scieee Open visual document viewer

Ramunė Vaskelaitė. Makroekonomikos terminija: sinonimijos priežastys

Vidas Valskys

Full text

Recenzijos / Re iews 313 VIDAS VALSKYS Ka iuomenės Lie u os Mokymo i dok inų aldyba ORCID Vals ybinė lie u ių kalbos komisija id: o cid.o g./0009-0000-9983-0634 Mokslinių y imų k yp ys: e minologija, sin aksė, kalbos poli ika. DOI: doi.o g/10.35321/all89-15 Ramunė Vaskelai ė Mac oeconómicos TERMINIA: SINONIMIJOS PREZACASTYS Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u o, 2022, 136 p. DOI.o g/10.35321/e-pub.46.mak oeconomikos- e minija El Consejo de Minis os de las Comunidades Eu opeas ha adop ado una decisión po la que se es ablecen las no mas mac oeconómicas de la Unión Eu opea. ISBN 978-609-411-332-1 Es a Di ec i a no se aplica a las emp esas que se encuen an en una si uación de c isis o que se encuen an en una si uación de c isis. 2022 m. Li u ian Language ins i u e esleis a elec ónica Ramunės Vaskelai ės ciencia es udio Mac oeconomikos e minija: sinonimijos p iežas ys o o uno de allus e minų sinonimijos y imas, al que pod ía conside a se an e io es au o es de es a es udio de o as á eas (p z., as ologijos (Vaskelai ė 2021)) de simila ca ác e y emá ica in es igaciones ąsa y sykiu nue o zabalgsniu a mac oeconomikos e miniją y su a oseną ado ėmi šokošiuose ado ėliųjų aukš ų mokyklose. Nemenkos olum ies (136 p.) es udio de ciencia is ies ak ualus publikinys, pues pe mi e no solo pag ilden i causa de la sinonimía de e minos habamosios s i as, sino y oca algunos o os aspec os de consumo de e minología mac oeconomica, panag inė i algunas comunes p oblemas de e minos de c eación, consumo, ecip ocio concu acion, implan agimo. Como esc ibe la publicación Į ade, [š]ia es udio de ciencia, en la que se concén ase en é minos mac oeconomicos, espe a con ibui a compa a negausių é minos de economía in es igaciones y sus sp agą naikin i (10 p.). Dado que un ypu mul i ud de aspec os de aba ca imposible, au o és elegida cuidadosamen e expe imen inė i sinonimía de é minos mac oeconomicos, la cual es y us y apibend inus se puede bas an e con iablemen e esol e no sólo apie basis o amien o o nenusis o ėjimą de la e minología del ámbi o es udiamosa (12 p.), sino y escoge o os e minijos sa i umus. VIDAS VALSKYS 314 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIX Mokslo s udiją cons i uye P a a mė, Į adas, cinco dės omieji sky iai, Iš ados, uen es y li e a u a lis asas, San auka en inglés. Į ade se esumense la mac oeconomicas (múslo y enseñdomoyo obje oko) genezė, adimosi p iežas ys, mac o economía obje o, es a aldea lie u iškosios e minijos aida, plan eama y azonizada sinonimías como uno de los e minijos ins umen os de es udio. Ap a iama y sinonimiei muy g e ima concep o de a ian izmo, indicanomi es as concep o de simili udes y di e umai, examinanamos desiguodo sus in e p e a imo y pli imo Lie u os i ki ų šalių e minologijos da buose mo y ai i p iežas ys. Au o ė, p ipažindama šių są okų glaudų yšį i ibos a p jų nebu imo galimy- pabé, sin emba go enkasi menė ąją bo a b ėž i y de la pe spec i a, que sinonimiškumas y a ian iškumas no apa ūs suje os, consis en emen e man iene. Análisis seleccionada diez du an e ein ecien me io (nuo 1997 m. has a 2017 m.) edi as de di e sas escuelas supe io es de mac oeconomikas manualillas (a de economía manualillas pa es). Tokia, seemis, su icien e oma obje o de es udio e ela y de alladamen e examina , p incipales polinkiam de consumo y manejo discu i , sinonimía mo i os es ablece . Sapslo es udio esc i a cla a, paga ia lengua, ase