scieee Open visual document viewer

Žodžių darymas su atskalomis lietuvių kalboje

Rita Miliūnaitė

Abstract

Straipsnyje nagrinėjamas lietuvių kalboje besiformuojantis netradicinis žodžių darymo būdas su nemorfeminiais elementais – atskalomis. Jį skatina lietuvių kalboje pastaruoju metu gausėjantys kontaminaciniai skoliniai (paprastai iš anglų kalbos) ir šio tipo verstiniai bei savakilmiai kontaminaciniai dariniai. Tiek kontaminacija, tiek naujų žodžių darymas su atskalomis plinta daugelyje Europos kalbų ir sulaukia įvairiapusiškų tyrimų. Straipsnyje išryškinamos atskalų susidarymo priežastys, parodoma, kaip dalis atskalų semantiškai generalizuojamos arba specializuojamos ir patenka į morfemizacijos procesą, kol galiausiai gali tapti darybos morfemomis ar net savarankiškomis leksemomis. Tyrimo pagrindą sudaro Lietuvių kalbos naujažodžių duomenyne nuo XXI a. pradžios kaupiami duomenys, apimantys tiek skolintus kontaminacinius darinius, tiek tuos, kurie yra tikėtini vertiniai arba pasidaryti pačioje lietuvių kalboje.

Full text

S aipsniai / A icles 93 RITA MILIŪNAITĖ Lie u ių kalbos ins i u as ORCID id: o cid.o g/0000-0002-2292-1818 Aspe os de pesquisas Cien í icas: neologia, no minamoji kalbo y a, socioling is ica, ecnologias de linguagem. DOI: doi.o g/10.35321/all89-05 VOODŽI DARYMAS SU ATSKALOMIS LIETUVI TALBOGE Wo d Fo ma ion wi h Splin e s in he Li huanian Language ANOTACIA O a igo nes e a igo é examinado besi o mando-se na língua li uânica não adicioninis modo de aze pala as com nemo eminiais elemen en ais a skalos. Jį omen a em línguas li uãs no úl imo empo gausėjan ys kon aminaciniai skoliniai (ge almen e de inglês linguagem) e des e ipo e s iniai e sa akilmiai kon aminaciniai da iniai. Tan o a con aminação, quan o no as pala as azendo com sepa as espalha em mui as línguas eu opeias e ecebe di e sosap esen as pesquisas. O a igonyje exalcina as causas do assen amen o a skalų, mos a-se como pa e a skalų seman iicamen e gene alizá eis ou especializojamas e en a em p ocesso de mo emização, a é inalmen e pode o na -se da ybos mo emomis ou a é sa a ankiškomis leksemomis. A base do es udo cons i ui da língua Li uânica naujažodžių duomenyne desde XXI a. início acúmulas dados, ab angendo an o emp in us kon aminacinius da inius, an o aqueles, que são ikė ini e iniai ou pasida y i na mesma língua Li uânica. ESMINIAI VOODŽIAI: pala as de da yba, kon aminacija, kon aminacinis da inys, a skala, neologija. ANNOTATION The a icle add esses a budding and uncon en ional me hod o wo d o ma ion in he Li huanian language, one ha in ol es non-mo phemic elemen s: splin e s. I is d i en by he ecen su ge o bo owed blends ( ha usually come om he English language) in he Li huanian language, as well as ansla ion and indigenous blends. Bo h blending and RITA MILIŪNAITĖ 94 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIX wo d o ma ion wi h splin e s is becoming an inc easingly widesp ead in many Eu opean languages and he subjec o all kinds o esea ch. O a igo highligh s he easons behind he occu ence o splin e s, showcases how some o he splin e s a e seman ically gene alised o specialised and en e he p ocess o mo phemisa ion o possibly e en ually become o ma ional mo phemes o e en s and- alone lexemes. The s udy is g ounded on he da a om he Da abase o Li huanian Neologisms going back o he ea ly 21s cen u y and co e ing bo h bo owed blends and hose ha a e likely o be ansla ions o indigenous blends. KEYWORDS: wo d o ma ion, blend, blending, splin e , neology. ĮVADAS Úl imo décimo-meio suin ensi ei aos es udos de neologia das línguas li uãs, no ado que a osenoje mul iplica no osada os, que são su gidas de modo con aminação. Em ou as pala as, não de aco do adicionais eg as de azidas de pala as suliejam em uma pouca seman iicamen e e onologicamen e mo y uo i sa a ankiški pala as: pelo menos um qual deles pa umpinamas, mui as ezes imi ando p imei oho começo, segundoho acabamen o, lançando uma daquelas pala as sandū oje su apusių pa es e pan. Po exemplo: kačiulis, -ė [< ka ė + bičiulis] ‘quem com ou os bičiuliaujasi elacionado-se kačių e seus asun os; deg uke ė [< deg ukas + e ikė] ‘deg ukų dėžu ės e ike ė; knygionas [< li o + aucionas] ‘knygų aukcionas1 e e c. Na linguagem Li uânica, kon aminaciniai da iniai ambém são chamados po pala as kon aminaciniais (U bu is 2009: 327), kon aminan ais (plg.mulai y ė 2018: 6168; 2021: 95) ou mu maišiniais (ž . U bu is 2009: 355; Miliūnai ė 2014: 249; Mu mulai y ė 2021: 77, 100 e k ). Nes e a igo usado o e mo kon aminacinis da inys, sis emicamen e de an is à p óp io pala as do da ymo2 būdo nomeamen o kon aminacija. Com base na a ual língua li uana a osena dados, cuja base cons i ui ND bazė, já es á ealizada ž algomųjų pesquisas: cla in asi con aminação elaçãois com adicine pala as doyba, ais da inhos de oco ência 1 Aqui e pos e io men e naujažodžiai bem como ou a in o mação ocyninė elacionada com eles (kilmė, eikšmė) são omados do Lie u ių kalbos naujažodžių duomenyno ( ND), se não denody a de ou a o ma. Taupumo sume imais no a igo alguns onde no a pala azij o igem e signi icados não nu e ados, eles podem se encon ados mencionė ame duomenyne. 2 O a igo usa o concei o de pala as doyba (não de pala as doyba) quando é p eciso acen ua que pala as su gem e de ou as manei as, do que ab ange adicionalná das línguas li uãs pala as doyba (plg. ingles k. wo d- o ma ion ‘žodžių da yba e wo d c ea ion ‘žodžių kū imas (Ma iello 2018: 4)). A igo 95 Causas e modos, sanda as peculia idades, bem como pe spec i as de Žodžių da ymas su a skalomis lie u ių kalboje pesquisa des a emá ica (ž . Miliūnai ė 2014: 246264; 2022: 306310; Mu mulai y ė 2018: 6070; indicadas li e a u a), endo em is a amplos con ex os de pesquisas de 2020: 41–45; 2021: 74–81; Aleksai ė 2021: 17–34 i daugiau šiose publikacijose di e en es línguas es angei as (ž . G ies Leh e 2004: 6667; 2007: 115133; Bombi 2017: 280281; Renne 2018: 212; Hamans 2018: 659691 e k .). Con aminação pa icula men e ca ac e ís ica à língua inglesa e sua in luência (dažnai pe e imus) subme endo a ou as línguas eu opeias3 (ž . 