TSH Kateko hotelaren eraikuntzako BREEAM ziurtagiria lortzeko zereginen kudeaketa

ABSTRACT Construction has lost its traditional tone and has acquired a much more global meaning, the commitment to sustainability largely being the source of much of this change. Among the sustainability certificates that endorse this rise in Green Architecture, there is BREEAM, a methodology based on a cyclical assessment of ten constructive aspects, which has made it possible to recycle 100 % of the waste generated during the foundation phase of the TSH Donostia building. RESUMEN Hace tiempo que la construcción ha perdido su tono tradicional y ha adquirido un significado mucho más global, siendo la apuesta por la sostenibilidad la fuente de gran parte de este cambio. Entre los certificados de sostenibilidad que avalan este auge de la arquitectura verde se encuentra BREEAM, una metodología basada en la evaluación cíclica de diez aspectos relacionados con la construcción, que han permitido reciclar el 100% de los residuos generados en la fase de cimentación del edificio TSH Donostia. LABURPENA Aspaldian da eraikuntzak bere kutsu tradizionala galdu eta askoz ere esanahi globalagoa hartu duenik, jasangarritasunaren aldeko apustua izan delarik hein handi baten aldaketa horren iturri. Arkitektura berdearen gorakada hori bermatzen duten jasangarritasun ziurtagirien artean dago BREEAM, eraikuntzarekin erlazionatutako hamar aspekturen ebaluazio ziklikoan oinarritutako metodologia, zeini esker, TSH Donostia eraikinaren zimentazio fasean sortutako hondakinen % 100 birziklatzea lortu den. HITZ GAKOAK Eraikuntza jasangarria Jasangarritasun Ziurtagiria Arkitektura berdea Arkitektura jasangarria BREEAM The Student Hotel AKRONIMOAK BREEAM Building Research Establishment Environmental Assessment Methodology BRE Building Research Establishment GJH Garapen Jasangarriko Helburuak DF Diseinu Fasea EOF Diseinu Osteko Fasea ITG Instituto Tecnológico de Galicia (Galiziako Institutu Teknologikoa) NSO National Scheme Operator (Eskema Nazionalen Operadorea) UNE: Una Norma Española KPI Funtzionamendu Adierazle Gakoak GKE: Gobernuz Kanpoko Erakundea KDKT (GST): Kudeaketa (Gestión) OO: Osasuna eta Ongizatea ENE: Energia URA: Ura GAR: Garraioa MAT: Materialak HOND: Hondakinak LEE: Lurraren Erabilera Ekologikoa KUTS: Kutsadura BER: Berrikuntza NBE: Nazio Batuen Erakundea LEED: Leadership in Energy and Environmental Design DGNB: German Sustainable Building Council EGA Ebaluatu Gabeko Adierazlea PPD Porcentaje Estimado de Insatisfechos (Pozik Ez Daudenen Ehunekoa) PMV Voto Medio Estimado (Balioetsitako Bataz Besteko Botoa) TSH The Student Hotel CTE Código Técnico de la Edificación (Eraikuntzako Kode Teknikoa IESE: Instituto de Estudios Superiores dela Empresa IKS (SGA): Ingurumen Kudeaketa Sistema (Sistema de Gestión Ambiental) 4 EDUKIEN TAULA 1. SARRERA ............................................................................................................................................................... 9 2. TESTUINGURUA ................................................................................................................................................... 9 3. HELBURUAK ETA IRISMENA ............................................................................................................................... 12 4. BREEAM .............................................................................................................................................................. 14 BREEAM ES ............................................................................................................................................................. 17 BREEAM-EN ABANTAILAK ...................................................................................................................................... 18 5. METODOLOGIA .................................................................................................................................................. 20 ERAIKUNTZA BERRIRAKO BREEAM ESKEMA ......................................................................................................... 21 ESKEMAREN OSAGAIAK ETA EBALUAZIO METODOLOGIA ................................................................................... 22 GUTXIENEKO BALDINTZAK .......................................................................................................................... 24 EBALUAZIO METODOLOGIA ........................................................................................................................ 25 EBALUAZIO ADIBIDEA: BILBAO INTERMODAL ............................................................................................ 30 ERAIKINAREN BIZI-ZIKLOAREN FASEAK ................................................................................................................. 32 DISEINU-FASEA (DF) ..................................................................................................................................... 32 ERAIKUNTZA OSTEKO FASEA (EOF) ............................................................................................................. 33 6. TSH DONOSTIA ................................................................................................................................................... 33 THE STUDENT HOTEL ENPRESAREN EZAUGARRI OROKORRAK ........................................................................... 33 JASANGARRITASUNA ................................................................................................................................... 35 PROIEKTUAREN DESKRIBAPENA ............................................................................................................................ 36 KOKALEKUA .................................................................................................................................................. 36 JASANGARRITASUNA ETA EFIZIENTZIA ENERGETIKOA .............................................................................. 39 ERAIKINAREN EZAUGARRI OROKORRAK ..................................................................................................... 39 ERAIKINAREN EZAUGARRI TEKNIKOAK ....................................................................................................... 41 7. BREEAM VERY GOOD ZIURTAPENAREN LORPEN PROZESUA: TSH DONOSTIA ............................................... 44 KUDEAKETA ............................................................................................................................................................ 45 OSASUNA ETA ONGIZATEA ................................................................................................................................. 100 ENERGIA ............................................................................................................................................................... 102 GARRAIOA ............................................................................................................................................................ 103 URA ...................................................................................................................................................................... 104 MATERIALAK ........................................................................................................................................................ 106 HONDAKINAK ...................................................................................................................................................... 109 LURRAREN ERABILERA EKOLOGIKOA ................................................................................................................. 116 KUTSADURA ......................................................................................................................................................... 124 BERRIKUNTZA ...................................................................................................................................................... 125 8. ONDORIOAK .................................................................................................................................................... 125 9. IRITZI PERTSONALA ......................................................................................................................................... 127 10. BIBLIOGRAFIA .................................................................................................................................................. 129 5 ERANSKINAK ................................................................................................................................................................ 137 ERANSKINA I: BREEAM EBALUAZIO METODOLOGIA – EBIDENTZIEN BIDALKETA EGUNERATZEKO ZERRENDA ................................................................................................................................................. 137 ERANSKINA I: 1. EBALUAZIO PERIODOKO EMAITZAK ............................................................................. 138 ERANSKINA II: FPE 1.4. INGURUMEN TESTUINGURUAREN ANALISIA .................................................... 145 ERANSKINA II: FPE 1.4. OBRAKO INGURUMEN ASPEKTUEN IDENTIFIKAZIOA ....................................... 146 ERANSKINA II: FPE 1.4. BULEGOKO INGURUMEN ASPEKTUEN IDENTIFIKAZIOA .................................. 147 ERANSKINA II: FPE 1.4. ARRISKUEN IDENTIFIKAZIOA .............................................................................. 148 ERANSKINA III: FPE 1.7. INGURUMEN ASPEKTUEN EBALUAZIOA ........................................................... 149 ERANSKINA IV: FPO-4.7. ESKAKIZUN LEGALEN BETEKIZUNA .................................................................. 150 ERANSKINA IV: INGURUMEN KUDEAKETA SISTEMA ............................................................................... 151 ERANSKINA V: GARRAIOEN ERREGISTRO TAULA .................................................................................... 156 ERANSKINA V: HONDAKINEN GARRAIOEN ERREGISTRO TAULA ............................................................ 157 6 IRUDIEN ZERRENDA 1. Irudia. Garapen Jasangarriko Helburuak (GJH) [7]................................................................................................... 10 2. Irudia. Mundu mailako Eraikinen Iraunkortasun Ziurtagiri desberdinak [14]. ....................................................... 11 3. Irudia. TSH Donostia proiektuaren egitasmoa martxotik hasi eta ekaina bitartean. ............................................. 13 4. Irudia. BREEAM ziurtagiriaren GANTT diagramaren laburpena I. ........................................................................... 14 5. Irudia. BREEAM ziurtagiriaren GANTT diagramaren laburpena II. .......................................................................... 15 6. Irudia. BREEAM zigiluaren kodearen oinarria. ......................................................................................................... 16 7. Irudia. BREEAM ziurtagiriaren abantailak. ............................................................................................................... 20 8. Irudia. Eraikuntza Berriko BREEAM eskemaren ebaluazio-kategoriak. .................................................................. 22 9. Irudia. BREEAM Ebaluazio Erreminta - Proiektuaren xehetasunak. ....................................................................... 25 10. Irudia. BREEAM Ebaluazio Erreminta - Puntuazioa. .............................................................................................. 26 11. Irudia. BREEAM Ebaluazio Erreminta - Ebidentzia zerrenda. ................................................................................ 27 12. Irudia. Ebaluazio metodologiaren fluxu-diagrama. ............................................................................................... 27 13. Irudia. BREEAM 1. Ebaluazio-prozesuaren GANTT diagrama. .............................................................................. 28 14. Irudia. Bilbao Intermodalen proiektua. .................................................................................................................. 30 15. Irudia. TSH kateko hotelak (horiz jadanik badaudenak eta beltzez martxan daudenak) [42]. ............................ 34 16. Irudia. TSHk bere ostalariei eskainitako bizikletak. ................................................................................................ 35 17. Irudia. Loiolako Erriberak auzoko egoera eraldaketa urbanistikoa jasan aurretik............................................... 36 18. Irudia. Obrak hasi aurreko egoera (Gizarte Segurantzaren eraikina falta da ondoko partzelan). ...................... 37 19. Irudia. Partzelaren kokalekua Loiolako Erriberak auzoaren baitan. ..................................................................... 37 20. Irudia. Partzelaren planoa. ...................................................................................................................................... 38 21. Irudia. TSH Donostia proiektua. .............................................................................................................................. 39 22. Irudia. Jesús María Alkain plazarako ataripea. ....................................................................................................... 40 23. Irudia. Diseinu-ezaugarri orokorrak. ....................................................................................................................... 41 24. Irudia. Pila-piloteen xehetasun estrukturalak. ...................................................................................................... 42 25. Zutabeen ezaugarri geometrikoak. ........................................................................................................................ 42 26. Irudia. Zimendu lauzaren planoa. ........................................................................................................................... 43 27. Irudia. KDKT02_1_A3 ataleko ebidentzia I. ............................................................................................................ 47 28. Irudia. KDKT02_1_A3 ataleko ebidentzia II. ........................................................................................................... 47 29. Irudia. KDKT02_1_C ataleko ebidentzia I. .............................................................................................................. 51 30. Irudia. KDKT02_1_C ataleko ebidentzia II. ............................................................................................................. 51 31. Irudia. KDKT02_1_E ataleko ebidentzia. ................................................................................................................ 51 32. Irudia. KDKT02 - 2. Harreman ona bizilagunekin - Hesitura jartzeko baimena. ................................................... 59 33. Irudia. EEHKP Onarpen akta. ................................................................................................................................... 73 34. Irudia. PO-4. Obraren egikaritzea eta jarraipena: Obrako unitateen jarraipena eta kontrola. ........................... 75 35. Irudia. PO-4. Obraren egikaritzea eta jarraipena: Materialen eta produktuen jasotze prozedura eta kontrola. ........................................................................................................................................................................................ 75 36. Irudia. PPO-4.2. Hondakinen kudeaketa: Hondakin ez arriskutsuak (HEA). ......................................................... 77 37. Irudia. PPO-4.2. Hondakinen kudeaketa: Hondakin arriskutsuak (HA)................................................................. 78 38. Irudia. Ingurumen Kudeaketa Politika. ................................................................................................................... 79 39. Irudia. Ingurumen jardunbide egokien eskuliburua. ............................................................................................. 80 40. Irudia. Fase I gunea - 11 lerrokatzeraino................................................................................................................ 82 41. Irudia. Fase II gunea. ............................................................................................................................................... 83 42. Irudia. Ezponden altuera maximoa [62]. ................................................................................................................ 84 43. Irudia. Grabitazio bidezko sedimentazioa. ............................................................................................................. 84 44. Irudia. Obrako kontagailuaren irakurketa. ............................................................................................................. 95 45. Irudia. Ur kontsumo totala. ..................................................................................................................................... 95 7 TAULEN ZERRENDA 1. Taula. Eraikuntza Berriko BREEAM eskemarekin ebalua daitezkeen eraikin motak. ............................................. 21 2. Taula. BREEAM kategorien haztapenak. .................................................................................................................. 22 3. Taula. BREEAM mailen erreferentziazko balioak. .................................................................................................... 23 4. Taula. Gutxieneko baldintzak. ................................................................................................................................... 24 5. Taula. Bilbao Intermodalen BREEAM ebaluazio eskema. ........................................................................................ 30 6. Taula. Bilbao Intermodaleko KPI ebaluaketa. .......................................................................................................... 31 7.Taula. KDKT02 Eraikuntza praktika arduratsuak. ...................................................................................................... 45 8. Taula. KDKT02-1. Sarbide segurua eta egokia ataleko frogatze-zerrenda . ........................................................... 46 9. Taula. KDKT02-2. Harreman ona auzokideekin ataleko frogatze-zerrenda. .......................................................... 54 10. Taula II. KDKT02-2. Harreman ona auzokideekin ataleko frogatze-zerrenda. ..................................................... 55 11. Taula. KDKT02 - 2. Harreman ona bizilagunekin - Soinu-maila neurketa. ............................................................ 58 12. Taula. KDKT02-3. Ingurumenarekiko kontzientziazioa ataleko frogatze-zerrenda. ............................................. 63 13. Taula. Magnitudea eta intentsitatearen maila ezartzeko irizpideak. ................................................................... 65 14. Taula. Ingurumen aspektuen garrantzia-matrizea. ............................................................................................... 66 15. Taula. Ingurumen aspektuen ebaluazioa: hartutako erabakiak. ........................................................................... 66 16. Taula. Ingurumen mehatxu eta aukerei aurre egiteko hartutako ekintzak.......................................................... 68 17. Taula. FPE 1.9. Ingurumen aspektu esanguratsuen aurreko jarduerak. .............................................................. 71 18. Taula. FPE 1.10. Gertakari eta istripu potentzialen identifikazioa - Sutea instalazio finkoetan. ......................... 72 19.Taula. PPE 1.1. Araudiaren betekizuna. . ................................................................................................................ 74 20. Taula. FPO-4.7. Eskakizun legalen betekizuna: iruzkinak. ..................................................................................... 74 21. Taula. Eskaerarik gabeko ezpondetarako gehinezko altuera onargarria NTP 278 arauaren arabera. ............... 83 22. Taula. KDKT024. Lan-inguru segurua eta errespetuzkoa ataleko frogatze-zerrenda ........................................ 85 23. Taula. Ekaineko garbiketa erregistroa. ................................................................................................................... 86 24. Taula. KDKT03 Ingurumen-inpaktuak obran. ......................................................................................................... 91 25. Taula. Energia kontsumoaren erregistroa.............................................................................................................. 93 26. Taula. Ur-kontsumoaren erregistroa. ..................................................................................................................... 94 27. Taula. Obrako kontagailuaren irakurketa. .............................................................................................................. 95 28. Taula. KDKT03 – 1. Zarata eta bibrazioak ataleko frogatze-zerrenda. ................................................................. 97 29. Taula. KDKT03 – 2. Airearen kalitatea ataleko frogatze-zerrenda. ....................................................................... 97 30. Taula. KDKT03 – 3. Jariatze-uren kudeaketa ataleko frogatze-zerrenda.............................................................. 98 31. Taula. KDKT03 – 4. Material arriskutsuak ataleko frogatze-zerrenda .................................................................. 99 32.Taula. ENE08 Energetikoki eraginkorrak diren ekipoak. ..................................................................................... 103 33. Taula. URA01 Ur-kontsumoa. .............................................................................................................................. 104 34. Taula. URA02 Ur-kontsumoaren monitorizazioa. ............................................................................................... 105 35. Taula. MAT01 Materialen bizi-zikloaren inpaktua.. ............................................................................................ 106 36. Taula. MAT01 Materialen kontsumoaren erregistroa. ....................................................................................... 107 37. Taula. MAT02 Materialen hornikuntza arduratsua. ........................................................................................... 107 38. Taula. MAT03 Isolamendua. ................................................................................................................................ 108 39. Taula. HOND01 Eraikuntzako hondakinen kudeaketa. ....................................................................................... 109 40. Taula. Zabortegietatik desbideratzeen BREEAM ES helburuak, eraikuntzaeta eraispen-hondakinak berreskuratze-tasa nazionalaren arabera. ................................................................................................................ 110 41. Hondakinen erregistro taula. ............................................................................................................................... 112 42. Taula. Hondakinen sailkapena LER kodigoaren arabera. ................................................................................... 113 43. Taula. HOND02 Agregakin birziklatuak. .............................................................................................................. 114 44. Taula. Agregakinen aplikazio baimenduak, motaren arabera sailkaturik. ......................................................... 115 45. Taula. LEE02 Kokalekuaren balio ekologikoa eta balio ekologikoa duten bertako elementuen babesa. ........ 116 46. Taula. Kokalekuaren balio ekologikoaren hobekuntza. ...................................................................................... 117 47. Taula. Proposatutako espezieak. ......................................................................................................................... 118 48. Taula. LEE04 Epe luzeko inpaktua biodibertsitatean. ......................................................................................... 119 49. Taula. LEE05 - Higaduraren kontrola. .................................................................................................................. 122 50. Taula. LEE05 - Higadura arriskuaren araberako sailkapena. .............................................................................. 122 8 51. Taula. LEE05 - Higadura saihesteko hartu beharreko neurriak. ......................................................................... 123 52. Taula. LEE05 Higaduraren kontrola frogatze zerrenda. ..................................................................................... 123 53. Taula. LEE05 Higadura kontrolatzeko jarraipen-plana eraikuntza fasean. ........................................................ 124 9 1. SARRERA Azken bost urteetan, jasangarritasun hitzaren internet bidezko bilaketa-bolumena % 342 igo da, kontzeptua bera gizartean beran errotu denaren seinale [1]. Hori da behintzat Veepee salmenta pribatuen plataforma digitalak IESE Bussiness School unibertsitate prestigiotsuarekin batera burututako Espainiako ecommercearen etorkizunaren inguruan burututako ikerketan adierazitakoa [2]. Ingurumenarekiko kontzientziazio hori bera, eraikuntzako esparrura ere iritsi da, orain arte eraikuntzak izandako esanahia aldatzeraino eta ikuspuntu erabat ezberdina hartzeraino. Horixe bera da, hain zuzen ere, dokumentu honetan aztertzen dena. Arkitektura jasangarriaren kontzeptuan murgildurik, eraikuntzak bide jasangarriagoa har dezan bideratu duten jazoera desberdinak aztertzen dira, marko legal sendo baten pean, ondoren ikuspuntu hori egikaritzeko aukera ematen duen ziurtagiri baten – BREEAM – metodologia eta adierazgarriak zehatz mehatz aztertzeko; hori dena Construcciones Amenabar S.A. enpresak TSH Donostia hotelaren eraikuntza prozesuan duen kontratista printzipalaren ikuspuntutik. Horrenbestez, proiektuaren nondik norakoak hobe ulertzeko asmoz, haren xehetasunak deskribatzen dira, jasangarritasunarekiko lotura duten ezaugarriak azpimarratuz, segidan, BREEAM ziurtagiria lortu ahal izateko jarraitu beharreko irizpideen berri emateko, proiektu honetan haiekin betetzeko jarraitu beharreko pausoak nabarmenduz. Amaitzeko, BREEAMaren alderdi positibo eta negatiboen aldeko eztabaida aurkezten da, datu objektiboetan zein iritzi pertsonalean eta proiektuan izandako esperientzian oinarriturik, aurretik aztertutako denak benetan izan dezakeen eragina aztertzeko, eta etorkizunean izan daitezkeen joerak aurreikusteko. 