ciones y conclusiones o mulados dis ai amen e y p eciziosamen e, pasapikė sólo un o o pinklokas ase ción (p.ej., as mismas concep os dis in os angliškus pa adinimus menėjo como causa de sinonimía de lie u iškų e minų (87 p.)). Šioks al degu o šaukš as nesužiū ė i ko ek ū os ik ai: Š enčonienė ( u ė ų bū i Š enčionienė, 10 p.), ag eguo a paklausa y ag eguo a paklausa (el segundo caso debe ía se o e a, 41 p.), į a dijamas ( u ė ų bū i į a dijamas, 50 p.), al ena y ius (83 p.), ipologiname (85 p.) y k . Neapsižiū ėjimo pada iniu pod ía conside a se y de la palab a y iausybė ašymą mažąja aide (li e a ū os są aše indicando Gobie no de la República de Li uania m. 6 de no iemb e de 2000 d. sen encia). Pa a una in es igación cuybiškia ealizada es muy impo an e adecuada y p ecisa selección de ma e ial empí ica. Dado que los da os e an omados no de e minos dicciona ios, sino de mac oeconomías manualillas, e a muy impo an e que en in es igado aki a į en ek ų odos en los manuales p ede e minados pa a o i los é minos de la es e a mac oeconomía, que en e ellos no paqliū ų (y po eso pudie an esponde a la pa ikimía) los é minos comunes, en muchas á eas de ciencia, o de o as, no de in es igación mic oeconomías. Pa a selecciona los é minos adecuados au o é aplicó esencialmen e dos c i e ios: c i e io de ma cación g á ica (p.ej., cuando el concep o de la á ea de es udio en el ex o se dis ingue en pin a en neg i a) y c i e io de de inición (i.e. e minos de mac oeconomía laikisi i é minos de inidos en manualèles de mac oeconomía (20 p.)). Es os c i e ios, seemis, son una buena base pa a los da os eque idos ecopila , y noac uales a descee i, sin emba go sin emba go comple amen e no anula posibilidades en e análisisuosimos é minos en esian de aquellos, que no son mac oeconomicas é minos. Es o econoce y la misma au o a, al a i ma que [n]ub ėž i muy exaclią on e a en e mac oeconomía y o as economía saakų e minų es e abajo no se p e ende, po que es no e minog á ico de ca ác e Ramunė Vaskelai ė. Mak oekonomikos e minija: sinonimijos p iežas ys Re isiones Re iews 315 abajo, y y e minos en dicciona ios en e ce canos ciencia akás o pošakios e minos muy es ic os nob ėžiama (22 p.). / Sykiu se puede acep a que pag indines mapa ), po lo que po la ep esen a i idad de la k oekonomikos e minų in en o ių čia ap a simi e minai u ė ų pe eik i“ ( en ma e ia in es igamía no su gen g andes dudas. Segundo capí ulo del es udio asignado a los manuales de mac oeconomía pa imen ados é minos sinónimos quan i a i a (de pa e y quali a i a) análisis. De odo manualèlios зафиксированные 355 sinónimos eilu és, y sinónimos no ienen 522 é minos. Tal elación como pe mi i ía hace suposición de que la e minología mac oeconómica es bas an e asen ada, sin emba go, eniendo en cuen a que g an pa e de los é minos sin sinónimos no con enedo es se usan sólo en un o o manualèlia, y 52 de ellos ienen iguales o di e en es a ian es, puede hace se ambién la con a ia conclusión, cadé en los manuèlies mac oeconómicos una e minía pa icula men e no asen ada (26 p.). Sin emba go así ca egó icamen e no jus i icada, ya que e minías aidai desde el pun o de is a de la sinonimía alo a hab ía más g andes que 10 líde es del es udio im ie. Además e minos (ne)nusis o ėjimo se examinan y o as abajos de e minología li uanas y ex anje as mencionadas e minos sinonimía causas: ciencia lengua aida, e minos o denkyba y no minización, lengua de su eika, es iliaus o géne o í aka y k . Pa a de e mina , cual una u o a azón lemb a la sinonimía de los é minos usados en los