczególne sememy wyrazu nie są numerowane, komputer nie może podać dokładnych danych statystycznych, nie można znać dokładnego stosunku wyrazów jednoznacznych do wieloznacznych w Słowniku. 5. Niekiedy wyraz odsyłający ma kwalifikatory stylistyczne (pot., pogard. itp.), terminologiczne (bot., zool., techn. itd.) oraz inne. Nie zawsze jest jasne, czy odnoszą się one również do wyrazu głównego, do którego odsyła skrót żr. Jeśli tak, jeśli oba wyrazy są jednakowe pod względem stylistycznym, terminologicznym lub pod względem przeniesienia znaczeń, oznacza to, że oba powinny być odpowiednio oznaczone. Tymczasem obecnie oznaczony jest tylko jeden z nich, co oznacza, że Słownik nie pokazuje, ile w rzeczywistości jest wyrazów języka potocznego, znaczeń przenośnych itd. W artykule omówiono bynajmniej nie wszystkie kwestie zauważone podczas nieco dokładniejszego zbadania użycia skrótu żr. w DLKZ. Niniejszym krótkim przeglądem zamierzano jedynie zwrócić uwagę na niektóre niespójności i przypadki wymagające poprawy. Otrzymano 1998 02 23 SKRÓTY BLKZ -Słownik ogólnego języka litewskiego. DLKŽ -Słownik współczesnego języka litewskiego, Wilno: Wydawnictwo Nauki i Encyklopedii, KPP = Porady dotyczące praktyki językowej, Wilno: Mokslas, 1993. 1985. LKZ = Słownik języka litewskiego 1, Wilno: Mintis, 1968; 3, Wilno: Państwowe Wydawnictwo Literatury Politycznej i Naukowej, 1956. WSKAZANIE ZWIĄZKU WYRAZÓW W SŁOWNIKU WSPÓŁCZESNEGO JĘZYKA LITEWSKIEGO (Stosowanie skrótu žr. (zob.)) Streszczenie W Słowniku współczesnego języka litewskiego znajduje się około 2700 haseł, w których występuje skrót žr. Zastosowano (zob.), a to odsyłaczowe odniesienie zostało użyte łącznie 2840 razy. Hasła główne takich wpisów nie są definiowane, lecz odsyła się w nich do szerzej używanych słów. Taki sposób przedstawiania znaczeń nie jest wygodny dla użytkownika, ponieważ musi on szukać informacji w kilku miejscach słownika. Z drugiej strony, gdy słowo jest przedstawione w ten sposób, jego polisemiczność, właściwości stylistyczne i inne osobliwości w wielu przypadkach nie zostają ujawnione. Chociaż odsyłacz žr. „pełni funkcję normatywną” (jak stwierdzono w Przedmowie do słownika); za pomocą tego skrótu w ten sam sposób przedstawia się warianty równoległe, słowa mające lepsze warianty w języku standardowym oraz niektóre słowa, których nie zaleca się używać. W przyszłym słowniku standardowego 246 języka litewskiego przydatne byłoby rzadsze stosowanie wspomnianego odsyłacza w definicjach znaczeń haseł głównych. 247