2. TESTUINGURUA Eraikinaren esanahi tradizionala alde batera utzirik, aspaldian da arkitektura eta eraikuntzaren askoz ere ikuspuntu globalago bat hartu denik; intrintsekoan eraikuntzan parte hartzen duten elementuez gain, bizi-ziklo guztia aintzakotzat hartu eta jasangarritasunerako bidea irekiz [3][4]. Eraikuntza edota arkitektura jasangarri kontzeptua, garapen jasangarritik eratorria da, Gro Brundtland lehen ministra norvegiarrak 1987ko Nazio Batuetako 42. saioan aurkezturiko kontzeptua berau, Guztion Etorkizuna (Our Common Future) txostenean. Bertan, zera deritzo, «Garapena jasangarria da, egungo belaunaldiaren beharrak asebetetzen dituenean, etorkizuneko belaunaldiek beren premiak asetzeko duten gaitasuna arriskuan jarri gabe». 1992an, Rio de Janeiroko Lurraren Goi Bileran bildutako estatuburuek konpromisoa hartu zuten «... egungo beharrei erantzungo dieten garapen-bideak elkarrekin bilatzeko, etorkizuneko belaunaldiek bereak asetzeko dituzten gaitasunak arriskuan jarri gabe». Horrela bada, hiru dira garapen jasangarriaren oinarriak [5]: • Materialen bizi-zikloaren analisia • Lehengaien eta energia berriztagarrien erabilera 16 nazioarteko eskemen familia bihurturik, esparru askoz ere zabalagoa jorratzen duelarik: eraikuntza berritik hasi eta baita lehendik dauden eraikin eta birgaitutakoak ere [17]. BREEAM zigilua eskuratzen duten eraikinen kokapena edozein dela ere, izendatzaile komun bat aurkezten dute haien osotasunean; plangintza, eraikuntza eta funtzionamendua, iraunkortasunjardunbide printzipio zorrotzenen arabera diseinatuak eta egikarituak izan direla, prozesuko atal guztietan erakundearen inplikazioa funtsezkoa izanik. Horretarako, erakundeak printzipio eta betekizun estrategiko horiek denak biltzen dituen kodean du bere oinarria, BRE Global Code for a Sustainable Built Environment, eraikuntza ingurunearen ingurumen-, gizarteeta ekonomia-inpaktua minimizatzeko, kudeatzeko, ebaluatzeko eta ziurtatzeko ikuspegi integratua definitzen duena. Gainera, BREEAMek ikuspegi oso malgua izaten jarraitzen badu ere, banakako sistemen multzoak oinarri zientifiko eta portaera sendoak dituela bermatzeko balio du (ikus 6. Irudia). 6. Irudia. BREEAM zigiluaren kodearen oinarria. Are gehiago, BREEAMek, jabeen, okupatzaileen, diseinatzaileen eta langileen kontzientziazioa areagotzeko dihardu, bizi-zikloan oinarritutako ikuspegian fundaturik, iraunkortasunerako ardura handiagotzeak dakartzan abantailen inguruan heziz. Halaber, irtenbide egoki eta errentagarriak ezartzen laguntzen die eta baita merkatuak haien lorpenak onar ditzan lagundu ere. 17 BREEAM ES BREEAMen kudeaketaren eta etengabeko garapenaren atzean BRE Global dago, zein herrialde bakoitzean Eskema Nazionalen Operadore independenteez (NSO 9 ) baliotzen den BREEAM sistema independente espezifiko lokalak garatu eta kudeatzeko. BREEAM markaren sortzailea eta jabea BRE Global da, Erresuma Batuarentzat NSO osatzen duena eta Nazioarteko BREEAM mugaz gaindiko eskemaren garapenaz eta kudeaketaz ere arduratzen dena. BRE Global bitartekoen ziurtapenerako eta onarpenerako erakunde independentea da, BRE Groupen parte dena, BRE Trusten jabetzakoa berau. Azken hau ikerketa eta formakuntzara zuzenduriko irabazi-asmorik gabeko fundazioa da, eta eraikuntzaren arloan ezagutzaren, berrikuntzaren eta komunikazioaren aurrerapenaren alde lan egiten du. Espainiako kasuan, Galiziako Institutu Teknologikoa (ITG) da BREEAM metodologiaren erakunde gordailuzaina, hots NSOa; jasangarritasun-sistema kudeatzeaz eta BREEAM ESek aurreikusitako jasangarritasun-eskakizunen eraikuntza-proiektu eta -obren egokitasun-maila ziurtatzeaz arduratzen den erakundea da. BREEAM ESek, BREak garatutako ezagutza eta esperientzia guztia biltzen ditu, eta aldi berean, Espainiako errealitatera egokitzen du, bertako legedia, arauak eta estandarrak eta merkatu-jardunbide onenak aintzakotzat harturik, globalki pentsatu eta tokian tokikoa aplikatu filosofiari jarraiki. Horrela, metodologiaren kalitate eta gardentasuna bermatzen dira, herrialde eta eskualde desberdinen artean eraikinak konparatzeko aukera ematen baita, haiek Espainiako errealitate legal eta teknikora egokituz. ITG 1991ko otsailean eratu zuten Galiziako Arkitektoen, Bide, Ubide eta Portuetako Ingeniarien eta Industria Ingeniarien Elkargo Ofizialek, eta Galiziako Xuntak interes galegoko deklaratu zuen 1991/6ko ekainaren 18ko Aginduan. Hiru kide sortzaileez gain, honako hauek ere fundazioaren patronatuko kide dira: meatze-ingeniarien elkargo ofiziala, Galiziako nekazaritza-ingeniarien elkargo ofiziala, Galiziako Ontzieta ozeano-ingeniarien elkargo ofiziala, Galiziako enpresaburuen konfederazioa, A Coruñako, Santiago de Compostelako eta Vigoko unibertsitateetako ikerketaerrektoreordeak, eta Galiziako Xunta. ITGk UNE-EN ISO 9001:20084 10 arauaren araberako ziurtagiria dauka, eta erakundeak arauaren betekizunekin bat datorren kalitatea kudeatzeko sistema du, BREEAMen araberako Eraikuntzaren Iraunkortasunaren Ebaluazioa bermatuz. BREEAM ES aholkulariak ziurtatzeko sistema ere badu, UNEEN ISO/IEC 17024:20125 11 nazioarteko arauaren arabera. Era berean, UNE 1660026 12 arauaren arabera ziurtatuta dago. Arau horrek I+Garen kudeaketa egokia bermatzen du, bai propioa, bai kanpoan egiten dena. BREEAM ESen helburuak betetzen direla ziurtatzeko, hainbat agente desberdinez osatuta dago erakundea: a) Aholku Batzordearen zeregina, BREEAM ESen misioa betetzen dela zaintzea da. Aholku Batzordea BREEAM ES ereduaren ziurtapenaren bilakaeran, sustapenean eta hedapenean aktiboki parte9 National Scheme Operators 10 Kalitatea Kudeatzeko Sistemak. Betekizunak.(ISO 9001:2008). 11 Egokitasunaren Ebaluazioa. Pertsonen ziurtagiriak egiten dituzten erakundeentzako baldintza orokorrak. (ISO/IEC 17024:2012). 12 I+G+b kudeatzeko sistemaren betekizunak. 18 hartzen duten erakundeek osatzen dute, eta eraikuntzaren sektoreko alderdi interesdunen ordezkariak dira (proiektugileak, sustatzaileak, eraikitzaileak, ingurumen-fundazioak eta - erakundeak, finantza-erakundeak, aseguru-etxeak eta administrazioak). Izaera estrategikoa du, aditu-taldeen lana gainbegiratzen du eta BREEAM ESen misioa betetzen lagunduko duten ereduaren bilakaeraren abagune nagusiak proposatzen ditu. Hauek dira Aholku Batzordearen eginkizunak eta erantzukizunak: i. Metodologiak alderdi interesdun guztien helburuei erantzuten diela ziurtatzea. ii. BREEAM ereduaren ezarpena eta erabilera sustatzea lurralde nazional osoan, Espainian, oro har, iraunkortasuna sustatzen laguntzeko, eta, bereziki, eraikuntza-ekintzetan laguntzeko. iii. Gidatzea eta bermatzea BREEAM metodologia estatuko berezitasunetara, merkatura eta araudira etengabe egokitzen dela, lantaldeen emaitzak gainbegiratuz. b) Lantaldeak (kategoria bakoitzeko bat) arlo bakoitzean prestigio handiko teknikariez osaturikoak dira, eta metodoaren betekizunak Espainiako errealitatera egokitzea eta hala mantentzen laguntzea dute jomuga. c) Aholkulariak teknikari akreditatuak eta independenteak dira, espezializazio-ikastaroen bidez gaituak, eraikuntzaren tipologia desberdinen arabera, aholkularitzaeta ebaluazio-prozesuak egiteko proiektuaren fasetik egikaritzera eta eraikuntza ondoko fasera arte. BREEAM-EN ABANTAILAK BREEAMek zalantzan jartzen du oraindik oso hedatuta dagoen topiko bat: kalitate oneko eraikin jasangarriak diseinatzea askoz ere garestiagoa da, arauzko nahitaezko eskakizunak soilik betetzen dituztenak baino. Ikerketa-azterketen multzo gero eta handiagoak erakusten du, askotan, aukera jasangarriek ez dakartela inolako gainkosturik eraikuntza-proiektuetan inbertitzerako orduan, edo kostu hori txikia izan ohi dela, ezinbestean [18]. Argi dago beraz, BREEAM edota antzerako zigiluen abantaila nagusienetariko bat, ekonomikoa dela. Alde batetik, jasangarritasunari lotutako eraginkortasuna eta kalitatea areagotzeak, lagundu egiten du eraikin horiek merkataritzaren aldetik erakargarriagoak izan daitezen. Horrela, gero eta gehiago dira BREEAM sailkapena duten eraikinen inbertsiogileei errentagarritasun-indize altuagoak eta sustatzaileei eta jabeei alokairuaren prezioak eta salmentagatiko prima altuagoak ematen dizkietela erakusten duten adibideak [19]. BREEAM proiektuan zehar tresna gisa erabiltzeak berrikuntza ere erraztu dezake, eta horrek kostuak aurreztea eta balioa gehitzea ekarriko du, eraikin hobeak eraikiz eta erabiltzaileentzako baldintzak hobetuz [20]. Esan beharra dago, bestalde, TESTUINGURUA atalean azaldu den moduan, Europa mailan azken urteotan jasangarritasunaren aldeko apustu handia egi dela, hainbat hitzarmen eta akordioren bitartez, etorkizun hurbilean ageriko aldaketa bat egin dadin mundu jasangarriago bat lortze aldera; horregatik nahiko ohikoak izaten dira erakundeen aldetik, eraikuntza jasangarria babesten duten diru-laguntzak [21] edota zerga-pizgarriak eskaintzea [22]. 19 Horrez gain, esan berri den bezala, merkatuari eskainitako produktuak merkatuan dagoen eskaintza baino kalitate-baremo eta estatus-maila hobeagoak baditu, eskuratze-prezioak igo egin daitezke, higiezinen ( % 7,5) eta errenten ( % 3) balioa handituz. Gizarteak ingurumenarekiko duen inplikazioa eta kontzientziazioa geroz eta nabarmenagoa izanik, geroz eta jende gehiago arduratzen da aukera jasangarriagoak hautatzeaz, eta beharrezkoa bada, aukera horiengatik gehiago ordaintzeko predisposizioa aurkeztu ohi dute [23]. Portaera horren adibide dira, azken urteotan, eraikuntzatik at dauden beste produktu batzuek salmenten gorakada [24], besteak beste, elikagai ekologikoena [25], jasangarritasun politikak jarraitzen dituzten zerbitzuena [26] edota energia iturri ordezkoak erabiltzen dituzten autoena [27][28]. Hala ere, esan beharra dago, jasangarritasunaren gorespen honek, baduela bere arriskua, eta berez bultzatu nahi dituen printzipioak kaltetuak suerta daitezkeela inflazio berdea 13 deituriko fenomenoaren eskutik [29][30]. Gainera, sarritan, lehendik aipatutako inbertsioak, funtzionamendueta mantentze gastu txikiagoen (%7 - %8) bidez berreskuratzen dira, eta, azken batean, eraikinaren bizitza-zikloan aurrezpenak sortzen dira, hasierako inbertsio hori justifikatu dezaketenak. Izan ere, BREEAM ziurtagiria duten eraikinek, praktika tradizionaleko eraikinekin alderatuz, ureta energia-kontsumo (elektrizitatea, berokuntza…) -%40-50 eta %20-50 artean hurrenez hurren - baxuagoak dituzte, diseinu fasetik hasita eraikuntza jasangarriko eta aurrezteko jarraitutako prozesuari esker, eraikinaren bizi-ziklo osoan zehar mantentze-kostuak baxuagoak izan daitezen eragiten dutenak [31]. Alderdi ekonomikoak alde batera utzirik, BREEAM ziurtagiriari lotutako jasangarritasuna hobetzeak, errentagarritasuna hobetzeaz gain, baditu beste hainbat onura, bai ingurumen-esparruan, eta baita soziokulturalean ere: ingurumen arloan, aipatutako energiaren eta uraren kontsumoaren gutxitzeaz gain, beste alderdi batzuen optimizazioak (etxebizitzaren kokapena, hondakinen tratamendua, erabilitako hozgarriak, isolatzaileak, berogailu-sistema…), CO2 isuriak murriztea dakar; arlo sozialean, airearen kalitatea, argiztapena, zarata-maila eta obrako eta inguruneko txukuntasuna bezalako aspektuak hartzen ditu kontuan, onuragarriak izanik eraikinaren erabilera egiten duten pertsonen – eta baita ez dutenena ere – erosotasuna eta bizi-kalitaterako; eta alderdi kulturalak berriz, eraikuntza ulertzeko modua aldatzearekin erlazionatuta daude, material jasangarrien erabilera sustatuz, eraikin baten bizi-ziklo osoan modu jasangarrian eraikitzearen garrantziaz sentsibilizatuz eta ingurumenarekiko kontzientziazioa sustatuz. Ildo beretik, jasangarritasun-zigiluek berekin dakarten barne-erosotasuna hobetzeko alderdiei esker, hainbat azterlanen bidez frogatu da proiektatutako eraikinaren azken erabiltzaileen okupazioedo gogobetetze-indizeak handiagoak direla eraikuntza tradizionaleko eraikinetakoen batez besteko baino. Honen arrazoia begi-bistakoa da, izan ere, zenbat eta gusturago sentitu barne-espazio batean, orduan eta denbora gehiago igaro ohi da bertan. Hori lortzeko, espazio itxietako argiztapen naturalaren alderdiak hobetu behar dira, barneko airearen kalitatea hobetu, baldintza termiko eta akustikoak hobetu, kanpoaldeko bistak barrutik ikusteko aukera izan … eta alderdi hauek denak betetzen direla ziurtatzeaz arduratzen da hain zuzen ere, BREEAM ziurtagiria. Erabiltzaileen gogobetetasunaren handitze horri esker, okupazio-tasa % 3,5 baino handiagoa izan ohi dute BREAM ziurtagiria eskuratutako eraikinek [32]. 13 Inflazio berdea kontsumo-prezioen azelerazioa da, karbono-isurpenik gabeko ekonomia bateranzko trantsizioari lotutako produktuen garestitzeak eraginda, bai erabiltzeari utzi behar zaionengatik, bai sustatu behar direnengatik [29]. 20 Lehen esan bezala, eraikin jasangarria izatea, ez da, horrenbestez, kalitate txarrekoa izatea. Izan ere, diseinu integraleko prozesuari esker, azpiegitura berriaren diseinueta eraikuntza-prozesuan parte hartzen duten eragile guztiak elkarlanean aritzen dira diziplina anitzeko lantalde bat osatzeko, eraikinen funtzionaltasuna, malgutasuna eta iraunkortasuna hobetuz. BREEAMek ezarritako printzipioak lantalde multidisziplinar horretan parte hartzen duten esparruetako bakoitzean jorratzen dira, eta ondorioz, lanaren azken emaitza, faktore guztiak zehatz-mehatz aztertuak izan dituen azpiegitura egoki berri bat da, non proiektu-etapatik obrak gauzatzean ager daitezkeen arazoak ezabatuak izan diren. Ikerketa-azterlan batzuek eraikin iraunkorren balio eta kalitatearen hobetzea ere nabarmendu dute. BREEAMek eskatutako estandarrak betetzeko, plangintza, diseinu, zehaztapen eta xehatze arduratsua egin behar da, bai eta lan-harreman ona mantendu ere, bezeroaren eta proiektu-taldearen artean [33]3]. Azkenik, eraikinaren erabilera egingo duen enpresa, erakunde, norbanako edota bestelako edozein organizazioren gizarte-erantzukizun korporatiboaren politika aditzera emateko aukera eskaintzen du. Enpresen gizarte-erantzukizuna, enpresak akziodun eta bezeroekiko duen harreman etikoak definitzen duen kudeaketa-modua da, eta gizartearen garapen jasangarriarekin bateragarriak diren enpresa-jomugak ezartzearekin erlazionatuta dago. Horretarako, etorkizuneko belaunaldientzako ingurumeneta kultura-baliabideak babesten ditu, aniztasuna errespetatzen du eta gizarte desberdintasunak murriztea du helburu [34]. 7. Irudia. BREEAM ziurtagiriaren abantailak. 5. METODOLOGIA Atal honetan, Eraikuntza Berriko BREEAM ziurtagiria lortu ahal izateko, jarraitu beharreko ebaluaziometodologiaren oinarriak azaltzen dira, haiek aurrera eramateko ebaluazio-erremintak zeintzuk diren azalduz, baita ebaluazio eskemen funtzionamenduaren funtsa deskribatu ere. 21 ERAIKUNTZA BERRIRAKO BREEAM ESKEMA BREEAM ES Eraikuntza Berria eskemak eraikin berriek beren bizi-zikloan zehar duten iraunkortasuna ebaluatzeko balio du, diseinu-faseetatik eraikuntza-fasera arte. Eraikuntza Berria, EB, egitura independente berri bat edo lehendik dagoen egitura baten handitze berri bat eragiten duen eraikinari deritzo, obra amaitu ondoren lehen aldiz martxan jarriko dena. 1. Taula. Eraikuntza Berriko BREEAM eskemarekin ebalua daitezkeen eraikin motak. SEKTOREA ERAIKIN MOTA DESKRIBAPENA KOMERTZIALA Bulegoak Bulego orokorren eraikinak Ikerketaeta garapen-eremuak dituzten bulegoak (hau da, 1. kategoriako laborategiak14 soilik) Industrialak Unitate industriala: biltegiratze/banaketa nabea Unitate industriala: ibilgailuen prozesua/fabrikazioa/mantentze-lanak Komertzialak Denda/merkataritza-gune Biltegia/merkataritza-poligonoa Burtsaz kanpoko zerbitzuen hornitzailea; adibidez, finantzaeta higiezin-agentziak, ABLE15 Kontzesionarioak Jatetxeak, kafetegiak eta edari-establezimenduak Eramateko prestatutako janaria ERAIKIN PUBLIKOAK Irakaskuntzakoak Haur Hezkuntza Lehen Hezkuntza Bigarren Hezkuntza Goi-mailako hezkuntza Sanitarioak Medikuntza-kontsultategia Osasun-zentroa Klinika Ospitalea Judizialak Lehen auzialdiko eta instrukzioko epaitegiak Merkataritza arloko epaitegiak Familia-epaitegiak Lan-arloko epaitegiak Administrazioarekiko auzien epaitegiak Probintzia-auzitegiak Justizia Auzitegi Nagusia Auzitegi Nazionala Auzitegi Gorena Konstituzio Auzitegia Epaitegi konbinatuak BESTELAKOAK Egoitza-erakundeak Zaharren egoitzak Ikasleen egoitzak eta hotelak, hostalak eta pentsioak Egoitzakoak ez diren erakundeak Museoak, arte-galeriak Liburutegiak Eguneko zentroa, gizarte-etxea, gizarte-zentroa Gurtza lekua Bilera eta aisialdirako gunak Zineak Antzokiak, kontzertu-aretoak Erakustaretoak eta hitzaldi-aretoak Aire zabaleko eta barruko kirolak, gimnasioak eta jolas-guneak (igerilekuarekin edo gabe) Bestelakoak Garraio zentroak Ikerketaeta garapen-zentroak (2.16 eta 3.17 kategoriako laborategiak) Haurtzaindegiak 14 1. Biosegurtasun maila. Maila honetan laborategiko langileentzat eta ingurumenerako arrisku minimoa duten agenteekin lan egiten da. Maila honetan ez da ekipo berezirik behar, ezta instalazioen diseinu espezifikorik ere [35]. 15 Aldi Baterako Laneko Enpresa. langile bat eta haren enplegatzaileen arteko bitartekaria. 14/1994 Legeak arautzen ditu ABLEak [36]. 16 1. mailaren antzekoa da, baina langile eta ingurunearentzako arrisku ertaineko agenteak erabiltzen dira. [35]. 17 Maila hori dago laborategi klinikoetan, diagnostiko-laborategietan, unibertsitateko laborategi batzuetan eta ikerketa-laborategi batzuetan. Bertan, lana egiten da agente exotikoekin edo kalte larria eta hilgarria eragin dezaketenekin, arnastearen edo horien eraginpean egotearen ondorioz. Instalazioek diseinu berezia behar dute izan [35]. 22 ESKEMAREN OSAGAIAK ETA EBALUAZIO METODOLOGIA Eraikuntza Berriko BREEAM eskemak, eraikinaren inpaktua ebaluatzen du hamar kategoria desberdinetan (ikus 8. Irudia): Kudeaketa, Osasuna eta Ongizatea, Energia, Garraioa, Ura, Materialak, Hondakinak, Lurzoruaren Erabilera Ekologikoa, Kutsadura eta Berrikuntza. Ondoren, jasangarritasunmaila desberdinetan oinarriturik, haietako bakoitzaren ziurtapena burutzen du, era berean, etorkizuneko eraikin jasangarriagoak lortzeko gida-tekniko eta erreferentzia gisa erabiltzeko [37]. 8. Irudia. Eraikuntza Berriko BREEAM eskemaren ebaluazio-kategoriak. BREEAM ES osatzen duten kategoria bakoitzari haztapen bat dagokio. Haztapenek BREEAM ESek jorratutako iraunkortasun-betekizunen inpaktu erlatiboa definitzeko — eta, ondorioz, sailkatzeko — bitarteko bat ematen dute. BREEAM ESek erabiltzen duen haztapen-sistema, aditu-talde batek adostasunez onartutako haztapenen konbinazio batetik eratorria da. Haztapen horiek kategorien balio erlatiboak eta BREEAM ES global puntuazioa lortzeko egiten duten ekarpena zehazteko erabiltzen dira. BREEAM ESek erabilitako haztapenak, 2. Taulan daude eskuragarri. 2. Taula. BREEAM kategorien haztapenak. KATEGORIA HAZTAPENA Kudeaketa (KDKT) 11,5 Osasuna eta Ongizatea (OO) 14 Energia (ENE) 18 Garraioa (GAR) 8 Ura (URA) 10,5 Materialak (MAT) 12 Hondakinak (HOND) 7 Lurzoruaren Erabilera Ekologikoa (LEE) 9,5 Kutsadura (KUTS) 9,5 Berrikuntza (BER) 10 Esan bezala, haztapen horiek eraikinaren puntuazio orokorra lortzeko erabiltzen dira. Hala ere, haztapen horiek aplikatu ahal izateko, lehenik eta behin kategoriatako bakoitzean, puntuazio bat lortu behar da. Puntuazio hori lortzeko, kategoriatako bakoitzean baldintza edota betebehar batzuk ezartzen dira. Betekizun bakoitzak berariaz lantzen du eraikinaren ingurumen-inpaktua edo okupatzaileekin lotutako faktore bat, ekarpen hori kuantifikatzeko, puntu kopuru jakin bat esleitzen zaiolarik. Puntuak ematen dira eraikin batek baldintza horretarako definitutako portaera-jardunbide onenen KDKT; 11,50% OO; 14,00% ENE; 18,00% GAR; 8,00% URA; 10,50% MAT; 12,00% HOND; 7,00% LEE; 9,50% KUTS; 9,50% BER; 10,00% 23 mailak betetzen dituenean — hau da, ingurumen-inpaktua arintzea lortu badu — edo Osasunari eta Ongizateari buruzko betekizunaren kasuan, okupatzaileekin lotutako faktore bati men egin baldin badio, hala nola erosotasun termikoari, argiztapen naturalerako sarbideari edo akustikaren kalitateari. Banakako eskakizun bakoitzean lor daitekeen puntu kopurua aldatu egiten da. Normalean, zenbat eta puntu gehiago izan eskuragarri, orduan eta garrantzitsuagoa izango da eskakizunaren ekarpena eraikinaren ingurumen inpaktua arintzerako orduan. Hainbat puntu eskuragarri dauden kasuetan, horiek ematea eskala mailakatu batean oinarritzen da oro har, non gero eta estandar handiagoekin bat datozen portaerei puntu kopuru handiagoa esleitzen baitzaie. Garrantzitsua da azpimarratzea, eraikin baten portaeraren ebaluazio honek, erabiltzaileei Funtzionamendu Adierazle Gakoen (KPI 18 ) multzo fidagarri bat eskaintzen diela, eraikinarekin lotutako inpaktu, funtzionamendu eta eraikitze-prozesuari dagokionez. Hala bada, balio horiek ingurumen-baldintza indibidualei buruzko antolamendu-politika baten helburu espezifikoak babesten dituzten portaera-mailak definitzeko erabil daitezke. Laburbilduz, puntuatzeeta haztatze-prozesu hori, lau pausotan banatzen da: 1. Kategoriatako bakoitzari puntuazio bat esleitzen zaio. Puntuazio hori erabakitzeaz arduratzen dena, BREEAM Aholkularia da, eta obra bakoitzari, aholkulari bat dagokio. Honek, betekizun bakoitzean zehaztutako irizpideen araberako puntuazioa esleitzen dio kategoria bakoitzari. 2. Kategoria bakoitzean, eraikin mota, kokalekua eta bestelako ezaugarriak kontuan harturik, puntuazio maximo eskuragarri bat dago. Puntuazio maximo horietatik aholkulariak esleitutakoaren arabera, kategoria bakoitzean lortutako puntuen portzentaia kalkulatzen da. 3. Aholkulariak kategoria bakoitzean lortutako ehuneko hori dagokion haztapenarekin biderkatzen du kategoriako ingurumeneko puntuazio orokorra lortuz. 4. Kategoria bakoitzeko puntuazioen batuketatik BREEAM ES global puntuazioa lortzen da. Azkenik, puntuazio orokor hori BREEAM ES sailkapenaren erreferentzia-balioekin alderatzen da, eta gutxieneko baldintza guztiak bete badira, BREEAM ES bidezko sailkapena ematen da. Lortutako puntuazio horren arabera, BREEAMak bost maila desberdinetan banatzen ditu baldintza puntuazio minimoak lortu dituzten eraikuntza berriko eraikinak: Egokia, Ona, Oso ona, Bikaina eta Apartekoa. Maila horietako bakoitza eskuratzeko erreferentziazko balioak 3. Taulan ageri dira. 3. Taula. BREEAM mailen erreferentziazko balioak. MAILA ERREFERENTZIAZKO BALIOA APARTEKOA ≥85% BIKAINA ≥70% OSO ONA ≥55% ONA ≥45% EGOKIA ≥30% BREEAM ES sailkapen batek aukera ematen die bezeroei eta interesa duten beste alderdi batzuei eraikin baten portaera BREEAM ES sailkapenaren arabera sailkatutako beste eraikin batzuenarekin 18 Key Performance Indicator. Ekintza bat edo ekimen multzo bat erakundeak proposatutako helburuei benetan erantzuten ari zaien neurtzeko modu bat da [38]. 24 alderatzeko, ebaluazioaren bizi-zikloaren fase berean. Zentzu horretan, BREEAM sailkapen bakoitzak, oro har, honako hauen pareko portaera du: → Apartekoa: eraikin berrien % 1 baino gutxiago (berritzailea). → Bikaina: eraikin berrien % 10 (jardunbide onenak). → Oso ona: eraikin berrien % 25 (jardunbide egoki aurreratuak). → Ona: eraikin berrien % 50 (bitarteko jardunbide egokiak). → Egokia: eraikin berrien % 75 (jardunbide egoki estandarrak). GUTXIENEKO BALDINTZAK Ebaluazio-metodologiako azken puntu horretan aipatutako gutxieneko baldintza horiek, BREEAMak berak ezartzen ditu kategorietako bakoitzerako. Hein handi batean, kategorietako bakoitzean, puntu gehienak aukerakoak dira, malgutasuna bermatzeko, eta atal baten betetze eza, beste bat betetzearekin konpentsa daiteke. Baina badira hainbat kategoria, non sailkapen espezifiko bat lortzean funtsezko jasangarritasun printzipioari uko ez egitearren, BREEAMek bai ala bai bete beharreko baldintzak ezartzen dituen. Beraz, BREEAM sailkapen konkretu bat lortzeko, maila horri dagokion erreferentziazko balio minimo hori lortu beharko da, baita maila horri esleitutako baldintza minimoen puntuazioa ere. Bi eskaera horiek lortzerakoan, biak ala biak, orduan bakarrik lortuko da BREEAM ziurtagiria. Hau da, baliteke kategoria baten ziurtapena lortzeko puntuazio minimoa lortzea, baina gutxieneko baldintza horiek betetzen ez badira, aholkulariak ez du kategoria hori ziurtatutzat emango. Kategoria bakoitzerako gutxieneko baldintza horiek, 4. Taulan daude eskuragarri. 4. Taula. Gutxieneko baldintzak. BETEBEHARRA EGOKIA ONA OSO ONA BIKAINA APARTEKOA KDKT01: Kudeaketa jasangarria 11 1 1 1 2 KDKT02: Eraikuntza jasangarriko praktikak - - - 1 2 KDKT04: Interesdun alderdien partaidetza - 1 1 1 1 OO01: Ikusmen-erosotasuna Aurrebetekizuna2 Aurrebetekizuna Aurrebetekizuna Aurrebetekizuna Aurre-betekizuna OO04: Uraren kalitatea 1 Irizpidea3 1 Irizpidea 1 Irizpidea 1 Irizpidea 1 Irizpidea ENE01: Efizientzia energetikoa - - - 6 10 ENE02: Monitorizazio energetikoa - - - 1 1 ENE04: Karbono emisio baxuko edo gabeko teknologien erabilpena - . . 1 1 URA01: Ur-kontsumoa - - 1 2 3 URA02: Ur-kontsumoaren monitorizazioa 1 Irizpidea 1 Irizpidea 1 Irizpidea 1 Irizpidea 1 Irizpidea MAT02: Hornikuntza arduratsua - - - - 1 Irizpidea HOND01: Eraikuntzako hondakinen kudeaketa - - - - 1 RSD03: Hiri-hondakinen kudeaketa - - - - 2 1 Zenbaki hutsez adierazitakoetan, atal bakoitzean adierazitako irizpide guztietatik, gutxienez adierazitako irizpide kopurua frogatu beharko da atal horretako puntuazio eskuragarria lortu ahal izateko. 2 Kasu hauetan, atal bakoitzeko irizpideak betetzeak ez du atala justifikatzeko balioko, aurrebetekizuna bezala izendatutako irizpidea bete ezean. Ataletako bakoitzean deskribatzen da atal horretako aurreirizpidea zein den. 3 Kategoria bakoitzean, 1 zenbakiaz identifikatutako irizpidea izango da bete beharreko betekizun minimoa. 25 EBALUAZIO METODOLOGIA BREEAM ES ebidentzien ebaluazioa, fase bakoitzean eginkizunak frogatzeko ardura duen agentearen eta esleitutako BREEAM Aholkularien arteko informazio eta ebidentzien elkartruke baten bidez burutzen da. Ebaluazio prozesua hasi aurretik, Aholkulariak, ondorengo erremintak bidaltzen dizkie BREEAM ebidentziak biltzeko arduradunei: • Ebaluazio-fase horri dagozkion aurkeztu beharreko ebidentzia-zerrenda. • Ebidentziak aurkeztu beharreko lehentasun zerrenda. Behin ebaluazio-erreminta horiek behin bidalirik, lehenengo ebaluazio epea ezartzen da, zeinerako lehen ebidentzia-zerrendan adierazitako froga denak bildu eta bidali beharko zaizkion Aholkulariari. Behin ebidentziak bidalita, Aholkularia BREEAM ES Ebaluazio Erremintaz baliatzen da. Erreminta hori, hainbat atalez osaturik dago. 1. Ebaluazioaren xehetasunak 9. Irudia. BREEAM Ebaluazio Erreminta - Proiektuaren xehetasunak. 32 Taulako kontzeptuen deskribapena: 1 Kalkulu Metodo Nazionalean adierazitako onartutako softwarea erabiliz modelatzea, BREEAM ES definizioaren arabera. Modelatuak barne hartzen ditu eraikinaren energia-kontsumoa, barneko argiztapen-, berokuntzaedo hozte-sistema finkoena, ur beroaren instalazioarena edo aireztapen mekanikoarena (zerbitzuko energia). Jakinarazitako eraginen artean sartzen da ekoitzitako energia (kokalekuan bertan edo kanpoan), Europako Parlamentuaren eta Kontseiluaren 2009ko apirilaren 29ko 2009/28/EE Zuzentarauan, iturri berriztagarrietako energiaren erabilera sustatzekoan, definitzen den bezala. Zuzentarau horrek 2001/77/EE eta 2003/30/EE Zuzentarauak aldatu eta indargabetzen ditu. 2 Jakinarazitako inpaktuen artean daude eraikuntza-instalaziotik, ekipamenduetatik eta kokalekuko ostatuetatik egindako energia-kontsumoa. KPI hori ez da ebaluatzen/jakinarazten diseinu-fasean. 