manuales de mac oeconomía (29 p.), la au o a del es udio u iliza en los abajos de e minología una he amien a bas an e habi ual − la disolución de sinónimos en ipos según o igen (sa akilmías, ex animakilmías y kelakilmías) y composición (žo džiai y keliažodžiai e miniai), así como la disolución de nominaciones (llamados aspec os sinónimos) y da ybos (bend ašakniai y nebend ašakniai e miai) en di e sos pun os de is a. Tokia me odología cons i uye opo unidad de apciuopi y desc ibi amplio espec o de azones de sinonimía de é minos, po lo an o y pe segui obje i o de abajo exnag ina los p incipales azones de sinonimía de é minos u ilizadas en manuales mac oeconomicos. En e ce capí ulo, en el que de alladamen e se discu en sinónimos según kilmę, p incipalmen e a ención se p es a a ales e minos sinonimías adimosi acciones como es animas lenguas en in luencia y no mación del lenguaje. Al úl imo e bo nomb a au o ė no a as eces usa sinónima u in į e miną lenguaje ( e minijos) a egkyba (a eces ellos se conjugan con un in e up u, ej., lenguaje y e minijos a egkyba (64 p.) o lenguaje y e minijos a egkyba (113 p.), e dad, cuando alguna ez se usa sólo una palab a e minijos, ej., 36, 115 p.). ¿Es e a iado asuncionamien o de concep o es jus i icado? ¿No hab ía bas an é alguna siquie a de un é mino? Pues o que los é minos se no malizan aplicando esencialmen e los p incipios gene ales de o denamien o del lenguaje (especialmen e al es a o léxico aplicado al p incipio de pu eza, que en discusión de e minos sinonimía es el más ac ual) y c i e ios de codi icación, ¿quaka ía suquę o denamien o del lenguaje? Nag inėjan di e sasakilmę sinonimiją, a la cual asignadas 103 sinónimos eilu és cons i uyen casi e čdalį de odos los casos de sinonimía, dis inguidos ecuen es y a os g upos de sinonimía casos. Admi o, no es á comple amen e cla o, qué se conside a ecuen e y qué a a. VIDAS VALSKYS Ac a Linguis ica 316 Li huanica LXXXIX ¿Qué indicado cuan i a i o de e mina la asignación a un g upo o a o o? lo que se conside a en a os casos, puede juzga se de las alegaciones de que sinónimo se p esen a en apenas un o o manualéla (37 p.) o e minai, sinonimia u in ys en apenas un o dos manualéla ( en mismo), aunque 58 p. a al asignación igual y se con adice, ya que se a i ma que desp ende de un é mino pa3 manualélas sob e sus sinónimos se ía inexac o, po lo que se conside an polinkios los casos p esen ados como solos casos de uso (40 p.). En o o luga se a i ma que [į] casos de sinonimía a os y ecuen es di e saakilmė sinonimija se ha clasi icado según lo que los sinónimos del é mino en los manualėlios di undę (58 p.). Se puede c ee que los sinónimos ecuencia y a eza di e encia cuan o más cla o nub ėžus, lik ų menos espacio a cie as dudas an o po la dis ibucion de da os p ecisión, an o y po sus in e p e amien o. Al deduci casos de sinonimía, al examina los di e sos aspec os de su aiškos y p es ación en ex os, minimi y kabu ėse se usan palab as o combinaciones de palab as, ej., monigos įdėjimai (49 p.) o išs ūmimo e ec o (52 p.). Nag inėjan kabu ėse us oyamus skolinius (p z., šokas 55 p.) apoyamasi s e imžodžių y ėjų p esuposiciones, que al esc i u a puede mos a siekį palab a in eg a en ex o y (o) no á a iba a se del s e imžodis, sin emba go se puede pasiges i es udiías au o ės įž algų, como debė ų alida kabu ėse a ous lie u iškos kilmės žodžius. ¿El su encabu inamien o no indica el au o del manualèlio (y (o ) edi o del ex o) inexcu idad, dudas sob e la idoneidad del é mino, exac i ud, e c.? ¿Tales kabu ėse se esc iben an o palab