1987 Pha ies: 271289; Renne 2015: 121122; Cacchiani 2016: manei a a é XX a. pab. XXI a. p . não e a ca ac e ís ico, en e elas bulga as, la ias, 305–313; Renne 2018: 2, 5–6), ne oms, ku ioms oks naujų žodžių da ymo espanhas e se bas línguas (plg. Lalić-K s in 2008: 237; Ločmele, Veisbe gs 2011: Quão mais dados con aminacinių da inių a osenos acumula-se, an o mais apa ecem 312; S ameno 2015: 175; Bal ei o 2017: 1–14; Tomić 2019: 248–249). aspec os da in es igação, e isso bem is o cons an emen e abundėjanças an o es angei as, quan o li a ias au o es de publicações. Pob e obse ado que con aminaciniai da iniai, pa icula men e em ais á eas de consumo da língua como e slas ( eklama, p ekyženkliai), mídia, polí ica, g ožinė li e a u a (plg. Tomić 2019: 248249; 2022: 1922) às ezes começam o ma maio es ou meno es da inių, que êm comuns de dėmenų, g upos. Em ou as pala as, embo a mui as ezes a i mem que con aminaciniai da iniai são únicos esul ados de pala as de aze (ou e ybos), sua abundância e i is de modelos pli amen o pe mi e em es e p ocesso se is o quan o di e en e. Klausimas como a a pala as com no as sandis de pala as in e nacionais (p.j., -nomika, -gei as, -holikas, -holizmas, -mobilis, -ma as, -exi i .?) já le an ado no a igo da Dai os Mu i y ė (2016,8: 66) k e quan o plė onas Ri os Miliūnas monog a ijoje (2022: 322326). D. Mu mulai y ė a i ma: yškėja polinkis no os pala as aze -se a ou as pala as di e amen e segan es es baigmenis, e não mis u ando com elas já con endo pala as p imi i as, simul aneamen e econhece que necessi a sepa adamen e in es iga a his ó ia de su gimen o da pala a, seman icá, de cada a ą, uns deles apa ece ão skoliniai, ou os e iniai ou analoginiai da ūs, e i indigenosen kon aminan ai, o su gimen o de línguas assim e a é ao im não oi possí el, po que eles o am ei os em qua o au ônomas (ibid, 66). 3Anglakalbis são an o en a am a kon aminacinį manei a de aze pala as, que a é às ezes chamam des a espécie de da iniu blendaholics [< blend ‘kon aminacinis da inys + (alco)holic ‘ u in is dependomybę de algo] (Co eia Saa ed a 2016: 55). Algumas nas mais ecen es on es de inglês de no osada os (neologismos) encon am ce ca de 43 p oc. con aminacinių de inių; a segunda me ade do XX. deles e am con aginadas sob e 510 p oc. ( enpam). ND 2023 m im de maio, lie u ių kalbos kon aminaciniai da iniai suda o apie 5 p oc. isų naujada ų (įskai an e inius) (236 de 4758) ou ce ca de 2,7 p oc. de odos ND naujažodžių (8860). RITA MILIŪNAITĖ 96 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIX Assim encon amo-nos com a língua li uãs ainda pouco in es igada, mas apa en emen e plin ancio e de á ias eo icas ques ões le an ancio modo de aze pala as, usando kon aminacinių da inių dėmenis. Em p imei o luga , os a si andan jų s au ui, bu o laikomi kalbos pak aščiais (ž . Kabašinskai ė 1998; p óp ios con aminaciniai da iniai, a é U bu is 2009: 354355) e não ecuiam do maio da a enção dos in es igado es. Em segundo luga , pesquisado es sen em dados da língua li uânica escão, que osse possí el aze s a esnes conclusões (Mu mulai y ė 2021: 102), e, como se á is o, a equência de consumo de kon aminacinių da inių é um de e minan e ac o n o o na no os pala as de kalboje pa adin i galė ų bū i pe spek y us e minas a skalà (plg. angl. splin e 4 aze análogas. Kon aminacinių da inių dėmenims (pama inių žodžių agmen ams) lie u ių ‘a skala, ske eld a, s . Miliūnai ė 2022: 322326). S aipsnyje a skalų ema g ildenama mais de alhadamen e, endo dian e dos olhos li e a u a es angei a con ex o. Também anualmen e acumula-se cada ez mais dados a osens da língua li uãs, po que p incipal sua on e ND cons an emen e p eenomos, e kon aminacinių skolinių bei da inių nele ambém consis en emen e mul iplica. Es apasnyje le an a-se obje i o panag ina pa a a língua li uânica as peculia idades da sanda os de emp és imos con aminacões e sa akilmių ou e s inių da inių e es abelece uso a skalų no os pala asem aze na mesma polinkius da língua li uânica. Pa a a ingi es e obje i o, p e ê-se os seguin es obje i os: 1) ap esen a o objec o de in es igação a skalų concepção e es a emá ica pesquisa es angei a esž algą; 2) esnag ina ND ixsuo es kon aminacinių skolinių bei da inių (ne)mo eminę sanda ą e es abelece pasika ejančias a skalas como po encialą no os pala asem língua li au es aze ; 3) desc e e seiku janças a skalų seman ines peculia idades e suas mo emizações ( i imo da ybos ins umen os) polinkius. esc i osis e analí ico mé odos. S aipsnį cons i ui Į adas, duas Da iniams su a skalomis nag inė i aikoma sinch oninė žodžių da ybos bei mo eminės i nemo eminės sanda os analizė, seman inė a skalų analizė, ap- pa es, subdi ididas em smulkesnius capí ulos, e Iš ados bem equniausių mo emizuo ų a skalų lie u ių kalbos naujažodžiuose P iedas. Na p imei a pa e e ê-se p oblema ica a skalų em abalhos de pesquisado es es angei os: en a i as de ini a skal, es abelece suas susci ações e elação com adicionais manei as de aze pala as. Segunda pa e desc i a desc i as qua oseno da língua li uãs ixsuo as na úl ima década de kon aminacinių skolinių i e s inių bei sa akilmių da inių pag indu o ma iusios a skalos, quais são usadas no as pala as pa a aze na língua li uãs. 4 Sob e es e e mo su gimen o em 1961 m. inglês alboje speci ines na u eza das unidades da língua chama em p ocesso de kon aminação e olesnę sua aidá e . Baue 2005: 104105; Ju ado 2019: 89. A igos A icles / 97 Žodžių da ymas su a skalomis lie u ių kalboje 1. ATSKAL PROBLEMATICA Nag inėjando a skalų p oblema iką, é p eciso b e emen e pa a -se a algumas das peculia idades ca ac e ís icas con aminaciniams da iniams. Elas ajudam a explica , como e po quais azões algumas a skalos, como nemo emínio s a usą u in ys elemen os da linguagem, pode olguini o mo emizuo is. 1.1. Componen es con aminan es, sua singula idade i nuspėjamumas Con aminaciniai da iniai ge almen e desc e e-se como si uaciniai (okaziniai) da iniai, es emunjan es au en iškus, unikalius ac os de c iação de linguagem. išnaudojama i kaip s ilis inė aiškos p iemonė, siekian p i auk i dėmesį, sukel- Es a sua ca ac e ís ica i jogo pala as e ei o a, po exemplo, g ožiniuose ob as, anúncios, c iando p odu os ou nomes de emp esas, head aš es de mídia, e c. (Leh e 2007: 115116; 128131; Renne 2015: 119133; G lj 2022: 102). Ad essados são o e ecidos eg as do jogo, e eles expe imen am a aleg ia e o p aze do conhecimen o, podendo e lec i o código do da inho con aminacinio, nus ebando po não espe ė ų conjugambias ou associações, que causam de á ias pala as one inė ou signi icações sandu a, e e c. (apie jogos con aminaciniais da iniais i alianos calboje. cacchiani 318 