3 Ebaluatu Gabeko Adierazlea. Kasu horretan daude eskatutako datuak eta KPIa, proiektu-taldeak neurtu/bildu ez dituenak edo eraikin mota edo ebaluaziofase baterako berritu/kuantifikatu gabeak. 4 Jasotako inpaktuak eraikina osatzen duten elementu nagusien eraikuntza-materialen garraioa, lurra prestatzeko eta lorategiak jartzeko lanak (fabrikatik kokalekura) eta eraikuntza-hondakinak (obratik hondakinak prozesatzeko gunera) estaltzen ditu. Eraikinaren elementu nagusiak Eraikuntza Berriko BREEAM ES Eskuliburu Teknikoan definituta daude. KPI hau ez da ebaluatzen/jakinarazten diseinu-fasean. 5 Jasotako eragina 10 urteko azterketa-aldi baterako da. BREEAMen bizi-zikloan eragin zuzena duten CO2 isurketa baliokideen kalkulua hozteko eta aire girotuko sistemetarako Beroketa Atmosferikoaren gaineko Guztizko Inpaktu Baliokidearen kalkulu-metodoan (TEWI) oinarritzen da. 6 Jasotako inpaktuak berotzeko, hozteko eta ur bero sanitarioko instalazioen emisioak estaltzen ditu. 7 Jasotako inpaktuak okupatzaileek eraikineko aparatu sanitarioen ur kontsumo garbia barne hartzen du. Inpaktuak euri-uren bilketa ere kontuan hartzen du, baita edateko ez den uraren beste iturri onargarri batzuk ere. 8 Jasotako inpaktua uraren kontsumo garbia da, hau da, kontuan hartzen du eraikineko ur ez-edangarriaren eskaria konpentsatzeko erabilitako ur grisen eta euri-uren bilketa. KPI hau ez da ebaluatzen/jakinarazten diseinu-fasean. 9 Eragindako inpaktuak sortutako hondakin ez-arriskutsuak estaltzen ditu. 10 Eragindako inpaktuak zabortegira bidalitako hondakin ez-arriskutsuak estaltzen ditu. 11 BREEAMek aurkeztu eta ebaluatutako funtsezko elementuen proportzioa jasotzen du txostenak, eta horiek modu arduratsuan hornitzen dira, Eraikuntza Berriko BREEAM ES Eskuliburu Teknikoan definitzen den bezala. 12 Porcentaje Estimado de Insatisfechos (PPD). Teknikoki pozik ez dauden eta hotzegi edo beroegi sentitzen diren pertsonen ehunekoaren aurreikuspen kuantitatiboa ezartzen duen indizea da. UNE-EN 7730:2006 arauaren helburuetarako, teknikoki pozik ez dauden pertsonak oso sentsazio beroa, beroa, freskoa edo hotza dutenak dira. 12a Voto Medio Estimado (PMV). Giza gorputzaren oreka termikoan oinarritutako sentsazio termikoko 7 puntuko eskalarekiko pertsona talde batek emandako botoen batez besteko gorabehera islatzen duen indizea da. Oreka termikoa lortzen da gorputzaren barneko bero-sorkuntza eta inguruneko berogalera berdinak direnean. 13 Konposatu Organikoen Guztizko Kontzentrazioa eraikuntza ondoko aldian (baina okupazioaren aurretik) neurtzen da 8 orduz. Formaldehidoaren kontzentrazioa eraikuntza ostean neurtzen da (baina okupazioaren aurretik), batez beste 30 minutuz. Bi KPIak ISO estandarren arabera neurtzen dira. * Ebaluatzen ari den eraikinari aplikatzekoa ez den KPI. ERAIKINAREN BIZI-ZIKLOAREN FASEAK Eraikuntza Berriko BREEAM ES eskemak eraikin berriek, beren inguruneak barne, ingurumenean duten eragina ebaluatu eta sailkatzeko aukera ematen du bizi-zikloaren fase hauetan: i. Diseinu-fasea: behin-behineko BREEAM ES sailkapena lortzea dakarrena ii. Eraikuntza ondoko fasea: behin-betiko BREEAM ES sailkapena lortzea dakarrena Fase horietako bakoitzak, bere eginbehar eta betekizunak dauzka BREEAM ziurtagiria lortu ahal izateko, eta horietako bakoitza hertsiki lotuta dago lortu nahi den BREEAM mailarekin. Aparteko BREEAM maila lortu nahi izanez gero, esaterako, diseinu faseak berebiziko garrantzia hartzen du, Berrikuntzako kategoriak izugarrizko inportantzia baitu klasifikazio hori lortzerakoan. DISEINU-FASEA (DF) Diseinu-fasearen ebaluazio eta behin behineko BREEAM ES sailkapenari esker, eraikinak diseinufasean duen portaera berretsi daiteke. Ahal dela, ebaluazio hori kokalekuan obrak hasi baino lehen 33 egin behar da. Esan bezala, fase honetako sailkapena behin-behinekoa da, ez baitu adierazten eraikinaren azken portaera Eraikuntza Berriko BREEAM ES eskemari jarraiki. Aholkulari batek exijitutako mailaren araberako eraikinaren portaerari buruzko informazioa ebaluatu eta egiaztatu ahal izateko, diseinuak nahiko aurreratua egon behar du, ezarritako irizpide eta baldintzak betetzen diren ala ez ziurtatzeko aukera izan dezan. Horrenbestez, DFren behin-behineko ebaluazioa, Oinarrizko Proiektuaren edota Egikaritze-Proiektuaren fasean burutuko da. ERAIKUNTZA OSTEKO FASEA (EOF) Eraikuntzaren behin betiko ebaluazioa eraikuntza-lanak amaitu ondoren osatu eta ziurtatzen da. Ebaluazio osoa, EOFan egin daiteke, aldez aurretik diseinu-fasea garatu gabe, horretarako ebaluaziotxosten osoa egin behar delarik. Aldez aurretik behin-behineko ziurtagiri bat egon baldin badago (DF), behin-behineko ebaluazioaren eraikuntza osteko berrikuspena egingo da. Berrikuspen honek balio du baieztatzeko eraikinak obraren arabera duen sailkapena eta portaera bat datozela diseinufasean ziurtatutakoarekin. Erabilitako ebaluazio-metodologia edozein izanda ere, hots fase bakarrekoa edota bikoa, argi dagoena da eraikuntza fasean baldintza eta betekizun denen jarraipen sakon eta zehatza burutu beharra dagoela, ondoren, EOFan benetan xehetasun guztiak bete direla justifikatu ahal izateko, eta behin betiko ziurtagiria eskuratzeko. Prozesu hori bera da, eraikuntza faseko betekizun horien justifikazio-metodologia hori bera alegia, dokumentu honetan zehazki azalduko dena. 6. TSH DONOSTIA Aurretik aipatu bezala, proiektu honen egikaritzea, Construcciones Amenabar S.A. enpresaren baitan burutu da, Donostiako Otamendi Anaiak 902G partzelan eraikitzen ari diren The Student Hotel Donostia ikasleentzako egoitza proiektuan parte hartzen ari diren heinean, eraikuntzako enpresa lanetan. Hori dela eta, atal honetan, proiektuaren ezaugarri nagusiak aipatuko dira. THE STUDENT HOTEL ENPRESAREN EZAUGARRI OROKORRAK The Student Hotel (TSH) enpresa gazte eta dinamikoa da, ostatatze joera berriekin bat datorrena eta iraunkortasun eta berrikuntza teknologikoarekin oso lotua dagoena, eskaintza moderno bat garatuz, publiko misto bati zuzendua, batez ere ikasle, profesional gazte eta bidaiariei; izaera ireki eta multikulturaleko ingurunean. The Student Hotelen berrikuntza eta aberastasuna, profil askotariko eta osagarriak dituzten bezeroak teilatu beraren azpian bildu nahi izatearen kontzeptuan datza, kultur oztoporik gabeko giro betea sortuz, ostatu-hartzaileen esperientzia ezberdina eta aberastasunez betea izan dadin. TSH kateko hotelek, ikasle egoitza eta hotel kontzeptu tradizionalak alde batera uzten dituzte, kontzeptu hibrido berritzaile bat sortuz, mugak desitxuratuz, ikasle, bidaiari, profesional, nomada 34 sortzaile eta ekintzaileek elkarlanean aritzeko aukera izan dezaten diseinu eraberritzaileko espazioak sortuz [39]. 15. Irudia. TSH kateko hotelak (horiz jadanik badaudenak eta beltzez martxan daudenak) [42]. Egoitza nagusia Amsterdamen duen enpresa hau, 65 kokalekutara zabaltzeko asmoz dabil datozen 5 urteotan – gaur egun 15 hotel dauzkate jada martxan, eta beste 12 martxan jarriak dira, Donostiakoa barne (ikus 15. Irudia) – Portugalen, Espainian, Frantzian, Eskozian, Italian, Herbehereetan, Alemanian eta Austrian banaturik gutxienez 17.550 logela eta co-living 19 eta co-working 20 espazioetarako 620.000 m2 baino gehiago edukiko dituen komunitate hibrido konektatuen hotel-kate nagusia bihurtuz Europan. TSHk beti epe luzerako ikuspegi batekin jarduten du; izan ere, TSHk bere establezimendu guztietako inbertitzaile eta operadore gisa garatzen ditu proiektuak. Beraz, garapen-etapa guztietan hartutako erabaki guztiek establezimenduen iraunkortasuna bermatzera bideratutako logika bati erantzuten diote, bai eta establezimendu horiek hiriarekin duten harremanari ere. TSHren estrategia korporatiboaren helburua, kalitatea eta sinpletasuna bilatzen duten bezeroen eskaerari erantzutea da, kalitatezko ostatua arrazoizko prezioetan eskainiz. Nazioarteko izaera eta izaera kosmopolita duten gazteak erakartzeko eta mantentzeko borondatea du, eta aldi berean, bertakoentzat erakargarria izatekoa, jatetxez, tabernaz, ikasketa-guneez eta jolas-eremuez jositako mundu osorako espazio komun irekien konfigurazioari esker. 19 Coworkingak etxebizitzaren merkatuan duen hedapen edo bilakaera bat da colivinga, egoiliarrei espazioak ematen dizkiena, normalean antzeko profesionalak, eta lantoki bat partekatzeaz gain, esperientziak, lanekoak eta bizitzakoak trukatzen jarrai dezaketen etxe bat partekatzen dutenak [40]. 20 Coworking-guneak partekatutako bulegoak dira. Bertan, profesional autonomoek, telelangileek eta enpresariek lan egiten dute, eta espazioaren kudeatzaileek beren kideen artean eta kideentzat aukera profesionalak eta pertsonalak konektatzen eta sortzen saiatzen dira [41]. 35 Sei bloke nagusi dira komunitate hori sortzen laguntzeko adierazitako osagaiak, eta horien artetik, egonaldiaren arabera, honako hauek zehaztu ditzakegu: → Egonaldi luzeak: ikasleak 5, 10 edo 12 hilabeteko egonaldietan, eta co-working erabiltzaileak → Iraupen ertaineko egonaldiak: gutxienez 2 aste. → Egonaldi laburrak: bisitariak eta turistak hainbat egunetan, asteburuetan... → Bisitak: espazio komunen erabiltzaileak, jatetxea, tokiko ekitaldiak, kafetegia. JASANGARRITASUNA Jasangarritasuna funtsezko elementua da TSH komunitatearen garapenerako. Ez bakarrik kokapen berrien eraikuntzan, baizik eta eguneroko jardunean. Enpresaren lan-sorta osoak, eraikuntza berriko eraikinei dagokienez, BREEAM eraikuntza jasangarriko ziurtagiria du, Ona, Oso Ona edo Bikaina kalifikazioa dutenak. Donostiako eraikinaren kasuan, helburua Oso Ona kalifikazioa lortzea da, BREEAM estandarraren arabera ziurtatutako Euskal Autonomia Erkidegoko lehen hotela izanik [43]. Bestalde, TSHk mugikortasun jasangarria sustatzen du bere komunitate osoarentzat, bizikletaz hornituz (ikus 16. Irudia), eguneroko ohituretan hirian mugikortasun hobea sustatuz. Mugikortasunaukera hau TSHren izaeraren zati bat da, Herbehereetan sortu baitzen, non bizikleta garraiobide nagusia den. Donostia, balio horiekin eta mugikortasun jasangarriaren aldeko apustu handiarekin bat datorren hiria, eta hiriko eremu gehienak lotzen dituen bidegorri-sare zabala, agertoki ezin hobea da mugikortasun mota hori gehiago sustatu eta garatu ahal izateko, hiria eta herritarrak hobetuz. 16. Irudia. TSHk bere ostalariei eskainitako bizikletak. 36 PROIEKTUAREN DESKRIBAPENA KOKALEKUA Plangintzatik bertatik, lurzatia Loiolako Erribera auzoko kokapen berezitzat jotzen da. Saihesbidetik hurbilen dagoen partzela da, eta hirugarren sektoreko eraikinen multzo berezi bat osatzen du gizarte-segurantzako eraikinarekin batera, bizitegi-izaera nabarmena duen auzo batean. Bereizketa programatiko horrez gain, eraikina auzoan garatzeko geratzen den azken partzelan dago. Auzoa amaitzen duen eraikina izango da. 17. Irudia. Loiolako Erriberak auzoko egoera eraldaketa urbanistikoa jasan aurretik. Aldaketa handia jasan du auzoak, eremu naturala izatetik (ikus17. Irudia), ia guztiz urbanizatutako gunea izatera igaro baita (ikus 18. Irudia) hamabost urteren buruan. Bertako partzela bat hautatu izana hotelaren eraikitzerako ez da kasualitatea izan; alabaina, bertako lurrak “kalitate ekologiko kaxkarreko lurrak” direla esan daiteke, betetze-lurrez, padura-lurrez eta buztin-lurrez osaturikoak baitira eta ez baitago partzelan florari dagokionean espezie autoktonorik. Hori dela eta, eraikinaren egikaritzeak gune horretan eduki dezakeen ingurumen-inpaktua, balio ekologiko altuagoko lursail batean eduki dezakeena baino baxuagoa da; horra hor, partzela hori aukeratu izanaren arrazoi nagusia. 37 18. Irudia. Obrak hasi aurreko egoera (Gizarte Segurantzaren eraikina falta da ondoko partzelan). Kontuan izan beharreko beste aspektu bat, partzelak balio ekologiko altuko guneetarako duen urruntasuna da. Kontu honi erreparaturik, esan daiteke hautaturiko partzela nahiko egokia dela, ez baitu parke natural, baso, larre, jardin edo bestelakorik ingurunean. Garrantzitsua da gune hauen gertukotasuna aztertzea, izan ere, obra-fasean sortutako hauts, partikula, kutsadurak (akustikoak eta argiztapenekoak barne) eta isuriek, eragina izan dezakete lurzoru horien kalitatean, biosferan eta faunan. 19. Irudia. Partzelaren kokalekua Loiolako Erriberak auzoaren baitan. I H E M 38 Inpakturik handiena seguruenik, inguruko etxebizitzekiko duen eragin bisuala litzateke, batez ere, Bartzelona Etorbideko etxebizitza-lerroarentzat, haien aurrez aurre kokaturikoa baita hotela, altueran ere haien parekoa delarik. Honek, eraikinak bata bestetik gertuegi egonez gero argiztapen naturalaren gutxitzea ekar lezake baita paisaiaren narriadura ere. Eraikin hau ordea, argiztapenaren desabantaila saihesteko, etxebizitzetatik ahalik eta gehien urrundurik dago, etxebizitza-lerroekin batera, plaza bat osatzen duelarik hain zuzen ere. Partzelatik gertuen dagoen balio ekologiko handiko elementua, Urumea Ibaia da, zeinek auzoa gurutzatzen duen; kasu honetan ordea, ibaiaren ingurune osoa urbanizatuta dago jada, eta partzela eta ibaiaren artean, hainbat etxebizitza ilera daude jadanik eraikirik. Beraz, obrako jardueren monitorizazio egokia jarraituz gero (ur-isurien kudeaketa egokia, obrara heldu eta obratik doazen kamioien gurpilen garbiketa…) ez luke ibaiaren egoeraren okertzerik ekarri beharko. Gune beretik, Cristina Enea parkea dago, balio ekologiko nabarmenarekin, batez ere florari dagokionean, espezie autoktono ugariren bizileku izanik, baita faunaren arnasgune ere guztiz urbanizaturiko gune zabalean, batez ere txorien kasu. Parkea ordea, ibaiaz bestalde kokaturik dago, hortaz, ibaiarekiko jarraituriko ikuspuntu bera nahikoa litzateke obratik eratorritako eragozpenak saihesteko. 20. Irudia. Partzelaren planoa. I H E M 39 JASANGARRITASUNA ETA EFIZIENTZIA ENERGETIKOA Proiektu hau BREEAM ziurtapen independentearen estandarpean egin da, eta BREEAM VERY GOOD kalifikazioa lortzea du helburu, aurrekontu-baliabideen eta baldintzen arabera. Gainera, BREEAM ziurtagiria duen Euskadiko lehen hotela da. Bere balio korporatiboen artean, TSHk jasangarritasunaren aldeko apustu konprometitua egiten du, bere hotel proiektu guztiak Europan BREEAM ziurtagiriarekin garatuz, bere hoteletan bere ingurumen eragina murrizteko politika eta estrategia ezberdinak ezartzeaz gain. ERAIKINAREN EZAUGARRI OROKORRAK 21. Irudia. TSH Donostia proiektua. TSH Donostia hotela, sei solairuz, beheko solairu batez eta bi sotoz osaturik dago. Sei solairu horietan, apopiloentzako logelak daude, hotelen ohiko distribuzioa jarraituaz; korridore nagusi bat eta korridorearen alde bietan, gelak. Lehenengo solairuan, logelez gain, sukaldea, jantokia eta beheko solairuarekin konektaturik dagoen egongela bat ere badaude. Eraikinaren hotel-kontzeptuak berak garrantzi berezia ematen dio beheko solairuari. Auzoari irekitako espazio gisa ulertzen da eta eraikinaren erabilera publikoenak hartzen ditu, beirazko fatxada garden batek mugatutako espazio batean. Hoteleko sarrera nagusia Otamendi Anaiak kaletik egiten da. Hotelera sartu eta berehala, erabiltzaileak hoteleko harrera aurkitu ahal izango du eta ezkerraldean, co-workignari eskainitako espazioak garrantzi berezia du. Espazio horrek sarrera berezi bat du, fatxadan eraikineko sarrera nagusiaren antzera adierazten dena. Barrualdean, lanerako eta harremanetarako hainbat espazio daude. Co-working eremuaren eta beheko solairuaren artean, lanerako espazio malguak daude, bai eta ekitaldiak edo ikastaroak egiteko gelak ere. Oro har, solairu nahiko argia da, eta egongelak, irakurketa-gelak, jolas-guneak eta abar izango ditugu, betiere kanpoaldearekin lotura zuzena izanez gero. Azkenik, Humboldt kalerantz, jatetxea dago. Unitate independentea da, bere sarbide propioekin eta bere barneko ibilbideekin. 40 Beheko solairuko barruko espazioa kanpokoarekin lotzeko asmoz, proiektuak ataripe bat du barruko plazarantz. Gainera, auzo honetan oso ohikoa denez etxadien barruan hiri-jarduera aurkitzea, keinu horrekin auzo osoarentzat harremanetarako eta hiri-bizitzarako espazio bat sortu nahi da. Jatetxera plazatik zuzenean sartzea proposatzen da; beraz, plazaren jarduera are gehiago aktibatzen lagunduko du, eta ostatu-hartzaileentzako, bisitarientzako eta auzoko bizilagunentzako topalekua izango da. 22. Irudia. Jesús María Alkain plazarako ataripea. Azpiko bi solairuetan aparkalekua eta instalazioetarako eta beste erabilera osagarri batzuetarako espazio osagarriak daude. Lehen sotoan garajera sartzeko arrapala dago. Arrapala horren inguruan, jatetxeko sukaldea, langileentzako biltegiak eta aldagelak daude, baita jatetxeko komunak ere, eskailera eta igogailu batez konektatuta. Solairuaren beste muturrean, gimnasio bat dago, bere aldagelak dituena. Kanpoaldetik zuzenean sar daiteke espazio horretara, etxadiko patioko plazan dauden eskailera batzuen bidez. Eremu horretan, halaber, ostalarientzako garbitegia, bizikletak aparkatzeko gunea, hoteleko langileentzako guneak eta establezimenduaren zerbitzu lagungarri batzuk aurki ditzakegu. Azkenik, estalkien solairuak eraikinaren instalazio-espazio gehienak biltzen ditu. Bi instalazio-kasetoi daude, bakoitza eraikinaren mutur batean eta komunikazio-nukleo bati lotuta. Instalazio-kasetoiek hartzen ez duten espazioan, terraza handi bat dago, 25x5 m2-ko igerilekua duena. 41 ERAIKINAREN EZAUGARRI TEKNIKOAK 1. Ezaugarri estrukturalak Zimendu sakoneko proiektua da, non zutabe salbuetsiak piloteen bidez zimendatzen diren. Sotoko esparrua horma-pantaila sistemarekin egindako hormen bidez egiten da. Egitura hormigoi armatuzko subpresio-lauza batez, zutabez eta hormigoi armatuzko lauzaz osatuta dago. Eraikinaren zimenduak, honako elementuz osaturikoak dira: o Pila-piloteak / piloteak: lurraren erresistentzia baxuak eta geruza erresistentea oso sakon egoteak (zenbait gunetan 30 m-tara), zimendu zuzenak erabiltzera behartu du. Hasiera batean, denak pila-pilote izateko diseinatuak ziren, baina behin zimendu-fasea hasi ostera, pilak izatera aldatuak izan ziren, 8 pila pilote besterik egin ez zirelarik (Fase I gunean). 24. Irudian hasieran proiektuan zetozen pila-pilote mota baten xehetasun estrukturalak ikus daitezke. 23. Irudia. Diseinu-ezaugarri orokorrak. 48 Gauez ere segurtasun neurriak betetzen direla ziurtatzeko, obraren muga denak iluntzean argi eta garbi ikusten direla erakutsi behar da, baita segurtasun seinale denak ondo argiztatuta ageri direla ere. Kasu honetan ez da argiztapen berezirik edo gehigarririk instalatu behar izan, farola urbanoen eta kaleko argiztapena nahikoa baita seinale oro erraz ikusi ahal izateko. o GST02_1_B_TSH Donostia: Kudeaketa kapituluko sekzio honen helburua, mugikortasun murriztua duten pertsonek obrara irisgarritasun egokia izan dezaten bermatzea da. Ez partzelara bertara zuzenean, baizik eta kantina, kaseta edota bulegoak dauden guneetara. Horretarako hainbat irizpiderekin bete beharko da, CTEak hala gidatuta: i. Kokalekurako sarbide zein inguruneek ezingo dute inolako koska edo oztoporik eduki eta behar bezala mugatuta egon beharko dute arrapala bitartez. ii. Pasaleku denek gutxieneko 0,9 m-ko zabalgunea eduki beharko dute. iii. Gutxienez, mugikortasun murriztudun pertsonentzako komun bat egon beharko da kokalekuan, zein behar bezala hornituta egon beharko den (osagarri gerontologikoak barne). iv. Ateetako pasabideak gutxienez 0,9 m-koa beharko du izan ate eraisgarrien kasuan, eta gidaridun ateen kasuan 1 m-koa, heldulekua baldin badaramate behintzat. Honen harira, Pertsonen Harrera Protokoloa idatzi da, zeinak ikusmira berezia duen mugikortasun murriztuko pertsonen harreran izan beharreko jarreretan. Pertsonen Harrera protokoloa 1. FUNDAMENTO El presente protocolo tiene como objeto impactar de manera positiva en la recepción, acogida, entrega de información y orientación que reciben las personas que acuden al emplazamiento, incluyendo a las personas en situación de discapacidad, considerando sus necesidades y expectativas. 2. PROPÓSITO Este protocolo pretende proporcionar orientaciones a los trabajadores en relación a cómo realizar los procesos de recepción, acogida, entrega de información y respuestas a los requerimientos de las personas, sobre todo de las personas en situación de discapacidad al momento de ingresar y circular en el emplazamiento. 3. PROCEDIMIENTO DE RECEPCIÓN 1. A todas las personas que por cualquier motivo visiten la obra, se les atenderá en la oficina situada en la calle Avenida Barcelona nº8, a escasos metros del emplazamiento de la obra. 2. En ningún caso deberán acceder a la obra directamente antes de que se haya cumplido el proceso de recepción en la oficina. 49 3. Una vez en la oficina, la persona designada para atender a los visitantes se encargará de saludarlos e informarse del motivo de la visita. 4. A toda persona que visite la obra, se le darán las indicaciones básicas de seguridad y se le indicarán el punto de encuentro y recorrido de evacuación en caso de emergencia. 5. En el caso de que existan personas con algún tipo de discapacidad visual o auditiva, la recepción se ejecutará de la siguiente manera: 5.1. Procedimiento de atención para personas en situación de Discapacidad Auditiva En el caso de que existan personas con algún tipo de discapacidad auditiva, se agradecerá a los visitantes que comuniquen la visita con anterioridad, para que pueda asegurarse que una persona asignada responsable acuda a la obra el día de la visita para hacerse cargo de la recepción. Esta persona responsable actuará de la forma siguiente: Saludo • Salude al usuario/a. Identifíquese por su nombre y cargo. Si usted se percata que la persona tiene dificultades para oír, identifíquese con su credencial. Recuerde ubicarse de manera que su cara esté iluminada. • Si el usuario/a viene con un acompañante, diríjase igualmente al usuario. Si la persona manifiesta que el acompañante será su facilitador en la comunicación puede dirigirse a éste/a. • Dado que la comunicación visual es importante, ubíquese de tal manera que el usuario/a lo vea claramente; esto facilita la comprensión del mensaje a través de lenguaje no verbal o que la persona pueda leer los labios si lo sabe. • Si la persona lee, apóyese de material escrito para comunicarse. Si la persona no lee, sírvase de imágenes y símbolos. Toma de requerimiento • Considerando los pasos anteriores, pregunte el motivo de la visita del usuario/a, apoyándose en material escrito, imágenes o símbolos. • Escuche o lea de manera atenta y activa. Permita que el usuario/a o el acompañante exponga el motivo de consulta sin interrumpir. • Realice preguntas para clarificar el motivo de consulta si es necesario. Cerciorarse del requerimiento • Confirme con el usuario/a o su acompañante el motivo de la visita, señalando lo que usted ha comprendido de la solicitud. Respuesta • Utilice todos los medios disponibles para entregar una respuesta oportuna, completa y precisa, de acuerdo al motivo de consulta. • Si el requerimiento precisa la circulación por el establecimiento o alrededores, en todo momento acompañe al usuario/a. • Consulte al usuario/a o al acompañante si la respuesta es clara y satisfactoria, y si necesita saber algo más. Despedida • Despídase del usuario/a y del acompañante por su nombre, regulando su tono de voz y apoyándose en material escrito, imágenes o símbolos. • Asegúrese de que el usuario/a se retire con toda la información necesaria, de acuerdo a su motivo de visita. 50 5.2. Procedimiento de atención para personas en situación de Discapacidad Visual En el caso de que existan personas con algún tipo de discapacidad visual, se agradecerá a los visitantes que comuniquen la visita con anterioridad, para que pueda asegurarse que una persona asignada responsable acuda a la obra el día de la visita para hacerse cargo de la recepción. Esta persona responsable actuará de la siguiente manera: Saludo • Salude al usuario/a. Identifíquese por su nombre y cargo. • Preocúpese de que su lenguaje sea claro, comprensible y regule su tono de voz, dado que la comunicación verbal es el canal más adecuado para interactuar con una persona en situación de discapacidad visual. Cuide no utilizar gestos para reemplazar palabras. • Si el usuario/a viene con un acompañante, diríjase igualmente al usuario. Si la persona manifiesta que el acompañante será su facilitador en la comunicación puede dirigirse a éste/a. Toma de requerimiento • Considerando los pasos anteriores, pregunte el motivo de la visita del usuario/a. • Escuche o lea de manera atenta y activa. Permita que el usuario/a o el acompañante exponga el motivo de consulta sin interrumpir. • Realice preguntas para clarificar el motivo de consulta si es necesario. Cerciorarse del requerimiento • Si el requerimiento precisa la circulación por el establecimiento o alrededores, en todo momento acompañe al usuario/a. En ningún caso se le tomará del brazo sin su previo consentimiento. • Si la respuesta que va a entregar contempla información sobre el espacio físico del centro de salud, ésta debe ser muy específica y concreta (“a la derecha…”, “A la izquierda…”), evitando ambigüedades como “esto”, “aquello”, “allí” “por ahí”, recordando la situación de discapacidad visual. • Consulte al usuario/a o al acompañante si la respuesta es clara y satisfactoria, y si necesita saber algo más. Despedida • Despídase del usuario/a y del acompañante por su nombre, regulando su tono de voz. • Asegúrese de que el usuario/a se retire con toda la información necesaria, de acuerdo a su motivo de visita. 6. En el caso de que los visitantes precisen visitar la obra, y no dispongan de unos propios, se les suministrarán EPIs nuevos y limpios para verificar su seguridad durante la visita. Durante la visita a la obra, se les acompañará en todo momento hasta la finalización de la misma, cuando existan personas con algún tipo de discapacidad cuando más. 51 Behin protokoloa aurkeztu eta onarturik, froga hau bai behin betikoa izango dela. o GST02_1_C_TSH Donostia: GST02_1_A3_TSH Donostia txostenaren antzera, honek ere kokalekurako sarrerekin du zerikusia. Aipatutako txostenean gertatzen zen antzera, irizpide honekin betetzeko ere seinaleak lortu eta kokatu behar izan dira kokalekuaren ingurunean, gainontzeko ibiltariek argi eta garbi ikus dezaten kamioiak nondik nora ibiliko diren eta obrara doazen langileak sarrera egokiena nondik den jakin dezaten. 29. Irudia. KDKT02_1_C ataleko ebidentzia I. 30. Irudia. KDKT02_1_C ataleko ebidentzia II. Argazki txosten bidez justifikaturiko gainontzeko atalen antzera, argazki bilduma noizean noiz berritu beharko da, batez ere, justifikatzen den elementuak aldaketa nabarmenik jasaten badu. o GST02_1_E_TSH Donostia: Eskakizun honekin betetzeko, postontzi bat enkargatu eta kokatu behar izan da obraren oinezkoen sarreran. Irizpide hau, behin ebaluatuz gero, behin betiko balioztatuta geratzen da. 31. Irudia. KDKT02_1_E ataleko ebidentzia. 