as de Li u iška como ambién de o igen ex anje a o sus compuiniai pueden se conside ados habi uales casos de sinonimía de e minos, en o as palab as, ¿poden se asemejados a los e dade os, sin kabučių p esen ados a é minos? Analizando y e aluando la in luencia de o os idiomas como una de las acciones de sinonimía de e minos, ele an y g ildenan ales aspec os como la adimasis de sinónimos debido a la aducción de é minos (y pa icula men e excalbamen e es e aspec o in luye 73−74 p. se examinan los é minos de signi icado pe kel inas, que se aducen di ec amen e de inglés, así como los casos de sinonimía de e minos me a ó icos) o po sinonimía besi eiški en o o idioma. El p incipal o igen de endeudamien o de e minología mac oeconomica comple amen e jus i icadamen ei se conside a en inglés es o mues a debido angliškos šaknies de consumo de p és amos susda é di e sosacilmés casos de sinonimía. Apa e se discu en é minos bums, cli ingas, ba e is, lizingas, ac o ingas y k ., examinados sus ag adciones, lie u iškų a i ikmenų paieškos y o as peculia idades de consumo. Jun o con los é minos de o igen angliškos se discu e o e a imas, aunque él aiškinjas como p o enęs de acūzų kalbos a o ei (69 p.), así como impo as y expo as, que se econocen como lo inškos kilmės palab as, pa ekę pe anglų kalbą (70 p.). Ingleses aquí de e dad podía se lengua in e pininké, sin emba go llama es os palab as en é minos de o igen angliškos nea odo muy undada. Tal es a discu iada g upo (Ki i angliškos kilmės e minai) necesi ó nomb a p eciziškiau? Kyla neabeškumų mi ando a 7-oje Ramunė Vaskelai ė. Mak oekonomikos e minija: sinonimijos p iežas ys Re iews de Re isións 317 abla en los da os p esen ados y ellos in e p e ando. / Ta kime, en la segunda escilla, que nomb ada Lie u iškų e minų sinonimija, p opo cionan é minos de égimen de moneda ku so sis ema, cuyos odos dėmenis son in e nacionales, aigi nelie u iškos kilmės palab as, ad queda nolajušku, po qué ellos abo dan jun o con lie u iškais e minis. En el cua o capí ulo p esen ada la nominación a iación de casos de sinonimía de é minos condicionados pe mi e paaxplica , po qué en e sí compi en dos o a ios é minos de o igen Li u iška o dos o a ios skoliniai (76 p.). Los manueles de Mac oeconomica зафиксировать номинации и aiškos s y a imai azonablemen e asociamos con e minų o ma imusi, nenusis o ėjimu, стремю į a dijan издвинуть различные признаки, ėmimusi ne ienodais источниками, классификационного разлимами и другими факторами синонимии терминов. En la a iedad de é minos se echa un is azo ampliamen e no solo del conc e o ex o, sino ambién in e ex iniu ni elenu es o pe mi e aba ca aún más aspec os y p esen a de alles de los más ap opiamismos pajechos, las cuales omen a la uncionalidad del é mino, concep ualizamien o desiguoda del concep o y o os mo i os, pic sl. Al inal del capí ulo se menciona de casos, cuando un concep o se de iende o o, y ambos au o es de ado ėlių in ádense como sinónimos (89 p.). Se p opo ciona un ejemplo de es e ipo el concep o isumía de ing esos se u iliza como sinónimo de gene al de p oduc o nacional. Más casos no se p esen an, mo i ando con lo que se adhie e a la e minología li uana di undida concepción de concep os sinonimía de e minos sinonimía, sin emba go aquí mismo se a i ma que en e minología ex anje a la sinonimía de concep os ambién es obje o in es igado, pues an o la in es igación del au o del es udio sob e el posible aspec o del campo de es udio mencionado ex ende el sen ido de p ecisión (a noniksliness), como o os ejemplos de sinonimía pasi