2016:324). Po exemplo: begemo ina [< begemo as + mãe] ‘begemo o mãe; miaujiena [< miau + no ícia] ‘suas ka ês e sua supe isão elacionadas no ícia come cial; Til anikas [< pon es + Ti anikas] ‘2023 m. nu e ês, pos i ês e meia em a á escalisês pon e de Al onso Meškinio (Kleboniškių), ecallan e skęs an į Ti aniką. Também oco e de p odu os con aminacinos de ido à ealidade obje i a di uojamo necessidade de nomea qualque um mui as ezes único híb ido obje o (miš ūną), plg.: coliūgas [< cukinija + moliūgas] ‘cukinijas e moliūgo hib idas; zeb asilas [< zeb as + asilas] ‘zeb ės i asilo miš ūnas. No abalho de pala as da língua Inglês, man ém-se uma abo dagem he e ogênea a p odu os con aminamacinos (Renne 2015: 121122). Aos uns é dū inių po ipis (ou ab e iado dū inių a ian e, ê. Leh e 2007: 117), aos ou os umpinių (angl. clippings) ipas, e i os conside a in e mediá io p imei os dois esul ado. Po exemplo, a pala a inglesa modem ‘modemas, cons i uída de duas pala as inicialmen e [< modula o + demodula o ], não de odo conside ado kon aminaciniu de i iniu: ele pode se a ado como ac onimų ( aidinių san umpų) po ipis compos o RITA MILIŪNAITĖ 98 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIX umpinys i pan. (plg. G lj 2022: 88). Lyginan kon aminacinius da inius su dū iniais, indica-se que em ambos os casos pa a uma pala a aze são usados dois ou mais sa a ankiškų pala as, e a di e ença é que kon aminaciniai de iniai são e egula es e apenas em pa e p esgėjam, po que sua o ma cada ez depende de pelei kamų dėmenų peculia idades (Beliae a 2019: 23). Po an o, eles não cabem em adicionais eg as de azenda de pala as e não conseguem analisa mo emá ní el (plg. Ma iello 2018: 5). E ge almen e econhecida, que kon aminaciniai da iniai bas an e inde inida ca ego ia de da iniai, saídaan i o a da adicional g ama ica de limi es e a ibuída a não-g ama ical mo phology (angl. ex a-g amma ical mo phology, é. Ma iello 2013: 127139; Beliae a 2019: 3), à qual pe encem e ais modos de aze pala as como di e en es ipos de pala as e seus g upos de ab e iação, san ų (incluindo ac onimas) da e pan. U bu is 2009: 347357. Tokiu bas an e li e ao kon aminacinių da inių samp a ą lemb a não só spon aniškas seus adimasis. Nãoicė umo e ei o mui as ezes causa um aciden al semelhança da o ma de duas pala as ou pa cial sona (g a inis) coincidência (plg. ka ui uo ė < ka ė + a ui uo ė ‘ka ės įd ėskimas žmogui). Kyla e keblumų, en ando desga a as essenciais di e enças desses de inos da adicionalidade de pala as do ab icação, especialmen e po causa slankios deles cons i uindo ímenos on ei a (Mu mulai y ė 2018: 61; G lj 2022: 102; Tomić 2022: 15–17). Pesquisas de das línguas eu opeias (en ep delas e compa amina eis, po exemplo, ingles e p anzūzos línguas, éa G lj 2022: 85106), mul iplicando dados, expandias e e ela cada ez no os ca ac e ís icos de pala as des e ipo. Aplicando á ios mé odos quan i a i os e quali a i os de es udo, explicama-se a sua conspi ação one iniai, g ama iniai e seman iniai dėsningumai bei polinkiai, dėmenų sąweika (ž . Leh e 2007: 117121; A nd -Lappe, Plag 2013: 357563; Ma iello 2018: 910; Ju ado 2019: 68; G lj 2022: 8889; Tomić 2022: 412; e em ap esen ada uma li e a u a), de á ias classi icações (ž Leh e 1996: 364366; Renne 2015: 122123; Cacchiani 2016: 313318). Po exemplo, a base da classi icação de de i ados con aminacícios pode se seus o mais ou seman íneos aços, a ibuídos de aco do de aco do com dėmenų san ykius. Tiek anglų, iek kai ku iose ki ose ( okiečių, se bų) kalbose mo oseman ínio cla um dos de i ados con aminacícios dis inguem qua o modos de sua ealização: odo ab angen e, con u inho, pa cial e agmen á io (angl. comple e, con ou , semi-comple e, agmen blending; e Tomić 2022: 1437 e a li e a u a ali e e ida). Também são ealizadas expe imen os com usuá ios da língua, escla ecendo o que lemb a a iden i icação e in e p e ações de o igem 2007: 126–128). Kon aminacinius da inius suda ančių pi minių žodžių į ai o ė lie u ių kal- (Leh e boje didėja, plg.: is ik ukas + daik a a dis (miaujiena < miau + naujiena), san umpa + daik a a dis ( ide anas, -ė < FIDI ‘Fizikų diena kasme ė Vilniaus A igos A icle 99 uni e si á io isikos š en ė + e e an), daik a a dis + Žodžių da ymas su a skalomis lie u ių kalboje eiksmažodis ( ada om < ada as + da om5) e k /. Espa a e ep esen a i os desses enômenos in es igação impede causas obje i as, das quais mais impo an e a p óp ia mais ecen e a osená e le inhas ex os e al a de ins umen os de in es igação compu ado inos. Além disso, li uãos con ibuiu à língua de ou os idiomas a o es (in ensi us emp és imois e e imas), apsicinando de e mina causa de oco ência de kon aminacinių da inių, modos e de aco do com isso os ca ego iza . Nag inėjan con aminação enómenos em língua li uãs, p imei o não de e expulsa de olhos ais emp in os naujažodžių, que em línguas de o igem (ypač gausiai em línguas li uãs pa enkan ys de inglês idiomas) são su gidas de modo con aminação. Po exemplo: gi alele (anglês gui alele [< gui a ‘gi a a+ ukulele ‘ukulelė]) ‘s yginis ins umen o de música com os aços de gui a as e ukuleles; mogilização ( us. mogialização [< moguila ‘kapas + mobilização ‘mobilização]) ‘mobilização (a a gos ob ig olá ios de gue a chamamen o ao se iço mili a ) como iesus caminho em mo e (kapą); mok eilis (anglês mock ail [< mock ‘ne ik as + cock ail ‘kok eilis]) ‘nea alcoolinis kok eilis (no malmen e de aisias sulčių) e pan. Ti os, que sabem línguas es angei as, ais kon aminacinių skolinių sanda a e signi icado mesmo sem con ex o mais amplo ge almen e é nãohe ilhai numanoma. Também kon aminacinių da inių é ei o na mesma língua li uânica de sa akilmių pala as ou habi uas ų skolinių, po exemplo: a škepas [< a škė + apkepas] ‘ a škės apkepas; a os ogenes [< a os ogos + genas] ‘genes codi icados em a os ogų desejo e k . Kon aminacinių da inių lie u ių kalbų a si anda i aduzindo de ou os idiomas6 a ka ojan kon aminacinę pala a o mą7, po exemplo: ‘biu oc a ų a poli ikų ku iamas business, des inado a biu slas (plg. angl. bu ness [< bu eauc acy ‘biu ok a ija’ + business ‘ e slas’]) seus in e esses sa is aze ; lab aliu as (plg. angl. lab alion [< lab ado ‘lab ado as + lion ‘liū as]) ‘lab5 na Li uânia bem conhecida casme ê ação de espa imen o ambien al Da om. 6 Se kon aminacinis ado ų eislės šuo, apki p as, kad bū ų panašus į liū ą’ i k . da inys é e in, pode de e mina -se, só conhecendo a o igem p imá ia (o iginalo eks ą) ou pelo menos nelie u iškas ealijas e lindin į con ex , po an o es a ūšies kon aminacinių da inių alocação é bas an e condicional. 