52 o GST02_1_F_TSH Donostia Txosten honetan, azpikontratatutako enpresen konpromiso denak biltzen dira, non beren langile guztiek kartelen hizkuntza – kasu honetan gaztelania – ulertzen dutela baieztatzen duten. Ulermen hau benetakoa dela frogatzea, berebizikoa da, obran, nazionalitate ugaritako langileak biltzen baitira (senegaldarrak, portugesak, marokoarrak…), eta azpikontratatutako enpresa asko, atzerritarrak dira, Portugalgoak batik bat. Horregatik, ezinbestekoa da enpresa horien aldetik, segurtasun-neurriak eta bestelako oharrak langile guztientzat ulergarriak direla berrestea, lan arriskuak murrizteko grinaz. Horrez gain, segurtasun-kartel guztien kokalekua ikuspen garbikoa dela frogatzen duten argazkiak ere erantsi dira, hauek, gaztelaniaz adieraziak izanik noski. Langile denek horrenbestez gaztelania ulertzen dutela ziurtatzeko, enpresa azpikontrata guztiei obrako langile bakoitzaren formakuntza-agiria eskatu zaie, Metacontratas enpresajarduerentzako koordinazio software bitartez lortu direnak; izan ere, langileetakoren batek gaztelania ulertuko ez balu, formakuntzan bertan itzultzaile baten beharra duela argi eta garbi adierazi behar baita. Obrara langile berriak sartu ahala, dokumentazio hau eguneratzen joan da. Behin konpromiso guztiak izanik, kartel guztiak obraren hasieratik amaieraraino mantendu direnez, esan daiteke txosten hau behin amaitu eta gero, behin betikoa dela. o GST02_1_G_TSH Donostia Obra honek ez du eragin handirik izan trafiko-seinaleen gain, ezta kaletako izenak agertzen diren karteletan ere; ia perimetro dena oinezkoentzat izanik, seinale horiek hesitik nahikoa urrun kokatuta baitaude. Beraz, ez da seinalerik ordezkatu behar izan obrako jarduerek haren ikuskapena oztopatzen zutelako, eta horixe bera izan da txosten honen bitartez frogaturikoa. o Materialen Jasotzeko Prozedura Atal hau frogatzeko, lehendik Construcciones Amenabar S.A. enpresak zuen prozedura BREEAM ziurtagirira egokitu behar izan da. Gainera, aurretik ere aipatu den moduan, kokalekurako sarbide aldaketarekin batera, prozedura honek ere aldaketa nabarmena jaso eta berritu behar izan da jardueren arabera. Materialen Harrera Prozedura IPO 4.1. ACEPTACIÓN DE MATERIAL / SUBCONTRATA • Materiales y productos: mediante firma en el albarán correspondiente. Incluir en formato: lista de productos suministrados por el cliente (FPO 4.1) • Subcontrata: mediante permiso de acceso a obra. Incluir en libro de subcontratación. CRITERIOS DE ACEPTACIÓN Y RECHAZO • Materiales: cumplimiento de los requisitos exigidos en proyecto y/o pedido de compra. • Servicio: chequeo o comprobación del tajo o actividad ejecutada por la empresa subcontratista. 53 PROCEDIMIENTO DE RECHAZO 1. Comunicárselo al cliente o proveedor. 2. Se evaluará a la empresa proveedora y se cumplimentará el formato de No Conformidades indicando descripción, causas, valoración y actuación inmediata llevada a cabo, indicando en todo momento el nombre de la empresa proveedora y/o subcontratista. 3. Se dispone de una fecha de 8 días para la retirada de los materiales que tengan algún tipo de desperfecto o sean de mala calidad. MARCADO DEL MATERIAL • A) MATERIA ACEPTADO No se marca • B) MATERIAL RECHAZADO Se marcará con una pintura fluorescente METODOLOGÍA DE ALMACENAMIENTO DE MATERIALES/PRODUCTOS • Los materiales y productos se almacenarán dentro del recinto de obra o en un recinto especificado para ello, según especificaciones del cliente al objeto de evitar su deterioro o pérdida. • Los productos químicos se mantendrán identificados en sus envases originales. Los envases serán adecuados y se mantendrán cerrados y etiquetados para evitar su deterioro o pérdida. • Los acopios serán estables y nivelados. La zona de acopios garantizará la conservación del material o producto y facilitará la manipulación reduciendo en la medida de lo posible las distancias de traslado. Revisar durmientes o estado de pallets periódicamente para garantizar estabilidad. • Se protegerán los materiales del contacto directo con el suelo mediante plásticos u otro tipo de sistema, como durmientes de madera, que permita evitar los acopios a ras de suelo. ELEMENTO A ALMACENAR INDICACIONES NIVEL DE ALMACENAJE Ladrillo y gran formato Altura de acopio < 4m. Mantener embalaje. 1 Cemento Silo o en sacos, protegidos del suelo y siempre alejado del yeso. 2 Arenas y áridos Sobre el suelo y cubiertos para evitar propagaciones. 1 Yeso Silo o en sacos y siempre alejado del cemento. 2 Gres No acopiar pallets en altura. Mantener embalaje. 1 Alicatados No acopiar pallets en altura. Mantener embalaje. 1 Tarima Lugares sin humedad y cubierto. Mantener embalaje. 2 Placas escayola Lugares sin humedad y cubierto. Mantener embalaje. 2 Acero Fuera del contacto con el suelo. Mantener fleje. 1 Aislantes Altura de acopio < 4m. Mantener embalaje. 2 Carpintería de madera Sin superposición. Mantener embalaje. 2 Carpintería metálica Sin superposición. Mantener embalaje. 2 Vidrios No acopiar en altura. Alejado de posibles impactos / golpes. Mantener embalaje. 1 Calderas Manipulación manual, no desembalar hasta su ubicación. Sin superposición. 2 Radiadores Manipulación manual, no desembalar hasta su ubicación. Sin superposición. 2 Productos químicos, pinturas, etc. Zonas secas, protegidas de la intemperie y focos de ignición. Mantener en sus envases originales, cerrados y etiquetados. 2 Aparatos electrónicos En zonas totalmente libres de humedad y a cubierto. 3 Elementos de saneamiento De manera estable y nivelada sin superar las dos alturas. 1 Bordillos, pavimentos, teja. No se acopiarán pallets sucesivamente en altura. Mantener embalaje. 1 1: No es necesario proteger de la intemperie, manipulación normal. 2: Se le adecuará un lugar antes del suministro, sin humedad y a cubierto. 3: Requerirá niveles excepcionales de protección. 54 2. Harreman ona auzokideekin Atal honen helburua da eraikitzaileak obra, inguruko bizilagunak kontuan hartuta kudeatzen duela frogatzea. Atal hau betetzen dela frogatzeko, 9. Taulan eskuragarri dauden betekizunak betetzen direla frogatu beharko da. 9. Taula. KDKT02-2. Harreman ona auzokideekin ataleko frogatze-zerrenda I. Item Irizpideak Eskatutako ebidentziak Eskainitako ebidentziak a 1. Bizilagun guztiei aurkezpen-gutunak bidali zaizkie edo bidaliko zaizkie. 2. Konpromiso bat dago, obraren amaieran, bizilagunei idazteko, pazientzia eskertzeko eta iruzkin inprimaki bat emateko. Eragindako bizilagunen muga aholkulariak mugatuko/justifikatuko du. 1. Helbide guztien zerrenda duten gutunak. 2. Konpromiso horren edo proiektuak amaitzean beti bidaltzen den zirkular baten kopia. 3. Iruzkinen inprimakiaren kopia, emaitzak gainbegiratzeko prozedurarekin 1. Obra Hasierako Gutunaren kopia. 2. Konpromisoren kopia. 3. Hartu izanaren kopia. b Ordutegien eta lan zaratatsuen murrizketak egokiak dira eremurako, bereziki obra honako leku hauetatik gertu dagoenean: etxebizitzak, eskolak, ospitaleak edo industria-guneak, garraio publikoko nodo nagusiak, hiriguneak, merkataritzainstalazioak. Asmo-adierazpenaren kopia, politikak, akordioa eta abar jasotzen dituen dokumentua. 1. Udal-ordenantza. 2. Soinu proba 3. Sonometroaren kalibrazio fitxak. c Lanak egiten diren lekuaren mugak modu argi eta seguruan markatuta daude, ingurunerako egokiak izateaz gain: 1. Hesien kolorea hautatzeko, inguruko ingurunea hartu da kontuan. 2. Oinezkoek bide egokia, segurua eta babestua dute kokalekuaren mugen inguruan. 3. Ondo argiztatutako ohartarazpen-seinaleak daude, oinezkoen eta errepide-erabiltzaileen onerako direnak. 4. Kokalekuaren inguruek irudi ordenatua eta garbia eskaintzen dute jendeari begira. 1. Bilera-aktaren kopia edo hesien koloreari buruzko aldez aurreko hausnarketak jasotzen dituen dokumentua. Adierazi behar da ingurunea kontuan hartu dela, horren inguruan egindako bilera-aktak aurkeztuz, non hesien koloreari buruzko hausnarketak biltzen diren: ikusmen-inpaktu txikia, ingurunean integratzea… 2. Argazkien txostena. Hesi garbiak, zainduak eta mantentze-egoera onean. 3. Argazkien txostena. Gaueko argazkiak erantsi, hala dagokionean. 4. Argazkien txostena. Halakorik balego, kokalekuaren garbitasunari buruzko erreklamazioen kopia eta horien zuzenketa egiaztatzea. 1. Obra-hasierako baimena. 2. GST02_2_C_TSH Donostia 55 10. Taula II. KDKT02-2. Harreman ona auzokideekin ataleko frogatze-zerrenda II. d Erreklamazio-liburu bat dago eskuragarri. 1. Erreklamazio-liburuaren argazkia. 2. Erreklamazioei berehala erantzuten zaienaren frogak. 3. Erreklamaziorik ez balego, obraren amaieran hori bera adierazten duen gutuna. 1. GST02_2_D_TSH Donostia 2. Erreklamazio-orriak 3. Erreklamazio-librurua e Bertako bizilagunek informazio egokia dute, iragarki-ohol bat erabiliz, gai hauei buruz: 1. Obraren nondik norakoak. 2. Enpresaren harremanetarako datuak (telefono-zenbakia/web-orria/helbide elektronikoa). 1. Argazkien txostena. 1. Iragarki-ohola f Bizilagunak obran sortutako argitik babesten dira. Argi-babesak nola funtzionatzen duen adierazten duten txostenak, edo zergatik ez den aplikagarria justifikatzen dutenak. 1. GST02_2_F_TSH Donostia g Obrako langileei inguruko instalazioak laneko janzkerarekin bisitatzeko baimena kentzen zaie. Hona hemen hori lortzeko adibide batzuk: 1. Kantina bat. 2. Koadrilen atsedenaldi mailakatuak. 3. Dutxak edo garbitzeko gelak izatea. 4. Leihatilen eskuragarritasuna. 5. NBEak kokalekutik kanpo ez ateratzeko eskaera. 1. Kantinako, dutxa eta aldageletako eta armairuen argazkiak. 2. NBEkin ez irteteko jarraibideak. 3. Puntu honi buruzko prozeduraren edo arautegiaren kopia. 1. GST02_2_G_TSH Donostia 2. Arropa debeku-kartela h Bolumen-murrizketak daude irratiaren erabileran, edota debekatuta daude. Edozein murrizketa edo debeku dagoen eta haren aplikatzeko sistema egiaztatzea. 1. GST02_2_H_TSH Donostia 2. Irrati debeku-kartela Eskainitako txostenen edukien deskribapena: o Obra Hasierako Gutuna o Konpromisoa SEÑOR/SEÑORA PRESIDENTE/PRESIDENTA DE LA JUNTA DE PROPIETARIOS del edificio en régimen de propiedad horizontal sito en el número ___ de la calle _________________ de la localidad de San Sebastián, Desde Construcciones Amenabar S.A., nos dirigimos a usted por medio de este escrito en su condición de Presidente de la Junta de Propietarios y le comunicamos que el día 15 de noviembre de 2021 se iniciaron las obras de The Student Hotel Donostia, perteneciente a la cadena holandesa de residencias de estudiantes/hotel del mismo nombre. La nueva construcción constará de seis plantas, una planta baja y dos plantas subterráneas, en las cuales albergará bajo el mismo techo alojamientos para estudiantes, habitaciones de hotel, espacios de coworking, reuniones y eventos etc., dando así vida a un nuevo e inspirador concepto de hotelería. La obra, que en estos instantes se encuentra en su fase inicial de ejecución, está prevista que finalice en julio de 2023 si todo procede según lo previsto en el planning inicial de obra, por lo que tendrá una duración de 19 meses en total. Comprendemos que las obras son molestas mientras duran. Esperamos por ello poder minimizar los inconvenientes al máximo, y nos comprometemos a seguir toda la normativa pertinente. Rogamos a toda la comunidad tengan paciencia y comprensión. Les informamos que nos pueden encontrar en Avenida Barcelona número 8, en la esquina con la calle Pablo Sarasate, donde estaremos encantados de atenderos y resolver todas sus dudas. Existe a su disposición un libro de reclamaciones donde poder expresar todos sus descontentos. Disculpen las molestias, En San Sebastián, a 21 de marzo de 2022. Construcciones Amenabar S.A. P.º de Miramón, 185, Bajo, 20014 Donostia-San Sebastian, Gipuzkoa www.amenabarconstrucciones.com/ Tlf: 943831100 56 o Jaso izana Aurreko bi dokumentuak egoki jasoak izan direla ziurtatzeko, eta bizilagun guztiak obraren berri dutela bermatzeko, bizilagun etxebizitza bakoitzeko administratzaile edota lehendakariari, bai gutuna eta bai konpromisoa jaso izanaren dokumentua bidali zaie, haiek sinaturik itzuli dezaten. Kasu honetan, etxebizitza-bloke gehienen administratzailea enpresa bat da, Administración Ormola, eta jarraian, haiek bidalitako berrespena ikus daiteke. o Udal ordenantza Construcciones Amenabar S.A. P.º de Miramón, 185, Bajo, 20014 Donostia-San Sebastian, Gipuzkoa www.amenabarconstrucciones.com/ Tlf: 943831100 Construcciones Amenabar S.A. P.º de Miramón, 185, Bajo, 20014 Donostia-San Sebastian, Gipuzkoa www.amenabarconstrucciones.com/ Tlf: 943831100 Desde la empresa CONSTRUCCIONES AMENABAR S.A., con CIF A-20.072.302 Nos comprometemos a: Mantener a la comunidad de vecinos informada de los avances de la obra y a mandarles una carta de agradecimiento y proporcionarles un impreso de comentarios una vez haya finalizado la obra. Y para que conste se firma en el lugar y fecha indicado En San Sebastián, a 21 de marzo de 2022. Construcciones Amenabar S.A. 57 Lan jarduera ordutegia justifikatzeko, Zarata eta Bibrazioek Eragindako Kutsadura Akustikoari Aurre Egiteko Udal Jarduera Arautzen Duen Ordenantza [44]. Udal ordenantza honetako 13. Artikuluko lehenengo puntuak zehazten duenez, «Bide publikoan burutzen diren aldi baterako obrak, eraikuntza eta lanak, sustapen publiko zein pribatukoak, ezingo dira burutu 20etatik 8etara ez eta udalerriko jaiegunetan ordutegi osoan ere ez, baldin eta larrialdi, segurtasun edo arrisku arrazoiak ez badaude tartean edo Udalak emandako berariazko baimena ez badago. Baimen horretan lan horiek zein ordutegitan burutu daitezkeen ezarriko da.» Ordenantza berak, 12. Artikuluan, karga eta deskarga jarduerak 7:00 – 8:00 bitartean egin daitezkeela argitzen du, udalak aurretiko baimena edukiz gero. Hori dela eta, hoteleko eraikuntza lanen ordutegia honakoa da: - Astelehenetik ostegunera: 8:00 – 20:00 - Ostiral eta larunbatetan: 8:00-13:00 o Soinu proba Aurreko puntuan aipatu berri den Ordenantzak berak, ordutegia ez ezik, obra-jardueren soinu maila ere erregulatzen du. 13. Artikuluko bigarren puntuaren arabera, «Lan hauetarako, egunez, ordenantza honetako I. Eranskinean inmisioari dagokionez ezartzen diren muga balioak bertan behera geratuko dira aldi baterako. Haatik, aurretiko balioespenaren ondotik, intzidentzia akustikoa ahal den neurrian murrizteko neurriak hartu beharko dira. Edozein kasutan, berariazko baimenik izan ezean, ezingo dira soinu maila hauek gainditu: 83 dBA LAeq 10 minutuan, eragin gehien pairatzen duten fatxaden kanpoaldean neurtuta (soinu intzidentea). » Artikulu bereko hurrengo puntuak zehazten duenez, «Bide publikoan burutzeko lanetan, akustikari dagokionez, honakoak bete beharko dira: Oro har kanpoaldeko jardueretan eta, bereziki, obra publikoetan eta eraikuntzetan erabilitako makineria aire zabalean erabiltzeko makinerien soinu emisioari dagokionez indarrean dagoen legerian ezarritako manuetara egokitu behar da eta, bereziki, aplikagarri denean, aire zabalean erailtzeko makina jakin batzuen ondorioz ingurunean eragindako soinu emisioak arautzeko otsailaren 22ko 212/2012 Errege Dekretuan [45], eta arau osagarrietan ezarritakoa bete beharko da. Obren iraupena 6 hilabetetik gorakoa aurreikusten denean ezinbestekoa izango da inpaktu akustikoko ikerketa bat burutzea dagozkion neurri zuzentzaileak zehazte aldera.» Puntu honetan aipaturiko Errege Dekretuak makineria mota bakoitzeko emisio akustiko maila maximoak ezartzen ditu, besteak beste. Bestalde, inpaktu akustikoaren analisia egiteko, sonometro bidez egindako neurketak aurkeztu dira. Neurketa hauek obra inguratzen duten hiru puntu desberdinetan egin dira, ahalik eta analisirik zehatzena egin ahal izateko. Neurketa hauek hiru hiletik behin egin dira, obraren fase bakoitzean soinu maila neurtze asmoz. 11. Taulako datuetatik ondoriozta daitekeenez, ez da inolaz ere soinu-maila maximoa gainditzen, eta beraz, ez da beharrezkoa izan, momentuz behintzat, soinuaren aurkako neurri berezirik hartu behar izan. Aipatzekoa da, 3. Laginketa puntura hurbildu ahala, soinu-maila handitzen doala; eragin handia du hemen trafikoak, izan ere, Otamendi Anaiak kaletik, Donostiako Amara auzoko karretera nagusia igarotzen da, eta hortik bertatik, gainetik, autobia igarotzen da. 64 1 Ingurumen-politika eta ingurumen-jardunbide egokiak dokumentu bakar batean bateratzea gomendatzen da, eta bertan KDKT02 eta KDKT03 atalek ingurumen-kontzientziazioari buruz dituzten alderdi guztiak jasotzea. 2 Txosten Tekniko hauek obra hasi aurretik teknikari kualifikatu batek buruturikoak dira. Proiektu honetan egindakoa, txosten horietan azaldutako ingurumenalderdi eta neurri nagusiak bildu eta Ingurumen Kontzientziazio Politikan (PCA) atxikitzea izan da. Eskainitako txostenen edukia o Fokuen fitxa teknikoak Eraikuntzako fase honetan erabilitako foku gutxi denak, alokatuak izan dira. Horregatik, atal hau justifikatu ahal izateko, enpresa horiei erabilitako fokuen fitxa tekniko denak eskatu zaizkie, non argiztapen sistema (LED, halogenoak…), potentzia, luminantzia eta bestelako faktore esanguratsuak ageri diren eta haiek denak karpetetan bildu, fokuen zerrenda batekin batera, Aholkulariari bidaltzeko. o Ingurumen Alderdien Ebaluazioa Ingurumen Alderdien Ebaluazioa, Ingurumena Kudeatzeko Sistema ezartzeko prozesuaren etapa kritikoenetariko bat da. Are gehiago, esan daiteke ingurumen-alderdien ebaluazioa dela ISO 14001 arauaren muina. Izan ere, ingurumen-alderdien ebaluaziotik lortutako emaitzek eragina dute helburuetan, eragiketen kontroletan eta Ingurumena Kudeatzeko Sisteman kontuan hartu beharreko beste alderdi batzuetan [46]. Obrako jarduera guztiek dute nolabaiteko eragina ingurumenean eta inpaktu horiek garrantzi maila desberdina izango dute, eragiten duten ondorioaren arabera. Hori dela eta, kontratistak behar bezala identifikatu behar du ingurumen-alderdi horietatik zeintzuek duten inpaktu esanguratsua ingurumenean. Ildo beretik, garrantzitsua da kontratistak irizpide batzuk zehaztea, ingurumen-alderdi horien garrantzia zehaztu ahal izateko.Ingurumen-alderdiak identifikatzeko prozesu horri esker, kontrolak eta hobekuntzak non aplikatu zehaztu daiteke, organizazioak ingurumen-mailan bere jarduna optimizatu ahal izateko. Kontratistak obran aplikagarriak diren ingurumen-alderdiak hartu behar ditu kontuan, horietako bakoitzaren garrantzia ebaluatuz. Ingurumen-alderdiak ebaluatzeak berekin dakar azterketa teknikoa egitea eta kontratistaren berezko iritzia aplikatzea. Irizpideen bidez, kontratistak ingurumen-alderdi esanguratsuak eta inpaktuak identifikatu behar ditu, hauen koherentzia bermatuz eta ebaluazio horretatik lortutako emaitzak errepikatzeko aukera emanez. Ingurumenalderdiak ebaluatzeko irizpideak zehazteko, kontratistak honako hauek hartu behar ditu kontuan: i. Ingurumena babesteko irizpideak: inpaktuaren larritasuna, iraupena, tamaina eta maiztasuna. ii. Lege-baldintzak: emisio-lizentziak, emisioen mugak eta erregelamenduak (Udal Ordenantzak ere hemen sartuko lirateke). iii. Alderdi interesdunen itxaropenak eta premiak: jarduerarekin egindako zarata, usaina eta sortzen duen ikusmen-degradazioa bezalako aspektuak. Irizpideak identifikatu ondoren, kontratistak horietako bakoitzerako garrantzi-mailak zehaztu behar ditu, hala nola, gertatzeko aukeraren eta larritasunaren araberako mailak. Obra honen 65 kasuan, ingurumen-alderdien garrantzia-maila zehazteko eskalak modu kualitatiboan egin dira, hau da, ingurumen inpaktua baxua, ertaina edota altua den adieraziz. Ebaluazio hori osatzeko, hainbat dokumentu erabiltzen dira, zein jarraian banan-banan azalduko diren. Ebaluazio-dokumentu hauek denak, BREEAMaren eskakizunetara egokituak izan dira, aldez aurretik zeuden dokumentuetatik abiatuz. FPE 1.4. Ingurumen testuinguruaren analisia 2019 – bizi-zikloa Egungo ingurumen-testuinguruaren abiapuntua da. Bertan, eraikin baten bizi zikloan – bost faseetan banaturikoa: materialen eskuratzea, obraren egikaritzea, bidalketa eta garraioa, erabilera eta mantenua eta amaierako tratamendua – parte hartzen duten ingurumen aspektuen ebaluazioa burutzen da haien magnitude eta intentsitatearen arabera, eragina baxua, ertaina edo handia den zehaztuz. Eraginaren eskala zehazteko balioak ondorengo irizpideen araberakoak dira (ikus 13. Taula). 13. Taula. Magnitudea eta intentsitatearen maila ezartzeko irizpideak. MAGNITUDEA INTENTSITATEA BAXUA 1 Energia < 50000 kW Ura < 500 m3 Materialak < 50000 Tn Emisioak < 10000 kg CO2 Isuriak < 100 m3 Hondakinak < 5000 Tn Lurra < 1000 m2 Soinua < 60 dB BAXUA 1 Energia: berriztagarria Ura: sare munizipala Materialak: ekodiseinua eta etiketa berdea Emisioak: eremu irekia Isuriak: araztegidun kolektore publikora Hondakinak: % 80ko balorizazioa Lurra: alterazio gabe, birjarpena gunean Soinua: > 500 m distantzia obratik ERTAINA 2 Energia 50000 - 100000 kW Ura 500 - 1000 m3 Materialak 50000 - 100000 Tn Emisioak 10000 – 50000 kg CO2 Isuriak 100 – 1000 m3 Hondakinak 5000 – 10000 Tn Lurra 1000 – 5000 m2 Soinua 60 - 65 dB ERTAINA 2 Energia: sare munizipala Ura: iturburuko putzua Materialak: ISO 14001 Emisioak: eremu urbano irekia Isuriak: araztegidun kolektore publikora Hondakinak: % 50 - 80ko balorizazioa Lurra: alterazio gabe, beste materialak etab. Soinua: 100 - 500 m distantzia obratik HANDIA 3 Energia > 100000 kW Ura > 1000 m3 Materialak > 100000 Tn Emisioak > 50000 kg CO2 Isuriak > m3 Hondakinak > Tn Lurra > m2 Soinua > 65 dB HANDIA 3 Energia: ekipo elektrogenoa Ura: erreka / ibaitik Materialak: ziurtagiri gabeak Emisioak: eremu urbano itxia Isuriak: araztegi gabeko kolektore publikora Hondakinak: < % 50 balorizazioa Lurra: alterazio fisiko, kimiko edo biologikoa Soinua: < 100 m distantzia obratik Ingurumen aspektuetako bakoitza irizpide horien arabera ebaluatu ostean, garrantzia eta lehentasunaren araberako zerrenda bat ezartzen da etorkizunerako estrategia, betebehar eta erantzukizunak zehazteko. Garrantzia maila hori definitzeko, magnitudea eta inpaktua bateratzen dituen lehentasun-matrizea erabiltzen da (ikus 14. Taula). 66 14. Taula. Ingurumen aspektuen garrantzia-matrizea. MAGNITUDEA 1 2 3 1 EZ ESANGURATSUA EZ ESANGURATSUA EZ ESANGURATSUA 2 EZ ESANGURATSUA EZ ESANGURATSUA ESANGURATSUA 3 EZ ESANGURATSUA ESANGURATSUA ESANGURATSUA Ebaluazio hori eginik, batik bat lau atal esanguratsu azpimarra daitezke, etorkizunerako ingurumen aspektuetan izandako inpaktua gutxitze aldera. Aukera horiek, eta haiek minimizatzeko hartutako erabakiak, honako hauek dira: 15. Taula. Ingurumen aspektuen ebaluazioa: hartutako erabakiak. AUKERAK EKINTZA BIZIZIKOAREN ETAPA INGURUMEN ASPEKTUA DESKRIBAPENA LEHENTASUNA ERABAKIA Materialen eskuratzea Obraren egikaritzea Materialak Hornitzaileen ingurumen-inpaktuak kontuan hartzea materialen erosketan Ertaina ISO 14001 eskatzea, bai eta beste ingurumen-ziurtagiri mota bat ere, hornitzaile/azpikontrata guztiei. Obraren egikaritzea Erabilera eta mantenua Denak Inpaktuen zati bat hirugarrenek egiten dutela (azpikontratak) Altua Ingurumen-sentsibilizazioa eta lankidetza-konpromisoa Obraren egikaritzea Erabilera eta mantenua Denak Arau-aldaketen ondorioz ingurumenarloko lege-baldintzak ez betetzea Altua Legeria eguneratzeko eta aztertzeko zerbitzua Kontratuan zehapena jartzeko aukera, obrako ingurumen-baldintza legalak eta ingurumen-baldintza propioak ez betetzeagatik Materialen eskuratzea Obraren egikaritzea Energia eta emisioak Ingurumen-inpaktu txikiagoko teknologiak erabiltzea (kontsumo txikiagoko eta eraginkorragoko ekipoak) Baxua Ekipo berriak erosterakoan, ingurumenean duten eragina baloratzea. FPE 1.4. Ingurumen testuinguruaren analisia Aurreko dokumentutik abiatuz, ingurumen egoeraren ebaluazioa egitean datza, obrara aplikatutako ingurumen aspektuak analizatuz. Analisia, hiru azpi-ebaluaketez osaturik dago: Testuinguruaren analisia Eraikinaren bizi-zikloko etapetako bakoitzean, 2019ko analisian aztertutako ingurumen aspektuetako bakoitzak zer nolako eragina duen aztertzen du, TSH Donostiako obrara aplikaturik. INTENTSITATEA 67 Horrela, egon daitezkeen arrisku potentzialak identifikatzen dira, eta 2019an aipaturiko aukerak eta ekintzak zer-nola aplika daitezkeen aztertu. Analisia, ondorengo pausuak jarraituz burutzen da: i. Bizi-zikloaren etaparen identifikazioa: materialaren eskuratzea, obraren egikaritzea, erabilera eta mantenua eta amaierako tratamendua. Obra honen kasuan, bidalketa eta garraioa ez da aplikaziozkoa, obra ez delako lekualdatzen eta garraioa aurreko bi etapetan aztertzen delako. Aipatzekoa da, ingurumen ebaluazioa obra bere osotasunean hartuz burutzen dela, ez bakarrik dokumentu honek bere baitan hartzen duen denboraldian; horregatik, erabilera eta mantenua eta amaierako tratamendua ebaluazioaren barne dira. ii. Zerikusia duten alderdi interesdunak: bizi-zikloaren etapa horretan parte hartzen duten agente guztiak identifikatzean datza; hornitzaile, langile, garraiolari, arkitekto… iii. Eragin-maila: kontratistak etapa horretan izan dezakeen eragina ebaluatzen du, obrara aplikaturik. Adibidez, materialen ekurapenean, hornitzaileen artean aukeratzeko gaitasuna badu kontratistak; ez ordea, material mota hautatzean, proiektuan arkitekto eta zuzendaritza fakultatiboak ezarririk baitator. iv. Kontrol-maila: kontratistak etapa horretan duen kontrola zehazten du, hau da, zer kontrola dezakeen eta zer ez bereizten du. Esate baterako, aurreko adibidearekin jarraituz, garraioaren ondoriozko ingurumen inpaktua kontrola daiteke hornitzailearen kokalekuaren arabera. v. Ingurumen aspektuak: aztergai diren ingurumen aspektuetako bakoitzak eragindako ingurumen inpaktuaren jatorria non egon litekeen aztertzen du, etapetako bakoitzean. Aurreko puntuko ildo beretik, materialen eskuratzearen etapan, energiaren kasuan, inpaktu handiera hormigoi eta metalen fabrikazio-prozesuan kontsumitutako energiak izango du. vi. Indarguneak eta ahuleziak: hau da, kontratistak zer egin dezakeen, zer dagoen bere esku, inpaktu horiek minimizatzeko, eta zerrek eragin dezakeen negatiboki inpaktu horiek minimizatzeko saiakeran. vii. Mehatxuak eta aukerak: ahulezien antzera, inpaktuak minimizatzeko hartutako erabakiak aurrera eramatea zail litzaketen gertaera potentzialak identifikatzen dira, haien aurrean zein erabaki edo estrategia jarrai daitezkeen zehazteko. Hala bada, analisia buruturik, eta 2019ko testuinguruaren analisian egin antzera, arrisku eta aukeren azterketa globala egiten da, 2019an ezarritako helburuei bateratzeko. Analisik ondorioztatutako estrategia orokorrak, n daude eskuragarri. 