aikę pod ían se aspec os eó icos y p ác icos, la pe spec i a de los au o es sepa ados en e minología li uana. En el quin o capí ulo se examinan comun ašakniai sinónimas y sus a oseną lemiančios palab as de da ybos izgales y sus causas. Al comienzo del capí ulo se discu en los ski umai del a a amien o de bend ašaknių sinonimų en abajos de e minología li uanas y ex anje as en e minología ex anje a al ipas de sinónimos no malmen e no se dis inguen (aquella misma concepción nomb inan es bend ašakniai é minos se conside an en casos de a ijamien o e minológico), y en e minología li uanas el concep o de bend ašaknių sinónimos cada ez más se a ianza (menciones A. Umb aso, A. Mi ke ičienė y a abajos de es a au o a), el es udio de los sinónimos bend ašnius y nesend ašnius, en e o as cosas, pe mi e analiza los y analiza los más sis emá icamen e. A con inuación gene ašaknių é minos de sinonimía mac oeconomicas manualėlios casos se discu en en de alle. Como se podía espe a , p incipalmen e ape cedió pa es sinónimos de las que o man p e acios -inis ediniu y kilmininku eiškiami dedemni dependiomieji del é mino compues o (p.ej., in e media io inancie o y in e media io inancie o). Tales casos de p e alencia […] no solo la disponibilidad lengua VIDAS VALSKYS 318 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIX posibilidad de hace e minos con apéndices -inis ediniais, pe o ambién ales e minos kilmininkinį dėmenį u inčiais e minais siejan is eikšmės panašumas a eikš- con mės di e encias ambiguskidad (95 p.). O os casos de sinonimía de bend ašaknė en manualėlios mac oeconomicos lemb a o mų in e cambiio in e cambiamum, o os idiomas í aka, suos co espondimenos paeškos. Sepa a amen e discu ido el g upo de sinónimos de é minos que con ienen desiguodá núme o de piezas (p.ej., senjo ajo ing esos y senjo ajas, eo ía de acele e ación y accele a o us) pe mi e alza ales azones de su consumo como el deseo de ka ojimosi y (a ) del aco amien o, que se une con la b e edad, de unos p incipios de e minología comunes, pe o aplicándonos (au o de un ipo de búsqueda especí ico de los nomb es de la economía, s o ios y de di e sas eo ías, p., keynes Keynes Keynes a gumen wi hou keynesian) , ha ocu ido y con a casos, cuando ib ė umpasis, y en las escuelas de eo ía se obse a lo mismo. Pa icula men e alioso sex as capí ulo del es udio, en el que se examinan signi ica i os, pe o en la e minología li uanas oda ía bas an e poco (a ellos más a ención k epiama A. Mi ke ičienės abajos) aspec os de elección de é minos condicionables y uncional displaza, los cuales empelan di e encias de si uaciones comunica i as, accionamien o al di eccionado y de di e sos o os es ilos aplicando la impo ancia de unos u o os e minos, ayuda a e ela e minos o a des aca conocidos sinonimismos. Es cie o, a los lec o es puede algo con undi posky ios nomb imen es u ilizado umpoji o ma é mino eiksnys ( ie oje es iliaus eiksnys). An ai 6.2 el nomb e posky io Veiksnio aiška mak oekonomikos ado ėliuose a si o ien io a ía en el aspec o sin aksinio accion como p incipal de la pa e sen encial aišką, sin emba go posky io con enido se asigna des ina a o y a o os es ilaus ac o es modos de esp esimo analiza , inclusión de sinónimos en ex o discu i. cie a azón de sinonimía se esuel e ambién de los modos de ma cación de sinónimos aplicados en los manuales de mac oeconomía (pabelación en sliacu os o comen a io me a albino o, o a ez, llamado y e c. inse pamien o) al p ime caso se puede habla de su a isiones elacionadas con el cambio de p es a i o o nenus de e minis