7 Ano e-se que aduzindo em língua li uãs ou as línguas con aminacinius da inius, masi e imo padėmeniui: gali bū i aikomos i ki os e imo s a egijos. Taigi i a skalos ne isa- necessa iamen e laikoda man emamas. Algumas das quais em adução o nam-se sa a ankiškais pala as ou dū inių dėmenimis, ais oco e an iniai p ocessos de aze pala as (ž . Miliūnai ė 2014: 258). RITA MILIŪNAITĖ 100 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIX Daomenos mul iplicando, su ge undamen o ala e sob e con aminacinių da inių egula idade bem como p odu ius da ybos modelos (plg. Beliae a 2019: 17; Tomić 2022a: 412). Po exemplo, em inglês de pala as wo k ‘da bas e aca ion ‘a os ogos ei o kon aminacinis da inys wo kca ion (i a ian as wo ka ion)8 ‘ aik, quando o abalho é combinado com a os ogos, is ykomis beyond da bo ie ės ibas. Pa e do no o da inho -ca ion ilgainiui desc e ida como meio de aze ia pa a á ios ipos de a os ogų nomes aze , assim o na-se sa o išku a iksu (plg. spaca ion ‘a os ogos, pe mi idas spa se iços p es ado es nos cen os, spa os ogos; s ayca ion ‘a os ogos, pe mi idas namie ou ne oliese, no seu país, MD). Plin an es e cada ez mais equen emen e usados con aminacinia da iniai o nam-se p esgėjami: pesquisado es no am de á ios one inių e seman inių dėsningumų, como são sulipdomi agmen os de á ias pala as (A nd -Lappe, Plag 2013: 540 119543; Ma iello 2013: 135137; Renne 2015:132). A g ande pa e deles não só inglês aladas cons i uem de duas pala as, ge almen e p imei oho iman começo a, segundo o im. Exama e ou osokias a iações, incluindo sanklo os (angl. o e lap) susda imen o, um agmen o de uma pala a į e pimą em ou o í em a pala a, ês (plg. angl. japo nima ion < Japan + po n + anima ion, exemplo de Ma iello 2013: 307) ou mais pala as suliejimen o, ou agmen os de á ias pala as maišomi ou os modos não adiciniais (plg. Leh e 1996: 364; Beliae a 2019: 2, 17). No inglês alado obse ou dėsningum, que kon aminacinis da inys segundo skiemenų núme o ge almen e coincide com o mais longos do e mo básico skiemenų núme o ou é skiemeniu ilgesnis, ambém é ge almen e man ido o luga de ciscio de dėmens mais longos (A nd -Lappe, Plag 2013: 558559; Beliae a 2019: 78). Ac edi a-se que isso es eja p incipalmen e elacionado com o p oblema da econhecibilidade dos no os da inhos (G ies 2012: 159160). 1.2. A skalų samp a a i jų ypa ybės Um dos mais impo an es o maliões con aminacinais da aos ca ac e ís icos posuda anços žymių y a as, kad keli žodžiai sudu iami į ieną nepaisan pama inius žodžius mo emos limi es (Beliae a 2019: 89). É e dade, na língua li uana qualque démeno pode coincidi com o p imi i o pala a kamienu9. Aquelas neu upas de pala as, usadas pa a no as pala as, e assim ambém con aminacinais de i idos, aze , e são chamadas a skal (plg. Š ekaue 2000: 108; Ma iello 2018: 5). As suas 8 Sob e es e con aminacinio de inio alimen o da bos ogos. ê na segunda pa e do a igo. 9 pačios ne a ojamos kaip sa a ankiški žodžiai (Leh e 2007: 116). Um dos aspec os dos da inhos con aminaminacinos ainda pouco es udados na língua li uana (ž . Mu mulai y ė 2018: 67; 2021: 98102) é jus amen e a sua es u u a de dėmenos e di e ença de dū inių ou su auk inių pala as (plg. senesnius e inius p o sąjunga, san echnikas e e c.). A igos A icles 101 A skalų o ma es á in imamen e elacionada com a Žodžių da ymas su a skalomis lie u ių kalboje semân ica: ge almen e a skalos são de al comp imen o que possa se econhecida sua o igem (p imei a pala a, de que esse elemen o é sepa ado), po exemplo: s eikoninė [< salu [as] + [lig]oninė] ‘ou o nome de clínica quando é mais impo an e en a iza saúde e saúde; Vilnecija [< Viln[ius] + [Ve]necija] ‘Vilnius, que de ido à liū ia de e ão pa inus u ões, o nou-se panašus em Veneção e k . Assim, os usuá ios da língua a skalų signi icado pe cebem só siedendo elas com pala as p imá ias. A a enção dos pesquisado es de con aminacinais da inhas a ai uma ca ac e ís ica dos dėmenos que os compõem, pa icula men e em des aque pelas úl imas décadas: alguns dėmenos podem se desapossados com a pala a p imá ia e eu ilizados pa a no as pala as aze (Beliae a 2019: 9)10. A skalos podem se adicionados ao começo (angl. cybe -) ou ao im (angl. - ainmen ) (ž . Co eia Saa ed a 57; Tomić 2019: 251252), po algum empo, p o a elmen e al ando dados, ac edi ou-se que, ao aze no os e mos com ein e p e ações a skas ( aidei), plg. e- (angl. email lomis, joms būdinga a sidu i ik žodžio gale. Anglų kalboje (o iš jos i ki ose kalbose) esama polinkio mo emizuo omis a skalomis i s i ne ienam ga - ‘elec oninis pają, espo s ‘elec oninis spo as, espo as), mos ando a in e ação com a e pe 2016: k- (kpop ‘popula ioji kul u a Ko eias do Sul, kd ama ‘d aminis se ial de ele isão Co eias do Sul), que mos a a in e ligação com a cul u a Co eia do Sul; s- (sma ke ing [< sales ‘pa da imai + ma ke ing ‘ inkoda a], lie . skolinys sma ke ingas), que mos a a in e seição com endas, e k . Assim, em á ias línguas equen emen e us ojamų con aminacinių de inių dėmenys pode se desc end inados ( ein e p e eá eis) como nemo eminės pa es de pala as, que podem ealiza da ybos ins umen os unção e c ia uma base de analogos no os de iniams (ž . Ju ado 2019: 1; Tomić 2019: 249250; Rio-To o, Sand ini 2022: 115). Tais a skalos às ezes ainda são chamadas islais in aisiais a iksais (angl. lib ix < libe a ed + a ix, é a Hamans 2021: 663665), menamosiomis mo emomas (ž . Miliūnai ė 2022: 322–326). Teo icamen e de inindo as no as pala as aze , en a-se a ibuí-las a pa i de semelhan es elemen os de cons ução de pala as adicionais: a iksos (p iešdėlių i p iesagų), amplamen e en endidos a iksoides (p e iksoides e su iksoides, e 1999: 74, 111, 114; sob e o concei o de a iksoides ê Ru kienė 2019: 141146) e 36 mo em (Leh e 1996: 3612; Ma i Keello 2018: 5368). A skalos, como pa es nemo eminas de pala as, são conside adas elemen os in e mediá ios en e 10 Alguma ez sepa as são chamadas só des e modo já a iksų i šaknų (Callies 2016: 11). A iksai u i apibend in ą (g ama ikalizuo ą) a sisky ę kon aminacinių da inių dėmenys (ž . Baue e k . 