68 16. Taula. Ingurumen mehatxu eta aukerei aurre egiteko hartutako ekintzak. MEHATXUA EKINTZA AUKERA EKINTZA Materialak proiektuan ezarririk datoz Obra bileretan materialaldaketak proposatu, ingurumen inpaktua murrizteko Hornitzaileen ingurumen-inpaktuak kontuan hartzea materialen erosketan ISO 14001 eskatzea hornitzaile/azpikontrata guztiei Enpresa azpikontratatuek eragin ditzaketen inpaktuak Ingurumenarekiko sentsibilizazioa eta lankidetzan aritzeko konpromisoa Ingurumen-inpaktu txikiagoko teknologiak erabiltzea (kontsumo txikiagoko eta eraginkorragoko ekipoak) Ekipo berriak erosterakoan, ingurumenean duten eragina baloratzea. Legeria ez betetzea, jasan ditzakeen aldaketen ondorioz Legeria eguneratzeko eta aztertzeko zerbitzua Testuinguruaren ebaluazio osoa, dokumentu honetako ERANSKINA II FPE 1.4. INGURUMEN TESTUINGURUAREN ANALISIA atalean aurki daiteke. atalean dago eskuragarri. Ingurumen aspektuen identifikazioa obran Ingurumen aspektuetako bakoitzean ekintza desberdinek eduki dezaketen eragina era xehatuago batean aztertzen da, jardueretako bakoitzaren intentsitate eta magnitudea berriz ere analizatuz. Esan daiteke aurreko dokumentuaren jarraipena dela, era sakonago batean. Ebaluazio hau, bi egoeretan burutu daiteke: ebaluazio egoera normalean edota ezohikoan. Egoera ezohiko deritzo, ingurumen aspektuen magnitudea (kantitate, maiztasun edota gainazal-hedadura moduan ulertuta) edota arriskutasuna, larritasuna eta toxikotasuna, enpresaren ohiko jardueren mugetatik kanpo dagoenean. Hori suerta daiteke, esaterako, eraikuntza prozesuan bereziki kutsakorrak diren materialak erabiltzea exijitzen duen eraikuntza jarduerak daudenean. Hotel baten eraikuntza denez aztertutakoa ordea, eta bere dimentsioak ez direnez bereziki ohiz kanpokoak, ebaluazioa egoera normalean burutu dira. Aurreko ebaluazio txostenaren antzera, obraren ebaluazio osoa ERANSKINA II: FPE 1.4. OBRAKO INGURUMEN ASPEKTUEN IDENTIFIKAZIOA atalean dago eskuragarri. Ingurumen aspektuen identifikazioa bulegoan Aurrekoaren baliokidea da, baina obran beharrean, obraren kudeaketara zuzenduriko bulegoan. Bertan, bulegoko ohiko materialen kontsumoa bezalako aspektuak lantzen dira, baita bulegoen erabileratik eratorritakoak ere, bertara iristeko autoen erabileratik eratorritakoak adibidez. Aurrekoaren moduan, ebaluazioa osotasunean, ERANSKINA II: FPE 1.4. BULEGOKO INGURUMEN ASPEKTUEN IDENTIFIKAZIOA atalean aurki daiteke. Arrisku egoeren identifikazioa Aurreko aspektuen identifikaziotik, arriskutsuak izan daitezkeen jarduerak ondorioztatzen dira, eta berriro ere haien ebaluazio zehatzagoa burutzen da, gertatzeko posibilitatea duten maiztasuna eta gertatzekotan izango luketen garrantzia aztertuz. Suertatu ahal izateko maiztasuna altua bada edota gertatzekotan haren eragina bereziki arriskutsua baldin bada, ikusmira berezia jarri beharko da jarduera horretan eta saihesteko salbuespeneko neurriak hartu 69 beharko dira. ERANSKINA II: FPE 1.4. ARRISKUEN IDENTIFIKAZIOA atalean ikus daiteke obra honetarako identifikatutako bi jarduera arriskutsuenak suteekin erlazionaturikoak direla (soldadura jardueren ondoriozkoak, edota bulegoan gerta litekeena). Horiek saihesteko, hainbat neurri hartu dira: su-itzalgailu gehiago instalatzea bai bulegoan eta bai obran (kontainer zein obra-etxoletan), lehendik zeuden aparatuen berrikuspena, bulego barruan erretzea galaraztea eta soldadura lanak elementu oso sukoietatik urrun egitea (aerosolak edo erregai-andelak), besteak beste. FPE 1.7. Ingurumen aspektuen ebaluazioa FPE 1.4. analisi tauletatik ondorioztatutako taula logikoak dira, bata obrako ingurumen aspektuak analizatzen dituena eta bestea bulegokoak. Obrako aspektuei dagokiena azalduko da, baina bulegokoei dagokiena zinez berdina litzateke. Taula logikoaren osaera, honako hau da: i. Ingurumen aspektuaren identifikazioa: taularen lehenengo lau zutabeak, obrako ingurumen aspektuen identifikazioen taulako berdin-berdinak dira eta ingurumen aspektua aplikagarria den, zein ingurumen aspekturi dagokion, ebaluatutako jarduera eta ingurumen intzidentzia definitzen dira bertan. Taularen osagaiak berdinak direnez, “=” erreminta logikoa erabiliz formulatu dira. ii. Magnitudearen definizioa: bi zutabez osaturiko konposizio logikoa da. Horrela dago definiturik: erreferentziazko taulan, magnitudearen definizioan, “x” batez zein gelaxka hautatuta dagoen begiratu eta horri dagokion magnitudearen definizioa du erantzun; ondoko zutabean aldiz, definizio horri dagokion maila du emaitza. Portaera logiko hori IF komandoa erabiliz lortu da. 𝑀𝑎𝑔𝑛𝑖𝑡𝑢𝑑𝑒 𝑑𝑒𝑓𝑖𝑛𝑖𝑧𝑖𝑜𝑎 = 𝐼𝐹 (𝐹 = "x"; 𝐸; 𝐼𝐹(𝐻 = "𝑥"; 𝐺; 𝐼𝐹(𝐽 = "𝑥"; 𝐼; 0))) 𝑀𝑎𝑔𝑛𝑖𝑡𝑢𝑑𝑒 𝑚𝑎𝑖𝑙𝑎 = 𝐼𝐹 (𝐹 = "x"; 1; 𝐼𝐹(𝐻 = "𝑥"; 2; 𝐼𝐹(𝐽 = "𝑥"; 3; 0))) non: F, H, J = FPE 1.4. Obrako Ingurumen Aspektuen Identifikazioa taulako ingurumen aspektu bakoitzaren hautatze gelaxkak diren. E, G, I = FPE 1.4. Obrako Ingurumen Aspektuen Identifikazioa taulako ingurumen aspektu bakoitzaren hautatze gelaxkari dagokion definizioa. iii. Intentsitatearen definizioa: magnitudearen definizioan egindako gauza berbera egiten da, ekuazio logiko berbera jarraituz, magnitudearen ordena definitzen duten zutabeak sartu ordez ekuazioan, intentsitateari dagozkionak hautatuz, noski. iv. Garrantzia maila: magnitudearen maila eta intentsitatearen maila bateratzen dituen zutabea da, bi balioaren biderketaren bitartez, balio kuantitatibo bat lortuz. 𝐺𝑎𝑟𝑟𝑎𝑛𝑡𝑧𝑖𝑎 𝑚𝑎𝑖𝑙𝑎 = 𝑀𝑎𝑔𝑛𝑖𝑡𝑢𝑑𝑒 𝑚𝑎𝑖𝑙𝑎 × 𝐼𝑛𝑡𝑒𝑛𝑡𝑠𝑖𝑡𝑎𝑡𝑒 𝑚𝑎𝑖𝑙𝑎 v. Esanguratsutasun irizpidea: lehenik eta behin, ingurumen aspektu bakoitzarentzat garrantzia maila minimo bat ezartzen du, zeinetatik gora, aspektu hori esanguratsutzat joko den. Garrantzia maila hori adierazten duen balio numerikoa 6a da, hau da, aspektuetakoren bat esanguratsua dela kontsideratzeko, magnitude-intentsitate maila 70 bikote hauetakoren bat bete beharko da: magnitude ertaina eta intentsitate handia, magnitude handia eta intentsitate ertaina, edota magnitude handia eta intentsitate handia. Horrela bada, ekuazio logikoa: 𝐸𝑠𝑎𝑛𝑔𝑢𝑟𝑎𝑡𝑠𝑢𝑡𝑎𝑠𝑢𝑛𝑎 = 𝐼𝐹 (𝑃 = 0; " "; 𝐼𝐹(𝑃 ≥ 6; "𝐸𝑆𝐴𝑁𝐺𝑈𝑅𝐴𝑇𝑆𝑈𝐴"; "𝐸𝑍 𝐸𝑆𝐴𝑁𝐺𝑈𝑅𝐴𝑇𝑆𝑈𝐴")) Non: P = FPE 1.7. Ingurumen aspektuen ebaluazioa taulako garrantzia maila adierazten duen zutabea den. vi. Enpresaren politikaren araberako esanguratsutasuna: enpresak, bere ingurumen politikan aspektuetako bakoitza “ESANGURATSU” edo “EZ ESANGURATSU” kontsideratzen duen adierazten du. vii. Guztizko esanguratsutasuna: berriz ere beste funtzio logiko bat da. Horrela funtzionatzen du: aurreko bi zutabeetakoren batean aspektua “ESANGURATSU” bezala definitzen bada, guztizko esanguratsutasuna “ESANGURATSUA” izango da; aldiz, bietan “EZ ESANGURATSU”-tzat jotzen bada, orduan aspektua “EZ ESANGURATSUA” definituko da. 𝐺𝑢𝑧𝑡𝑖𝑧𝑘𝑜 𝑒𝑠𝑎𝑛𝑔𝑢𝑟𝑎𝑡𝑠𝑢𝑡𝑎𝑠𝑢𝑛𝑎 = 𝐼𝐹 (𝑅 = " ";" "; 𝐼𝐹(𝑅 = "𝐸𝑆𝐴𝑁𝐺𝑈𝑅𝐴𝑇𝑆𝑈𝐴"; "𝐸𝑆𝐴𝑁𝐺𝑈𝑅𝐴𝑇𝑆𝑈𝐴"; 𝐼𝐹(𝑆 = "𝐸𝑆𝐴𝑁𝐺𝑈𝑅𝐴𝑇𝑆𝑈𝐴"; "𝐸𝑆𝐴𝑁𝐺𝑈𝑅𝐴𝑇𝑆𝑈𝐴"; "𝐸𝑍 𝐸𝑆𝐴𝑁𝐺𝑈𝑅𝐴𝑇𝑆𝑈𝐴"))) non: R = FPE 1.7. Ingurumen aspektuen ebaluazioa taulako esanguratsutasuna adierazten duen zutabea den. S = FPE 1.7. Ingurumen aspektuen ebaluazioa taulako enpresaren esanguratsutasun politika adierazten duen zutabea den. Taula, bere osotasunean, ERANSKINA III: FPE 1.7. INGURUMEN ASPEKTUEN EBALUAZIOA eranskinean dago. FPE 1.8. Arrisku egoeren ebaluazioa FPE 1.7. Ingurumen aspektuen ebaluazioan egindako gauza berbera egiten du, eta taularen konfigurazioa baliokidea da. Desberdintasun bakarra, zera da, taula FPE 1.4. Obrako Ingurumen Aspektuen Identifikazioa edota FPE 1.4. Bulegoko Ingurumen Aspektuen Identifikazioa tauletan oinarrituta egon beharrean, FPE 1.7. taularen kasu, FPE 1.4. Arriskuen Identifikazioa taulan oinarritua dagoela. FPE 1.9. Ingurumen aspektu esanguratsuen aurreko jarduerak Ingurumen aspektu esanguratsuetatik abiatuta, haien jatorria zein den aztertzen du, baita haien eragina minimizatzeko jarraitu beharreko oharrak ezarri ere. Esan daiteke, aurretik egindako ebaluazio denen laburpena dela, obran jardun beharreko arauak ezartzen dituena bereziko atentzioa zor duten alderdietan. 71 17. Taula. FPE 1.9. Ingurumen aspektu esanguratsuen aurreko jarduerak. FPE 1.9. Ingurumen aspektu esanguratsuen aurreko jarduerak Rev.00 OBRA: TSH Donostia Kodigoa: 10934 Ingurumen alderdi esanguratsua Jatorria Jardunbideak Irizpidea Datuen hartze maiztasuna HAUTSA Makinaria / lurren mugimendua Limpieza accesos Sarbideetan eta inguruetan partikularik ez (argazkiak) 25%-50%-75% Indusketa Sarbideak ureztatu Material pikortatua Ordena eta garbitasuna HONDAKINAK RNP21s Gestión RNP/RP Albaranen jarraipena 25%-50%-75% RP22s Tramitaciones / PGRCD23 SANP24/DANP25/DSC26/NT27 PGRCD Papera Kontainer ontziak eta puntu garbia Puntu garbiaren, kontainerontzien eta obraren argazkiak ZARATA Makinaria mugimendua Makinariaren dokumentazioa. Marcado CE 25%-50%-75% Indusketa Ordutegia errespetatu eta makinen arteko distantzia mantendu Limiteak errespetatu (<85 dB) Zerrak Zarata neurketa Sonometroa ISURKETAK Makinaria Isurketarik ez dagoela egiaztatzea Ausencia de vertidos en suelo o regatas/ríos 25%-50%-75% Puntu garbia Puntu garbia / andelak egiaztatzea Kubetoak Erregai-andelak Orden y limpieza Argazkiak FPE 1.10. Gertakari eta istripu potentzialen identifikazioa Obran gerta daitezkeen jazoeretako bakoitzerako hartu beharreko neurriak eta jarraibideak definitzen dituen dokumentua da; hau da, arrisku potentzial moduan identifikatutako istripuren bat gertatuz gero, horren aurrean nola erantzun azaltzen duen gidaliburua da, istripu-mota bakoitzerako bat. Haietako denetarako, modelo berdina erabili da, 18. Taulan ageri denaren baliokidea kasuistika bakoitzera egokitua hain zuzen ere. 21 RNP: Residuos No Peligrosos (Hondakin Ez Arriskutsuak). 22 RP: Residuos Peligrosos (Hondakin Arriskutsuak). 23 PGRCD: Plan de Gestión de Residuos de Construcción y Demolición (Eraikuntza eta Indusketa Hondakinak Kudeatzeko Plana). 24 SANP: Solicitud de Admisión (Eskaera Onarpena). 25 DANP: Documento de Admisión.(Onarpen Dokumentua) 26 DSC: Documento de Seguimiento y Control (Jarraipen eta Kontrol Dokumentua). 27 NT: Notificación de Traslado (Lekualdatze Jakinarazpena) 72 18. Taula. FPE 1.10. Gertakari eta istripu potentzialen identifikazioa - Sutea instalazio finkoetan. FPE 1.10. Gertakari eta istripu potentzialen identifikazioa Rev.00 IDENTIFIKAZIOA Obra: TSH Donostia Obra Burua: David Pineño OBRA-UNITATEA: DOKUMENTUEN KUDEAKETA ETA TRATAMENDUA Jarduera/ERAGIKETA: bulegoetan ohiko jarduera garatzea (zirkuitulaburra, gaizki itzalitako zigarrokina, etab.) GERTAKARIAREN DESKRIBAPENA: Sutea instalazio finkoetan ONDORIO POSIBLEEN DESKRIBAPENA Hondakinak agertzea, hala nola hondar kiskaliak eta errauts heterogeneoak EBALUAZIOA Maiztasuna ▪ BAXUA (< 1 urte)  ERTAINA (hilabeteak)  ALTUA (< 1 hilabete) Larritasuna  BAXUA (gune puntuala)  ERTAINA (gune partziala) ▪ ALTUA (gune zabala) Arriskuaren balorazioa  Ausazkoa  Onargarria ▪ Neurritsua  Garrantzitsua  Jasanezina Ingurumen aspektu esanguratsua ▪ BAI  EZ HARTUTAKO PREBENTZIO NEURRIAK Suteen detektagailua Su-itzalgailuak EKINTZAK Su-itzalgailuak berrikustea (hiru hilean behin kanpokoa eta barrukoa) Larrialdi-plana egitea. Ezagutza eta simulazioa Larrialdietako buruaren argibideei jarraitzea Su-itzalgailua baimendutako pertsona batek erabiltzea Igogailurik ez erabiltzea, baldin badago. Abisua 112ra o Kontrol Operazionalaren Prozedura Kontrol Operazionala ISO 14001 2015 arauan produktuen fabrikazioarekin edo zerbitzuak eskaintzearekin erlazionatutako ingurumen-baldintza guztiak betetzen direla bermatzea helburu duen dokumentua da. Hau da, honako aspektu hauekin zerikusia duten guztiak: produktu kimikoen erabilera, emisio zein isurien sorrera, hondakinen kudeaketa, energiaren eta baliabide naturalen kontsumoa etab [47]. Kontrol Operazionalak enpresaren produkzio-prozesuarekin lotutako ingurumen-alderdiei erantzuna ematea izango du helburu. Kontrol horiek aplikatutako prebentzio-neurriek jardueraren ingurumen-inpaktua minimizatzen dutela bermatu behar dute, eta zehaztu noiz aplikatu behar diren ezohiko zuzenketa-ekintzak. Kontrol Operazionalak kontratistak zuzeneko eragina duen produktu edo zerbitzuaren bizizikloaren etapekin zerikusia duten ingurumen-alderdi guztiak landuko ditu. Gainerako ingurumen-alderdiak diseinu-fasean edo saldu osteko zerbitzuan landu beharko dira. Kontrol operazionala hainbat dokumentuz osaturikoa da. Eraikuntzako eta Eraispeneko Hondakinak Kudeatzeko Plana (PGRCD - EEHKP) Eraikuntza prozesua hasi aurretik burutzen den txostena da, non hondakinen kudeaketaren oinarriak zehazten diren, baita, besteak beste, hondakinen zenbateko netoa sortzea espero den 73 ere, eskakizun oso garrantzitsua BREEAM ziurtagiriarekin betetzeko. Txostenaren edukia honakoa da: i. Sarrera. ii. Txostenaren funtsa. iii. Obran sortuko diren eraikuntza eta eraispeneko hondakin kopuruaren estimazioa. iv. Obran hondakinak gutxitzeko prebentzio neurriak. v. Obran hondakinen banaketarako hartu beharreko neurriak. vi. Obraren barruan hondakinak biltegiratzeko, maneiatzeko, bereizteko eta beste eragiketa batzuetarako aurreikusitako instalazioen deskribapena. vii. EEHen kudeaketari buruzko baldintza teknikoen agiria. viii. Obran sortutako hondakinen kudeaketa. ix. EEHen kudeaketarako aurrekontua x. Sortuko diren hondakin arriskutsuen inbentarioa. EEHKP Onartze akta Parte interesdun guztiek – kontratistak, kontsultoreak (plana betetzen dela gainbegiratzearen arduradunak, propietateak ezarritako enpresa) eta propietateak -, hondakinen kudeaketa onartzen dutela adierazten duen dokumentua da. 33. Irudia. EEHKP Onarpen akta. 80 o SGA (Sistema de Gestión Ambiental) – IKS (Ingurumenaren Kudeaketa Sistema) Aurrerago zehaztasun handiagoz azalduko den moduan, ingurumen-inpaktua sor dezaketen enpresaren jarduerak kontrolatzean datza, inpaktu horiek ingurumenean duten eragina murrizteko asmoz. Obra zehatz honetarako burututakoa, ERANSKINA IV: INGURUMEN KUDEAKETA SISTEMA atalean aurki daiteke. o Ingurumen Jardunbide Egokien Eskuliburua Eskuliburu honetan, azken finean, aurreko dokumentuetan, IKP eta IKSan batik bat bildutako kontzeptuak bateratzen dira, modu laburtuan, langile guztiek eskuragarri izan dezaten eta ingurumenaren babeserako jarraitu beharreko jardunbideak zeintzuk diren argitzeko. Noski, aurretik enpresan zegoen eskuliburuari, BREEAMak ezarritako irizpideak gehitu zaizkio. Eskuliburu hau langileei are gehiago hurbiltzeko, kartel batzuk ere prestatu dira, ingurumenaspektu denetan ezarritako jarraibideekin, eta bulego eta gune komun denetan zintzilikatu, langileek uneoro eskuragarri izan dezaten. Ingurumen Jardunbide Egokien Kartela 39. Irudia. Ingurumen jardunbide egokien eskuliburua. 81 o Makinariaren fitxa teknikoak Obran erabilitako makinaria, tresna edota erreminten efizientzia energetikoa justifikatzeko, aztertutako periodoan zehar alokatutako erreminta denen jarraipena egin da, haietako bakoitzaren fitxa teknikoak eskatuz enpresa hornitzaileei eta CE marka baduten ala ez adieraziz . Esan beharra dago, obraren fasea dela eta, oso gutxi izan direla zuzenean alokatutako erremintak, makineria dena azpikontratatutako enpresek ekarria baita. CE Marka Fabrikatzaileak produktua ebaluatu duela frogatzen du, eta beraz, da Europar Batasunak eskatzen dituen segurtasun-, osasuneta ingurumen-baldintzak betetzen dituela. CE marka nahitaezkoa da Europar Batasunean merkaturatuko diren munduko edozein lekutan fabrikatutako produktuentzat [48]. Hori dela eta, fokuen fitxa teknikoekin egin den moduan, makineria denarekin zerrenda bat burutu da obrara erreminta desberdinak (zerrak, zulagailuak…) ekarri heinean, non marka modeloa eta CE marka adierazi diren. o Energia-iturri alternatiboen analisia Ez da energia iturri berriztagarririk erabili obraren energia iturri gisa; arrazoi ekonomikoak direla medio, ez da posible izan halakorik egiterik. Horregatik, justifikazio moduan, Obra Buruak idatziriko adierazpena aurkeztu da, non arrazoi nagusiak adierazten diren, laburbilduz honakoak direlarik: i. Energia iturri berriztagarriak erabiltzen dituzten etxolak alokatzeak ekarriko zukeen gastu jasanezina. ii. Mota horretako etxolak alokatzen dituzten enpresarik gertu aurkitu ez izana. iii. Energia berriztagarrien instalakuntza ezartzeko arazo logistiko, ekonomiko eta espazio arazoak. El señor David Pineño, Jefe de Obrade la empresa CONSTRUCCIONES AMENABAR S.A., como responsable principal de la obra TSH Donostia Confirma que: Se ha descartado la posibilidad de la utilización de fuentes de energía alternativa para el suministro energético de casetas y la propia obra alegando los siguientes motivos: 1. Existe, en la actualidad, un gran problema de suministro de casetas de obra, por lo que ha premiado la rapidez de suministro, reutilizando casetas quedadas en desuso en otras obras de la empresa. 2. El incremento económico que supone la contratación de casetas de obra autosuficientes energéticamente, no siendo competitivos comparándolos a las casetas convencionales. 3. No existe o no se ha dado con empresa alguna en el País Vasco que suministre este tipo de casetas de obra. El porte a la obra, además de suponer un incremento en el gasto, entendemos que desestimaría el beneficio energético que pudiese aportar. 4. La parcela no consta con instalación energética alternativa alguna. 5. Dada la potencia necesaria en la obra, no es posible realizar una instalación de energía renovable (por ejemplo, de paneles fotovoltaicos) en el espacio que se dispone, además del gasto económico insostenible que acarrearía. 6. En su defecto, se ha optado por solicitar a la empresa IBERDROLA poder acceder a la red eléctrica de BT facilitando una acometida por la calle Pablo Sarasate, entendiendo que es menos perjudicial para el medio ambiente que los equipos electrógenos. Y para que conste se firma en el lugar y fecha indicado En San Sebastián, a 15 de noviembre de 2021. Construcciones Amenabar S.A. 82 o GST02_3_F_TSH Donostia Obran, erabilitako erreminta edo makinariak behar izanez gero zein ekipo elektrogenoaren energia iturritzat, momentuko beharra asetzeko gasolio andel bat instalatu da, IKSan datozen baldintzak betetzen direlarik, besteak beste, isuriak arriskutsuak izan daitezkeen guneetatik (erreka bazterrak, ur-korronteak…) urrun kokatzea, behar bezala babesturik (obra-edukiontzi batean) egotea eta erabileratik etor daitezkeen ausazko isurietatik behar bezala babesturik egotea kubeta baten bitartez. o Ur-jariatzeen dreinatze-planoa Obraren hasieran, indusketa-fasea hasi aurretik, partzelara isuritako euri-uren drainatzea aurretik zeuden estolderia-sarearen bitartez burutu da, izan ere, partzelaren kota zero izateak, eta haren ingurune guztia urbanizatuta egoteak, higadura handiak egon ahal izatea eta ondorioz, partikula anitzen isuria saihesten zuen. Hala eta guztiz ere, eta batez ere, kamioiek berekin ekar zitzaketen partikula eta bestelakoen euri-uren sarerako isuria saihesteko, pilote eta pantailen egikaritze fasean dekantazio-putzu bat instalatu da. Behin indusketa fasea hastean ordea, drainatze-plano bat diseinatu beharra sortu da; jada dekantazio-putzuarekin nahikoa ez, eta instalazio berri bat ezarri da. Izan ere, dekantazio-planoa obraren Fase II gunean kokaturik dago, indusketa Fase I gunetik hasi bitartean. 40. Irudia. Fase I gunea - 11 lerrokatzeraino. 83 41. Irudia. Fase II gunea. Fase I gunean, ordea, arazo bat sortzen da; Fase II gunean ez bezala, partzelaren mugak, muga urbanoarekin bat egiten du, eta beraz ezin liteke dekantazio-putzu bat instalatu. Arazoari irtenbidea, modu honetara ematen zaio: i. Malda kontrolatuko (gehiegizko higadura saihesteko eta ezponden egonkortasuna bermatzeko) ezponden bitartez, euri-urak partzelako Fase I guneko kota baxuenera zuzendu dira. Aintzakotzat hartu behar da, barne-ur korronteen existentzia eta lurzoruaren plastikotasun handia, hots, eman litezkeen bi kondiziorik kritikoenak ezponden egonkortasunerako. Hori dela eta, NTP 278 28 arauean ezarritakoa jarraituz, kasu okerrenaren hipotesiaren arabera, ezponden malda 60º baino txikiagoa izatea komeni da, eta altuera maximoa berriz, 2,40 metrotakoa, jarraiko 21. Taulari jarraiki. 21. Taula. Eskaerarik gabeko ezpondetarako gehinezko altuera onargarria NTP 278 arauaren arabera. Lurzoru mota Ezpondaren angelua β Konpresio sinplearekiko erresistentzia Ru (kg/cm2) 0,250 0,375 0,500 0,625 ≥ 0,750 Buztin eta lohi oso plastikoak 30 45 60 2,40 2,40 2,40 4,60 4,00 3,60 6,80 5,70 4,90 7,00 7,00 6,25 7,00 7,00 7,00 Plastikotasun ertaineko buztin eta lohiak 30 45 60 2,40 2,40 2,40 4,90 4,10 3,60 7,00 5,90 4,90 7,00 7,00 6,30 7,00 7,00 7,00 Plastikotasun baxuko buztin eta lohiak, buztin aretsuak eta are buztintsuak 30 45 60 4,50 3,20 2,50 7,00 5,40 3,90 7,00 7,00 5,30 7,00 7,00 6,80 7,00 7,00 7,00 28 NTP: Nota Técnica de Prevención (Prebentzio Ohar Teknikoa). 84 Fase I gunean 8 metroko kota desberdintasuna dagoenez bataz beste, indusketa era eskalatuan egin da, pixkanaka-pixkanaka kotan behera jaitsiz. ii. Euri-urak, zein lurrazpiko ur-jarioak kota baxuenera bideratu ostean, bonba baten bitartez kota zerora zuzendu dira, bertan instalatutako kontainer batera isurtzeko. Kontainer hau instalatu izanaren arrazoi nagusia dekantazio-putzu bat instalatu ahal izateko espazio falta izan da, kontainerrak behar izan denean hura mugitzeko eskaintzen duen erraztasunaz gain. iii. Kontainer honetan jarraitutako printzipio fisikoa, dekantazio-putzu batean jarraitzen denaren berdina da; grabitazio bidezko dekantazioa. Horrela bada, eskitako partikula ugari dituen ur nahasketa heterogeneoa, geldirik dagoen ontzi batean nahikoa denboraz utziz gero, partikulek grabitazioaren ondorioz jasandako sedimentazioaren fenomenoari esker, partikulak alde batetik eta ura bestetik dituen nahastean bihurtzen da. Fenomeno honi esker, partikula denak kontainerraren behealdean geratu, eta ur gardena ur fekalen sarera isuri da, badaezpada ere, ur grisen zuzeneko Urumea ibairako isuria saihesteko, egon litezkeen akatsen ondorio. Metodo inprobisatu hau baliagarria izateko, ordea, garrantzitsua izan da noizean noizeko kontainerraren garbiketa; ura gardena ateratzeari uztean, sedimentuak indusketa lurrera isuri dira, eta berriz ere instalakuntza martxan jarri da. 43. Irudia. Grabitazio bidezko sedimentazioa. Fase II gunearekin hastean, hasieran dekantazio-putzua erabili da, posiblea izan den bitartean, eta behin erabili ezina izan denean, Fase I gunean erabilitako metodologia berdina jarraitu da. 42. Irudia. Ezponden altuera maximoa [62]. H ma xi m oa 85 o Materialen metatze-planoa Materialen metatze-planoa, Materialen Harrera Protokoloaren baitan aurki daiteke. 4. Lan-inguru segurua eta errespetuzkoa Atal honen helburua, enpresa kontratistak obra modu garbian eta seguruan kudeatzen duela erakustea da, langileen ongizatea bermatzeko eta haien osasun eta segurtasunerako arriskuak minimizatzeko. Atal hau betetzen dela frogatzeko, 22. Taulan erakutsitako baldintzak bete behar dira. 22. Taula. KDKT024. Lan-inguru segurua eta errespetuzkoa ataleko frogatze-zerrenda Item Irizpideak Eskatutako ebidentziak Eskainitako ebidentziak a Langileentzako eta bisitarientzako instalazio egokiak daude kokalekuan. Honako hauek jaso behar dituzte, gutxienez: 1. Komun independenteak gizonentzat, emakumeentzat eta desgaituentzat. 2. Dutxa funtzionalak eta aldatzeko eremuak. 3. Leihatilak aldageletan. 4. Erretzeko gune espezifikoa (indarrean dagoen araudiaren arabera aplikatzekoa denean). 5. Ostatu egokia eta segurua (ematen bada). 1. Argazkien txostena. 1. GST02_4_A_TSH Donostia b Kokalekuko instalazioak garbi eta mantentze-egoera onean daude: 1. Kantinari erantsitako eremuak, bulegoak eta edukiontziak. 2. Kokalekuko zerbitzu pertsonaletako instalazioak (komunak eta aldatzeko eremuak barne). 3. Erretzeko gune espezifikoa (indarrean dagoen araudiaren arabera aplikatzekoa denean). 1. Argazkien txostena. 1. GST02_4_B_TSH Donostia 2. Garbiketa kudeaketa c Eremu pribatuak edo inpaktu bisualekoak ezkutuan daude. Honako hauek jaso behar dituzte, gutxienez: 1. Kantinari, bulegoei eta edukiontziei erantsitako eremuak, hala badagokio. 2. Komunak. 3. Erretzeko gune espezifikoa (indarrean dagoen araudiaren arabera aplikatzekoa denean). 1. Argazkien txostena. 1. GST02_4_C_TSH Donostia d Bisitariek NBE garbiak dituzte eskuragarri. 1. Enpresaren harrera politika eta prozeduren kopia. 2. Argazkien txostena. 1. PSS. 2. GST02_4_D_TSH Donostia e Osasuneta segurtasun-prozedurak daude gai hauei dagokienez: 1. Langile guztien prestakuntza egokia, langile atzerritarrak barne, osasunari eta segurtasunari dagokienez jardunbide onenak uler ditzaten, eta kokalekuan informazioa erakustea. 2. Langileen eguzkiarekiko babesa. 3. Langileen identifikazioa. BREEAMak argi eta garbi adierazten du langile guztiek identifikazio-txartel bat eduki behar dutela norberaren argazki eta datuekin (enpresa, izen-abizenak, NAN zenbakia…). 4. Gertakari (arin eta larri) ia gertakari guztien txostenak egitea. 5. Lehen sorospenerako ekipo nahikoa kokalekuan jarduteko prest daudela bermatzea. 1. Langileek jasotako OO formakuntza dokumentuen kopia. 2. Kartelak gomendioekin. 3. Langileen identifikazio eta lanera sartzeko kontrolaren prozeduren deskribapena. 4. Istripuak ikertzeko dokumentuaren kopia. Obraren amaierarako batere ez baldin bada gertatu, gutun sinatua, justifikatuta. 5. Argazkien txostena. 1. GST02_4_E1_TSH Donostia 2. GST02_4_E2_TSH Donostia 3. GST02_4_E3_TSH Donostia 4. GST02_4_E4_TSH Donostia 5. GST02_4_E5_TSH Donostia f Polizia-etxea eta ospitalea (istripuei eta larrialdiei aurre egiteko gaitasuna duena) adierazten dituen kartelak daude gutxienez gune hauetan: harrera, kantina eta bulego nagusia. 1. Argazkien txostena. 1. GST02_4_F_TSH Donostia g Osasun eta segurtasun ikuskatzaile batek kokalekua ikuskatu du. 1. Egindako ikuskapen-txostenaren kopia. 1. Bilera-aktak h Larrialdi ihesbideak ondo identifikatuta daude eta ebakuazioprozedura garbia dago 1. Argazkien txostena 2. Sute-simulakroen prozeduraren kopia eta emaitzen kopia. 1. GST02_4_H_TSH Donostia 2. PSS 86 Eskainitako txostenen edukia o GST02_4_A_TSH Donostia Txosten honen bitartez, langileen eskura dauden instalakuntza denak egoera egokian, garbi eta txukun daudela erakutsi behar da, horretarako instalakuntza horien argazkiak bilduz. TSH Donostiako obran, instalakuntza horiek bi alderdi nagusitan banatzen dira: obran bertan, non langileen eta enkargatuen etxolatxoak dauden (beren komun, aldagela eta dutxekin); eta bulegoa, non langileen aldagela nagusia, jangela eta emakumezkoen eta mugikortasun mugatukoen komunak kokatzen diren. o GST02_4_B_TSH Donostia Atal honetako lehenengo txostenaren jarraipena den honetan, aurkeztutako espazio horiek garbi mantentzen direla azaldu behar da txosten honetan. Argazkiez gain, garbiketa plana ere atxikitzen da, non garbitzaileak, astero instalakuntza denak garbitu ostean, garbikuntzaren berri ematen duen guneetako bakoitzean taula bat sinatuz; hasieran, astean behinerako hitzartutako garbiketa, astean bitan garbitzera - asteazken eta ostiraletan – pasatzea erabakitzen da, nahikoa ez zela ohartuta. Jarraian, ekaineko garbiketa erregistroa ageri da, adibide moduan. 23. Taula. Ekaineko garbiketa erregistroa. REGISTRO DE LIMPIEZA TSH DONOSTIA LUNES MARTES MIÉRCOLES JUEVES VIERNES - - 1 2 3 6 7 8 9 10 13 14 15 16 17 20 21 22 23 24 27 28 29 30 - o GST02_4_C_TSH Donostia Aurreko txostenaren antzera, honen xede nagusia, langileentzako prestaturiko azpiegiturek ezaugarri egokiak dituztela bermatzea da, foku zentrala, haien pribatutasuna izanik. Esan bezala, irizpideari jarraiki, aldagela, jangela zein komunak, kanpo-ingurumenetik zeharo isolatuta daude, haien zati handi bat bulegoan bertan egonik, eta ondorioz, guztiz beteko litzateke puntu honen justifikazioa. 