o (108 p.), y el segundo modo de ma cación se ki aip a ian , unkcinio s iliaus eiksniu: mokomojo pobūdžio leidiniuose sie- elaciona p incipalmen e con el des ina a io, la na u aleza de la publicación, que se explica con concep os básicos de mac oeconomía, y los nomb es de concep os pe mi en e ela di e sos aspec os (109 p.). El es udio esumi ia apliclios, p ecisamen e su o mulados conclusiones, de los cuales no sólo is o los esul ados del es udio, sino y endencias de consumo de e minología mac oeconomica y cie os cambios de desa ollo. Pensadamen e selecciona y as uciosamen e aplica las he amien as de es udio pe mi ió iden i ica y discu i la azón de la sinonimía de é minos de la á ea de es udio analizando ipos de sinónimos y oposiciones izc iskió o os idiomas in luencia y ac o es de o denamien o del lenguaje, y o os idiomas in luencia e ela la a iedadacilmés sinonimías Ramunė Vaskelai ė. Mak oekonomikos e minija: sinonimijos p iežas ys Re iews 319 pudo un es udio, que, en e o o ko, pe mi ió hace una conclusión, que al e na i es del mismo concep o de nomb amimien os di e encias encon is debido a desiguodo clasi icación y desiguodo concep o de in oca ing. Bend ašaknės sinonimía di undimien o p incipales causas de palab as de da ybos izgalės, di e encias semán icas, in e cambiamumo posibilidades, y amce os casos, cuando g e a más co o pa a ojamos po lesnis e m, −cla idad, sis emiškumo seekis. Au o e a p epa ación eó ica y adquisición en el con ex o de in es igación mues a al inal del es udio se p esen a una imp esionan e lis a de li e a u a. Es cie o, esa lis a se ía aún más la ga si en ella se incluye an odos los abajos minimi en el es udio. Uno de ales − Johnno M. Keynes de su ob a La gene al de empleo, in e eses y dine o eo ía (1936), al que se basa 5, 100 p. y en o os luga es. Análogamen e se puede deci y sob e Adamo Smi ho lib o a las Naciones de iqueza na u aleza y azones es udiinamien o (publą p ime a ez en 1776). Quan o se puede en ende , ambos es os lib os lengua li uanas no ue on edi ados, ad es udio de ciencia lec o ojamos hab ían sido muy p a a ñas es as publicaciones bibliog a inas e e odas en inglés. A pesa aquí exage ados comen a ios, Ramunės Vaskelai ės es udio de ciencia Mac oeconomikos e minija: sinonimijos p iežas ys dejea sólidous, išsamaus y quybiško mokslo da bo, que impo an es complemen a los abajos de e minologías li uanas, ski ų į ai ių s ičių e minų y imams, a uodą, imp esionį. Es e es udio de la ciencia puede se signi ica i o no solo po causa de la adición de análisis de é minos mac oeconomicos, sino ambién po algunos aspec os de e minología gene ales, que se discu en en abajos de e minólogos ex anje os, pe o has a aho a no ha sido de enjamen e examinado en la e minología li uanas, ac ualizando, po ejemplo, la in luencia de e minos cogni y ines, discu si as o uncioncinas. Queda espe ado que en es e es udio de es a ciencia p esen adas eo ías insigh s y los esul ados del es udio no sólo aps pascua su au o ae oma nue as e minología in es igaciones, sob e cuyos ema iką hinuominų p esen ada en es udio, pe o y sulauks de amo e minologos y o os ámbi os lingüo y ininkų a ención y e lexión, duos peno analizando y e aluando di e sos aspec osus e minías y o os enómenos de lengua. Į eik a 2023 m. oc ub e 23 d. VIDAS VALSKYS Lie u os ka iuomenės Mokymo i dok inų aldybos ado ybės š abo Doc íns depa amen o de Šilo g. 5A, LT-10322 Vilnius, Li uania idas [email p o ec ed]om Vals ybinė lie u ių kalbos komisija Gedimino p . 60, LT-01110 Vilnius, Li uania idas [email p o ec ed]om