2013: 19). RITA MILIŪNAITĖ 108 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIX como no os pala as de da imo ins umen o. Uma ez que é um p ocesso con inuamen e em andamen o, podemos e e a skalų mo emizacijos užuomazgų, e išsiplė ojusių pala as lizdų com a mesma a skala. Po exemplo, com algumas con aminacinių skolinių a skalomas ND ixada po um acioninho na mesma língua li uana: -ganas, -ė [< egan, -ė ‘que es inge es i amen e a alimen ação só a alimen o ege al]: iganas, -ė; lie . e yganas, -ė ‘blai ininkas, a i amen e apoiando a polí ica de igo amen o do con ole de álcool do Minis o da Saúde Au elijaus Ve ygos; -kinis [< bikinis]: bu kinis, eiskini, mankinis, monokini, ankini; lie . ikinis (‘ ijų pa es aje de banho, incluindo pandemia ca a maukę); -nezas [< maionezas]: eganezas; lie . ba onezas ‘ba ono iekė, zao ep a majonezu (nes e caso a skalos signi icado não o almen e man ido: na língua li uânica com ela ei o naujažodis signi ica não majonezo espécieį, e snakandį com majonezu); -zo as [< izo as, i alų k. iso o]: o zo as; lie . g izo as ‘g ikių izo as (g ikiai ie oj yžių). Iša džius con aminacinius débi os, suas a skalų seman inė gene alização ansiga e em língua li uãs, po exemplo: dyzelgei as (angl. dieselga e [< diesel ‘dyzelis + -ga e ‘-gei as < Wa e ga e]) Volkswagen dyzelinių a šos au omobilių dados de alsi icação escândalo; O lengei as (angl. O lenga e [< lenkų k. O len (Lenkijos ene ge ikos kompanija konce nas na os pe o mação, ope ando egalinių inklą Eu opoje) + angl. -ga e ‘-gei as] ‘20022004 du ęsusios maio es emp esas pe olí e as polacas PKN O len escândalo po possí eis ligações com a Rússia; picagei as (angl. pizzaga e [< i al. pizza ‘pica + -ga e ‘-gei as] ‘escandalo, su cesso m. 2016 du an e a campanha p esidencial EUA po causa pize ia ia, indi e amen e ligadas com uma das candidá Hila y Clin on che e da campanha elei o al. Pe p a us, que dėmuo -gei as signi ica de g ande escala ge almen e poli inį skandalą, em aladas li uanas com ele começa em a aze no as pala as a á ios escandalosos acon ecimen os li uanos nomea : G igeogei as ‘escandalas sob e emp esa G igeo Klaipėda, de g ande ex ensão e šusios Ku šių ma ias; kala io gei as ‘escandalo que na Li uânia as pessoas p o oca am po causa ex emamen e inusi ados p eços; koldūngei as ‘escandalo, que na Li uânia su giu po causa de bac é ias in ekês um koldūnų e es e a o podėjusios nuscêpe as Se iças Es a uais de alimen ação e e e iná ia, ambém po causa com isso ligado um Seimo ma io e k . F eniausios (mažėjimo a ka) de kon aminacinių skolinių išski os a skalos, con endo não menos de po dois da inius (ou e inius) em línguas li au es, são es as: -(m)obilis, -nomika, -gei as, -ma as, -(a)holikas, -ė, -demija, -busas (ž . P iedą). S aipsniai / A icles 109 Žodžių da ymas su a skalomis lie u ių kalboje S aipsnyje iki šiol pa eik i a skalų pa yzdžiai – žodžio galo a skalos. Jų unk- cijos semelhan es a su ixsoides. A pala a de início a skalų ND ixada bem menos, elas odas ie am com colinais e são semelhan es a p e ixsoidus, plg.: e- [< ele ônico, -ė]: emeilas, espo as17. obo- [< obo as]: obo ilia, obo aksi, obo ankas; lie . obobi ė, obošuo. choko- [< chokoladas]: chokočino, šokoholikas, -ė. Na li e a u a cien í ica es angei a p incipalmen e são examinados quase nesiskolinanças de ou os idiomas inglês as da inhas con aminaciais, ad o aspec o hib idinių da inių lá neak ualus. Ou as línguas pesquisas nes e aspe o ainda não há mui o, po ém os p óp ios dados aumen am, e mais impo an e sua peculia idade é que emp in ado dėmo ge almen e ica do inglês (plg. lenkų Konieczna 2012: 5156; ispanų Bal ei o 2017: 114; se bų Tomić 2022a: 409428). A pa i abo as casos ê-se que kon aminacinių skolinių, embo a oli g ažu não de odos, com pasika ojan sepa almas lizdas são po encialús a skalų iekėjai em língua Li uãs e cons i ui base a a skalomas o mo is lie u ių kalboje. Elas o nam mo emizuadas, seman icamen e desc end in as e omen am egula es no os modelos de aze pala as. Condição Essencial des e p ocesso em de se pe cebida a con aminacinių skolinių sanda a, pa a que osse possí el os isa da a é a skalų e es as no as pala as u ilizadas aze . 2.3. A skalų mo emização bases de pala as das línguas li uãs Não se ia possí el alega , que das línguas li uãs a é XXI a. a skalų mo emizações de odo não exis ia. No en an o is o são apenas singula es casos, dos quais se ia possí el de e a examinando, digamos, XX a. g ožinės lie u ių li e a ū as ou publicis ikos eks ynų naujažodžius. Uma dos exemplos pode conside a -se leksikalizuo o a skalą niolika, a skel ą do nume a džių 1719 e desc end in a apy ik io núme ous, des aci encancio nes e in e alle, signi icado. Jiama e como da inių dėmuo consum (plg. niolikme is, -ė, niolikinis, -ė ‘paauglys, jaunuolis a é in ešim i anos), e como sa a ankiška leksema18. 17 Bend inėje lie u ių kalboje okie da iniai laikomi neno miniais i (a ba) keičiami keliažodžiais con o midademenimis (elec oninis paš as), ou į o minam de aco do eg as de o og a ia: e. spo as, el. spo as e pan. 18 Plg. : Cu su, qual a sensação es a ao lado de homem não niolas anos, e, po exemplo, meia idade. (ins ag am.com, 2029-10-07); Mundo de gaikinos é um luga onde niole mečiai e in eia ečiai homens não êm mais o que aze do que apenas emb iaga -se e con a quan a eles bebê ão a noi e passada [...]. (15min.l , 2008-10-11). RITA MILIŪNAITĖ 110 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIX Embo a nuosaikiai de pala as da língua li uânica baseadas pada y ų kon aminacinių da inių mul iplicėja, a maio pa e delas são casos singula es, ne u in ys a skalų, pa yzdžiui: pasika ojančių geldija [< gelda + eldija] ‘šmaikš us nusis ekenusio usų lai o pa adinimas; kiau adia o us [< kiau as + adia o ius] ‘p akiu ęs adia o ius; picelinas [< pica + cepelinas] ‘pica, o necida com pe cu udo cepelinu acima. Compa i i com as abo da- as kon aminacinių skolinių pag undu susi o mu sias sepa as, na pa- cha das li a ias kalboje de sa akilmių pala as ou adqui alėjusių skolinių a skel ų dėmenų kol kas é um ou o. Besi o má eis e p ospec i as di isões Li u iškomis podem se conside adas di isalas -s ogos [< a os ogos] e -(l)ėdos [< Kalėdos]. A skala -s ogos su giu aduzindo de inglês pala as kon aminacinius, e a é hoje com ela ixa qua o naujažodžiai: da bos ogos, o ni os ogos, spa os ogos, spo os ogos (inclu a igo ko ek ū ą, e asa os ogos). Com a skala -(l)ėdos ixsuo i dois naujada ai: Klaikėdos e Ok alėdos, aigi ela ainda não pode se conside ada mo emizuada, mas