87 o GST02_4_D_TSH Donostia Bisitariek obrara joan ahal izatea bermatzeko, uneoro haientzat nahikoa NBE badaudela ziurtatu behar da, eta horretara zuzenduriko armairu edo apalategi bat egon beharko da obran, gutxieneko elementu hauek biltzen dituena: i. Txaleko islatzaileak ii. Kaskoak iii. Obrarako egokiak diren babes-botak. Argazkien bitartez, apal edota armairu horren existentzia frogatu da, zeinak gainera, egokiro seinaleztatuta egon beharko duen. Horrez gain, Construcciones Amenabar enpresako Segurtasun Sailak TSH Donostia obrarako garatutako Segurtasun eta Osasun Protokoloa (PSS – Protocolo de Seguridad y Salud) ere aurkezten da, non bisitarien harrera plana deskribatzen den. o GST02_4_E1_TSH Donostia Langileek segurtasunaren inguruan formakuntza egokia dutela justifikatzeko, hiru dokumentu aurkeztu dira: i. FPA-1.9. Información a los trabajadores PSS Obraren hasieran, eta gremio edo lan-talde berriak lanean hasten direnean, hitzaldi bat ematen zaie langileei, non ondorengo gai nagusiak lantzen diren: ii. Jaso izanaren adierazpena Aurreko hitzaldiaren amaieran, dokumentu bat sinatzen dute bai langileak, bai hitzaldia ematen duen arduradunak, bi alderdien onespenez. iii. Lan-prebentzioari buruzko ikastaroa Langile orok, obrako edozein jarduera hasi aurretik, gutxienez 60 h-ko prebentzio ikastaroa jaso izana justifikatu beharko du, hala dela frogatzen duen agiri bat aurkeztuz. Agiri horiek denak Metacontratas softwaretik eskuratu, eta atal honetan froga moduan atxiki dira. Langileen pribatutasuna errespetatzeko asmoz, agiri horiek ez dira dokumentu honetan atxikitu. o GST02_4_E2_TSH Donostia Batez ere, udarako hilabeteetara zuzendurik, langileei aspektu honetan ere formakuntza egokia ematen zaiela justifikatzen da txosten honetan. Aurreko atalean aipatutako hitzaldiko gaizerrendan alderdi hau gehitzeaz gain, langileen gune komunetan gomendio nagusiak biltzen dituen kartelak zintzilikatu dira. Eguzkiaren aurkako babesa 88 o GST02_4_E3_TSH Donostia BREEAM ziurtagiria ezarri aurretik enpresan erabilitako langileen identifikazio metodologia baliozkoa ez izan, eta aldatzera behartu du. Aldaketa hau ezarri aurretiko metodologia oso sinplea zen: langileek, egunero, obrara iritsi bezain pronto, haien izen-zerrenda zeukan taula batean sinatzen zuten. BREEAMak ordea, langileetako bakoitzak txartel-identifikatzaile bat eduki behar duela ezartzen du nahitaez. Txartel horrek eduki beharreko gutxieneko edukia: i. Langilearen argazkia ii. Zenbaki identifikatzailea (NAN edo baliokidea) iii. Enpresa iv. Obra Langileak, txartel hori soinean eraman behar du obran dagoen bitartean eta obrara langile berriak sartzen diren aldiro, txartel identifikatzaileak egin beharko zaizkie. o GST02_4_E4_TSH Donostia Atal hau enpresako Segurtasun eta Osasun saileko teknikariei dagokie, haiek baitira obran suertatutako gorabehera zein istripuen kudeaketaz arduratzen direnak. Kudeaketa aurera nola eramaten den argitzeko, honako dokumentuak erantsi dira froga moduan: i. FPSM – 1.12 Datos de incidente laboral ii. FPSM – 1.13 Informe interno de investigación de accidentes 89 iii. FPSM – 1.14 Parte incidencia. Daños a terceros. iv. FPSM – 1.15 Registro de reclamaciones. o GST02_4_E5_TSH Donostia Langileen eskura daude, bai obrako etxola gunean, bai bulegoan ere. Non dauden ikus dezan Aholkulariak, planoa atxiki da. Horrez gain, txostenean, kit bakoitzean zer dagoen eta erabilera jarraipenak ere gehitu dira. Lehen sorospeneko kiten ezarpenaren planoa o GST02_4_F_TSH Donostia Gainontzeko kartelak eseki diren gune denetan, komisaria eta ospitale nagusiak non diren azaltzen duen kartela ere ipini da, hori hala dela frogatzeko argazkiez baliatuz. Lehenengo ebaluazioan aipatu da ordea, mapa hauek handiagoak izan behar dutela, langileek erraztasunez ikusi ahal izateko. Beraz, bigarren ebaluazio periodo aldia hasterakoan, hori zuzentzeko geratu da, bakoitzerako kartel independente bat egiteko asmoz. Komisaria eta ospitalea Aurkeztutako ebidentziak: garraioen erregistro-taulak Taula hauetan, obrara bertako ekintzek behartuta egindako bidai denak erregistratzen dira, albaran zenbaki, jatorri, egindako kilometro kopuru, bidai kantitate eta erabilitako ibilgailu-motaren arabera. Taula honen adibidea, ERANSKINA V: GARRAIOEN ERREGISTRO TAULA atalean aurki daiteke, non martxoko garraioen erregistro-taula atxiki den. Hondakinen garraioaren (hondakin zein betetze lurrak) kasuan ere berdina egin da. Taula hori eskuragarri dago ERANSKINA V: HONDAKINEN GARRAIOEN ERREGISTRO TAULA atalean. Kontsumo eta garraioen erregistroa eramateaz gain, proiektuan erabilitako obrako egur guztia legez aprobetxatutako eta merkaturatutako zura dela egiaztatu beharko du, hots, Baso-zur Jasangarria (Madera Forestal Sostenible, FSC 29 ) dela. Obrako egurtzat hartzen da eraikuntzaprozesua errazteko erabilia izan den egur oro; besteak beste, enkofratuak, hesiak eta behinbehinean erabilitako gainerako zura. Kontratistak baldintza honekin betetzen dela frogatzen badu, puntu bat emango zaio. Aurkeztutako ebidentziak: obrara hornitutako zuraren jasangarritasun ziurtagiri Guzti honekin betetzen dela ziurtatzeko eta ingurugiroarekin erlazionatutako ekintza, eginbehar eta konpromiso denak aurrera eramaten direla egiaztatzeko, akzio-plan bat ezarri behar da, hots, eragiketa nagusiak zuzenduko dituen Ingurumena Kudeatzeko Sistema (IKS). IKSak hirugarren batek emandako ziurtagiri bat izan behar du, UNE-EN ISO 14001 30 arauarekin edo baliokidearekin bat datorrena. Kontratistak, arauak ezarritako betekizunekin bat egiteko, ingurumen-politika bat definitu behar du, eta bertatik abiatuta, egin beharreko jardueren plangintza ezarri, ingurumenalderdiak eta ingurumen-esparruko lege-eskakizunak identifikatu eta ebaluatzen dituena, ondoren, jarduera horiek kontrolatu eta haietatik ekintza zuzentzaile egokiak sortuz. Horrela, berrikuspen-sistema etengabea ezarriz, etengabeko hobekuntza helburu duen begizta itxi bat sortzen da. 2. Zarata eta bibrazioa Atal honen helburua zaratak eta bibrazioak tokiko komunitatean duten eragina minimizatuko dituzten ekintzak bideratzea da, horretarako lan-jardunaldi egokiak ezarriz eta obrako jarduerek bizilagunengan eragin ditzaketen eragozpenak ahalik eta gehien gutxitzen dituzten estrategiak planteatuz. 29 Forest Stewardship Council zigilua daramaten egur orok, egun Europar Batasunean bildutako marko legalarekin bat datorren bermea du. Marko legal hori, ondorengo akordioek osatzen dute: 2015eko Parisko Akordioa, EBren 2030rako Baso-Estrategia, Egurraren EBren EUTR 2010 Erregelamendua, EBren 2003ko Baso Lege, Gobernantza eta Merkataritza (FLEGT) aplikatzeko Ekintza Plana, Klima-aldaketari eta trantsizio energetikoari buruzko 7/21 Lege Nazionala, Mendien Lege Nazionala 2015 eta Natura Ondareari eta Biodibertsitateari buruzko Lege Nazionala 2015 [49]. 30 Espainiako UNE-EN ISO 14001:2004 araua, "Ingurumena kudeatzeko sistemak. Erabiltzeko baldintzak." ISO 14001 nazioarteko arauaren gaztelaniazko bertsioa da, eta ingurumen-kudeaketako sistemak bete beharreko baldintzak zehazten ditu [50]. 97 28. Taula. KDKT03 – 1. Zarata eta bibrazioak ataleko frogatze-zerrenda. Item Irizpideak Eskatutako ebidentziak Eskainitako ebidentziak a Jarduera zaratatsuenak planifikatzea, tokiko komunitateari eragozpen gutxien eragiten zaizkion eguneko orduetarako 1. Kontrol operazionala 2. Enpresaren Ingurumen politika (*) b Zarata kontrolatzeko gailuak erabiltzea, adibidez, pantaila akustikoak. Ez da dokumentu zehatzik eskatzen Ez da aplikatzen, ez dagoelako zarata maila mugak gainditzen dituen jarduerarik aurrera eramango. c Oztopoen eta deflektoreen erabilera inpaktuko eta leherketako jardueretan. Ez da dokumentu zehatzik eskatzen Ez da aplikatzen, inpaktu edo leherketako jarduerarik egon ez delako. d Komunitatearen bidezko garraioa ez egotea edo gutxienekora murriztea. 1. Argazkien txostena 2. Kamioien ibilbidearen planoa (*) Aurkeztutako ebidentziak (*) batez markaturik ageri dira atal honetako ebidentziak, izan ere atal hauek justifikatzeko eskatzen diren agiriak, jadanik Ingurumenarekiko kontzientziazioa atalean aurkeztuak izan dira, beraz ebidentzien bidalketa egiterakoan, Aholkulariari hori bera azaldu zaio. 3. Airearen kalitatea Atal honen egitekoa, kokalekuan eta tokiko komunitatean hautsa eta airearen bestelako kutsadura prebenitzea da, horretarako hartu behar diren neurriak eta haiek justifikatzeko aurkeztu beharreko dokumentazioa deskribatuz. 29. Taula. KDKT03 – 2. Airearen kalitatea ataleko frogatze-zerrenda. Item Irizpideak Eskatutako ebidentziak Eskainitako ebidentziak a Materialek sortutako hautsa ahalik eta gehien murriztea, estalkiak, biltegiak, kontrol-ekipoak erabiliz edo hezetasun-mailak handituz. 1. Ingurumen jardunbide egokien eskuliburua 2. Argazki txotena (*) b Ibilgailuen mugimenduak sortutako hautsa ahalik eta gehien murriztea ur-espraien bidez (hala badagokio) 1. Ingurumen jardunbide egokien eskuliburua 2. Argazki txotena 1. GST03_2_B_TSH Donostia c Kokalekuan materialik ez erretzea. 1. Kartela (*) Aurkeztutako ebidentziak Aurreko atalean gertatzen denaren antzera, atal honetan eskatutako ebidentzia ia denak jada KDKT02 kapituluko 3. Atalean aurkeztuak izan dira, ingurumenarekiko kontzientziazioa atalean hain zuzen ere, non ingurumen aspektu guztiekin zerikusia duten jarraibideak bildu diren; horregatik, hemen ere (*) ikurraz markaturik ageri dira. Item c azpiatalaren kasuan, aipatu behar da ez dela errekuntzak debekatzen dituen kartel espezifiko bat egin, baizik eta Ingurumen Jardunbide Egokien Eskuliburuan gehitu dela, zeina gune komun guztietan (obran bertan barne) zintzilikatu den. o GST03_02_B_TSH Donostia 98 Aurretik azaldutako ingurumen jardunbide denak betetzen direla erakustea helburu duen argazkien txotena da berau, hautsaren propagazioa saihestekotan. Hala bada, argazki bilduma honek ondorengoa frogatzen du: i. Hautsa sor dezaketen hondakinak tapaki batez estaltzen direla gestore baimenduak eramaterakoan. Eraikuntza prozesuaren fase honetan ez dago hautsa sor dezakeen hondakinik apenas; indusketa lurrak, atera bezain pronto betetze guneetara eramaten dira behar bezala estalita eta hormigoia nahikoa gutxi sortzen da (pilote, pantaila eta antzerakoen pikatze prozesuetatik sorturikoa batik bat). ii. Kamioien gurpilak garbitzen direla partzelara materialen deskarga egin eta gunetik irten aurretik. Horretarako, kamioien harreran dagoen langileak mangera bat du bere eskura. 4. Jariatze-uren kudeaketa Atal honen helburua, ondoriotzat uraren kutsadura ekar dezaketen jarduerak ekiditea da, horretarako arau oso hertsiak ezarriz eta jarraipen eguneratua eginez, obrako jardueren aldaketek, zentzu honetan izan ditzaketen eraginak asko alda baitaitezke obraren fasearen arabera. 30. Taula. KDKT03 – 3. Jariatze-uren kudeaketa ataleko frogatze-zerrenda Item Irizpideak Eskatutako ebidentziak Eskainitako ebidentziak a Drainatze-planoa prestatzea eta erregistroak edo ura sartzeko puntuak seinaleztatzea, arrisku-eremuak nabarmentzeko. Plano hori aldatu egin daiteke lanek aurrera egin ahala. 1. Drainatze planoa 1. Drainatze planoa (*) 2. Saneamendu planoa b Posible edo egokia den guztietan, lanak programatzea oso garai euritsuak saihesteko (hau da, urtaro lehorra aprobetxatzea), eta jarduerak aldatzea muturreko euria edo haize bortitzak daudenean. Ez da dokumentu zehatzik eskatzen Ez da dokumenturik aurkeztu c Malden luzera eta inklinazioa inguratzea eta ahalik eta gehien murriztea. 1. Prozedura (*) d Estalki bat erabiltzea esposizioan dauden eremuak egonkortzeko eta malda edo kanal malkartsuak estaltzeko, adibidez, jutezko esterilla batekin. 1. Prozedura 1. GST03_4_D_TSH Donostia e Landaredia lehenbailehen lehengoratzea. Ez da dokumentu zehatzik eskatzen Ez da lan honetan aztergai (eraikuntza-osteko faseari dagokio). f Obratik kanpo jalkinak garraiatzea murriztea edo debekatzea, jalkitze-putzuak, sedimentuetarako hesiak edo ura tratatzeko sistemak ezarriz. 1. Argazki txostena (*) g Ur garbiaren jariatze-urak bereiztea edo desbideratzea, solido asko duten beste ur batzuekin nahas ez daitezen (horrela, tratatu beharreko ur kantitatea ahalik eta txikiena izango da). 1. Argazki txostena 2. Prozedura (*) h Iragazketak minimizatzeko eta kontrolatzeko drainatze-sistema egokiak ezartzea. 1. Argazkien txostena 1. GST03_4_G_TSH Donostia i Kutsagarria izan daitekeen edozein jarduera egitea izendatutako eta behar bezala isolatutako eremuetan, ibaietatik, putzuetatik edo beste edozein ur-ibilguetatik urrun. 1. Ingurumen jardunbide egokien eskuliburua 2. Enpresaren ingurumen politika 3. SGA (*) Aurkeztutako ebidentziak Aurreko bi ataletan gertatzen den modura, atal honetan ere ebidentziatako asko KDKT02 atalean aurkeztuak izan dira (*), ingurumen aspektu denak dokumentu beretan biltzearen ondorio 99 (Aholkulariak hala eskatuta). Badira, hala ere, pare bat argazki txosten, non dokumentu horietan adierazitakoa betetzen dela frogatzen den. o GST03_4_D_TSH Donostia Indusketaren ondorioz malda handiegiak geratu direnean (indusketa eremuaren ertzetan adibidez, oraindik egitura fasea hastear egonda) eta oraindik ezponda egokia egiteke egonda, lurra plastiko batez estali da, lurrari eusten laguntzeko, eta euria egitekotan, partzelaren behealdera (eta ondorioz gero saneamendu sarera) lur partikulak joatea saihesteko. Metodologia hau noski, irtenbide iragankorra izan da, eta obrako jarduerek baimendu dutenean, behar bezalako ezponda antolatu da. Txosten honetan, metodologia hori pausoz pauso erakusten duten argazkiak gehitu dira. o GST03_4_G_TSH Donostia Euri asko egiteko aurreikuspena egon den egunetan, partzela inguruko kainu-zuloak geotextilaz estali dira, partikulak haietan barrena joan daitezen saihesteko. Txosten honetan geotextil horren instalakuntza nola egin den adierazten da argazki bitartez, baita osteko kainu-zuloen garbiketa ere. 5. Material arriskutsuak Sekzio honen egitekoa, obran erabil daitezkeen material arriskutsuek (erregaiak, olioak, spray-ak…) bertoko ur-ibilguak kutsatzea saihestea da, arrisku hori minimizatzeko irizpideak ezarriz. 31. Taula. KDKT03 – 4. Material arriskutsuak ataleko frogatze-zerrenda Item Irizpideak Eskatutako ebidentziak Eskainitako ebidentziak a Bigarren mailako euste-sistema egoki bat ezartzea erregaia biltegiratzeko andeletan eta beste likido batzuk aldi baterako biltegiratzean, hala nola lubrifikazio-olioak edo fluido hidraulikoak. 1. Deposituaren argazkiak 1. KDKT03_4_TSH Donostia b Langileak prestatzea erregaiak eta produktu kimikoak behar bezala lekualdatzeari eta manipulatzeari buruz, isurketarik gertatuz gero jarduteko protokoloekin. 1. Langileen ingurumen formakuntza (*) c Erregaiak biltzeko eremuetan eta fluidoak lekualdatzeko gainerako eremuetan gainazal iragazgaitzak erabiltzea. 1. Kubetoaren argazkia 1. KDKT03_4_TSH Donostia d Isurketei eusteko eta horiek garbitzeko ekipo eramangarriak kokalekuaren barruan ezartzea, eta langileei horiek erabiltzeko prestakuntza ematea. 1. Argazkien txostena 1. KDKT03_4_TSH Donostia e Osasun-instalazioak ezartzea langile guztien eskura 1. Instalakuntzen argazkiak 1. KDKT02 ataleko 4. Sekzioan aurkeztua Eskainitako txostenen edukia o KDKT03_4_TSH Donostia Txosten honetan, material arriskutsuen kudeaketa eta manipulazioarekin erlazionaturiko aspektu denak bildu dira (fase honetan aplikaziozkoak direnak), arriskuaren identifikazioa eta haien aurreko portaera jarraibideak ezarri ere, jada KDKT02 atalean ezarritakoa gogoraraziz. Honen bitartez, isuriak gertatzeko aukerak murrizteko zehaztutakoa betetzen dela frogatzen duten argazkiak bildu dira: i. Erregai-andelek, ezingo dute inolaz ere irekidurarik izan haien goialdean. 100 ii. Behealdean, altzairuzko kubeto bat izango dute, izan daitezkeen isuriak lurrera joan ez daitezen. iii. Erregai-andelak, bai eta bera manipulatzeko gehigarriak ere (mangera eta bestelakoak) beti obrako kontainer / almazenean gordeko dira, eta haien erabilera han bertan egingo da. iv. Bertan, sepiolita zaku bat egongo da, egon daitezkeen isuriak tratatzeko. Inolaz ere, ez da erregaiez zikindutako lurra berriz ere gainontzeko lurrarekin nahastuko. v. Erregaiarekin kontaktuan egondako elementu oro, puntu garbira bideratuko da. KDKT04 ALDERDI INTERESDUNEN PARTE-HARTZEA KDKT01 atalean gertatzen zen moduan, atal honen ebaluazioa bai diseinu fasean (DF) edota eraikuntza osteko fasean (EOF) burutzen da, eta kasu honetan, proiektuko Project Manager funtzioa duen agenteak justifikatu beharrekoa da; proiektu honetan, Bovis Project Management, eraikuntzan espezializaturiko kudeaketa enpresak. Hori dela eta, atal honen analisia ez da dokumentu honetan aztertuko. KDKT05 BIZI-ZIKLOAREN KOSTUA ETA BIZITZA BALIAGARRIA Aurreko atalaren antzera, atal honen ebaluazioa batez ere diseinu fasean (DF) burutzen da, Aurreproiektuan, Oinarrizko Proiektuan eta Exekuzio-Proiektuan, eta beraz, proiektu horiek idazten dituen agentearen erantzukizuna da atal honetan ezarritako baldintzekin betetzea, kasu honetan, JG Ingenieros S.A. enpresarena. Horregatik, atal honen analisia ez da dokumentu honetan aztertuko. OSASUNA ETA ONGIZATEA BREEAM ES ziurtagiriaren atal honen funts nagusia, CTEko Oinarrizko Dokumentuetan bildutakoa betetzen dela ziurtatzea da, osasungarritasunari, efizientzia energetikoari eta soinuaren aurkako babesari dagokionean. Legeriaren betekizunaren justifikazio hori noski, arkitektoari dagokio eta ez da inolaz ere kontratistaren erantzukizuna; bai ordea, arkitektoak ezarritako eskakizun horiekin betetzen dela ziurtatzea exekuzio fasean (batez ere aldaketaren bat proposatzen denean). Horrela bada, CTE-DB-HS 31 , CTE-DB-HR 32 , CTE-DB-HE 33 eta CTE-DB-SUA 34 arauetan bildutako eskakizunak, zortzi azpiataletan banatzen dira: 31 Osasungarritasunari erlazionatutako arauak biltzen dituen Eraikuntzaren Kode Teknikoko Oinarrizko Dokumentua. Eraikinetako barneko airearen kalitatea, hondakinen kudeaketa, hezetasunaren aurreko babesa… bezalako kontzeptuekin erlazionatutako arautegia ezartzen du. 32 Soinuaren aurkako babesarekin erlazionatutako arauak biltzen dituen Eraikuntzaren Kode Teknikoko Oinarrizko Dokumentua. 33 Energia aurreztearekin erlazionatutako arauak biltzen dituen Eraikuntzaren Kode Teknikoko Oinarrizko Dokumentuak, energiakontsumoa eta konfort termikoaren inguruko mugak definitzen ditu. 34 Erabilera-segurtasun eta irisgarritasunarekin erlazionatutako arauak biltzen dituen Eraikuntzaren Kode Teknikoko Oinarrizko Dokumentua. 101 OO01 KONFORT BISUALA Atal honetan, argiztapenarekin lotutako eskakizunak biltzen dira: argiztapen naturala, artifiziala, luminarien ezaugarriak, luminantzia minimoak guneko etab. Helburua, eraikineko okupatzaileek argiztapen naturalerako eta artifizialerako sarbidea izango dutela bermatzea da, bai eta kontrolgailuak ere, efizientzia eta konfort bisualeko jardunbide onenak bermatzeko. Atal honetan bete beharreko baldintzak, CTE-DB-HE 3 Argiztapen-instalazioen eraginkortasun energetikoa Oinarrizko Dokumentutik eratorritakoak dira. OO02 BARNEKO AIREAREN KALITATEA CTE-DB-HS 3 Barneko airearen kalitatea Oinarrizko Dokumentuak ezarritako baldintzak betetzeko asmoz ezarritako azpiatala da. Barneko ingurune osasungarria ezagutzea eta sustatzea du helburu, aireztapen-sistema, ekipo eta akabera egokiak zehaztuz eta instalatuz, hori lortzeko, airearen kutsadura-iturriak ahalik eta gehien minimizatzeko estrategiak hartuz. OO03 KONFORT TERMIKOA OO01 KONFORT BISUALA atalaren antzera, hemen ere eraginkortasun energetikoarekin erlazionatutako Oinarrizko Dokumentuan ezarritako arauak betearazten dira, baina kasu honetan, CTE-DB-HE 2 Instalazio termikoen errendimendua atalean bildutakoak. Diseinuaren bidez, erosotasun termikoaren maila egokiak lortzen direla bermatu behar da, baita eraikinaren okupatzaileentzako ingurune termiko erosoa mantentzeko beharrezkoak diren kontrol-gailuak hautatzen direla ere. OO04 URAREN KALITATEA Atal honen funtsa, instalazioetan ura kutsatzeko arriskua minimizatzea eta eraikineko erabiltzaileak ur-iturri garbi eta freskoekin hornitzen direla bermatzea da. Horretarako, CTE-DB-HS 4 Ur-hornidura araudian bildutako eskakizunekin bete beharko da. OO05 ERAGINKORTASUN AKUSTIKOA Eraikinak CTE-DB-HR Zarataren aurkako babesa Oinarrizko Dokumentuan azaldutako betekizunak bete ditzan jarraibideak ezartzea da atal honen eginkizuna, eraginkortasun akustikoak, isolamendu akustikoa barne, bere helbururako estandar egokiak betetzen dituela bermatuz. OO06 SARBIDE SEGURUA CTE-DB-SUA 9 Irisgarritasuna arautegiari jarraiki, diseinu-neurri eraginkorrak onartzea eta sustatzea, kanpotik eraikinaren barrualdera eta alderantziz sarbide segurua eta arrisku txikikoa sustatzea da atal honen jomuga nagusia. OO07 ARRISKU NATURALAK Mehatxu naturalek eraikinean izan ditzaketen eragina murriztu edo deuseztatzeko hartu beharreko neurriak biltzen dira bertan. Demagun, esaterako, eurite handien eraginpean, eraikinean uholdeak ekiditeko diseinu eraginkorrena bermatzea. 102 OO08 PISTINETAKO URAREN TRATAMENDU JASANGARRIA Igerilekuetako uraren tratamendu jasangarria sustatzea da atal honen helburua, kloroaren alternatibak aztertuz, betiere erabiltzaileentzat kaltegarriak diren produktuen erabilera murrizteko. Kasu honetan bete beharreko arautegia irailaren 27ko 742/2013 Errege Dekretua da [51], non igerilekuen irizpide tekniko-sanitarioak ezartzen diren. Azpiatal hauetako bakoitzeko deskribapenetik ondoriozta daitekeenez, haien betekizunaren bermatzea DF edota EOF faseei dagokio, eta beraz, ez dira dokumentu honetan aztergai izango. Badira ordea, OO atalari dagozkion hainbat betebehar kontratista printzipalak frogatu beharrekoak, bere osotasunean, EFan, langileen ongizateari dagozkienak. Irizpide hauek ordea, atal honetan ebaluatu beharrean, KDKT02 ataleko 4 puntuan ebaluatzen dira. ENERGIA Orain arte ikusi dugun moduan, BREEAM ziurtagiriaren ildo gidaria eraikin tradizionalak atzean uzteko neurriak biltzea da, arkitektura jasangarrian oinarritutako eraikinei bide emateko, energiaeraginkortasuna izanik kontzeptu berri horren oinarri nagusia. Energetikoki eraginkorra den eraikin batek energia konbentzionalen erabilera minimizatzen du, bereziki energia berriztaezinena, hauek aurrezteko eta zentzuz erabiltzeko. Atal honetan, aldaketa hori agerikoa izan dadin hartu beharreko neurriak biltzen dira. Neurri horiek, bitan bana daitezke: alde batetik, DF dagozkien betekizunak daude, Energia sekzioko lehen 7 atalak hain zuzen ere, zeinetan instalakuntzen diseinuan eraginkortasun energetikoarekin erlazionaturiko aspektu denak aintzakotzat hartzen direla bermatzen den; bestetik, sistema horien kontratazioan, DF ezarritako baldintzekin betetzen dela ziurtatzen da ENE08 ENERGETIKOKI ERAGINKORRAK DIREN EKIPOAK atalean. Azken atal hau, kontratista printzipalaren erantzukizuna da. ENE01 EFIZIENTZIA ENERGETIKOA Atal honen helburua energia-kontsumo operatiboa minimizatzen duten eraikinak balioztatzea eta bultzatzea da, diseinu egoki baten bidez. ENE02 MONITORIZAZIO ENERGETIKOA Beharrezkoa izango da energia-kontsumo operatiboaren monitorizazioa ezagutzea eta sustatzea kontagailu osagarrien bidez; hots instalakuntza-mota bakoitzerako, kontagailu-sistema independente bat beharko da izan: kalefakzioa, ur bero sanitarioa, haizagailuak etab. ENE03 KANPO-ARGIZTAPENA Eraikuntzaren kanpoko eremuetan energetikoki eraginkorrak diren luminarien instalazioa bultzatzea. Kasu honetan, eraikina inguratzen duen plazaren urbanizazioa, aparteko proiektu bati dagokio (behin eraikinarekin amaitutakoan abian jarriko dena), eta kanpo luminaria denak, proiektu horren baitan doaz. Beraz, atal hau ez da proiektu honetan aztergai. 103 ENE04 KARBONO-ISURI BAXUKO EDO ZERO ISURIKO TEKNOLOGIAK Iturri berriztagarrietatik sortutako energiaren tokiko erabilera egokia ezagutzea eta sustatzea izango da atal honetako zeregin nagusia. ENE05 ENERGETIKOKI ERAGINKORRA DEN HOTZ-KONTSERBAZIOA Energetikoki eraginkorrak diren hotz-kontserbazioko sistemen instalazioa sustatzea beharrezkoa izango da atal honetako irizpideekin betetzeko, sistema horiek energia erabiltzetik eratorritako berotegi-efektuko gasen emisio operatiboak murrizten dituztela frogatzeko. ENE06 ENERGETIKOKI ERAGINKORRAK DIREN GARRAIO-SISTEMAK Eraikin barruko garraio sistemak (igogailuak, eskailera mekanikoak, korridore ibiltariak…) merkatuan dauden aukeretatik, ahalik eta energetikoki eraginkorrenak direla frogatu beharko da. ENE07 ENERGETIKOKI ERAGINKORRAK DIREN LABORATEGIAK Kasu honetan proiektuan laborategirik aurreikusten ez denez, azpiatal hau ez da aplikagarria. ENE08 ENERGETIKOKI ERAGINKORRAK DIREN EKIPOAK Energetikoki eraginkorrak diren ekipoen kontratazioa aitortzea eta sustatzea da atal honen helburua. 32.Taula. ENE08 Energetikoki eraginkorrak diren ekipoak. PUNTU ESKURAGARRIAK BETEKIZUN MINIMOAK 2 EGOKIA ONA OSO ONA BIKAINA APARTEKOA 0 0 0 0 0 Aurretik aipatu moduan, benetan obran instalatuko diren sistemek betebehar energetikoekin betetzen dutela ziurtatzea, kontratistaren erantzukizuna da. Gainera, maiz gertatu ohi den moduan, kontratazio-prozesuan, arrazoi ekonomikoak eta hornikuntza-arazoak direla medio, proiektuan ezarritakoarekiko hainbat aldaketa suertatu ohi dira; kontratistaren betebeharra izango da, aldaera horiek eraginkortasun energetikoan eragin negatiborik ez dutela bermatzea. Kontratistaren eginbeharra izango da, baita ere, behin instalakuntza prozesua amaiturikoan, instalakuntzen martxa jartzean, instalatutako ekipoek aurretik ezarritako baremo energetikoekin betetzen dutela frogatzea. Hala ere, azken puntu hau EOFri dagokio eta beraz, ez da dokumentu honetan aztertuko. GARRAIOA Atal honek, bereziki kokalekuaren hautaketarekin erlazionatutako irizpideak biltzen ditu. Bere baita hartzen ditu eraikinaren erabiltzaileek mugikortasunaren esparruan izango dituzten baliabideen analisia, hots, karbono emisio baxuko garraiobideak bultzatzea, hala nola bizikleta bidezko mugikortasuna edota garraiobide publikoen erabilera. Hori hala dela ziurtatzeko, eraikina konexio 104 urbano egokiak dituen kokaleku batean ezarri beharko da. Mugikortasun jasangarria bultzatzeko helburu horrekin, eraikina garraiobidea horietara egokitua beharko da izan eta bizikletentzako, ibilgailu elektrikoetarako eta abarrerako, instalakuntza eta aparkaleku egokiak izan beharko ditu. Ikus daitekeenez, atal honek bere osotasunean, ez du zerikusirik eraikuntza fasearekin, eta ondorioz, ez da dokumentu honetan aztertua izango. URA Orain arteko joerari jarraiki, kapitulu honen ikusmira nagusia ere efizientzia energetikoa da, proiektuaren egikaritze unetik definiturik datorrena ingurugiro-baldintzetan oinarriturik. Bada, hala ere, zeresanik atal honetan proiektuko kontratista nagusiarentzako; izan ere, agente honen erantzukizuna izango da betiere, ur-instalakuntzetarako kontrataturiko ekipoek proiektuan ezarritako gutxieneko ezaugarri energetikoekin betetzen dutela ziurtatzea. Sekzio hau 4 azpiataletan banatzen da, zeinetako bakoitzean, kontratistaren eginbeharra zein den azalduko den. URA01 UR-KONTSUMOA Atal honen helburu nagusia, ureztatzeko eta edateko uraren kontsumoa murriztea da, eraginkortasun hidrikoko aparatuak eta ura birziklatzeko sistemak txertatuz. 