ela, embo a e nulem a a osenes sezoniškumo, é bem econhecí el, ad u u o pode o na no os da inių pag indo. ND no mesmo ex o ixa qua o kon aminaciniai da iniai hib idiniai menamų meses denominações asgužė, aslandis, aso as, asželis com começos a skala as- [< asa is] e signi ica meses, con endo nomes de peculia idades peculia es a asa i. Eles si uaciniai, umka iniai e no os pala as não de e ia ge a , ad es a a skala não de e ia con inua mo emizuo is. P oblemiška é no ažodžių dėmenų -saka e -ėd a19 in e p e ação. Com dėmeniu -saka, que inclui mo emą -saksu galūne -a e o ma-se dū iniuose de daik a a džio e eiksmažodžio sek i (plg. au osaka), ND ixsuo i ês da iniai: eu osaka, okupan saka e a osaka. Eles seman icamen e não a i ūkę da p imei a pala a au osaka e aze de aco do sua analogia, po ém, se ais da íns mul iplicês, -saka pode eseman izuo is o na bend esnę signi icado com i onišku a spal iu u inčia a skala ‘nebū ų dalykų pasakojamasis žan as, elacionado com o que dėy a o p imei o con o co esponden e à pala a. No en an o es e es imenho conside a uma e dadei a a skala keb lu po causa de sua mo emína o igem. Su dėmeniu -ėd a ND iksuo i sep yni da iniai: ba onėd a, čiulpėd a, knygė- d a, ledėd a, musėd a, usėd a, ešnėd a. A é oi ixado apenas um da inys ešnėd a, D. Mu mulai y ė (Mu mulai y ė 2021: 9192) o in e p e a a como analoginį (ne kon aminacinį) da inį: G ei, de aco do com a analogia de žmogėd os, apode ado do au o da inys ešnėd a ‘ ešnių ėd ūnas (: ešnės + ės i (ėda, ėdė) + - a), con aminação ( ešnės + žmogėd a) nes e caso 19 Es e elemen o não es á incluído no P iedão, pois ND o êm no os e mos pa a classi ica en e os possí eis da inacinių. Os a igos A icles 111 al ez menos isí el. Daik a a džio e būd a džio dū ybos (: Žodžių da ymas su a skalomis lie u ių kalboje ešnės + ėd us, -i) a possibilidade é ejei ada de ido à a idade des e ipo de elação [...]. nis ligação semân ica com a pala a p imá ia homemėd a nu ūks a e de ido a Da inių su -ėd a gausėjimas odo ipišką a skalos o ma imąsi, kai iesiogi- seman ís ica gene alização es e dėmeno adqui e įged esnę signi icado ‘cas ėd us do, o que pasaky a p imei o dėmenį co esponden e pala a. Ap a us língua Li uânica usado mo emizuado emp in o e besi o muojančias sa akilmes sepa adoal, e , que a sua indicação depende mui o do dispos os dados quan idade. Negaús a skalão con endo con aminaciniai de iniai ge almen e indicam aquela a skala mo emização p ocesso só começei, quando ainda man ém-se seman ico ligação com p imício pala a, e da inių mul iplicamen o lemia a skalų seman inio e da ybinio au onomiškumu. IŠVADOS 1. A equência de consumo de débi os con aminacinos e con aminacinos de i ados pode incen i a sua dėmenas a skalų ein e p e ação e o ma p essupos os com os c ia em no os de i inos. Mo emizuados a skalões assola ismo p ocesso, cujo esul ados em yškėja diach oniškai. Po an o, in es igando es es não pa icula men e equen es, não acilmen e de e á eis e não semp e uni o memen e de inidos enômenos da linguagem, que exigem cons an emen e obse a a osená e acumu a no os dados, su ge uma quan idade não de inida de agueidade e possí eis de á ias in e p e ações. Dado que com as no as e odxias elacionada in o mação (kilmės, in e p e ação de signi icado) pode aga dependendo de eme gen es no os dados, conclusão mais con iim pode aze só a pa i de conc e o olume de dados a um ce o pe íodo. 2. A skalos, como nemo eminas pa es con aminacinius da inių, são conside adas in e miniais elemen os en e a iksos e šaknų. Sua o igem di e e e de a iksoides (plg. bio-, eko-, neu o-; -g a ija, -logija e e c.), que são cons an ūs do começo ou inal de uma pala a cu iniai, egula men e usados no as pala asem aze e man inan es p e acija iš esmės lemia i požiū į į a skalų susida ymą: ienais a ejais galima seman inio ínculo com šaknimis. Kon aminacinių da inių kilmės in e kalbė i sob e alo es, ou os sob e o iginalia naujada ų da ybą com emp es os ou sa akilmėmis a skalomis pačioje lie u ių kalboje. 3. Os mais impo an es aços a skalų são es es: 3.1. A skalos empo a ian e ca ego ia, podin i pe ei i mo emizações e seman inas ein e p e ação p ocesso o na daybos mo ema (no malmen e a iksoidu), e quando quando e sa a ankiška leksema (plg. angl. hambu ge → bu ge ). RITA MILIŪNAITĖ 112 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIX Es e polinkį decide as equências de consumo, p odu i idade e po isso consiklos an e seman ico sa a ankiškumas. 3.2. Pa a a mo emização p opensas sepa alas podem se semelhan es a a iksoidus: 3.2.1. ečiau em p e ixsoidus, quando adicionados ao segundo undamen o pala a ( obošuo < obo- + šuo) a ba ki os a skalos (šokoholikas, -ė < šoko- + -holikas); 3.2.2. mais equen emen e ao su ixoidus, quando adicionados à p imei a pala a base (g iponomika < g ipas + -nomika) ou ou oõs a skalõs (šokoholikas, -ė < šoko- + -holico). 4. Iš y us Li u ians kalbos naujažodžių duomenyne (ND) a é 440 a é o inal de maio de 2023 ixsuo us com kon aminacija elacionados (skolin ų e lie u ių kalboje pada y ų ou iš e s ų) de no as pala as, explicou que p incipalmen e a skalų į lie u ių kalbą em com kon aminaciniais skoliniais iš anglų kalbos. F equen emen e usados esses skoliniai es imulina kon aminacinių da inių com suas apa alas da ybą em línguas li uãs (plg. skolinius in luence is,-ė, in luence is, -ė, g an luence is, -ė, un luence is, -ė e com a skala -( lu)ence is, -ė pada y us no osada us bu bulence is, -ė, изsigimence is, -ė). Dažniausios com skoliniais a ėjusios a skalos (mažėjimo a ka) são -(m)obilis, -nomika, -gei as, -ma as, -(a)holikas, -ė, -demija, -busas, -(k)alipsė, -( lu)ence is, obo-. Assim em mui as la as li uãs us ojamus kon aminacinius emp ésnios pode se is o como em po en ialius mo emizuo os a skalų on es no osem pala as aze la as li uãs. Besi o muojan i as lie u iškomis a skalas podem se conside adas a skalas a os ogos] i -(l)ėdos [< Kalėdos]. 5. Lie u ių kalboje a skalų mo emizacijos p ocesas yks a dėsningai, pa- -s ogos [< našiai como e em ou as línguas Eu opeias. Vis os sinch oniamen e, pa e a ados pasika ojanças a skalų são nãop odu i os, ca ac e ís icas apenas kon aminaciniams skoliniams, pa e mo emizuojasi (linkusios i s i a iksoidais), a os casos leksikalizuojasi (plg. holikas ‘cas em pe enomybių). 6. A skalos ca ac e ís ico seman inė ein e p e ação, a as ando-as do p imá io pala a signi icado: oco e sepa alos signi icado gene alização ou ( ečiau) especialização. 