33. Taula. URA01 Ur-kontsumoa. PUNTU ESKURAGARRIAK BETEKIZUN MINIMOAK 5 EGOKIA ONA OSO ONA BIKAINA APARTEKOA 0 0 1 2 3 Puntu eskuragarri horiek lortzeko, bi baldintza frogatu behar dira: 1. Aparatu sanitarioen efizientzia hidrikoa o Aparatu sanitarioen efizientzia hidrikoa azterketa burutu da. Atal hau proiektugileari dagokio, eta beraz, ez da dokumentu honetan aztertuko. Aitzitik, kontratazio prozesuan, proiektuan ezarritako marka/modelo desberdinen baten kontratazioa burutzen bada, arrazoi ekonomiko-teknikoak direla medio, aparatu sanitario horiek efizientzia hidrikoa justifikatu beharko da fitxa teknikoen bitartez, baita instalakuntzaren martxa jartzea egiten denean ere, legalizazio prozesuan lortutako emaitzen bitartez ere. Lortutako kalkulu emaitzak BREEAMak ezarritako BREEAM ES URA01 KALKULAGAILUA erremintak ezarritako erreferentzia balioekin balioztatu beharko dira. o Efizientzia hidriko deritzo helburu jakin baterako behar den ur kantitatea eta erabilitako edo hornitutako ur kopurua neurturik, helburu horretarako ur-galera murrizteari. Uraren efizientziaren eta uraren kontserbazioaren arteko aldea da, efizientzia hidrikoa hondakinak murriztean oinarritzen dela, eta ez erabilera mugatzean. Ura eraginkorra izan dadin, erabilitako edateko uraren kantitatea murriztu behar da, baina baita edateko txarra den uraren erabilera murriztea ere, egokia denean (ureztatze ura, aparatu sanitarioetakoa, 105 etab.). Era berean, azpimarratu egiten du kontsumitzaileek uraren eraginkortasunean izan dezaketen eragina, uraren alferrik galtzea murrizteko portaera-aldaketa txikiak egitean eta produktu eraginkorragoak hautatzean [52]. o Efizientzia energetikoa kalkulatzerakoan, aintzakotzat hartu behar dira ondorengo elementuak: i. Komunak ii. Pixalekuak iii. Txorrotak (konketa eta, zehaztu direnean, sukaldeko txorrotak, hondakinak ezabatzeko unitateak) iv. Dutxak v. Bainuontziak vi. Ontzi-garbigailua (etxekoa eta komertziala) vii. Garbigailuak (etxekoa eta komertziala/industriala) 2. Ur grisen eta euri-uren sistemak o Ur grisen edo euri-uren sistema bat zehaztu denean, ur-bilketa erabiliko da tresna sanitarioen eta ureztatzeko gailuen edateko txarra den uraren eskaria konpentsatzeko. Atal hau DF-tik ezarrita dagoen puntua denez, ez da dokumentu honetan aztertuko. o Uraren guztizko kontsumo garbiaren berri eman beharko da, litroko, pertsonako eta urteko. Atal hau EOF-ri dagokio, baina atal honen eraikuntza faseko baliokidea KDKT03 INGURUMENINPAKTUAK OBRAN ataleko kontsumo-taulen bidez aztertzen da. URA02 UR-KONTSUMOAREN MONITORIZAZIOA Ur-kontsumoa monitorizatu eta kudeatu ahal izatea bermatzea da atal honen jomuga nagusia, hala, ur-kontsumoaren murriztea sustatzeko. 34. Taula. URA02 Ur-kontsumoaren monitorizazioa. PUNTU ESKURAGARRIAK BETEKIZUN MINIMOAK 1 EGOKIA ONA OSO ONA BIKAINA APARTEKOA 0 1 Irizpidea 1 Irizpidea 1 Irizpidea 1 Irizpidea Puntu eskuragarri hori eskuratzeko, 1 Irizpidea frogatu behar da, kasu honetan, modu honetara deskribatzen dena: eraikin bakoitzaren hornidura-sare nagusian ur-kontagailu adimendun baten zehaztapena; hori aplikagarria da, halaber, ura putzu edo iturri pribatu baten bidez hornitzen den kasuetan. Kontagailu honen instalakuntza burutzen dela frogatzeko, kontratista printzipalak haren instalakuntza frogatu beharko du argazkien bitartez eta behin, instalakuntza martxan jartzean, haren funtzionamendua egokia dela frogatu. Bitartean, instalatutako kontagailu bakarra, obrarako urhornikuntzaren hartze-puntuan ezarritakoa da; hilabete amaiera bakoitzean, argazki bat atera zaio 112 41. Hondakinen erregistro taula. Total Residuos Reutilizados/ reciclados (Tn) 415,68 % Desvío a vertedero: 0,00% Código LER Tipo de Residuo Albarán Gestor Total (Tn) % Reutilización/ Reciclaje Total dispuesto en vertedero: Total reutilización / reciclaje (Tn) 170101 Hormigón DSC16200097326120210000001 EKOTRADE 19,06 100,00% 0,00 19,06 170101 Hormigón DSC16200097326120210000002 EKOTRADE 16,76 100,00% 0,00 16,76 170407 Metales mezclados DSC16200097326120210000003 EKOTRADE 1,44 100,00% 0,00 1,44 020107 Poda DSC16200097326120220000004 EKOTRADE 0,72 100,00% 0,00 0,72 170201 Madera DSC16200097326120220000005 EKOTRADE 0,96 100,00% 0,00 0,96 170101 Hormigón DSC16200097326120220000006 EKOTRADE 18,80 100,00% 0,00 18,80 170101 Hormigón DSC16200097326120220000007 EKOTRADE 16,42 100,00% 0,00 16,42 170101 Hormigón DSC16200097326120220000009 EKOTRADE 17,36 100,00% 0,00 17,36 170201 Madera DSC16200097326120220000010 EKOTRADE 0,84 100,00% 0,00 0,84 170101 Hormigón DSC16200097326120220000011 EKOTRADE 16,46 100,00% 0,00 16,46 170101 Hormigón DSC16200097326120220000012 EKOTRADE 16,36 100,00% 0,00 16,36 170101 Hormigón DSC16200097326120220000013 EKOTRADE 10,86 100,00% 0,00 10,86 170101 Hormigón DSC16200097326120220000014 EKOTRADE 13,54 100,00% 0,00 13,54 170101 Hormigón DSC16200097326120220000015 EKOTRADE 11,26 100,00% 0,00 11,26 170101 Hormigón DSC16200097326120220000016 EKOTRADE 12,48 100,00% 0,00 12,48 170101 Hormigón DSC16200097326120220000017 EKOTRADE 15,78 100,00% 0,00 15,78 170101 Hormigón DSC16200097326120220000018 EKOTRADE 12,98 100,00% 0,00 12,98 170101 Hormigón DSC16200097326120220000019 EKOTRADE 16,04 100,00% 0,00 16,04 170101 Hormigón DSC16200097326120220000020 EKOTRADE 15,98 100,00% 0,00 15,98 170101 Hormigón DSC16200097326120220000021 EKOTRADE 13,72 100,00% 0,00 13,72 170201 Madera DSC16200097326120220000022 EKOTRADE 0,84 100,00% 0,00 0,84 170101 Hormigón DSC16200097326120220000023 EKOTRADE 13,62 100,00% 0,00 13,62 170101 Hormigón DSC16200097326120220000024 EKOTRADE 14,92 100,00% 0,00 14,92 170101 Hormigón DSC16200097326120220000025 EKOTRADE 16,44 100,00% 0,00 16,44 170101 Hormigón DSC16200097326120220000026 EKOTRADE 19,30 100,00% 0,00 19,30 170101 Hormigón DSC16200097326120220000027 EKOTRADE 10,44 100,00% 0,00 10,44 170101 Hormigón DSC16200097326120220000028 EKOTRADE 13,34 100,00% 0,00 13,34 170201 Madera DSC16200097326120220000029 EKOTRADE 0,86 100,00% 0,00 0,86 170101 Hormigón DSC16200097326120220000030 EKOTRADE 13,46 100,00% 0,00 13,46 170101 Hormigón DSC16200097326120220000031 EKOTRADE 11,02 100,00% 0,00 11,02 170101 Hormigón DSC16200097326120220000032 EKOTRADE 17,86 100,00% 0,00 17,86 170101 Hormigón DSC16200097326120220000033 EKOTRADE 18,90 100,00% 0,00 18,90 170101 Hormigón DSC16200097326120220000034 EKOTRADE 16,28 100,00% 0,00 16,28 113 42. Taula. Hondakinen sailkapena LER kodigoaren arabera. LER kodea Hondakin mota 170101 Hormigoia 170102 Adreiluak 170103 Teilak eta zeramika 170106 Hormigoi, Adreilu, teila eta zeramika nahasketa sustantzia arriskutsuekin. 170107 Hormigoi, adreilu, teila eta zeramika nahasketa, 170106 kodigoaren desberdinak. 170201 Zura 170202 Beira 170203 Plastikoak 170204 Kutsatutako zura, beira eta plastikoa edota sustantzia arriskutsuak dituztenak. 170301 Harrikatz-mundruna duten nahasketa bituminosoak 170302 170301 kodearen desberdinak diren nahaste bituminosoak 170303 Harrikatz-mundruna eta mundrun produktuak 170401 Kobrea, brontzea eta letoia 170402 Aluminioa 170403 Beruna 170404 Zinka 170405 Burdina eta altzairua 170406 Eztainua 170407 Metal nahastea 170409 Hondakin metaliko kutsatuak 170410 Hidrokarburo, harrikatz-mundruna eta beste sustantzia arriskutsu batzuk dauzkaten kableak. 170411 170411 kodearen kable desberdinak 170601 Amiantoa duten isolamendu-materialak 170602 Bestelako sustantzia arriskutsuak dituzten isolamendumaterialek 170603 Aurreko bi kodeen desberdinak diren isolamendu-materialak 170604 Amiantoa duten materialak 170801 Igeltsuzko material kutsatuak 170802 170801 kodearen desberdinak diren igeltsuzko materialak 170901 Merkurioa duten hondakinak 170902 Poliklorobifeniloa duten hondakinak 170903 Sustantzia arriskutsuak dituzten bestelako hondakinak 170904 Hondakin nahastea 114 Hondakinen erregistro taula formulatu egin da LER kodigoarena erabiliz, behin kodigoa sartu hutsarekin, jada gainontzeko datuak zuzenean bete ditzan (hau da hondakin mota eta balorizazio ehunekoa), horri esker, LER kodigoa eta hondakin kantitatea soilik sartu behar direlarik taulan gainontzekoa automatikoki betetzeko. 4. Aurreko irizpideak ezartzeaz arduratuko den pertsona bat izendatzea, EEHKP idatzi eta gauzatzeko arduradunak/obraren kudeatzaileak izendatua. Izendapen hau, gainontzeko ingurumen-alderdien arduraduna izendatzearekin batera egin da, eta beraz, KDKT02 atalean dago eskuragarri. HOND02 AGREGAKIN BIRZIKLATUAK Atal honetan bildutako eskakizunen bidez, agregakin birziklatuak eta bigarren mailakoak ezagutzea eta erabiltzea sustatu nahi da, material birjinen eskaria murrizteko eta eraikuntzan materialen eraginkortasuna optimizatzeko. 43. Taula. HOND02 Agregakin birziklatuak. PUNTU ESKURAGARRIAK BETEKIZUN MINIMOAK 1 EGOKIA ONA OSO ONA BIKAINA APARTEKOA 0 0 0 0 0 Atal honetako puntua lortuko da, baldin eta jarraian adierazitako jarraibideekin betetzen bada: o Erabilitako agregakinen % 25 bigarren mailako agregakinak edo agregakin birziklatuak dira. Ehuneko hori pisuaren edo bolumenaren arabera neur daiteke. Bigarren mailako agregakin horiek izan daitezke: i. Kaolin hondakinak. ii. Arbelezko estalkiak. iii. Hauts bihurtutako errauts hegalariak. iv. Labe altuko zepa. v. Aire bidez hoztutako labe altuko zepa. vi. Altzairuzko zepa. vii. Labe hondoko errautsak. viii. Erraustegi hondoko errautsak. ix. Galdaketako hondarrak. x. Beira birziklatua. xi. Plastiko birziklatua. xii. Pneumatikoak. xiii. Arbel bituminosoa. 115 xiv. Ikatz-meatzaritzako hondakinak. xv. Hiri-hondakin solidoen tratamenduko hondakinak. o Bigarren mailako edota agregakin birziklatu horiek lortu beharko dira: xvi. Kokalekuan bertan. xvii. Kokalekutik 30 km-ko erradio barruan dauden hondakinak prozesatzeko instalazioetan. Funtsean, eraikuntza-, eraispeneta indusketa-hondakinetan sortuak behar izango dira. xviii. Eraikuntzatik eratortzen ez diren kontsumo ondoko edo industria ondoko azpiproduktuen iturri batetik lortutako agregakin sekundarioak. Hormigoian agregakin birziklatuen baimendutako erabilerak [56], agregakin ligatuk edo ez-ligatuak direnaren arabera, UNE-EN 12620+A1 arauak ezartzen ditu [57], eta 44. Taulan daude eskuragarri. 44. Taula. Agregakinen aplikazio baimenduak, motaren arabera sailkaturik. KALITATE HANDIKO AGREGAKIN LIGATUEN ERABILERA BAIMENDUAK* KALITATE HANDIKO AGREGAKIN EZ-LIGATUEN ERABILERA BAIMENDUAK 1. Sostengu-egitura 1. Asfaltozko oinarria edo antzekoa duten galtzadak 2. Forjatuak, zolata barne 2. Betegarriak eta zigilatze pikortatuak 3. Substantzia bituminosoak edo asentugeruzak, aglutinatzaileak eta gainazaleko geruzak asfaltatutako guneetarako eta errepideetarako 3. Hodientzako euskarri-geruzak 4. Azpioinarriak eta zimenduak 5. Legar bidezko paisajismoa *Aipatutako araudian, esan bezala, agregakin birziklatuak hormigoiean erabili ahal izateko hainbat restrikzio ageri dira, batik bat agregakin ligatuei erlazionaturikoak. Hori dela eta, BREEAM ES ziurtagirian ezarritako % 25 hori, agregakin ez-ligatuen erabileran soilik zentratu daiteke. BREEAM ziurtagiriak ezarritako baldintzekin betetzen dela frogatzeko aurkeztu beharreko dokumentazioa honako hau da: 1. Obrara hornitutako agregakin denen erregistroa biltzen duen taula, kantitate eta unitateekin adierazia. Datu hauek denak, kasu honetan, MATERIALAK kapituluan aurkeztutako erregistrotaularekin batera aurkeztu da, exceleko kalkulu orri bakoitzean, zein material motari dagokion adieraziz. 2. Erregistroa errealitatearekin bat datorrela frogatzeko, hornitutako agregakinen albaranak. 3. Hornitzaile bakoitzak, agregakinek araudian ezarritako baldintza denekin betetzen dutela ziurtatzeko, materialaren kalitate-ziurtagiriak aurkeztu beharko dituzte, non beren jatorria eta fabrikazio prozesuak zehazten diren. HOND03 HIRI-HONDAKINEN KUDEAKETA Atal hau eraikinaren erabilera faseari dagokionez, ez da dokumentu honetan aztertua izango. 116 HOND04 PARAMENTU HORIZONTALEN ESTALDURA Atal hau bulego-eraikinentzat zuzendurikoa da soilik, eta beraz ez da proiektu honetan aplikagarria. LURRAREN ERABILERA EKOLOGIKOA LEE01 KOKALEKUAREN HAUTAPENA Izenburutik ondoriozta daitekeenez, eraikuntza fasea baino askoz ere lehenago datorren eginbeharra da puntu hau; hori dela eta, atal honetan bete beharreko irizpide guztiak frogatuta behar lukete izan kontratista bere funtzioak betetzen hasi aurretik. LEE02 KOKALEKUAREN BALIO EKOLOGIKOA ETA BALIO EKOLOGIKOA DUTEN BERTAKO ELEMENTUEN BABESA Atal honen bitartez, faunarentzat eta florarentzat balio murritza duten lurzoruen urbanizazioa sustatu nahi da, baita kokalekuan dauden eta balio ekologikoa duten elementuak babestea ere, kokalekuaren prestakuntzan eta obraren jardueretatik eratorritako funtsezko kalteen aurrean. 45. Taula. LEE02 Kokalekuaren balio ekologikoa eta balio ekologikoa duten bertako elementuen babesa. PUNTU ESKURAGARRIAK BETEKIZUN MINIMOAK 2 EGOKIA ONA OSO ONA BIKAINA APARTEKOA 0 0 0 0 0 1. Lurzoruaren balio ekologikoa o Obra eremuko lurzorua «balio ekologiko txikiko lurzoru» gisa sailkatua izan bada, puntu bat lortuko da: • BREEAM ES-ak eskaintzen duen balio ekologiko txikiko lurzoruak definitzeko egiaztapenzerrendaz baliatuz, • Edota kualifikazio egokia duen ekologo batek «balio ekologiko txikiko» gisa identifikatu du lurzorua, kokalekuaren azterketa batean oinarritutako ingurumen-ebaluazioko txosten baten esparruan. Proiektu honen kasuan, bigarren aukera hau izan da erabilitako metodologia eta, obrako jarduerak hasi aurretik, ekologo batek lurzoruaren ebaluazio ekologikoa burutu zuen. Ebaluazio hau BREEAM ebidentzia moduan aurkeztua izan da jokoan dagoen puntua eskuratzeko asmoz: 301642-00001_ECO_THS Donostia v5.pdf Txosten tekniko horretan, hainbat gomendio ageri dira [58] lurzoruaren balio ekologikoa hobetzeko. Kontratistak, gomendio horien % 95-rekin bete beharko du gutxienez, azpiatal honetako puntua lortu nahi bada. 117 2. Babes ekologikoa Obra-eremuaren inguruan eta kokalekuaren mugakide den azaleran balio ekologikoa duten elementu guztiek (hau da, obrek eragina izan dezaketenak) babes egokia dute kokalekua garbitu, prestatu eta eraikitzeko jarduerek eragindako kalteen aurrean. Kasu guztietan, kontratista nagusiak babes ekologikoak eraiki beharko ditu, kokalekua prestatzerakoan edo eraiki aurretiazko edozein lan egin aurretik (adibidez, hura garbitzean edo aldi baterako instalazioak ezartzean). Baldin eta balio ekologikoa duten elementu hauek badaude eta elementu horiek mantentzen badira, elementu horiek babestu egin beharko dira, jarraian adierazten den moduan: o Zuhaitzak: ekologoaren gomendioen atalean adierazi da zein den Donostiako Udalak ezarritako araudia udal zuhaitzak babesterakoan. Obraren garapenean zehar, hasiera batean uste baino arbol gehiago moztu behar izan dira; horretarako Donostiako Udalari baimena eskatu zaio, baimena eskuratuz, betiere obra amaitzen birlandatzeko konpromisoa hartuz. Bai baimenaren kopia eta baita eskaeraren kopia ere, ebidentzia moduan atxiki dira. o Kostaldeko garapenak, ur-ibilguak, hezeguneak, ur gezako eremuak eta lurpeko ur ezagunen putzuak babestu beharko dira iragazgaizte-zangen eta kokalekuaren drainatzeen bidez, isurketei aurrea hartzeko eta kutsadura, sedimentazio edo higadura arriskua minimizatzeko. o Babesa behar duten gainerako elementu ekologikoek eta naturguneek, edo horiek babestuko dituzten hesiak izan beharko dituzte, edo, obretatik edo biltegiratze-eremuetatik urrun daudenean, inguruan eraikuntzako edozein jarduera debekatuz babestu beharko dira. LEE03 KOKALEKUAREN BALIO EKOLOGIKOAREN HOBEKUNTZA 46. Taula. Kokalekuaren balio ekologikoaren hobekuntza. PUNTU ESKURAGARRIAK BETEKIZUN MINIMOAK 3 EGOKIA ONA OSO ONA BIKAINA APARTEKOA 0 0 0 0 0 Kokalekuaren baldintza ekologikoa hobetzea helburu duen atal honetan, 3 puntuak eskuratzeko baldintza ezarria izan da propietatearen eskutik. Puntu kantitate horiek eskuratu ahal izateko BREEAMak ezarritako irizpideak, honako hauek dira: 1. Diseinuaren hasierako fasean, kualifikazio egokia duen ekologo bat izendatu da, kokalekuaren ekologiaren hobekuntzari eta babesari buruzko txosten independente eta inpartziala egiteko. Y a. Ekologoak txosten ekologiko bat aurkezten du, kokalekuaren ekologia babesteko eta hobetzeko gomendio egokiekin. b. Txostena ekologoak kokalekuari egindako bisita/ebaluazio batean oinarritzen da. 2. Aurreko atalean aipatu moduan, kokalekuaren ekologia hobetzeko txosten ekologikoan jasotako gomendioen % 95, gutxienez, aplikatu dira edo aplikatuko dira. Txosten ekologikoan bildutako gomendio horiek jarraian ageritakoak dira: 118 Ekologoaren gomendioak i. % 40: Lehenik eta behin, hoteleko sarreran eta teilatuan lorontziak jartzea proposatzen da, ale-kopurua eta espezie-kopurua handitzeko, lurzatiaren eta haren ingurunearen biodibertsitatean balioa areagotuz. Bertako espezieak hautatzea proposatzen da, zuhaixkaeta belar-motakoak, inguruko klimatologiara egokituta daudenak eta eskakizun hidrikoa dutenak. Neurri horrekin, biodibertsitatea sustatzeaz gain, inguruko habitatari balio ekologikoa ematea lortuko da. Biodibertsitate galera konpentsatzeko, 4 espezie desberdin landatu beharko dira; baimendutako espezieak, n ageri dira. 47. Taula. Proposatutako espezieak. ZUHAIXKA / BELARKARA ESPEZIEAREN IZENA PROPOSATUTAKO KOKALEKUA ZUHAIXKA ADIBIDEAK Arbutus unedo SARRERAKO LORONTZIAK Philadelphus coronarius SARRERAKO LORONTZIAK Lonicera Periclymenum TEILATUA BELARKARA ADIBIDEAK Veronica serpyllifolia TEILATUA Thymus vulgaris TEILATUA Festuca glauca TEILATUA Coreopsis grandiflora TEILATUA Pennisetum alopecuroides Hameln TEILATUA ii. % 25: Bigarren gomendio gisa, habia-kaxak eta janlekuak leku jakinetan jartzea proposatzen da, hegazti basatiek habiak errazago egiteko. Kasu honetan, eraikinaren teilatuan jartzea proposatzen da. Beren habiak eraikitzeko edo elikagaiak lortzeko leku egokirik ez izateak nabarmen mugatzen du espezie jakin batzuen presentzia giza jarduerek gehien eragindako eremuetan. Horregatik, habia eta jangela horiek jartzea proposatzen da, alde batetik, espezie horien hedapena eta gizakiarekin elkarbizitzea ahalbidetzeko. iii. % 35: Makinak mugitzen diren aldian lurzatia inguratzen duten zuhaitz-aleak babestea eta mantentzea, kalterik izan ez dezaten. Udal zuhaitzak babesteko jarduketak aurreikusteko prozedurak Donostiako Hiri Antolakuntza Plan Orokorrean (HAPO) indarrean dauden ordenantzetan jasotzen dira [59]. Bertan bildutakoaren arabera: ▪ Obrako jardueren ondorioz kaltetuak suerta daitezkeen lekuko edo inguruko zuhaitzak 2 m-ko altuera duen eta zuhaitzaren enborretik 20 cm-tara bananduta dagoen egurrezko egitura baten bidez babestu beharko dira. ▪ Altura baxuan dauden adarrak kimatu edo lotu egingo dira, urratuak ekiditeko. ▪ Gainazaleko sustraiak egotekotan, zoladura berriak egungoa gainditu beharko luke, sustraiak berriz ere lurperatuak utziz. Finkatze-sustraiak (+ 10 cm diametrodunak) zoladuraren oinarrian sartu beharko lirateke. Obrak irauten duen bitartean udal zuhaitzen bat erauzi behar bada, Donostiako Parke eta Lorategien Udal Arloari dagokion eskaeraren bidez kudeatuko da. Erauzpenerako prozedura honekin jarraitzea ezinbestekoa da, izan ere, baimenik gabe udal zuhaitzen erauzketaren bat gertatuz gero, zuzenean 119 gomendioen % 35 lortzeko aukera galduko bailitzake, eta horrenbestez, ezinezkoa izango litzateke gomendioen % 95-rekin betetzeko baldintza egikaritzea. Aurretik ere esan da, obra prozesuan zehar, zuhaitz gehiago moztu behar izan direla; horretarako, baimena eskatu zaio Donostiako Udalari, eta baimena onartua izan da. LEE04 EPE LUZEKO INPAKTUA BIODIBERTSITATEAN Kokalekuaren eta eraikinaren inguruko eremuen biodibertsitatean epe luzerako inpaktua minimizatzen dela bermatzeko, atal honetan adierazitako irizpideak jarraitu beharko dira. 48. Taula. LEE04 Epe luzeko inpaktua biodibertsitatean. PUNTU ESKURAGARRIAK BETEKIZUN MINIMOAK 2 EGOKIA ONA OSO ONA BIKAINA APARTEKOA 0 0 0 0 0 1. Aurrebaldintza o Kokalekuan jarduerak hasi aurretik, kualifikazio egokia duen ekologoa bat izendatua izan da. o Ekologoak, diseinu eta eraikuntza faseetan balio biologikoa babesteari eta hobetzeari buruzko nazioko, eskualdeko eta nazioarteko legeria guztiarekin bete dela frogatu du. o Kokalekuaren Biodibertsitatea Kudeatzeko Plan espezifiko bat egin da – eraikinaren inpaktua barne hartuta, bai eraikuntzak iraun bitartean, bai funtzionamenduan egon bitartean –, proiektua amaitu ondorengo lehen bost urteetarako gutxienez. Plan hori eraikineko okupatzaileei eman beharko zaie, eta honako hauek jaso beharko ditu: i. Kokalekuan dauden elementu babestu guztien kudeaketa. ii. Habitat berriak, daudenak edo hobetutakoak kudeatzea. iii. Espezieen eta habitaten babesari dagokionez kokalekuari aplika dakiokeen egungo edo etorkizuneko legegintzako edozein eskakizunen aipamena (tokikoa, nazionala edo eskualdekoa, eta hala badagokio, baita biodibertsitatearen arloko ekintzaplanen/estrategien aipamena ere). iv. Ekologoak baieztatzen du ekologiaren alderdi guztiak planaren barruan sartzen direla. Baldintza hauen denen frogapena, obra hasi aurretik ekologoak burututako Biodibertsitatearen Txostenean biltzen da: 301642-00001_BIO_THS Donostia v5.pdf 2. Irizpideak Atal honetan, 2 puntuak lortzeko baldintza ezarria izan da, eta beraz, jarraian adierazitako sei irizpideetatik laurekin bete beharko da, gutxienez. o Kontratista nagusiak «biodibertsitatearen arduradun» bat izendatzen du, autoritatea duena kokalekuko jardueretan eragina izateko eta bere biodibertsitatearen gaineko inpaktu negatiboen minimizazioa bermatzeko, ekologoaren gomendioekin bat etorriz. 120 Irizpide honen betekizuna, atxikitutako Designación responsable.pdf dokumentuaren bitartez frogatua izan da; izendapen horretan, David Pineño Obra Buruak, BREEAM arduraduna izendatzen du, kasu honetan Marta Ugarte, Construcciones Amenabar S.A. enpresako Kalitate eta Ingurumen Teknikaria, BREEAMari erlazionatutako kontu guztiez, biodibertsitateari erlazionatutakoak barne, ardura dadin. Horrez gain, eraikuntza fasearen amaieran, obra-liburuaren kopia bat entregatu beharko da, biodibertsitatearen arduradunak egindako edozein ekintza / ekitaldiren xehetasunak bermatzeko. Halakorik egin ez bada, obra-liburuan berretsia beharko du izan. o Kontratista nagusiak prestakuntza ematen die obrako langileei proiektuan zehar kokalekuaren ekologia nola babestu jakiteko. Langile guztiei zuzendutako berariazko prestakuntza eman beharko da, operazioak egiten diren bitartean kokalekuaren ekologian kalteak nola saihestu langile guztiek jakin dezaten. Ekologoak egindako txostenean balio ekologikoa duten elementuak babesteko nabarmendutako ondorioetan eta gomendioetan oinarritu beharko da prestakuntza. Hori hala dela frogatzeko, langileei emandako formakuntza dokumentuen kopia atxikitzen da, non espezifikoki, ekologiari eta biodibertsitateari erlazionatutako kontzeptu, arau eta gomendioak erantsiak izan diren, ekologoak ezarritakoak barne. Horrez gain, langileen gune komunetan, «Buenas Prácticas Ambientales» izeneko kartelak zintzilikatu dira, jarraibideak zeintzuk diren uneoro argi izan dezaten. Formakuntzan kontzeptu berri hauek denak erantsi direla frogatzeko, honako dokumentu hauek atxiki dira: i. Buenas Prácticas Ambientales.pdf ii. Formazioaren jasotzea frogatzen duen dokumentua: recibo formación ambiental.pdf iii. Formakuntzaren edukia. o Kontratista nagusiak biodibertsitatea babesteko egindako ekintzak erregistratzen ditu, eta horien eraginkortasuna zaintzen du eraikuntza-prozesuaren funtsezko faseetan. Betekizun honek kontratista nagusia behartzen du erregistro horiek jakinaraztera, hala eskatzen zaionean. Eskakizun honekin betetzen dela frogatzeko, honako ebidentziak aurkeztu dira: i. Obra Liburua. ii. Argazki-txostena: LEE04_2_C_TSH Donostia.pdf – txosten honetan, hartutako neurrien ebidentzia fotografikoak bildu dira obraren abantzuan. o Eremu lokalerako balio ekologikoki baliotsua duen habitata sortzea. Aurrekoak honako habitat hauek barne hartzen ditu: i. Biodibertsitate nazionala, eskualdekoa edo tokikoa bultzatzea, edo, berez, nazionala, eskualdekoa edo tokikoa izatea. ii. Legez onartuta dauden kokalekuen barruan babestuta egotea, edo, legez onartuta ez dauden kokalekuen barruan badaude, biodibertsitatearen arloko tokiko edozein ekintza / estrategia planetan identifikatzea. 121 Atal honekin betetzen dela frogatzeko BREEAMak eskatutako ebidentziak paisajismo planoa eta eskaintza da, baina, prozesu hau eraikinaren akabera faseari dagokionez, oraindik ez dago eskuragarri (udalak eta arkitektoak onartu behar baitute, hau da, proposamena eginik dago jada, baina oraindik ez da erantzunik, eta beraz, ezta behin betiko planorik jaso). Ondorioz, atal hau ezin izan da oraindik frogatu. o Kokalekuan floraedo fauna-habitatak badaude, kontratistak obrak programatu beharko ditu sortutako eragozpenak minimizatzeko. Adibidez, kokalekua, atariko lanak eta paisajismoa prestatzeko ekintzak urteko une egoki batean programatu edo programatu behar izatea, floraren eta faunaren gaineko asaldurak minimizatzeko. Obrak egiten diren uneak eragin nabarmena izan dezake, adibidez, hegaztien estaltzean, landareen loratzean, hazien ernamuintzean, anfibioetan eta abarretan. Landaredia faseka garbitzeak eragin ekologikoak arintzen lagun dezake. Irizpide gehigarri hori betetzat joko da baldin eta plan argi bat egin bada kokalekuaren biodibertsitatean edozein inpaktu saihesteko jardueren egutegia zehazten duena, ekologo baten gomendioen arabera. Kasu honetan, ekologoaren txostenetan irakur daitekeen moduan (bai txosten ekologikoan, bai biodibertsitatearekin erlazionaturikoan), «balio ekologiko baxuko» gure urbanizatu bat izanik, kokalekuan ez zegoen habitat esanguratsurik, eta ondorioz, aspektu honetan ez da neurri berezirik hartu behar izan. Aipagarria da gainera, florari dagokionez, partzeko espezie inbaditzaile batez (Cortaderia Selloana) estalia zegoela, eta ondorioz, haren abolizioa, izatez, biodibertsitatearentzako onura litzatekeela. Biodibertsitate Txostena beraz, nahiko litzateke, eraikuntza fasean behintzat, puntu hau frogatzeko. Eraikuntza fasea amaitzean, berriz ere ekologoak txosten bat burutu beharko du, non irizpide denak jarraitu direla bermatzen da. o Diseinu-taldearen eta faunaren eta floraren arloan esperientzia duen tokiko talde baten arteko lankidetza ezarri da, azken horrek: i. Diseinu-prozesuaren hasieran aholkularitza eskainiko du, kokalekuaren tokiko garrantzia duten espezieentzako habitatak babesteari edo hornitzeari dagokionez. ii. Diseinua tokiko ingurunera egokitzen dela bermatzeko aholkularitza eskainiko du. Zehazki, kokalekuan edo haren inguruan interes ekologikoa duen edozein elementu edo espezieri buruzko tokian tokiko ezagutzan oinarritu beharko da alderdi hori. iii. Eraikinaren jabeari/okupatzaileari etengabeko laguntza eta aholkularitza ematen edo ematen jarraituko du, kanpoko espazioak epe luzera kudeatzen, mantentzen eta garatzen laguntzeko. Nahiz eta erakunde edo talde zehatz batekin ez den lankidetzarik ezarri, ekologoarekin berarekin elkarlan giroa mantendua izan da eraikuntza prozesuan zehar, eta aholku eske beregana jo izan da hala behar izan denean. Obra honetara esleitutako ekologia arduraduna Everis Ingeniería enpresa izan da, Green Building Factory 36 metodologian aditua. Everis Ingenieria ingurumen-zerbitzuen kudeaketa integralera bideratutako enpresa da: energiazerbitzuak, uraren ziklo integrala, CO2 atzitzea eta balorizatzea, garraio adimenduna, energia 36 GBF plataforma globala da, eta eraikin jasangarri bat proiektatzeko eta garatzeko beharrezkoak diren zerbitzu eta gaitasun guztiak biltzen ditu teilatu beraren azpian, nazioarteko protokolo nagusiek definitutako moduan [61]. 