7. Nag inėjando con aminaminacinius de i ados, isc iskeu analoginių de i ados p oblema (ela le an a e es angei os au o es). Analogia mui as ezes acon ece p imei o passo, cons i uindo p elaidą o mo is mo emizuo em apa alhas, po ém não semp e possí el de e mina , se a no a pala a é segundo já esamo pala a as kon aminacinis da inys, kai pe im as p adinio da inio modelis, a edinys analogiją suku - (dū inys), ei o com a ecém susi o ma usa mo emizuo a apa ala. 8. Es udi no as oodžius com mo emizuo adas apa alhas, adqui anças s a us de egula medida de aças, cabe iam adicionaline (mo ologine) da a u a de pala as, po ém p óp ias o igens des e enômeno e con inua de e ia pe manece como obje o de pesquisas de con aminação. A igos A icles 113 Žodžių da ymas su a skalomis lie u ių kalboje SHALTINIAI / MD Macmillan Dic iona y. acesso na in e ne : h ps://www.macmillandic iona y.com. ND – Miliūnai ė R., Aleksai ė A. Lie u ių kalbos naujažodžių duomenynas [Tęs inis conhecimen o online desde 2011 m.], sud. R. Miliūnai ė, Vilnius: Li u ians idioma ins i u o. P ieiga na in e ne : h ps://ekalba.l /naujazodziai [ isualizado 2023 m. de ma çogegužės mėn.]. TŽ In e nacionais pala as de diccioná io, ed. D. S e ikienė, Vilnius: Alma li e a, 2013. LITERATŪRA Aleksai ė Agnė 2021: Lexical Blends in he Li huanian Language: The Case o The Da abase o Li huanian Neologisms. – Bule in Ș iinți ic, se ia A, Fascicula Filologie / Scien i ic Bulle in, A Se ies, Philology Fascicle 30, 17–34. P ieiga in e ne e: h ps://jou - nals.indexcope nicus.com/sea ch/a icle?a icleId=3278576. Aleksai ė Agnė 2022: Lie u ių kalbos naujažodžių da yba (2011–2019 m. Naujažodžių duomenyno pag indu): dak a o dise acija, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as. A nd -Lappe Sabine, Plag Ingo 2013: The Role o P osodic S uc u e in he Fo ma ion o English Blends. – English Language and Linguis ics 17(3), 357–563. DOI: doi.o g/10.1017/S1360674313000154. Bal ei o Isabel 2017: Eme ging Hyb id Spanish-English Blend S uc u es: ‘Summe ge e con socke ines’. – Lingua 205, 1–14. DOI: doi.o g/10.1016/j. lingua.2017.12.010. Baue Lau ie 2005: The Bo de line Be ween De i a ion and Compounding. – Mo phology and I s Dema ca ions, eds. W. U. D essle , D. Kas o sky, O. E. P ei e , F. Raine , Ams e dam, Philadelphia: John Benjamins Publishing Company, 97–108. Baue i k . 2013: Baue Lau ie, Liebe Rochelle, Plag Ingo. The Ox o d Re e ence Guide o English Mo phology, Ox o d: Ox o d Uni e si y P ess. DOI: doi.o g/10.1093/ acp o :oso/9780198747062.001.0001. Beliae a Na alia 2019: Blending C ea i i y and P oduc i i y: On he Issue o Delimi ing he Bounda ies o Blends as a Type o Wo d Fo ma ion. – Lexis [Online] 14, 1–22. DOI: doi.o g/10.4000/lexis.4004. Bombi Ra aella 2017: Anglicisms in I alian: Typologies o Language Con ac Phenomena wi h Pa icula Re e ence o Wo d-Fo ma ion P ocesses. – Towa ds a New S anda d: Theo e ical and Empi ical S udies on he Res anda diza ion o I alian, eds. M. Ce u i, C. C occo, S. Ma zo, Be lin: De G uy e Mou on, 269–292. DOI: doi.o g/10.1515/9781614518839-010. RITA MILIŪNAITĖ 114 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIX Cacchiani Sil ia 2016: On I alian Lexical Blends: Bo owings, Hyb idi y, Adap a ions, and Na i e Wo d Fo ma ions. – C ossing Languages o Play wi h Wo ds: Mul idisciplina y Pe spec i es, eds. S. Knospe, A. Onysko, M. Go h, Be lin, Bos on: De G uy e , 305–336. DOI: doi.o g/10.1515/9783110465600-015. Callies Ma cus 2016: O Soundscapes, Talka hons and Shopaholics: On he S a us o a New Type o Fo ma i e in English (and Beyond). – STUF – Language Typology and Uni e sals 69(4), 1–22. DOI: doi.o g/10.1515/s u -2016-0021. Co eia Saa ed a Da id 2016: Au oma ically Iden i ying Blend Splin e s ha A e Mo pheme Candida e. – Digi al Schola ship in he Humani ies 31(1), 55–71. DOI: doi.o g/10.1093/llc/ qu059. G ies S e an Th. 2004: Shouldn’ I Be b eak unch? A Quan i a i e Analysis o Blend S uc u e in English. – Linguis ics 42(3), 639–667. G ies S e an Th. 2012: Quan i a i e Co pus Da a on Blend Fo ma ion: Psycho- and Cogni i e-Linguis ic Pe spec i es. – C ossdisciplina y Pe spec i es on Lexical Blending, eds. V. Renne , F. Maniez, P. J. L. A naud, Be lin: De G uy e Mou on, 145–167. G lj Tanja 2022: Blending as a Wo d-Fo ma ion P ocess: A Compa a i e Analysis o Blends in English and F ench. – Ves nik za uje jezike / Jou nal o Fo eign Languages 4(1), 85–106. DOI: doi.o g/10.4312/ es nik.14.85-106. Hamans Camiel 2021: A Lesson o Co idio s Abou Some Con ac Induced Bo owing o Ame ican English Mo phological P ocesses in o Du ch. – S udia Anglica Posnaniensia 56(s1), 659–691. DOI: doi.o g/10.2478/s ap-2021-0009. Inčiu ai ė-No eikienė Lina 2015: Lie u ių kalbos dū iniai su neoklasikiniais dė- menimis. – Bal is ica 50(2), 245–259. P ieiga in e ne e: h p://www.bal is ica.l /index. php/bal is ica/a icle/ iew/2238. Ju ado Alejand o B. 2019: A S udy on he ‘wo dgasm’: The Na u e o Blends’ Splin e s. – Lexis: Jou nal o English Lexicology [Online] 14, 1–51. P ieiga in e ne e: h p://jou nals.openedi ion.o g/lexis/3916. DOI: doi.o g/10.4000/lexis.3916. Kabašinskai ė Bi u ė 1998: Lie u ių kalbos liaudies e imologija i a imi eiškiniai, Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidybos ins i u as. Keinys S asys 1999: Bend inės lie u ių kalbos žodžių da yba, Šiauliai: Šiaulių uni e - si e o leidykla. Konieczna Ewa 2012: Lexical Blending in Polish: A Resul o he In e na ionalisa ion o Sla ic Languages”. – C oss-Disciplina y Pe spec i es on Lexical Blending, eds. V. Renne , F. Maniez, P. J. L. A naud, Be lin, New Yo k: Mou on de G uy e , 51–74. DOI: doi. o g/10.1515/9783110289572.51. S aipsniai / A icles 115 Žodžių da ymas su a skalomis lie u ių kalboje Lalić-K s in Go dana 2008: Po man eau Animals and Thei Po man eau Names in English and Se bian. – English Language and Li e a u e S udies: S uc u es Ac oss Cul u e, in e na ional con e ence p oceedings 1, eds. K. Rasulić, I. T boje ić Miloše ić, Belg ade: Facul y o Philology o he Uni e si y o Belg ade, 231–239. Leh e Ad ienne 1996: Iden i ying and In e p e ing Blends: An Expe imen al App oach. – Cogni i e Linguis ics 7(4), 359–390. DOI: doi.o g/10.1515/ cogl.1996.7.4.359. Leh e Ad ienne 2007: Blendalicious. – Lexical C ea i i y, Tex s and Con ex s. S udies in Func ional and S uc