128 Bestalde, hainbat ataletan ez dago garbi erantzukizuna zeini dagokion. Esate baterako, hidrokarburoen banatzailea jartzea, kontratistaren erantzukizun gisa jarrita dago, baina, nire ustez, instalakuntzen diseinua egin duen ingeniariarena izan beharko luke, eta proiektuan ezarrita utzi zer nolako ezaugarriak eduki behar dituen, zein modelo instalatu behar den instalakuntzaren eskakizunekin betetzeko, etab. Metodologian beraz, atal bakoitza zeinen eginbeharra den ezarriko nuke, ez jartzeak, ez betetzerako bidea irekitzen baitu. Monitorizazioa ere oso urria dela azpimarratuko nuke. Proiektuak iraun duen sei hilabeteetan, Aholkulariekin izandako kontaktu dena, online izan da eta ez dira obrara etorri, benetan ebidentzia bitartez frogatutako puntuak betetzen ziren edo ez ziurtatzera. Puntu gehienak argazki bitartez frogatuta, manipulazioa nahiko erraza dela deritzot, eta beraz, gainbegiratzeak zorrotzagoa beharko zukeela. Metodologiari dagokionean, azken kontua, tauletan emisio eta isurien ratioak kalkulatzeko modua ez zait oso egokia iruditzen, proiektuaren aurrekontuarekiko kalkulatzen baitira. Nire ustez, aurrekontuak ez du zertan zerikusirik izan proiektuaren ezaugarriekin, nahiz eta bai, geroz eta diru gehiago inbertitu, orokorrean proiektua handiagoa izango den, ez du zertan beti horrela izan. Aitzitik, eraikin motaren araberako banaketa edo erreferentziak ezarri beharko lirateke lehenik, ez baitu zerikusirik etxebizitza bat edota hotel bat egiteak (instalakuntzetan, egikaritze denboran…) eta eraikuntzaren tamainarekin gero. Kasu honetan, emisio eta kontsumoetan zimendu motak ere zerikusi handia duela uste dut, batez ere denborari dagokionean. Ildo beretik, kontsumoen erregistroan, enpresa azpikontratatuenak ere kontuan hartu beharko lirateke nire ustez; proiektu honetan adibidez, zimenduak egiteko erabilitako makineria denaren kontsumoak ez dira kontuan izan eta horrek izugarri igoko luke kontsumo taulan erregistratutakoa. Kontu honen inguruko azken iruzkin moduan, eta ikusirik egin eta zintzilikatu beharreko kartel kopurua, ez zait zentzuzkoa iruditzen haietan denetan obraren izena eta helbidea jarri behar izatea, horrek etorkizuneko obretan erabili ahal izatea saihesten baitu. Azkenik, esango nuke, honek denak benetan indarra eduki dezan, Europako Ingurumen politikek sendotu egin beharko luketela, BREEAMa eta antzerako ziurtagirien benetan sostengu politikoa izan dezaten, eta aipatutakoaren arloan neurri zorrotzagoak ezartzeko aukera izan dezaten. 129 10. BIBLIOGRAFIA [1] Food Retail & Service. (2022, 4 febrero). La sostenibilidad dispara el volumen de búsquedas en Internet el 342%. foodretail. https://www.foodretail.es/shoppers/sostenibilidadbusquedas-internet-consumo_0_1624337580.html [2] IESE Business School. (2021). I Estudio Veepee-IESE sobre el futuro del ecommerce en España. En Vepee. Vepee. Recuperado 14 de septiembre de 2022, de https://media.iese.edu/research/pdfs/75661.pdf [3] B., B. (2022, 3 marzo). Alfonso Arroyo (Savills): “Sin sellos de sostenibilidad ya no puedes salir al mercado”. EjePrime. Recuperado 4 de abril de 2022, de https://www.ejeprime.com/mercado/alfonso-arroyo-savills-sin-sellos-de-sostenibilidadya-no-puedes-salir-al-mercado.html [4] Martínez-Risco, J. M. (2021, 2 diciembre). La formación en construcción sostenible y eficiente, clave para optimizar los fondos de recuperación. BREEAM® ES. Recuperado 4 de abril de 2022, de https://breeam.es/formacion-construccion-sostenible-acuerdo-breeam-gbcepep/ [5] Gauzin-Müller, D., Favet, N., & Maes, P. (2006). Arquitectura ecológica. Gustavo Gili. [6] Nuestras propias soluciones. Cien testimonios. Actas de la ECO´92 en Río de Janeiro [7] Garapen iraunkorrerako helburuak - Ingurumena. (s. f.). ORAIN Gipuzkoa. Recuperado 2 de abril de 2022, de https://www.gipuzkoa.eus/eu/web/ingurumena/ta21/helburuak [8] UNSDG | 2030 Agenda. (s. f.). United Nations Sustainable Development Group. Recuperado 2 de abril de 2022, de https://unsdg.un.org/2030-agenda [9] ALBOAN Fundazioa. (2009, 25 septiembre). ALBOAN - 49 - Milurtekoko Garapen Helburuak, Helburuak baino, garapenerako eskubidea. www.alboan.org. Recuperado 2 de abril de 2022, de 130 https://web.archive.org/web/20131106021249/http://www.alboan.org/eu/portal/docu mentos.asp?id=65 [10] Bainbridge, D., & Haggard, K. (2011). Passive Solar Architecture: Heating, Cooling, Ventilation, Daylighting and More Using Natural Flows (1.a ed.). Chelsea Green Publishing Company. [11] Gonzalo, G., & Nota, V. M. (2003). Manual De Arquitectura Bioclimatica/ Manual of Bioclimatic Architecture (Pap/Com ed.). nobuko. [12] Alternative architecture: An eco-friendly house in the city. (2012, 27 julio). The Economic Times. https://economictimes.indiatimes.com/alternative-architecture-an-eco-friendly-housein-the-city/articleshow/15215678.cms?from=mdr [13] EPA Green Building Strategy. (2008). EPA. Recuperado 2 de abril de 2022, de https://search.epa.gov/epasearch/?querytext=+greenbuilding+&areaname=&areaconta cts=&areasearchurl=&typeofsearch=epa&result_template=#/ [14] CERTIFICACIONES PARA EDIFICIOS SOSTENIBLES. (s. f.). Www.Tuvsud.Com. Recuperado 2 de abril de 2022, de https://www.tuvsud.com/es-es/industrias/construccion-realestate/edificios/certificados-construccion-sostenible-edificios [15] BREEAM - the world’s leading sustainability validation & certification system. (2022, 24 febrero). BREEAM - Sustainability Assessment Method. BREEAM - Sustainability Assessment Method |. Recuperado 3 de abril de 2022, de https://www.breeam.com/?cn-reloaded=1 [16] Horst Construction. (2020, 17 marzo). What is Master Planning. https://www.horstconstruction.com/news-and-blog/what-is-master-planning/ [17] Maceiras, A. (2017, marzo). Manual Técnico BREEAM ES Nueva Construcción 2015 (C. Calvo, Ed.; N.o 2). BREEAM ES. https://breeam.es/manuales-tecnicos/#286-290-wpfd-breeam-esnueva-construccion 131 [18] El coste extra de la sostenibilidad. (2009, 22 septiembre). Interempresas. Recuperado 3 de abril de 2022, de https://www.interempresas.net/Construccion/Articulos/33924-El-costeextra-de-la-sostenibilidad.html [19] Martínez, O. (2020, 28 septiembre). La rentabilidad de la construcción sostenible. BREEAM® ES. Recuperado 6 de abril de 2022, de https://breeam.es/la-rentabilidad-de-la-construccionsostenible-2/ [20] Construcción sostenible revisión de los costes y beneficios. (2021b, junio 1). OVACEN. Recuperado 3 de abril de 2022, de https://ovacen.com/construccion-sostenible-costes-y-beneficios/ [21] Ministerio de Transportes, Movilidad y Agenda Urbana de España. (s. f.). Programa de fomento de la mejora de la eficiencia energética y la sostenibilidad en viviendas | Ministerio de Transportes, Movilidad y Agenda Urbana. Gobierno de España. Recuperado 8 de abril de 2022, de https://www.mitma.gob.es/arquitectura-vivienda-y-suelo/programas-deayudas-a-la-vivienda/programa-de-fomento-de-eficiencia-energetica-y-sostenibilidaden-viviendas [22] Nuevas deducciones fiscales y una línea de avales ICO para mejorar la eficiencia energética de viviendas •. (2021, 6 octubre). CONSTRUIBLE. Recuperado 8 de abril de 2022, de https://www.construible.es/2021/10/06/nuevas-deducciones-fiscales-linea-avales-icomejorar-eficiencia-energetica-viviendas [23] El 61% de los millennials, dispuestos a pagar más por productos sostenibles y ecológicos. (2020, 17 febrero). Compromiso RSE. Recuperado 4 de abril de 2022, de https://www.compromisorse.com/rse/2020/02/17/el-61-de-los-millennials-dispuestosa-pagar-mas-por-productos-sostenibles-y-ecologicos/ [24] Europa Press. (2021, 17 diciembre). El gasto en productos ecológicos en España aumentó un 7% en 2020 en tasa interanual. europapress.es. Recuperado 4 de abril de 2022, de 132 https://www.europapress.es/economia/noticia-gasto-productos-ecologicos-espanaaumento-2020-tasa-interanual-20211217140528.html [25] Valencia Fruits. (2022, 14 enero). Crecen un 3,7% las ventas de los productos ecológicos. Recuperado 4 de abril de 2022, de https://valenciafruits.com/crecen-37-ventasproductos-ecologicos/ [26] Lallchand, G. (2020, 19 agosto). Destacado 6: Aumento de los ingresos por ventas. EcoVadis. Recuperado 6 de abril de 2022, de https://ecovadis.com/es/destacado-6-aumento-delos-ingresos-por-ventas/ [27] Cordero, D. (2021, 1 octubre). Las ventas de coches de energías alternativas superan en septiembre por primera vez las de turismos de gasolina. El País. Recuperado 6 de abril de 2022, de https://elpais.com/economia/2021-10-01/los-coches-de-energias-alternativassuperan-en-septiembre-por-primera-vez-a-los-de-gasolina.html [28] del Cerro, X. G. (2022, 31 enero). El claro declive de los coches contaminantes. Ara en Castellano. Recuperado 6 de abril de 2022, de https://es.ara.cat/economia/claro-declive-cochescontaminantes_1_4256653.html [29] Cubero, J. (2022, 7 marzo). Global | ¿Inflación verde? No, encarecimiento marrón. BBVA Research. Recuperado 8 de abril de 2022, de https://www.bbvaresearch.com/publicaciones/global-inflacion-verde-noencarecimiento-marron/ [30] Torres, L. (2022, 2 febrero). Las exigencias de sostenibilidad derivan en una inflación «verde». elEconomista.es. Recuperado 4 de abril de 2022, de https://www.eleconomista.es/vivienda/noticias/11594259/02/22/Las-exigencias-desostenibilidad-derivan-en-una-inflacion-verde.html 133 [31] S&P. (2020, 9 septiembre). Certificado BREEAM. ¿Qué es y qué beneficios aporta? | S&P. S&P Sistemas de Ventilación. Recuperado 4 de abril de 2022, de https://www.solerpalau.com/es-es/blog/certificado-breeam/ [32] Morgan, K. (2021, 16 agosto). BREEAM helps drive tenant engagement | BREEAM - Sustainability Assessment Method. BREEAM - Sustainability Assessment Method. Recuperado 6 de abril de 2022, de https://www.breeam.com/news/breeam-helps-drive-tenantengagement/ [33] Alavedra, P., Domínguez, J., Gonzalo, E., & Serra, J. (s. f.). La construcción sostenible. El estado de la cuestión. Boletín CF-S. Recuperado 6 de abril de 2022, de http://habitat.aq.upm.es/boletin/n4/apala.html [34] BREEAM. (2022, 21 enero). Isolana Ahorro Energético. Recuperado 4 de abril de 2022, de https://www.isolanaahorroenergetico.es/certificaciones/breeam/ [35] Bertran, P. (2022, 11 abril). Los 4 niveles de Bioseguridad en los laboratorios. Médico+. Recuperado 11 de abril de 2022, de https://medicoplus.com/ciencia/nivelesbioseguridad-laboratorios [36] Roldán, P. N. (2021, 22 enero). Empresa de Trabajo Temporal (ETT). Economipedia. Recuperado 11 de abril de 2022, de https://economipedia.com/definiciones/empresa-trabajotemporal-ett.html [37] Ingenieros JG, & Clemente, R. (2021). TALLER BREEAM PARA CONTRATISTAS Metodología BREEAM ES Nueva Construcción THE STUDENT HOTEL DONOSTI. [38] Coutinho, V. (2021, 12 febrero). KPIs: descubre qué son los indicadores clave de rendimiento y cómo usarlos para orientar tus estrategias. Rock Content - ES. Recuperado 14 de abril de 2022, de https://rockcontent.com/es/blog/kpis/ [39] The Student Hotel. (2006). Linkedln [Software]. App Store. https://www.linkedin.com/company/the-student-hotel/ 134 [40] Brualla, A. (2018, 28 mayo). ¿Qué es el coliving? El nuevo fenómeno residencial que atrae a los inversores. elEconomista.es. Recuperado 14 de abril de 2022, de https://www.eleconomista.es/construccion-inmobiliario/noticias/9167303/05/18/Quees-el-coliving-El-nuevo-fenomeno-residencial-que-atrae-a-los-inversores.html [41] Suárez, R. (2013, 20 diciembre). Qué es el coworking: ventajas y desventajas. El Diario. Recuperado 14 de abril de 2022, de https://www.eldiario.es/tecnologia/diarioturing/coworking-ventajas-desventajas_1_5113007.html [42] The Student Hotel. (s. f.). The Student Hotel | Más que un simple hotel. Recuperado 14 de abril de 2022, de https://www.thestudenthotel.com/es/ [43] Hoz Fontán Arquitectos, de la Hoz, A., & de la Hoz, P. (2020, marzo). Memoria Proyecto de Ejecución The Student Hotel Donostia. [44] Donostia.eus - Normativa municipal. (2022, 12 mayo). Donostia.eus. Recuperado 27 de agosto de 2022, de https://www.donostia.eus/secretaria/normunicipal.nsf/vListadoId/D8163DB96952089D C125884100426B82?OpenDocument&sf=2&id=C671670436837&idioma=cas [45] BOE.es - BOE-A-2002-4099 Real Decreto 212/2002, de 22 de febrero, por el que se regulan las emisiones sonoras en el entorno debidas a determinadas máquinas de uso al aire libre. (2002, 22 febrero). BOE.es. Recuperado 27 de agosto de 2022, de https://www.boe.es/eli/es/rd/2002/02/22/212 [46] ISO 14001:2015: Cómo establecer criterios para la evaluación de los aspectos ambientales. (2022, 31 marzo). Escuela Europea de Excelencia. Recuperado 6 de septiembre de 2022, de https://www.escuelaeuropeaexcelencia.com/2016/12/iso-14001-2015-evaluacion-delos-aspectos-ambientales/ 135 [47] Santolaria, D. (2017, 21 octubre). El Control Operacional en la norma ISO 14001 2015. ISOwin. Recuperado 6 de septiembre de 2022, de https://isowin.org/blog/control-operacionalISO-14001/ [48] Marcado CE: obtención del certificado, requisitos de la UE. (2022, 16 julio). Your Europe. Recuperado 8 de septiembre de 2022, de https://europa.eu/youreurope/business/product-requirements/labels-markings/cemarking/index_es.htm [49] Forest Stewardship Council | FSC España. (s. f.). FSC España. Recuperado 4 de junio de 2022, de https://es.fsc.org/es-es [50] UNE - Asociación Española de Normalización. (s. f.). UNE Normalización Española. Recuperado 4 de junio de 2022, de https://www.une.org/ [51] Real Decreto 742/2013, de 27 de septiembre, de los criterios técnico-sanitarios de las piscinas. Recuperado el 16 de julio de 2022, de https://www.boe.es/buscar/pdf/2013/BOE-A2013-10580-consolidado.pdf [52] Pascual, A. (2021, 29 enero). Eficiencia hídrica y producción de alimentos - Fundación Aquae. Fundación Aquae. Recuperado 20 de julio de 2022, de https://www.fundacionaquae.org/mejorar-la-eficiencia-hidrica/ [53] ¿Qué es el Plan de Gestión de Residuos Construcción Demolición? (2021, 12 julio). El Blog de Ficherotecnia. Recuperado 24 de julio de 2022, de https://ficherotecnia.es/que-es-elplan-gestion-residuos-construccion-demolicion/ [54] ¿Conoces realmente la utilidad de un Sistema de Gestión Ambiental? (2017, 2 junio). Nueva ISO 14001. Recuperado 24 de julio de 2022, de https://www.nueva-iso14001.com/2017/05/utilidad-sistema-de-gestion-ambiental/ 136 [55] Toro, R. (2016, 23 mayo). ¿Qué debe saber de la nueva ISO 14001 2015? Nueva ISO 14001. Recuperado 24 de julio de 2022, de https://www.nueva-iso-14001.com/2016/05/quedebe-saber-de-la-nueva-iso-14001-2015/ [56] GEAR. (2018, febrero). Guía Española de Áridos Reciclados. https://www.apabcn.cat/Documentacio/areatecnica/PDFS_RENART/R30630.pdf [57] BOE.es - BOE-A-2019-5332 Real Decreto 163/2019, de 22 de marzo, por el que se aprueba la Instrucción Técnica para la realización del control de producción de los hormigones fabricados en central. (2019, 22 marzo). BOE. Recuperado 24 de julio de 2022, de https://www.boe.es/diario_boe/txt.php?id=BOE-A-2019-5332 [58] López, M. (2020, marzo). ESTUDIO DEL VALOR ECOLÓGICO DEL EMPLAZAMIENTO - TSH Donostia. [59] Donostiako Udala. (2010, junio). DONOSTIAKO HIRI ANTOLAMENDUKO PLAN OROKORRA. https://www.donostia.eus/info/ciudadano/urbanismo_planos.nsf/voWebContenidosId/ D1A7E5B7646D8FF8C1257AB600343739/$file/2.1.%20Arau%20Orokorrak.pdf [60] Everis Ingenieria. (s. f.). Green Building Factory. Recuperado 10 de agosto de 2022, de https://www.greenbuildingfactory.com/es/companies/everis-ingenieria [61] Green Building Factory. (s. f.). GBF. Recuperado 10 de agosto de 2022, de https://www.greenbuildingfactory.com/es/acerca-de-gbf/team2 [62] González, A. L. (2019). NTP 278: Zanjas: prevención del desprendimiento de tierras. Instituto Nacional de Seguridad y Salud en el Trabajo. Recuperado 9 de septiembre de 2022, de https://www.insst.es/documents/94886/326853/ntp_278.pdf/369cb68d-3f69-41d6ac5a-fbc19b9049e2?version=1.0&t=1614698409745 ERANSKINAK ERANSKINA I: BREEAM EBALUAZIO METODOLOGIA – EBIDENTZIEN BIDALKETA EGUNERATZEKO ZERRENDA 144 7. KDKT03_ Erregistro taulak 145 ERANSKINA II: FPE 1.4. INGURUMEN TESTUINGURUAREN ANALISIA ERANSKINA II: FPE 1.4. OBRAKO INGURUMEN ASPEKTUEN IDENTIFIKAZIOA ERANSKINA II: FPE 1.4. BULEGOKO INGURUMEN ASPEKTUEN IDENTIFIKAZIOA 148 ERANSKINA II: FPE 1.4. ARRISKUEN IDENTIFIKAZIOA ERANSKINA III: FPE 1.7. INGURUMEN ASPEKTUEN EBALUAZIOA ERANSKINA IV: FPO-4.7. ESKAKIZUN LEGALEN BETEKIZUNA 151 ERANSKINA IV: INGURUMEN KUDEAKETA SISTEMA 1. JUSTIFICACIÓN DE LA PROPUESTA DE CONTROL AMBIENTAL DE LA OBRA Construcciones Amenabar, S.A adopta el Sistema de Gestión Medioambiental según la norma UNE-EN-ISO 14.001:2015 certificado por AENOR. Durante la fase de las obras, y en previsión de los posibles efectos negativos que la ejecución de las mismas pueda tener sobre el medio ambiente circundante, se establecerá un control del impacto ambiental en obra a través de un Plan de Gestión Medioambiental (PGM) y de un Plan de Gestión de Residuos (PGRCD). 1.1 Análisis de los aspectos ambientales del proyecto De cara a establecer un control ambiental en la obra, se han analizado los aspectos y condicionantes de tipo ambiental a tener en cuenta: • Reutilización y reciclaje de los productos utilizados • Gestión de residuos • Control y gestión de las tierras procedentes de la ejecución de la excavación y movimiento de tierras. • Conservación del suelo • Revegetación y restauración paisajística • Medidas de protección a la flora y la fauna • Protección del medio hidrológico • Protección de la calidad del aire (Reducción de emisiones de gases y partículas) • Reducción del impacto acústico 2. MEDIDAS PREVENTIVAS, CORRECTORAS, Y DE VIGILANCIA AMBIENTAL De cara a establecer un control ambiental en la obra, se han analizado los aspectos y condicionantes de tipo ambiental a tener en cuenta, estos se describen en los puntos siguientes junto una serie de medidas preventivas, correctoras y de vigilancia ambiental asociadas. 2.1 Medidas para el reciclaje y reutilización de materiales Construcciones Amenabar apuesta por el reciclaje y reutilización de materiales dada la necesidad de generar un economía más eficiente que retenga más tiempo los recursos naturales y basada en la provisión de materias primas secundarias, evitando las materias primas críticas y aquellas que cada vez poseen mayores problemas de abastecimiento o con mayores costes mejorando de esta forma su modelo productivo impulsando criterios de eficiencia y sostenibilidad. Se proponen las siguientes medidas: - Reutilización de la tierra vegetal o manto superficial, se acopiará debidamente para poder ser utilizada a final de la obra. - Reutilización de tierras de excavación en cualquier clase de terreno que se encuentre en la obra. Se realizará un balance exhaustivo de tierras de cara a reutilizar la mayor cantidad en la propia obra, se buscarán rellenos autorizados cercanos para reutilización del excedente de tierra o en su caso se buscarán obras cercanas donde poder depositar el exceso de tierra y piedra siempre buscando que los recorridos sean cortos para evitar impactos limitando la emisión de CO2 a la atmósfera. - Retirada de árboles y plantas y replantado de los mismos en un área hasta 30 Km, compensando de esta manera las emisiones de CO2 generadas a causa de la obra. En este sentido se realizará un inventario previo en el momento del acta de replanteo de elementos valiosos vegetales. - Los árboles que estén estropeados o que no tengan valor serán reciclados para hacer compost con el fin de convertirse en un aditivo o abono rico en nutrientes para el suelo. Los troncos se reutilizarán dejándolos en alguna zona que no molesten a modo de refugio para aves y micromamiferos. 152 - Valorización de RCDs, envío a planta de tratamiento de RCD más próxima de los pavimentos, muros y otros elementos procedentes de la demolición para su tratamiento y reutilización posterior como árido reciclado como aplicaciones no ligadas en subbases granulares en rellenos o en trasdós de muro. - Segregación de residuos en obra por tipología de residuo que permita de manera eficaz el reciclaje de la mayor parte de residuo generado, se dispondrá en obra de contenedores para cada tipo de residuo y se evitará la generación del residuo LER 170904 mezcla de RCD. Esto facilitará el tratamiento y reutilización como árido reciclado del hormigón o escombro que se genere en obra así como reciclaje de madera, plástico, hierro y acero o incluso material bituminoso. Se acondicionará una zona de contenedores y punto limpio para ello. - Utilización en la obra de árido reciclado procedente de plantas de tratamiento más concretamente en la ejecución de explanadas mejoradas, como material granular seleccionado bajo superficie sellada o como material granular seleccionado en rellenos localizados bajo superficie sellada, como subbase granular para ejecución de viales o rellenos de zanjas. - Utilización en obra de de asfaltos que incorporen productos reciclados. Como restos de fratasados o neumáticos. - Reutilización de productos de obra, tales como entibaciones, cierres de obra, apeos, encofrados, puntos limpios, mobiliario de casetas de obra. - Minimización de consumo de agua especialmente en limpieza de acceso y viales. - Realizar un buen Control de calidad de materiales y procesos y formación de personal de obra lo que puede implicar reducir materiales, reutilizar otros in situ y evitar sobrecostes en materiales, energía, agua y tiempo. - Realizar campaña de sensibilización respecto a necesidad de alargar la vida útil de la construcción a través de las operaciones de mantenimiento y de realizar un uso responsable de la misma. 2.2 Medidas para la correcta Gestión de residuos Se implantará un sistema de clasificación de residuos procediéndose a su recolección diferenciada para su posterior tratamiento o gestión eficaz. La clasificación será a pie de obra, ya que así se facilita la reutilización y valorización de todos los materiales. Se dispondrá la colocación en obra de un punto limpio para los residuos peligrosos. Se trata de una zona fija de almacenamiento temporal y consiste en un conjunto de contenedores dispuestos en una zona especialmente acondicionada para ello como se puede ver a continuación: Ejemplos de punto limpio y almacenamiento de residuos no peligrosos por medio de contenedores Los residuos no peligrosos serán almacenados en contenedores metálicos de 7m3 de capacidad mínima, utilizando uno para cada tipo de residuo inerte (plástico, madera, material cerámico, vidrio, metales, etc.), delante de cada tipo de contenedor se instalará una señal identificativa del tipo de residuo que contiene. En los casos en los que no sea posible la reutilización en obra de los residuos generados, se contactará con diferentes gestores autorizados por Gobierno Vasco, para la gestión de los diferentes tipos de residuos, buscando las pantas de valorización más cercanas, concretamente Ekotrade, de cara a que los recorridos sean cortos para evitar impactos limitando la emisión de CO2 a la atmósfera. 153 Los residuos estarán ubicados en áreas destinadas para ello exclusivamente. La zona estará identificada y visible para facilitar su uso al personal, aunque lo suficientemente aislada de las principales zonas de tránsito de la obra para evitar posibles incidentes, con la maquinaria principalmente. 2.3 Medidas para el Control y gestión de las tierras La obra contempla la excavación y movimiento de tierras, parte de la tierra se reutilizará en obra y el resto se gestionará en el relleno más próximo autorizado, concretamente el relleno de Txoritokieta, buscando que los recorridos sean cortos para evitar impactos limitando la emisión de CO2 a la atmósfera. 2.4 Medidas para la conservación del suelo Respecto a la retirada selectiva de la capa de tierra vegetal, se realizará de manera que no se mezcla la tierra vegetal con otros materiales o con tierra vegetal que presente especies vegetales alóctonas de carácter invasor. que presenten carácter invasor. La tierra vegetal se reutilizará en las labores de restauración de la propia obra y se mantendrá en condiciones adecuadas hasta el momento de su reutilización, en acopios que no superen los 2 m de altura y correctamente balizados para impedir el paso de maquinaria o vertido de otros materiales. Se realizarán siembras, hidrosiembras y plantaciones para conseguir una buena cobertura vegetal. 2.5 Medidas para la protección a la flora la fauna La zona afectadas por las obras no presenta vegetación de especial interés, no obstante se proponen una serie de medidas encaminadas a minimizar los daños sobre estas áreas: • Jalonado de la zona de obras, para establecer los límites de obra convenientemente, evitando así el tránsito de maquinaria y el acopio de materiales fuera de la misma. • Señalización y balizamiento del arbolado de interés que no siendo directamente afectado por la obra quede expuesto a daños por movimientos de maquinaria. Para ello, se dotará al perímetro del árbol de una protección a base de malla naranja de obra anclada a una distancia suficiente para que el giro de los brazos de la maquinaria próxima no dañe su ramaje. El balizado de protección consistirá en un vallado de malla plástica de 1.20 m de altura en el perímetro de la zona a conservar, el cual irá anclado al terreno mediante estacas de acero corrugado dispuestas cada 2 m. 2.6 Medidas de Revegetación y restauración paisajística Se tendrá en cuenta todo lo reflejado en el proyecto de revegetación con respecto de las medidas de revegetación y restauración paisajística. Las especies incluidas en el proyecto de revegetación procederán de plantaciones cercanas a la obra, lo que será justificado con su correspondiente documento fitosanitario. 2.7 Medidas para la protección del medio hidrológico Dada la cercanía del río Urumea se tomarán las siguientes medidas para la protección de las aguas: Control de maquinaria: • La maquinaria utilizada en la obra estará en buenas condiciones de funcionamiento, y tendrá garantías de estar sometida a un adecuado programa de mantenimiento. • Las labores de limpieza, mantenimiento y reparación de la maquinaria durante la fase de construcción se realizarán en talleres especializados, eliminando así el riesgo de vertido accidental de sustancias contaminantes. • Se dispondrá en la obra de un kit de emergencias con material absorbente de sustancias peligrosas y contaminantes. Todos los maquinistas de la obra sabrán de la disponibilidad del mismo y de su ubicación. Control de sedimentos/vertidos: • Se instalarán barreras de filtrado y retención de sedimentos que protejan tanto el río como la red de saneamiento. Se realizará mantenimiento correcto de ellas.