u al Linguis ics 58, ed. J. Muna , Ams e dam, Philadelphia: John Benjamins, 115–133. Ločmele Gun a, Veisbe gs And ejs 2011: The O he Polysys em: The Impac o T ansla ion on Language No ms and Con en ions in La ia. – Con ex s, Sub ex s and P e ex s: Li e a y T ansla ions in Eas e n Eu ope and Russia, ed. B. J. Bae , Ams e dam: John Benjamins, 295–316. DOI: doi.o g/10.1075/b l.89.23lo269. Ma iello Elisa 2013: Ex a-G amma ical Mo phology in English. Abb e ia ions, Blends, Reduplica i es, and Rela ed Phenomena, Be lin, Bos on: Mou on de G uy e . Ma iello Elisa 2018: Pa adigma ic Mo phology Splin e s, Combining Fo ms, and Sec e ed A ixes. – SKASE Jou nal o Theo e ical Linguis ics 15(1), 2–22. P ieiga in e - ne e: h p://www.skase.sk/Volumes/JTL36/pd _doc/01.pd . Miliūnai ė Ri a 2014: Naujieji kon aminaciniai da iniai lie u ių kalboje. – Ac a Linguis ica Li huanica 71, 246–264. P ieiga in e ne e: h p://jou nals.lki.l / ac alinguis icali huanica/a icle/ iew/930/1020. Miliūnai ė Ri a 2022: Į ai uojan ys i nauji lie u ių kalbos eiškiniai XXI a. p a- džioje: sis ema ika i pokyčių k yp ys, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as. DOI: doi.o g/10.35321/e-pub.42.lie u iu-kalbos-pokyciai. Mu mulai y ė Dai a 2018: Kon aminacija i lie u ių kalbos naujada a. – Kalba i kon eks ai 8(1), 60–70. P ieiga in e ne e: h p:// alpykla.elaba.l /elaba- edo a/objec s/ elaba:31651794/da as eams/MAIN/con en . Mu mulai y ė Dai a 2020: Naujųjų dū inių analizės i klasi ikacijos gal osūkiai. – Ac a Linguis ica Li huanica 82, 34–51. P ieiga in e ne e: h p://jou nals.lki.l /ac alin- guis icali huanica/a icle/ iew/1023/1398. DOI: doi.o g/10.35321/all82-02. Mu mulai y ė Dai a 2021: Naujažodžių da ybos i mo emikos y imų pe spek y os (Lie u ių kalbos naujažodžių duomenyno a ejis), Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as. DOI: doi.o g/10.35321/e-pub.16.naujada os- y imu-pe spek y os. RITA MILIŪNAITĖ 116 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIX Pha ies Da id A. 1987: Blending in Spanish Wo d-Fo ma ion. Romanis isches Jah buch 38(1), 271289. DOI: doi.o g/10.1515/9783110244946.271. Ralli Angela 2020: A ixoids: An In iguing In e media e Mo phological Ca ego y. Complex Wo ds. Fes sch i o Lau ie Baue , ed. by L. Kö élyessi, P. Š ekaue , Renne Vincen 2015: Lexical Blendings as Wo dplay. Wo dplay and Me alinguis ic Camb idge: Camb idge Uni e si y P ess, 217–240. Me adiscu si e Re lec ion, ed. by A. Zi ke , E. Win e -F oemel, Be lin, Munich, Bos on: Renne Vincen 2018: S uc u al Bo owing in Wo d-Fo ma ion: An Explo a o y O e iew. / SKASE Wal e de G uy e , 119–133. DOI: doi.o g/10.1515/9783110406719-006. Jou nal o Theo e ical Linguis ics 15(2), 212. Rio-To o G aça, Sand ini Ra ael 2022: ‘Splin e na língua po uguesa: concepções e pad ões de o mação. Língua po uguesa: emas em ilologia e linguís ica his ó ica, na i al A. S. Ne o, A. V. dos San os, H. I. de Oli ei a Nascimen o [O ganizado es], Fei a de San ana, UEFS Edi o a, 108116. Ru kienė Lina 2019: Hib idiniai s a ybos e minijos dū inos com clássicas p epoziciniais sie iniais kamienais. Te minologia 26, 140161. Acessí el à in e ne : h psjou nals.lki.l e minologija/a icle:// iew/4381/60. DOI: doi.o g/10.35321/ e m26-07. S ameno Ch is o 2015: Bo owing Wo d-Fo ma ion: -ing Su ixa ion and Blending in Bulga ian. Съпоставительное языкознание [Sǎpos a i elno ezikoznanie] Con as i e Linguis ics 40(3), 163197. / Š ekaue Pa ol 2000: English Wo d-Fo ma ion: A His o y o Resea ch, 19601995, Tübingen: Na . Tomić Go ica R. 2019: On a New Type o Wo d-Fo ming Elemen in Se bian. Filolog [Filolog] 20, 248266. DOI: doi.o g/10.21618/ il1920248 . Tomić Go ica R. 2022: Lexical Blends in Se bian: An Analysis o Mo phoseman ic T anspa ency. Zbo nik ado a Filozo skog akul e a u P iš ini [Zbo nik ado a Filozo skog akul e a u P iš ini] 52(3), 1337. DOI: doi.o g/10.5937/z p52-32090. Tomić Go ica R. 2022a: Hyb id English-Se bian and Se bian-English Lexical Blends in Se bian. Philologia Mediana 14, 409428. DOI: doi.o g/10.46630/ phm.14.2022.29. U bu is Vincas 2009: Pala as da ybos eo ia, 2a edição, Vilnius: Mokslo e encyclopedijų leidybos ins i u as. S aipsniai A icles 117 Wo d Žodžių da ymas su a skalomis lie u ių kalboje Fo ma ion wi h Splin e s in he / Li huanian Language SUMARY The sp ead o blend loanwo ds and o ma ions in he con empo a y Li huanian language jus like in any o he Eu opean language has c ea ed a e ile soil o new models o wo d o ma ion o h i e. One such model is wo d o ma ion wi h elemen s o blend o ma ions mo phemised splin e s. O obje i o do a icle é oma a deep di e in o he s uc u e o blend loanwo ds and indigenous o ansla ion blends making hei way in o he Li huanian language, and o iden i y he ends conce ning he usage o splin e s o make new wo ds in he Li huanian language as such. The da a we e ga he ed om he online Da abase o Li huanian Neologisms, which con ained 440 wo ds connec ed o blending as o la e May 2023. Nea ly hal o hese blend loanwo ds. wo ds a e blends c ea ed in o ansla ed in o he Li huanian language, while he es a e The a icle consis s o a o ewo d, wo chap e s, conclusions, and an appendix: a lis o he mos common mo phemised splin e s in ol ed in he o ma ion o new wo ds in he Li huanian language. Chap e one ea u es an o e iew o he opic o splin e s in s udies by o eign esea che s. Chap e wo desc ibe he mo phemised and seman ically ein e p e ed splin e s in he usage o he Li huanian language ha a e used o o m new wo ds. The mos common (in descending o de ) splin e s dis illed om blend loanwo ds ha ha e a leas wo o ma ions (o ansla ions) in he Li huanian language a e as ollows: -(m)obilis, -nomika, -gei as, -ma as, -(a)holikas, -ė, -demija, -busas, -(k)alipsė, -( lu)ence is, obo-. Thus, blend loanwo ds used equen ly in he Li huanian language a e po en ial sou ces o mo phemised splin e s o he o ma ion o new wo ds. Ano he end ollows he o ma ion o Li huanian splin e s: -s ogos [< a os ogos, c . da bos ogos (Eng. wo ka ion), o ni os ogos (Eng. o niholidays), spo os ogos (Eng. spo ca ion)] and -(l)ėdos [< Kalėdos ‘Ch is mas], c . Klaikėdos (Ho is mas, ‘a ho ible Ch is mas), Ok alėdos (Ok a is mas, ‘a Ch is mas by he band Ok a a). In oducida m. junho 2023 15 d. RITA MILIŪNAITĖ Lie u ių kalbos ins i u as Pe o Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius, Li uânia i a.miliunai [email protected]